زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
شجریان؛ وصیت و میراث
محمدجواد اکبرین

گفتگوهای آخر با ارباب هنر و معرفت همیشه مهم است؛ نه تنها به این علت که برای علاقمندان‌شان جنبه وصیت دارد و مثل باری که بر زمین می‌ماند یا امانتی که سپرده می‌شود نوعی مسئولیت را بر دوش آنها می‌گذارد؛ بلکه به این دلیل که میراثِ یک عمر تجربه و فراز و نشیب‌هاست. ترکیبی است از آموخته‌ها و آزموده‌ها و چشیده‌ها که در قالب کلمات به مخاطب منتقل می‌شود. خواننده چه علاقمند به این تجربه‌ی زیسته باشد چه نباشد این راهِ رفته را می‌خواند و می‌اندیشد؛ البته اگر بفهمد که راه‌های رفته و دردهای کشیده و چشیده، کیمیاهای زندگی‌اند.
 
چندی پیش به مناسبت هشتادمین زادروز استاد شجریان گفتگویی برای نخستین بار در روزنامه شرق منتشر شد که حاصل چندین نشست و جلسه با ایشان بود بین سال‌های ۹۳ تا ۹۴ و چنانکه مصاحبه‌کنندگان در مقدمه آوردند «آخرین ملاقات ما به چند روز قبل از سفر استاد به آمریکا و انتشار خبر بیماری‌شان در نوروز ۹۵ بازمی‌گردد؛ بعد از آن سفر، دیگر استاد در هیچ مصاحبه و گفت‌وشنیدی حضور پیدا نکرد و به عبارتی این گفت‌وگو آخرین مصاحبه استاد قبل از بیماری‌شان محسوب و به مناسبت هشتادمین سال تولد ایشان منتشر می‌شود».
 
این یادداشت حاصلِ با صدای بلند اندیشیدنِ کسی است که آن مصاحبه را به چشم وصیت و میراث خوانده و نکاتی در ذهنش پررنگ‌تر نشسته است:
مصاحبه کننده از تقلید می‌پرسد و از آنچه که یک «شجریان» را می‌سازد؛ استاد در بخشی از پاسخ می‌گوید: «من اول قوه دریافت و تقلید را بالا می‌برم که هنرجو بتواند با صدایش هر کاری که می‌خواهد انجام دهد…در مرحله بعد، باید سبک دیگران و شیوه‌های مختلف را کار کند. خودم هم از همین راه رفتم و همه شیوه‌ها را کار کردم. تمام آوازهای بعضی‌ها را و چند آواز بعضی دیگر را کار کردم و شیوه‌شان را شناختم از مجموع اینها در من یک «شجریان» درست شد. اینها هم باید همین کار را بکنند و در حیطه یک خواننده گیر نیفتند. فکر نکنند اگر با شجریان کار کردند، نباید نزد کس دیگری کار کنند، این اشتباه است. باید سبک‌های دیگران را با دقت گوش کنند و فرابگیرند، همین‌طور ساز گوش کنند تا جمله‌بندی یاد بگیرند، شعر بخوانند و… یعنی باید زندگی کنند و با آواز معاشقه کنند تا بعد از چند سال اتفاقی بیفتد…هنرجو دوره‌های متعددی پیش‌ رو دارد، باید جامعه‌شناسی بداند، با ادبیات آشنا باشد تا بیاموزد که شعر را در کجا بخواند و همین‌طور خیلی چیزهایی که خواننده آواز به آن نیاز دارد».

اندکی فاصله بگیریم از این مصاحبه و تصور کنیم جامعه‌ای را که از دیانت تا معرفت و هنر، نه شاگردی می‌کند نه تقلید و نه تحقیق! یا با دقت نمی‌خواند، یا در آنچه خواند تأمل و عمل نمی‌کند یا حاصل تأمل و عمل را نمی‌آزماید و به تماشای نتایجش نمی‌نشیند و یا همه چیز را در تقلید جستجو می‌کند و همان‌جا می‌ماند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80757
میراث شجریان: محافظت از استقلالِ رای و اندیشه و هنر
سپیده جدیری

https://www.zeitoons.com/80786

«آیا من یک توی دیگرم؟
و تو نیز یک منِ دیگر؟
این راهی نیست که به‌سوی سرزمینِ آزادی‌‌ام در پیش می‌گیرم
این راهی نیست که به سوی تنِ خود در پیش می‌گیرم
و من، «دو من» نخواهم شد.»  
محمود درویش

نه فقط اسطوره‌ها که آدم‌ها تکرارنشدنی‌اند. هر یک از ما تکرار نشدنی‌ایم. و هر یک از ما اگر این را بیاموزیم؛ در عینِ این‌که مسیرهایمان در کنارِ هم قرار می‌گیرد، مسیرِ ویژه‌ی خودمان را به سوی سرزمین و روزگارِ آرمانی‌مان درخواهیم نوردید، بی‌آن‌که «موج‌ها» و «بادها» کمترین تاثیری بر این مسیر بگذارند.

محمدرضا شجریان چه در هنر خود و چه در مسیری که انتخاب کرد تا به این سطح از رستگاری برسد که دوست و دشمن را وادارد کلاه به احترامش از سر بردارند، اهل تقلید نبود. در هنر، یگانه بود و در اندیشه‌، مستقل. از آنجا که شعرشناس هم بود، درس خود را خوب به این مصراعِ مولاناپس داده بود: «خلق را تقلیدشان بر باد داد.»
از فقدان یک اسطوره، آن‌چه جز اندوه و تألم برایمان باقی می‌ماند، امکان مطالعه‌ی زندگی اوست؛این‌که چه چیزی شجریان را شجریان کرد؟
و چه چیزی شجریان را شجریان کرد جز خودش بودن؟ و این «خودش بودن» بهترین میراثی است که برایمان باقی گذاشته است: این‌که خودمان باشیم؛ آن خودِ منحصر به فردمان.

پیش‌تر در مقاله‌ای در همین سایت که به مناسبت زادروز استاد شجریان منتشر شد، مصداق‌های مستقل ماندن او از موج‌های سیاسی، در عین کنار مردم قرار گرفتنش در بزنگاه‌ها را برشمردم. باقی دیگر تکرار مکررات خواهد بود اما در این لحظه و در این یک شبانه‌روزی که از وداع‌مان با او می‌گذرد، دوست دارم از خواننده‌ی این متن بپرسم: چگونه است که از شنیدن صدای تقلیدی و مشاهده‌ی هنر تقلیدی دلزده می‌شوید؟ هم‌مسیر شدن‌ با هر باد سیاسی که می‌وزد نیز باید همان‌قدر دلزده‌تان کند. این دلزدگی، مهم است؛ این محافظت از استقلال رای و اندیشه‌‌ی هر فرد، که میراثِ استاد شجریان و استادهایی به ماندگاریِ اوست. و همان چیزی‌ست که قدرت‌مداران را بیمناک می‌کند و به آن سطح از مقابله وامی‌داردشان که امروز در مراسم تشییع پیکر استاد شاهدش بودیم. چرا؟ مگر شجریان رهبری سیاسی بود یا اصلا ادعایش را داشت؟ می‌دانیم که نه. بیم آنها از چیز دیگری‌ست به نام «محبوبیت»، که نه به ضرب و زور به دست می‌آید و نه با سوار شدن بر این و آن موج.

در تمام این سال‌ها علاوه بر سیاسیون، کم ندیدیم ناهنرمندانی را که به صِرفِ موج‌سواری‌هایشان، به شهرتی هر چند گذرا در عرصه‌ی هنر یا ادبیاتِ سیاسی دست پیدا کردند. بد نیست بپرسیم پسچرا به‌مانند شجریان، کیارستمی، شاملو و نظایر آنها، مردمی و محبوب نشدند؟

لازم است بار دیگر مثالی بیاوریم از دیدگاه‌های محمود درویش، که خود، اسطوره‌ا‌‌ی است در شعر ایستادگی. درویش می‌گوید: ««هر شعر زیبایی، یک جور ایستادگی است.» و این یعنی شعر زیبا؛ شعری که مستقل است و فرمایشی نیست، اما در عین حال، لزوما سیاسی نیز نیست، خودبسنده است برای ایستادگی در برابر سلطه‌ی استبداد و ستم. هنر واقعی، که دلیلی ندارد حتما سیاسی یا انتقادی باشد، در مقابله با هنر فرمایشی، خودبسنده است که هنر متعهد به شمار آید. فیلم‌های عباس کیارستمی سیاسی نیست اما چون هنر واقعی‌ست، در ایران اجازه‌ی اکران پیدا نمی‌کند. شعر اروتیک، سیاسی نیست و به معنای عامِ‌ آن، متعهد نیز نیست، اما تیغ سانسور امانش نمی‌دهد. این یعنی، فیلم غیرسیاسیِ کیارستمی از آنجا که هنر ناب است، می‌تواند در مقابل حکومتی که ترویج بی‌هنری می‌کند، مبارزه محسوب شود. شعر اروتیک نیز می‌تواند در سرزمینی که زنانش حق شناختن تنِ خود و خواست‌هایش را ندارند، مبارزه محسوب شود. پس می‌توان گفت هنرِ متعهد به هنر و شعر متعهد به شعر، خود، برترین تعهد اجتماعی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80786
راستی او «شاعر قبیله ما» بود
حسن یوسفی اشکوری

از متن : شجریان در همین بیش از چهار دهه وجدان بیدار زمانه اش بوده است. برنامه های اجرا شده، به ویژه با کلام محوری ویژه موسیقی آوازی ایران و انتخاب اشعار کهن و نیمایی معاصر به وسیله شجریان، به خوبی گویای وقایع و واقعیت های غالبا تلخ این چهار دهه است. روزگاری که «ایران سرای امید بود» بود، مانند همه ایرانیان به استقبال انقلاب ضد استبدادی رفت و از «برادران کاکل در خون» ستایش کرد و از «تفنگ» انقلابیون شهید «راه» می جست ولی به گفته خودش وقتی در تابستان ۵۸ از فتوای فقهی آیت الله خمینی در قامت رهبری دینی بلامنازع انقلاب شنید که موسیقی مخدر و مردود است، هوشمندانه راه دیگری در پیش گرفت و به تعهد موسیقی و هنر مردمی وفادار ماند و به تعبیر شاعر آزاده اسماعیلی ناصر خسرو قبادیانی «گرانمایه لفظ دری را» پاس داشت و در پای ارباب قدرت و ثروت نثار نکرد. در دهه شصت در عین بازخوانی «جان جهان» از «شهریاران را چه شد» پرسید و از و «بیداد» گفت. در اوج این روند، در آغاز خیزش عدالت خواهی و آزادی طلبی اغلب مردم ایران در سال ۸۸، وقتی رئیس جمهور جعلی وقت مخالفان و معترضان را خس و خاشاک خواند، او همراه با حرکت اعتراضی مردم در خیابان، تمام قد در برابر ارباب قدرت ایستاد و اعلام کرد که «من برای همین خس خاشاک می خوانم» (نقل به مضمون) و به وعده اش نیز عمل کرد. با این حال چندی بعد وقتی که دید ارباب قدرت بیش از پیش به زور تفنگ خود تکیه کرده اند، فریاد برآورد که: «تفنگت را زمین بگذار».

با این که اغلب هنرمدان ما در عرصه های مختلف هنری در این چهل سال پرآشوب و پر رنج، مرمی بوده اند و حداقل خود را به زر و زور و تزویر نفروخته اند، گزاف نیست که گفته شود محمدرضا شجریان مردمی ترین هنرمند معترض روزگار ما بود که همواره در کنار مردم ایستاد و شناسنامه روزگار خود شد. او افزون بر صدای خوش و سبک خلاقانه و جاودانه و بی مثال اش، با مجموعه ویژگی های منحصر به فردش، مانند فردوسی، شناسنامه ملی ماست. «مرغ سحر» او که «نغمه آزادی نوع بشر» می سراید، فضای این روزگار را جاودانه و ملی کرده است. بگذارید دقیق تر بگویم هر بار که نواهایی سکرآور شجریان (و نیز سیما بینا» را شنیده و در واقع نوشیده ام، باربد و نکیسا را در برابر خود یافته ام. با این تفاوت که آن دو در دربار نه چندان محبوب خسرپرویز خنیاگری کرده بوده اند و شجریان در روزگاری کاملا متفاوت و در کنار مردم و در برابر بیداد و بیدادگران زمانه.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80791
شجریان علیه حقارت
مهدی نوربخش

در مورد استاد سربلند و استثنائی موسیقی کشور، محمدرضا شجریان، حرف‌های زیادی زده شده و مقالات متعددی به رشته تحریر آمده است. یک دسته از این بحث‌ها در مورد موسیقی و هنر جاودانه اوست. اثر موسیقی و آواز استاد محمدرضا شجریان بدون شک از مرزهای کشور ما گذشته و جهانی شده است. دنیای بیرون، به موسیقی و هنر سرآمد او به‌شکل یک میراث بزرگ فرهنگی ایران زمین نگاه می‌کند. بیست و سه سال بیش، یعنی در سال ۱۹۹۹، یونسکو (UNESCO) مدال طلایی پیکاسو (Golden Picasso Medal) را به‌عنوان یک هنرمند ممتاز بین‌المللی به‌او اهدا کرد. با درگذشت او، موسیقی او برای چندین ساعت در مراکز مختلف این سازمان خصوصا در پاریس به‌صدا در آمد. در گذشت او به‌عنوان یک خبرجهانی در وال استریت جورنال، بلومبرگ، گاردین، خبرگزاری فرانسه، ان پی آر (NPR) و….مخابره شد. ان پی آر در امریکا در مقاله‌ای با عنوان «یک صدا از ایران: خواننده استاد(Master)، محمد رضا شجریان، درگذشت.» در وصف این هنرمند ملی و اثرات جاودانه اش نوشت. تسلیت شخصیت های جهانی به‌مناسبت درگذشت او از عمق تاثیر او بر فرهنگ موسیقی جهانی پرده بر می‌دارد.

در مورد شخصیت او هم بسیار گفته و نوشته شده است. سید محمود دعایی که بر جنازه مطهر او نماز گذارد گفت، «استاد شجریان بسیار فروتن بود.» این ادعای محمود دعایی توسط بسیاری در صحنه هنر و اجتماع کشور تکرار شد. شاگردان او گفتند و نوشتند که یکشنبه‌ها استاد پذیرای تعلیم شاگردان خود از زنان و مردان به‌صپرت جداگانه بود. شاگردان او برای تلمذ از مکتب استاذ هیچ بهایی پرداخت نمی‌کردند. این کلاس‌ها برای سال‌های متوالی برقرار بود و بسیاری از خوانندگان محبوب فعلی وطن مانند سراج شاگرد او بوده‌اند. آن‌ها می‌گویند او با چه عشق و ذوقی سر کلاس‌ها حاضر می‌شد. گروهی از سفرهای استاد نوشته‌اند و عکس‌هایی از او بر سر سفره محیط‌بانان دریاچه ارومیه انتشار داده‌اند. خبر در گذشت او هزاران‌ نفر  را به‌خیابان‌های پایتخت کشید و پیش از رسیدن جنازه مطهر او به توس در مقبره فردوسی، هزاران نفر منتظر شدند تا او را در سفر آخرش او را بدرقه کنند. استاد محمد رضا شجریان برای مردم ما به‌یک سرمایه فرهنگی ملی و اسطوره تبدیل شده است.

اما آنچه کمتر به‌آن پرداخته شده است ستیز استاد شجریان با خودکامگی و خشونت است. در تاریخ بیش از یکصد ساله کشور ما حقارت، بخشی از فرهنگ سیاسی در صحنه سیاست کشور ما شده است. خودکامگان دائما به تحقیر مردم روی آورده و مردم ما کرارا در مقابل این تحقیر از خود واکنش نشان داده‌اند. در مقابل حقارت خارجی در کشور ما، جنبش تنباکو و جنبش مشروطیت شکل گرفت. پیش از آن میرزا تقی خان امیر کبیر در مقابله با حقارت نفوذ بیگانگان در دربار ناصر الدین شاه نهایتا جان خودرا بر کف دست گذاشت. مصدق، معلم و قهرمان ملی مبارزه با استعمار، در مقابل حقارت نفوذ بیگانگان در صنعت نفت کشور و نفوذ سیاسی آمریکا بر شاه ایستاده و نهایتا در حصر جان خود را فدای مصالح کشور کرد. انقلاب اسلامی در کشور ما در مقابل حقارت یک دولت خودکامه و دست‌نشانده شکل گرفت و هویت پیدا کرد. اما مجددا و این‌بار بخشی از روحانیون با حکومتی امتیاز‌خواه و امتیاز‌طلب که فقط به طبقه خاصی در کشور تکیه می‌کرد به  تحقیر  مردم و ایجاد حقارت اجتماعی در این کشور روی آوردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80813
چه کسی شجریان را دوست ندارد؟

زیتون ـ یلدا امیری
: هنرمندان و نویسندگان زیادی در زمره مغضوبان جمهوری اسلامی بوده و هستند. این سرنوشت اغلب چهره‌های ‌سرشناس و مستقل در عرصه فرهنگ و هنر ایران در ۴۲ سال اخیر بود. از این افراد برخی کشته و محبوس شدند و تعداد زیادی منزوی و گروهی هم تبعید اجباری را غریت‌نشینی را برگزیدند.

محمد رضا شجریان اما از چنان محبوبیت و شهرتی برخوردار شد که این درافتادن به گفته خودش غیرسیاسی‌اش با «نظام»، تنها به حذف صدا و تصویر او در رسانه‌های رسمی انجامید و ارتباط او با بدنه دوست‌دارانش همچنان برقرار ماند تا زمانی که بیماری این امکان را از او گرفت. شاهد این مدعا هم صدها هواداری بودند که پس از درگذشت او در مقابل بیمارستان جم علیه صدا و سیما شعار «ننگ ما ننگ ما صدا و سیمای ما» را سر دادند.

غضب جمهوری اسلامی حتی تا پس از مرگ شجریان نیز ادامه داشت و از این رو بی جهت نبود که روز گذشته حسین علیزاده، نوازنده سرشناس و دوست قدیمی شجریان  در مراسم نماز بر پیکر او تاکید کرد که: «استاد شجریان قدرتی را نشان داد که حتی وقتی در این دنیا نیست از وجودش ترس دارند.»

تا این ‌لحظه هم هیچ‌کدام از سه همشهری یا هم‌استانی او که در راس قدرتند، خامنه‌ای، رئیسی و قالیباف محدود یا تنها کسانی هستند که پیام تسلیتی برای شجریان نداده‌اند.

روز گذشته همچنین وبسایت کلمه هم خبری را منتشر کرد که بر مبنای آن شورای عالی امنیت نهادهای عمومی را از برگزاری مراسم بزرگداشت شجریان منع کرده‌است.

تذکر شورای عالی امنیت ملی
وب سایت کلمه، رسانه مستقل نزدیک به میرحسین موسوی، نوشته بر اساس اطلاعاتی که از جانب نهادهای موثق به دست آورده، از سه هفته پیش، شورای عالی امنیت ملی به نهادهای عمومی از جمله شهرداری‌ها تذکر داده است که در صورت درگذشت استاد شجریان، اقدام خاصی برای بزرگداشت ایشان صورت نگیرد.

این وب‌سایت همچنین تاکید کرده است که انفعال و بی عملی تمامی نهادهای عمومی به ویژه شهرداری در نصب بنر و تابلوهای بزرگداشت استاد و ممانعت از برگزاری هرگونه برنامه در تجلیل از مقام و منزلت هنری و اجتماعی استاد شجریان ناشی از وجود چنین امریه امنیتی پنهانی است.

مشکل نهادهای حاکمیتی با شجریان چه بود؟
هر چند در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ هم تک‌آهنگ‌هایی از شجریان موجب خشم حاکمیت شده و در انتشار بعضی از آلبوم‌هایش به مشکل می‌خورد . اما عمده دشمنی تندروهای جمهوری اسلامی با وی به اتفاقات سال ۸۸ و حمایت شجریان از مردم در اعتراضات پساانتخاباتی آن سال بازمی‌گردد.

محمدرضا شجریان در جریان اعتراض‌های سال ۸۸ به نتیجه انتخابات، در واکنش به اظهارات محمود احمدی نژاد، رئیس‌جمهور وقت در میدان ولی عصر و در جمع هوادارانش که معترضان را «خس و خاشاک» نامیده بود، در مصاحبه‌ای با بی بی سی فارسی گفت: «من صدای این خس ‌و خاشاکم. این صدا همیشه برای خس‌ و خاشاک بوده و هست.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80800
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مجموعه نه به اعدام

قسمت اول

پرونده نوید افکاری در گفتگو با جامعه‌شناسان و حقوق‌دانان
«قتل حکومتی» و افکار عمومی در ایران


زیتون ـ احسان نادرپور، مهسا محمدی:
در گفتگوهایی که پیش رو دارید و مجموعه‌ای که در روزهای آینده در «زیتون» منتشر می‌شود، نظر حقوق‌دانان، جامعه‌شناسان و فعالان مدنی آشنا با قوانین و جامعه ایران را درباره حکم اعدام و آثار آن جویا شدیم.
در این گفتگو از صاحب‌نظران درباره چند و چون پرونده نوید افکاری پرسیدیم و اینکه آیا در مواجهه افکار عمومی با اجرای این حکم، بالاخص بعد از کمپین فراگیر «اعدام نکنید»، تفاوت معنی‌داری با موارد پیشین وجود داشت یا نه؟ دیگر این که آیا در پرونده نوید افکاری تمرکز مجریان بر قصاص به جای تکیه بر اجرای حد شرعی برای اتهام محاربه به این معناست که حاکمیت به توجیه‌‌پذیرتر بودن قصاص در میان افکار عمومی امیدوار است یا به عبارت بهتر به آن طمع بسته؟
در ویدئویی که از پی می‌آید گفتگو‌های «زیتون» با نعمت احمدی، حقوق‌دان، سعید مدنی، جامعه شناس و مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار را در این باره خواهید دید.



متن کامل و ویدئوی با کیفیت بالا در زیتون:

www.zeitoons.com/80846


© @Zeitoons
داریوش محمد‌پور
بر آستان جانان

۱. شجریان در میان ما نیست. شجریان در میان ما هست. او رفته است. او نرفته است. این گزار‌ه‌ها همه درست‌اند. منطقاً نادقیق نیستند. شجریان به تن در میان ما نیست اما به جان هست و جاری است. این سخن را به دشواری می‌توان برای هر کسی گفت. کم نیستند صاحبان فضل و هنر و معرفت و دانشی که از خود میراثی به جا می‌گذارند اما میراث‌شان به این فربهی، عظمت و گستردگی نیست که میراث محمدرضا شجریان. طبعاً شجریان هم انسان است مثل همه‌ی انسان‌ها. زندگی او هم مانند همه‌ی انسان‌ها، مانند همه‌ی بزرگان و پهلوانان دیگر نقاط خاکستری و حتی شاید تیره  هم دارد. رستم دستان هم قدیس نبود. ولی چه چیزی شجریان را شجریان کرده است؟ شجریان به خیال من از بند زمان و مکان جسته بود؛ پیش از مرگ. جایی ایستاده بود که دست هیچ کس و هیچ چیز به او نمی‌رسید. این همه را به کوشش حاصل کرده بود؟ نه. تنها بخشی از این رهیدگی از زمان و مکان به خیال من به کوشش خود او و پشتکار شخصی‌اش بوده. باقی همه -به زبان اهل معرفت -عنایت بوده است و کشش. فضل بوده است و بخشش. راز شجریان بودن او، راز رستگاری او و عبور او از دام زمان و مکان جمع همین کشش و کوشش بوده است و بس.

این چند روزه مدام با خود اندیشیده‌ام که ما چرا داریم درباره‌ی شجریان و فضایل‌اش حرف می‌زنیم؟ چرا ما -بگویید من نوعی- باید بروم و درباره‌ی شجریان چیزی بنویسم در ستایش یا یادکرد او. چیزی به او می‌افزاییم؟ اگر نگوییم و ننویسم چیزی از او کاسته می‌شود؟ بهترین توصیف این کارها در زبان مولوی آمده است:
مادح خورشید مداح خود است
که دو چشمم روشن و نامرمد است

ما وقتی از شجریان به نیکی و تعظیم یاد می‌کنیم هیچ کاری نکرده‌ایم از این‌که ثابت کنیم می‌فهمیم. داریم به صدای بلند می‌گوییم که ناشنوا نیستیم. عرض اندامی برای خویش می‌کنیم که: ما هم این پیام را شنیدیم و به درستی دریافتیم. و این پیام، پیام شخص و فرد نیست. پیامی است متصل به جان جهان. اگر کسی سخن را از زمینه‌اش به در نبرد و بلفضولی نکند، دلیری می‌کنم و می‌گویم که جنس پیام شجریان همین است که در برابرش بگوییم: ربنا اننا سمعنا منادیا ینادی للایمان. و در پاسخ می‌گوییم که شنیدیم. شجریان منادی عشق و معرفت بود (بله، مثل روز روشن است که از «دین» فقیهانه و آخوندی حرف نمی‌زنم و سخن از معرفت است). شجریان صدای عشقی بیکرانه بود:
صدای توست که بر می‌زند ز سینه‌ی من
کجایی ای که جهان از تو پر ز پژواک است

پس بگذارید دیگر از شجریان نگویم چون در حقیقت سخن گفتن ما از او، سخن گفتن از خود ماست و عرض اندام وجود خود ما تا ادای دین و سر تعظیم فرود آوردن در برابر عظمت این نادره‌ی فرهنگ، ادب و موسیقی ایرانی. این چند روزه اما دیدم که عده‌ای نشسته‌اند به «نقد» شجریان. و چه حیف از این زمانه‌ی هنرستیز که هر ناشسته‌رویی به بهانه و پشت نقاب «نقد» گریبان اسطوره‌ای چون شجریان را گرفته است و درست در همان روز وفات او، با پهلوانی چون او درشتی کرده است. این باید برای رسانه‌های ما درس باشد چه بدانند میراث فرهنگی و ملی را به بهانه‌ی توازن در روایت، نمی‌توان ملکوک کرد. نتیجه فقط برای عاملان این ناپختگی‌ها، بی‌آبرویی است و افتادن از چشم اهل معرفت و حتی رسانه‌ها. اسم نمی‌برم از کسی. عاملان این ماجرا خوب آگاه‌اند که چه خطایی مرتکب شده‌اند و همین اشارت کفایت می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80870
دعوای دانشگاه الزهرا و ساکنان ده‌ونک بر سر چیست؟
ده ونک و «حق سرپناه»

زیتون ـ مهسا محمدی
: دعوا بر سر ۱۲هزار متر زمین است در قلب تهران. یا به عبارتی حدود ۸۰ خانه که گفته می‌شود ۸ دهه سال پیش ساخته شده و به فرزندان و نوادگان کارگران یک کارخانه تجهیزات ایمنی راه‌ها به ارث رسیده.
حالا بعد از کشمکش فراوان در طی سال‌های اخیر در این محله ۵۶ خانه باقی مانده و ۲۶ خانواده از آنجا رفته‌اند.

 نگاهی به موقعیت و بافت این محله‌ی پرحاشیه تا حدی گویای چرایی دعواها بر سر آن است. ده ونک به لحاظ فرم و ساختار «ده»ی است در «بالاشهر» تهران و در میانه محله برخوردار و مرفه‌نشین. از شمال به اتوبان هاشمی رفسنجانی می‌رسد و از غرب به اتوبان شهید چمران، از جنوب به خیابان ملاصدرا و از شرق به خیابان شیخ بهایی.

دولت مدعی مالکیت زمین‌های این منطقه است و می‌گوید آن را برای بهره‌برداری به دانشگاه الزهرا واگذار کرده، الزهرا هم حکم دادگاه دارد برای تخلیه. ساکنان اما می‌گویند این خانه‌ها، خانه‌های آبا اجدادی آنان است و هر بار که پیش و پس از انقلاب برای گرفتن سند برای آنان اقدام کرده‌اند، مشکلات بروکراتیک مانع شد. 

از سال ۱۳۸۲ دعواهای دانشگاه الزهرا با اهالی کوچه امامزاده و کوچه شهید شهامتی در این منطقه شروع شده است، دعوایی که در آخرین اتفاق آن به گفته فعالان مدنی پیگیر داستان، چند روز گذشته یک قاضی دستور بازداشت چند ساعته دو تن از ساکنان ده‌ونک را صادر کرد، گفته می‌شود جرم این افراد خالی‌نکردن سرپناه و استنکاف از واگذاری آن به دانشگاه الزهرا است.

ماجرای بازداشت ساکنان ده ونک چه بود؟
به گزارش اعتماد آنلاین صاحب اصلى یکی از خانه‌های مورد دعوا، که از کارگران قدیمى کارخانه بوده، در سال ۱۳۷۲ فوت مى‌کند و خانه به ۲ فرزند او ‌ارث می‌رسد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80866
نه به کدام «اعدام»؟
مریم سطوت

لغو حکم اعدام یعنی لغو حکم اعدام بزهکاران؛ یعنی لغو حکم اعدام قاتلین؛ یعنی لغو حکم اعدام فردی که به زنی تجاوز کرده و او را به قتل رسانده؛ یعنی لغو حکم اعدام همه آنهایی که من و خوانندگان این نوشته از آن‌ها تنفر داریم. آوردن نمونه از کسانی که مجرم نیستند اعتراض به‌جایی است به قوه قضاییه و حکومت ایران. خواست لغو حکم اعدام خواستی است فراتر از مبارزه علیه فجایع امروز.
....

۱۰ اکتبر روز جهانی مخالفت با مجازات اعدام است. مجازات اعدام بازمانده‌ای‌ست از زمان‌های دور. زمانی که انسان باور داشت که خون را با خون باید شست و چشم را در مقابل چشم درخواست ‌کرد. زمانی که انتقام و قصاص پایه مجازات بود. این مجازات به‌هیچ‌وجه درخور جامعه انسانی متمدن امروز نیست. عملی که یک فرد در شرایط نامساعد روحی و یا در اثر یک سانحه و در خشم انجام می‌دهد، نباید همان عمل از طرف نمایندگان قانون و در شرایطی بسیار آرام با استناد به قوانین صورت گیرد. قانون مدافع منافع انسان و جامعه است و آگاهانه می‌اندیشد. آگاهانه نمی‌تواند همان عمل را که یک فرد ناآگاه انجام داده است تکرار کند. هیچ ارگانی و هیچ منبع قانونی اجازه گرفتن جان انسان را ندارد. اعدام به معنی سلب زندگی و تصمیم به بودن و نبودن یک انسان است. با اجرای مجازات اعدام، اصلاحِ خطا غیرممکن است. ضریب خطای انسانی هنوز در تصمیم‌های قانونی بالاست.

تمام کسانی که فکر می‌کنند با اجرای این مجازات جامعه پاکیزه می‌شود، بهتر است به گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری مراجعه کنند و ببینند درست در کشورهایی که بیشترین تعداد اعدام را  در سال  دارند، هم چون ایران، چین، پاکستان،… بیشترین جرم‌های جنایی صورت می‌گیرد. ترس از اعدام باعث کم‌شدن جرم نشده است.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در اواخر دسامبر ۲۰۱۴/ آذرماه ۱۳۹۳ با تصویب قطعنامه‌ای خواستار تعلیق مجازات اعدام در سراسر جهان شد. در ایران مخالفت با مجازات غیرانسانی «اعدام» سال‌هاست که از طرف فعالین و سازمان‌های مدافع حقوق بشر مطرح می گردد، اما از چند ماه پیش، درست از زمانی که حکومت دست به اعدام  معترضان دی ۹۶ و آبان ۹۸  زد، فریاد «نه به اعدام» بلندتر از قبل شنیده می‌شود.
پس از حکم اعدام نوید افکاری مخالفت با حکم اعدام در ابعادی وسیع مطرح شد.

https://www.zeitoons.com/80899
جایگاه شجریان و حاکمان
علی کشتگر
شاهکارهای فرهنگی و حماسه‌هایی که از زندگی و تلاش چهره‌های ملی عرصه‌های ادب، فرهنگ، اخلاق، سیاست و شجاعت در حافظه تاریخ می‌مانند، ارجمند‌ترین و ماندگارترین سرمایه‌های ضامن بقا و عظمت هر ملتی به شمار می‌روند. و همین میراث‌های گران‌قدر هستند که با حفظ غرور ملی و زنده نگه‌داشتن حس افتخار ملی الهام‌بخش نسل‌های حال و آینده و مایه بقای ملت‌ها در برابر گزند فجایع بزرگ تاریخی ‌می‌شوند.

قصدم اغراق نیست و با همه عشق و علاقه‌ای که همواره به شجریان داشته و دارم، در ابراز این باورم که او به یکی از مفاخر ملی و ماندگار ما تبدیل شده و زندگی و آثارش همواره الهام‌بخش آیندگان خواهد بود؛ اسیر احساسات نیستم.

درباره آثار هنری و فضایل انسانی او صاحب‌نظران بسیاری در شبکه‌های اجتماعی داد سخن داده‌اند و من دیگر چیزی ندارم که به آن حقایق بیفزایم. زندگی و مرگ او یک‌بار دیگر نشان‌مان داد که وقتی یک چهره ملی دریچه قلب مردمانش را به روی خود باز می‌کند از چه شکوه و جلالی برخوردار می‌شود و با چه وضوحی خفت و حقارت ستم‌گران قدرت‌مدار زمانه خود را بر همگان آشکار می‌سازد.

به راستی امروز از سلطان محمود غزنوی که در روزگاران قدر قدرتی‌اش همه را مقهور شمشیر کرده بود و از شرق تا غرب دستش در غارت و خون‌ریزی بود و این همه را به نام اسلام و به گمان خود برای اسلام می‌کرد، جز لعنت تاریخ چه مانده است؟ حکیم «مغضوب» توس اما هزار سال است و تا هزاران سال دیگر هم در بلندای تاریخ ایران، الهام‌بخش همه آنانی است که پای در بند انسان و انسانیت دارند و نمی‌خواهند سر به تسلیم ضحاکان زمانه خم کنند و لاجزم سرمشق‌شان کارستان کاوه، سیاوش و رستم دستان است.

از مسعود غزنوی خون‌ریز که در کشتن بی‌گناهان از پدر بی‌محابا‌تر بود اینک چه مانده است؟ حسنک وزیر اما که بیهقی تراژدی زندگی او را به تصویر کشیده همچون اسطوره‌ای از برتری و حقانیت فضیلت در برابر رذایل دوران همچنان الهام‌بخش حق‌طلبی امروز ما است.

و بالاخره از سلطان امیر مبارز کافرکش و تعزیرگر که رند «فاش»گنوی شیراز را به «پنهان» خوری و دربه‌دری کشاند و شریعت را چند صباحی به زور شمشیر و تعزیر بر مردم حاکم کرد امروز چه چیزی با ارزشی باقی مانده؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80902
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی
علیه نارواداری و خشونت کلامی در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی

زیتون
– جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی طی بیانیه‌ای  به  «نارواداری و خشونت کلامی در رسانه ها و شبکه‌های مجازی» «نه» گفتند.
در این بیانیه آمده است: «در فضا و رسانه های مجازی بویژه در دوره اخیر شاهد بودیم که گروه هائی در پشتیبانی از نظام پادشاهی، دردفاع  از جمهوری، در جانبداری از ساختار فدرالیستی و یا در نفی آن،  درحمله به نسل انقلاب ۵۷، در انتساب مخالفین فکری خود به امپریالیسم و کشورهای خارجی و جنگ طلبی و نظایر آن، با درشت گوئی و دروغ پراکنی و نخبه کشی و شخصیت شکنی و در ده ها عرصه و مورد دیگر از این دست، با نازل ترین سطح  فرهنگ گفتاری و با خشن ترین واژه ها مخالف سیاسی و فکری خود را مورد حمله قرار داده اند.»

امضا کنندگان این بیانیه ضمن تاکید بر اینکه «این روش ها و کنش ها به شدت زیانبار، فرصت سوز و ناپسند هستند» ادامه دادند: «دستیابی به هیچ هدف شریف و انسانی با بهره جوئی از این شیوه ها ممکن نیست.»

امضا کنندگان این بیانیه در ادامه نوشتند: «شک نیست که بخش بزرگی از این ادبیات پرخاشگرانه و انشقاق طلبانه توسط جمهوری اسلامی و ارتش سایبری آن در شبکه های مجازی انتشار می یابد. حکومت اسلامی با اختصاص نیروی انسانی  و سرمایه گذاری هنگفت می کوشد فرهنگ و گفتمان و اهداف سیاسی اش را در شبکه های اینترنتی گسترش دهد.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:


https://www.zeitoons.com/80946
احمدی‌نژاد علیه احمدی‌نژاد
«گزارش یک کودتا»؛ خودزنی و تهدیدِ «نظام»

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: محمود احمدی نژاد که گفته می‌شود برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ خود را مهیا می‌کند، بار دیگر در مقابل دوربین ظاهر شد و در یک ویدئوی ۴۴ دقیقه‌ای با عنوان «حوادث ۸۸، کودتای اشرافیت علیه ملت» به مسائل آن انتخابات پرحاشیه پرداخت.
....
....

.فعالیت باند سعید امامی در انتخابات سال ۸۸
احمدی‌نژاد مدعی است که بسیاری از رویدادهای سال ۸۸ را باند سعید امامی و «گروه‌های متشکل امنیتی» مدیریت کرده است. به گفته وی این باند که در آن زمان (دوره وزارت محسنی اژه‌ای) وزارت اطلاعات را در دست داشته کوشیده تا با نظرسنجی‌های کاذب احمدی‌نژاد را در مقابل رقبا عقب نشان دهد و به رقبا القا کند که آنان پیشتاز در انتخابات هستند. وی می‌گوید این «باند» حتی به وی نیز مراجعه کرده و گفته است:«در یک سناریوی جنگ روانی حتی به من فشار می آوردند. افراد گوناگون را با اطلاعات نادرست می فرستادند که من را منصرف کنند. تو دیگه باختی، کوتاه بیا، حرف نزن، برای آینده خودت جایی رو پیش‌بینی کن، حتی نزد مقامات صالح و مسئول می رفتند و اطلاعات و نظرسنجی‌های کاذب ارائه می دادند تا آنان را نیز گمراه کنند. مستندات اینا موجود است».

این روایت  دست‌کم نشان می‌دهد که در مجموعه بالای دستی نظام و در میان نهادهای امنیتی و نظامی که احمدی‌نژاد کوشیده چنین تحلیلی از رای احمدی‌نژاد وجود داشته است، روایتی که بسیار مورد تاکید فعالان جنبش سبز است.
وزارت اطلاعات در دوره نخست ریاست جمهوری احمدی‌نژاد در دست چهره ای امنیتی چون غلامحسین محسنی اژه‌ای بود. وزارت فرهنگ و ارشاد نیز در اختیار چهره امنیتی دیگر چون حسین صفار هرندی، دست راست حسین شریعتمداری قرار داشت. صدا و سیما را نیز عزت‌الله ضرغامی اداره می‌کرد. مهمترین نظر سنجی‌ها در زمینه انتخابات نیز معمولا از سوی این سه دستگاه ارائه می‌شود. اما احمدی نژاد به نظرسنجی جهاد دانشگاهی استناد می‌کند و مدعی می‌شود که بر اساس آن نظرسنجی تا یک هفته مانده به انتخابات ۲ به ۱ از موسوی پیش بوده.

اطلاع مجلس از پیروزی میرحسین موسوی
مهمترین روایت احمدی‌نژاد در این ویدئو تکرار شایعه‌ یا خبری است که در طول این سال‌ها همیشه محل بحث بوده؛ ارسال پیام تبریک از سوی علی لاریجانی به میرحسین موسوی. احمدی‌نژاد مدعی است حتی ساعت آن را نیز می‌داند.هدف احمدی‌نژاد از اشاره به این تماس معلوم نیست اما  به‌نظر می‌رسد شاه کلید این ویدئوی به نظر تکراری و بی‌ارزش  همین باشد.
وی ادعا کرده که در این زمینه مستند نیز دارد. هر چند وی نامی از لاریجانی نبرده و صرفا به مجلس اشاره کرده است. موضوعی که البته علی لاریجانی بارها تکذیب کرده و گفته عده‌ای می‌خواهند این موضوع را به وی بچسبانند. حال معلوم شده که چه کسانی خواسته‌اند این تبریک را به وی منتسب کنند و باید دید آیا احمدی‌نژاد قصد دارد تا اسناد تازه‌ای منتشر کند؟ وی یک بار با انتشار فیلمی از یک نشست مخفی میان سعید مرتضوی و فاضل لاریجانی جنجالی علیه آنان برانگیخت.

احمدی‌نژاد و گرایش به اپوزیسیون
ادعاهای مطرح شده از سوی احمدی‌نژاد بعید است که بازتاب جدی در جامعه داشته باشد. دست کم تا زمان انتشار این گزارش هیچ واکنش جدی به این اظهارات چه از سوی اصلاح‌طلبان و چه از سوی اصولگرایان صورت نگرفته است. نهادهای امنیتی نیز در مقابل این اظهارات سکوت کرده‌اند.
آیا اشاره احمدی‌نژاد به «تماس مجلس با موسوی» و «فعالیت باند سعید امامی در انتخابات ۸۸» پیامی تهدیدآمیز به افشای اسرار انتخابات ۸۸ است؟ اسراری که اگرچه می‌تواند حمل بر خودزنی باشد اما فراتر از آن کل نظام و رهبری را نشانه می‌رود.  آیا این ویدیو تهدیدی برای تائید صلاحیت در انتخابات پیش رو است؟
....

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80957
صدایی از ژرفای فرهنگ
سیدمحمدباقر تلغری‌زاده

از دوران نوجوانی و در سال‌های پیش از انقلاب کما بیش با صدای او آشنا بودم، اما نه چندان که به دلم نشسته باشد، از آن‌گونه که به مثل صدای عبدالوهاب شهیدی. نخستین بار با شنیدن نوار موسوم «به چاووش شماره ۶» که بعد ها سپیده نام گرفت دریافتم که با صدایی از لونی دیگر رو به رو هستم؛ صدایی پر طنین و دلنشین، که با غزلی فاخر از سایه سرود پیروزی را در گوش جان مان زمزمه می کرد و غرور ناشی از اراده معطوف به تغییرمان را بر می انگیخت، که نظامی کهن و پشتگرم به پشتیبانی بیگانه را از جا کنده بود:
«زمانه قرعه نو می زند بنام شما / خوشا شما که جهان می رود به کام شما
به زیر ران طلب زین کنید اسب مراد / که چون سمند زمین شد ستاره رام شما …
به شعر سایه در آن بزمگاه آزادی /طرب کنید که پرنوش باد جام شما…

و در پی آن سرود:
«ای ایران ای سرای امید …» ، که در دل‌هامان جای‌گیر و جاودانه شد.

اما دریغ که عمر آن طربی که سایه در «بزمگاه آزادی» ما را بدان فرا خوانده بود چندان نپایید؛ هنوز چند جرعه ای بیش از آزادی نوش نکرده بودیم که آژدهای جنگ سر بر آورد و بسیاری از ما را در کام خود فرو برد و گروه کثیری از ما سر از سیاهچال ها در آورند و بسیاری نیز چونان من آواره و غربت نشین گردیدند.
روزها و ماه ها و سال ها سپری می شدند و ما سنگینی غربت را بیشتر و بیشتر بر شانه های روح و روانمان احساس می کردیم. چنین بود که پیوسته چشم به راه بودیم و نگران و از هر چیزی که ما را به یاد وطن مالوفمان می ا نداخت می‌شکفتیم. بی‌گمان یکی از دلنشین‌ترین و خاطره برانگیزترین این چیزها شنیدن صدای شجریان در برنامه ای زنده بود. به گمانم پاییز ۱۳۶۶ بود که برای نخستین بار همراه مشکاتیان و گروهش در بتهون هاله (سالن بتهون) شهر بن کنسرت اجرا کرد. سراپا گوش بودم و بی صبرانه برای شنیدن صدایش لحظه شماری می کردم

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80952
آن‌ که ماند و آن‌ که می‌رود
آزاد قدسی

حقیقتاً زبان به بیان نیست که نه اینجا فضای تاثیرگذاری آن است  و نه آن‌ها که باید بشنوند گوشی برای شنیدن دارند، اما راستش گاهی هر کاری می‌کنی نمی‌شود حرف را خورد.

فردوسی‌پور انسان بی‌خطایی نیست که خودش هم چنین ادعایی ندارد. اساساً در باور ما غیر از معصوم همه ممکن است دچار خطا و لغزش شوند؛ از رهبر یک کشور تا رئیس یک دولت و تا فرد فرد ما که تنها مسئولیت خودمان را داریم.  و این نشان می‌دهد که دائم باید مشورت کنیم، هر روز باید خوب ببینیم و بشنویم و هر لحظه باید بیاموزیم و برای اصلاح تلاش کنیم.

اما فردوسی‌پور یک نخبه است و تخصص‌های مختلفی دارد و این‌ها را با تلاش و کار و فکر به‌دست آورده است. برخلاف بعضی که بدون هیچ سابقه‌ای یک شبه از بسیج پایگاهشان شدند مدیر جایی که قرار بود تاثیرگذارترین و راهنماترین جا باشد و حاصلش این است که وارد روستاها که می‌شوی اولین چیزی که به چشمت می‌‌آید دیش‌های ماهواره است و در شهر هم هر کس منزلش را جابه‌جا می‌کند جزء اولین کارهایی که همان روز اول باید انجام گیرد نصب دیش ماهواره‌اش است، که حاصل آن دیش‌های ماهواره هم روشن است.
حذف فردوسی‌پور یعنی حذف نخبگانی که ممکن است نظرشان با نظر ما یکسان نباشد اما کارآمد‌‌ند و مردمی. برنامه نود با آن حجم بیننده در طول سال‌های متمادی نشان از این مردمی بودن دارد. حذف فردوسی‌پور یعنی ضد مردم بودن و سوء‌استفاده از قدرت. درست بعد از آنکه از تریبون خودشان و به آمار خودشان از دست مردم تندیس مردمی‌ترین فرد آن سازمان را می‌گیرد و این رویه ضد مردمی در بیخ و بن بعضی‌ها رسوخ کرده تا آن‌جا که وقتی رئیس مجلس مملکت تنها دوازده درصد آرا ملت واجد شرایط حوزه انتخابی خود را به‌دست می‌آورد بر طبل شادانه می‌کوبند و سرخوشانه از عدم حضور و عملاً حذف مردم پایکوبی می‌کنند.

باورمان بشود یا نشود فردوسی‌پور از همه آن‌ها که ادعا دارند و این ادعایشان دارد همه چیز انقلاب را نابود می‌کند، انقلابی‌تر است. چون با توجه به نخبه‌بودنش نه تنها مملکت را ترک نکرده، بلکه جوانی‌‌اش را پای عشق به وطن گذاشته تا هر جا خدمتی می‌توانسته انجام دهد؛ از برنامه‌سازی به بهترین کیفیت تا تدریس و نویسندگی و غیره. بر خلاف عده‌ای که نانشان را این‌جا و گاهی در فحش دادن به غرب می‌خورند اما چوبش را مردم تحمل می‌کنند و خودشان در فرنگی که فحشش می‌دهند دائم در رفت و آمدند حتی عده‌ای دامادشان از خانواده شهیدپرور مقیم امریکا هستند.

فردوسی‌پور از همه مسلمان‌تر است، چرا که با رنجی که بر او تحمیل کردند به تٲسی از بزرگان دین با متانت صبر کرد و اخلاق را به عینه و در عمل جاری کرد بر خلاف عده‌ای که ادعای مسلمانی و دفاع از اسلامشان دارد بزرگترین ظلم را به اسلام و مسلمانی می‌کند اما با کوچکترین حرف یا عملی بر خلاف فکر نافکرشان دهانشان باز می‌شود و بالا تا پایین کسانی که ادعایی در مسلمانی ندارند و فقط شهروند مملکتی هستند که خارج از اختیارشان در آن زاده شده‌اند و بنا بر حق الهی از شهروندی این سرزمین حقی دارند را می‌نوازند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80985
شمارش معکوس برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا -۹
در هفته سوم پیش از انتخابات چه گذشت؟

https://www.zeitoons.com/80993

زیتون ـ فرهاد حکیمی:
کمتر از سه هفته مانده به روز موعود انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا و به نظر می‌رسد که چشم‌انداز سیاسی در ایالات متحده به سوی تغییری بزرگ در حال چرخش است. دموکرات‌ها کم‌کم دارند از کابوس شکست چهار سال پیش فاصله می‌گیرند و خود را برای اداره امور کشور در چهار سال آینده آماده می‌کنند. حتی جمهوری‌خواهان نیز ظاهرا امید چندانی به پیروزی رییس‌جمهور فعلی ندارند و فاصله‌گذاری با او از همین حالا شروع شده است. این فاصله‌گذاری از جانب برخی هم‌حزبی‌ها البته از جنس رعایت فاصله اجتماعی جهت جلوگیری از سرایت ویروس کرونا از دونالد ترامپ نیست. نگاهی به تعداد بی‌سابقه جمهوری خواهانی که به کمپین بایدن پیوسته‌اند نشان می‌دهد که این فاصله‌گذاری بیشتر به دوری جستن از فردی می‌ماند که در دوران ریاست‌جمهوری افراد زیادی را به دشمنی با خود ترغیب کرده است.

اگرچه یادآوری این نکته که چهار سال پیش در چنین مقطع زمانی دقیقا همین اتمسفر به سود هیلاری کلینتون وجود داشت می‌تواند عیش طرفداران بایدن را منقص و حیات جمهوری‌خواهانی را که به ترامپ پشت کرده‌اند مکدر نماید، اما سال ۲۰۲۰ از جهاتی با ۲۰۱۶ متفاوت است. استیو چاگاریس تحلیل‌گر شبکه الجزیره معتقد است که دنیا شاهد تغییرات بزرگی بوده و موقعیت سیاسی ترامپ با چهار سال پیش بسیار متفاوت است. او اگر در سال ۲۰۱۶ خود را به عنوان فردی خارج از دایره قدرت معرفی کرد و با شعار تغییر وارد کارزار سیاست شد، حالا خود در بالاترین جایگاه قدرت سیاسی است و دیگر ژست مخالف گرفتن به اندازه گذشته طرفدار ندارد. او اگر چهار سال پیش مدیریت باراک اوباما را به تمسخر می‌گرفت، حالا خود ناتوان از اداره کشور در مقابله با ویروسی که جان بیش از ۲۱۰ هزار آمریکایی را تاکنون گرفته، ناگزیر برای مداوا به بیمارستان می رود و بیش از یک هفته از فرصت کمپین خود را از دست رفته می بیند و متهم است که با بی‌خردی باعث شده تا تعداد زیادی از صاحب‌منصبان کشوری و لشگری به ویروس مبتلا و جان خود را در خطر ببینند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80993
یادی از مردی بزرگ و دوستی دانشمند: غلام‌عباس توسلی
حسن یوسفی‌اشکوری

هنوز از اندوه مرگ خنیاگر موسیقی و ادب و فرهنگ دیرپای ایران زنده یاد محمدرضا شجریان رها نشده‌ایم که تألم خبر مرگ عزیزی دیگر از مردان بزرگ این یار یعنی دکتر غلام‌عباس توسلی رسید.
با نام غلام‌عباس توسلی در سال‌های انقلاب (و شاید اندکی پیش از پیروزی) آشنا شدم. در سال‌های نخستین و به ویژه در دوران چهار ساله مجلس اول، هم با نام و شخصیت و سابقه و اندیشه‌های او بیشتر آشنا شدم و هم به تدریج عملا نیز ارتباط و هم‌فکری و همراهی و همکاری جدی فی‌مابین پدید آمد.
در مجلس اول شماری از دوستان نماینده عملا در قالب یک فراکسیون اقلیت فعالیت می‌کردیم و در هفته یک‌بار جلسه‌ای برای گفت‌وگو و تبادل‌ نظر در باره موضوعات مجلس و نیز به طور کلی مسائل اجتماعی و سیاسی مملکتی داشتیم. پس از پایان مجلس، همان ترکیب با حضور چند نفر از یاران نویافته در بیرون از مجلس ادامه یافت. البته این جلسات در دو هفته یک‌ بار بود و هر بار نیز در خانه‌ای یکی از اعضا و همراه با صرف شام. یکی از این افراد جدید این جلسات فکری-سیاسی غلام‌عباس توسلی بود. آن جلسات برکات زیادی داشت و یکی از آن برکات، جلسات سالانه بزرگداشت شریعتی و طالقانی بود که از سال ۱۳۶۴ تا اواسط دهه هفتاد در خانه‌ای در تهران برگزار می شد و توسلی یکی از سخنرانان آن مراسم‌ها بود.
توسلی از دوستان قدیم دکتر شریعتی بود که همراه با دکتر پوران شریعت رضوی (همسر علی شریعتی) در سوربن پاریس درس خوانده و سپس به ایران بازگشته بود. توسلی سالیانی دراز استاد مسلم و عالی‌رتبه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران بود. هزاران دانشجوی این رشته از او بهره‌ها برده‌اند. هرچند عضو شاخص نهضت آزادی ایران بود ولی عملا شخصیت فرهنگی و علمی او بر سیمای سیاسی‌اش غلبه داشت. نویسنده بود. او دارای آثار تألیفی و ترجمه‌ای پر شمار است.
حدود بیست سال پیش به بیماری سرطان دچار شد. بارها به دیدارش رفتم و یا او به دیدارم آمد. یک بار، که از زندان به مرخصی آمده بودم، با پیشنهاد جناب عبدالله نوری به عیادتش رفتیم. سخت تکیده بود و بی‌حال و بی‌توان. به زحمت ساعتی روی تخت نشست. اما بعدتر در خارج از کشور اطلاع یافتم که حال و احوالش بهتر شده و جسته گریخته از حضورش در مجامع و فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی‌اش خبرهایی می‌رسید. خوشحال بودم از این بهبود احوال.
در هرحال خبر درگذشت این دوستِ دوست‌داشتنی و استاد فرهیخته دانشگاه را به خانواده‌اش و به یارانش در نهضت آزادی و به انبوه شاگردان و به خیل دوستانش تسلیت می‌گویم و برای آن بزرگ غفران الهی و برای بازماندگان شکیبایی و پاداش نیکو آرزو می‌کنم. یک بار زنده یاد مهندس سحابی در نامه‌ای از ایران برای من (و دو دوست دیگر) نومیدانه نوشته بود: ممکن است دیدار به قیامت باشد؛ ظاهرا دیدارها با یاران دیرین دارد به قیامت می‌افتد. رو بار سفر بند که یاران همه رفتند. جز سحابی و توسلی، محمد نصرالهی و خانم‌ها محبی و اعظم طالقانی از آن جلسات به سرای دیگر رخت کشیده‌اند. با این حال جای خرسندی است که یاران سفرکرده در این ۱۲ سال غربت‌نشینی، عمری تقریبا بلند و با برکت داشته‌اند. برای یاران در قید حیات آرزوی سلامتی و عمری بلند و همراه با برکت آرزو می‌کنم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81013
رهبری در تدارک «دولت جوان انقلابی»
 
زیتون ـ یلدا امیری
: رهبر جمهوری اسلامی همواره در تلاش است حکومتی متناسب با اصول و آرمان‌های خود ایجاد کند.حکومتی همیشه «انقلابی».

آیت‌الله خامنه‌ای در اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ در نشستی تصویری با مجموعه‌ای از جوانان دانشجو و تشکل‌های دانشگاهی می‌گوید: «معنای دولت جوان و حزب‌اللهی یک دولت پای کار، آماده و با نشاط است که علاج مشکلات است و می‌تواند کشور را از راه‌های دشوار عبور دهد.» این حکومت با «جوانان مومن انقلابی» ممکن می‌گردد که از نظر آیت الله خامنه‌ای نسل جدید فدائیان نظام هستند.

جوانان انقلابی از دیروز تا امروز
در روزهایی پاییزی مثل همین روزها ۴۱ سال پیش، تعدادی از فعالان دانشجویی با عنوان دانشجویان پیرو خط امام که «جوان‌های مومن و انقلابی» آن روزگار بودند به سفارت آمریکا در تهران حمله کردند و با به گروگان گرفتن ۶۶ دیپلمات آمریکایی یکی از مهمترین بحران‌های بین‌المللی آن دوران را رقم زدند. تقریبا اکثریت آن دانشجویان امروز به زبان یا در عمل از آن شیوه «انقلابی‌گری» عقب نشسته و دست شسته‌اند. به هر روی اما این مشخص شد که اتفاقاتی این چنین هزینه به کارگیری جوانان مومن انقلابی است. هزینه‌هایی که برای یک انقلاب تازه به پیروزی رسیده بسیار طبیعی‌تر و قابل پرداخت‌تر از امروز می‌نمود.

معلم و تئوریسین جوانان انقلابی ۴۱ سال پیش علی شریعتی و مرتضی مطهری بودند. انقلابیون امروز هم در پای منبر حسن عباسی، تئوریسین‌ و استراتژیست‌ اصولگرا و علی اکبر رائفی پور، «پژوهشگر و محقق جوانان» درس آموختند.

به جز به رسمیت این پیروان، رهبر جمهوری اسلامی برای آنها مجوز و فرمان آتش به اختیار نیز صادر کرده. روز ۱۷ خرداد ۱۳۹۶ آیت‌الله خامنه ای با گروهی دستچین شده از دانشجویان دیدار و گفت‌وگو کرد و در آن جلسه به دانشجویان توصیه کرد که هرگاه اخلالی در دستگاه‌های فرهنگی دیدند، می‌توانند مانند زمانی که در جنگ اخلال به وجود می‌آید، بدون در نظر گرفتن قانون عمل کنند. او گفت «در جنگ هم اگر اخلال در قرارگاه مرکزی پیش بیاید نیروها آتش به اختیار می‌شوند. اینکه در وضعیتی که ما این‌همه مسائل مهم فرهنگی در کشور داریم، حالا فرض کنیم فلان آهنگ قبل از افطار پخش بشود یا نشود، این می‌شود مسئله اصلی، نامه‌نگاری می‌کنند. پیداست که این دستگاه اختلال پیدا کرده، مسئله اصلی را از فرعی تشخیص نمی‌دهند. وقتی اینجوری دستگاه‌های مرکزی اختلال دارند، آن وقت اینجا شما آتش به اختیارید.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81003
قربانی اعدام: قضات و مجریان حکم اعدام
علیه اعدام ۱۶ | سعید مدنی

https://www.zeitoons.com/81054

فشار صدور و اجرای حکم اعدام بر قضات و مجریان حکم مرگ بسیار زیاد است. یک قاضیِ در جنوب آمریکا در این زمینه نقل می‌کند که پس از اولین صدور حکم اعدام برای یک مجرم، نتوانست برای بیرون ‌رفتن از محکمه و استفراغ منتظر بماند. در موردی دیگر مردی که در اجرای حکم اعدام مشارکت کرده بود، نیمه‌شب کنار صندلی اجرای حکم می‌نشست و به آن خیره می‌شد.

یکی از قضاتِ سابقِ اجرایِ احکام دادسرایِ جنایی تهران در این مورد می‌گوید: «وقتی وارد دادسرا شدم و به دفتر کارم رفتم، متوجه شدم پرونده‌های زیادی در این شعبه هست که سال‌هاست به دلیل زیاد بودن فشار کار بلاتکلیف مانده است. البته من همکاران قبلی را که در آنجا بودند، درک می کردم، … پرونده‌ها همه، قصاص بودند و شاکی خصوصی داشتند و چون فشار سنگینی برای اجرای حکم به قاضی وارد می‌شد، همکاران کم‌کاری می‌کردند تا از آن شعبه بروند. به همین خاطر هم پرونده، سال‌ها آنجا مانده بود».
وی در پاسخ به سوال در این‌باره که اولین بار که برای اجرای حکم اعدام رفته چه احساسی داشته، گفت: «راستش را بگویم اصلاً فرقی نمی‌کند بار اول باشد یا چندم. هر دفعه(اجرای حکم اعدام) فشار سنگینی به فرد وارد می شود». وی در ادامه توضیح می‌دهد: «لحظه‌های(اجرای حکم اعدام) سختی بود. اضطراب زیادی در آن محیط بود. حتی من که ذی‌نفع نبودم و فقط ناظر اجرا بودم، آن‌قدر آشفته می‌شدم که خطم قبل و بعد از مراسم فرق می‌کرد. چه رسد به کسی که قرار بود حکمش اجرا شود».

قاضی مورد اشاره در پاسخ به این سوال که آیا شغل وی بر زندگی روزمره با خانواده‌اش تاثیر می‌گذارد، گفت: «من سعی کرده‌ام تا جایی که ممکن است درباره این موضوع با خانواده‌ام صحبت نکنم و خانواده‌ام را درگیر این ماجراها نمی کنم. چون می‌دانم آن‌ها خیلی آسیب می‌بینند». این قاضی که مدتی بود از سمّت اجرای احکام استعفا داده بود، درباره علت تغییر سمّت شغلی و انصراف از اجرای احکام گفت: «دیگر نمی توانستم بمانم. شش سال آنجا بودم».

قربانیان پنهانِ حکم اعدام، بازتاب اجرای حکم اعدام هستند. اگرچه آن‌ها به سبب تخلفات قانونی یا واقعی قربانی نیستند، اما حکم اعدام- ‌به‌عنوان شکلی از مجازات نامناسب‌- بر سلامت روان و زیست بهتر آنان به‌عنوان اعضای خانواده مقتول(به‌ویژه کودکان و مراقبان اولیه) آثار منفی دارد. این گروه از قربانیان حکم اعدام، افرادی هستند که در جریان محاکمه یا اجرای اعدام نقش داشته‌اند. قربانیان مورد اشاره از بسیاری جهات به‌وضوح متفاوت هستند. پس چرا به همه آن‌ها با هم اشاره می‌کنیم؟ زیرا فقط این رویکرد کل‌نگر ما را قادر می‌سازد اثرات مجازات اعدام و نتایج همه‌جانبه آن را نشان دهیم. شناخت گروه‌های متفاوتِ قربانی، روشن می‌سازد که ما وقتی تصمیم می‌گیریم حکم اعدام را حفظ یا لغو کنیم ناچاریم این ابعاد متفاوت را به‌حساب آوریم.

https://www.zeitoons.com/81054

از همین مجموعه : 
علیه اعدام (۱) : چرا مجازات اعدام باید لغو شود
علیه اعدام (۲) : خطایی به قدمت تاریخ بشریت
علیه اعدام (۳) : اعدام در برخی ادیان توحیدی
علیه اعدام (۴) : اعدام در برخی مناطق جهان
علیه اعدام (۵) : اعدام در قوانین ایران
علیه اعدام (۶) : جرم‌هایی با مجازات اعدام در ایران
علیه اعدام (۷) : روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
علیه اعدام (۸) : سایر روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
علیه اعدام (۹) : چه‌ کسانی قربانی اعدام‌اند؟
علیه اعدام (۱۰) : از این ستون به آن ستون؟ 
علیه اعدام (۱۱) : محکومان به اعدام قربانی هستند 
علیه اعدام (۱۲) : سندرم صف مرگ
علیه اعدام (۱۳) : قربانی اعدام: خانواده‌ محکومان به اعدام
علیه اعدام (۱۴): قربانی اعدام : شاکیان
علیه اعدام (۱۵): قربانی اعدام: شاکیان –۲
روزی که ایران می‌تواند سلاح بخرد
خواستن توانستن نیست

زیتون ـ مهسا محمدی
: «از یکشنبه می‌توانیم اسلحه را از هر که خواستیم بخریم و به هر کسی خواستیم بفروشیم؛ این یکی از اقدامات مهم دولت تدبیر و امید است.» این اظهارات سه روز پیش حسن روحانی در هیات دولت است که پیشاپیش اعلام کرده بود که ایران از امروز یکشنبه، ۲۷ مهر می‌تواند بعد از ۱۰ سال تحریم تسلیحاتی دوباره اسلحه خرید و فروش کند.

البته در این «دستاورد دولت تدبیر و امید» اما و اگرهای فراوانی وجود دارد. آمریکا که در این مدت تلاش پیگیری را برای تمدید این تحریم‌ها کرد و گفته که لغو تحریم تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را نمی‌پذیرد، می‌گوید که از نظر او این تحریم‌ها برقرار است و هر کشوری که با ایران معامله تسلیحاتی بکند با مجازات‌های او روبرو خواهد شد. شواهد حاکی از آن است که این تهدید بی‌اساس نیست و در سایر تحریم‌های مورد نظر این کشور هم عملا سایر کشورها یارا و خواست مخالفت با ایالات متحده  را نداشتند.
بخشی از سخنان روحانی در واقع پاسخی به بعضی از منتقدان داخلی‌اش بود که اتفاقا به سلاح‌ بی‌علاقه نیستند و برداشتن این تحریم‌ها را پاسخ به «آن‌هایی که می‌گویند برجام برای ما چه کرده است» دانست.

برداشتن این تحریم‌ها مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است که بر اساس آن تحریم تسلیحاتی ایران باید حداکثر پنج سال پس از برقراری برجام پایان بگیرد و پایان این پنج سال امروز است.
مشکل دیگر حسن روحانی و شاید بزرگترین مشکلش برای خرید سلاح وعده شده بعد از پایان این دوره، اقتصاد در حال فروپاشی ایران است. با ریال بی ارزش شده و بالا رفتن بی‌سابقه قیمت دلار  و تورم  اظهار شادی رییس جمهور با طعنه افکار عمومی مواجه شد که کشوری که می‌گوید در نتیجه تحریم‌ها نمی‌تواند غذا و دارو بخرد با کدام پول و به چه شیوه‌ای می‌خواهد سلاح بخرد و اگر پولی هم باشد با کدام سازوکار بانکی می‌خواهد ان را جابجا کند.

ایران و خرید سلاح از روسیه
با وجود همه‌ی اما و اگرها روز گذشته کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه،کشور متحد استراتزیک ایران، خبر داد که «بطور قطع با کشورهای علاقمند در حوزه همکاری‌های فنی- نظامی و در مسئله خرید تجهیزات لازم برای ایران، همکاری خواهیم کرد.» او که با خبرگزاری «اینترفاکس» روسیه گفتگو می‌کرد با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در زمان جنگ ایران و عراق در دریافت تسلیحات تجهیزات جنگی «محرومیت‌های زیادی» تحمل کرده گفت که این باعث شده که ایران در این صنعت سرمایه گذاری کند و  در «زمینه دفاعی» آماده باشد و در بسیاری از صنایع «خودکفا» شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81041
چرا ترامپ در انتخابات شکست می‌خورد؟
مهدی نوربخش

مقدمه:
پیت بوداجج، نامزد ریاست جمهوری حزب دموکرات که به نفع جو بایدن صحنه انتخابات آمریکا را ترک کرد، به تازگی کتابی به نام اعتماد (Trust) منتشر کرده است. او در این کتاب توضیح می‌دهد که آمریکا امروز با چالش سه نوع بی‌اعتمادی بزرگ روبروست.  بی‌اعتمادی اول نسبت به دولت این کشور است. بی‌اعتمادی دوم در بین شهروندان این کشور نسبت به یکدیگر مشهود است و بی‌اعتمادی سوم، به جامعه بین الملل نسبت به آمریکا و سیاست‌های دولت ترامپ برمی‌گردد.
....
....
این یادداشت در دو بخش به نتیجه‌ی واحدی می‌رسد. بخش نخست به عواملی می‌پردازد که شکست ترامپ را تسهیل می‌کنند (عواملِ سلبی پیروزی بایدن) و بخش دیگر به مواردی اشاره می‌کند که پیروزی بایدن را قطعی می‌کنند (عوامل ایجابی).

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81050