زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
جایگاه شجریان و حاکمان
علی کشتگر
شاهکارهای فرهنگی و حماسه‌هایی که از زندگی و تلاش چهره‌های ملی عرصه‌های ادب، فرهنگ، اخلاق، سیاست و شجاعت در حافظه تاریخ می‌مانند، ارجمند‌ترین و ماندگارترین سرمایه‌های ضامن بقا و عظمت هر ملتی به شمار می‌روند. و همین میراث‌های گران‌قدر هستند که با حفظ غرور ملی و زنده نگه‌داشتن حس افتخار ملی الهام‌بخش نسل‌های حال و آینده و مایه بقای ملت‌ها در برابر گزند فجایع بزرگ تاریخی ‌می‌شوند.

قصدم اغراق نیست و با همه عشق و علاقه‌ای که همواره به شجریان داشته و دارم، در ابراز این باورم که او به یکی از مفاخر ملی و ماندگار ما تبدیل شده و زندگی و آثارش همواره الهام‌بخش آیندگان خواهد بود؛ اسیر احساسات نیستم.

درباره آثار هنری و فضایل انسانی او صاحب‌نظران بسیاری در شبکه‌های اجتماعی داد سخن داده‌اند و من دیگر چیزی ندارم که به آن حقایق بیفزایم. زندگی و مرگ او یک‌بار دیگر نشان‌مان داد که وقتی یک چهره ملی دریچه قلب مردمانش را به روی خود باز می‌کند از چه شکوه و جلالی برخوردار می‌شود و با چه وضوحی خفت و حقارت ستم‌گران قدرت‌مدار زمانه خود را بر همگان آشکار می‌سازد.

به راستی امروز از سلطان محمود غزنوی که در روزگاران قدر قدرتی‌اش همه را مقهور شمشیر کرده بود و از شرق تا غرب دستش در غارت و خون‌ریزی بود و این همه را به نام اسلام و به گمان خود برای اسلام می‌کرد، جز لعنت تاریخ چه مانده است؟ حکیم «مغضوب» توس اما هزار سال است و تا هزاران سال دیگر هم در بلندای تاریخ ایران، الهام‌بخش همه آنانی است که پای در بند انسان و انسانیت دارند و نمی‌خواهند سر به تسلیم ضحاکان زمانه خم کنند و لاجزم سرمشق‌شان کارستان کاوه، سیاوش و رستم دستان است.

از مسعود غزنوی خون‌ریز که در کشتن بی‌گناهان از پدر بی‌محابا‌تر بود اینک چه مانده است؟ حسنک وزیر اما که بیهقی تراژدی زندگی او را به تصویر کشیده همچون اسطوره‌ای از برتری و حقانیت فضیلت در برابر رذایل دوران همچنان الهام‌بخش حق‌طلبی امروز ما است.

و بالاخره از سلطان امیر مبارز کافرکش و تعزیرگر که رند «فاش»گنوی شیراز را به «پنهان» خوری و دربه‌دری کشاند و شریعت را چند صباحی به زور شمشیر و تعزیر بر مردم حاکم کرد امروز چه چیزی با ارزشی باقی مانده؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80902
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی
علیه نارواداری و خشونت کلامی در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی

زیتون
– جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی طی بیانیه‌ای  به  «نارواداری و خشونت کلامی در رسانه ها و شبکه‌های مجازی» «نه» گفتند.
در این بیانیه آمده است: «در فضا و رسانه های مجازی بویژه در دوره اخیر شاهد بودیم که گروه هائی در پشتیبانی از نظام پادشاهی، دردفاع  از جمهوری، در جانبداری از ساختار فدرالیستی و یا در نفی آن،  درحمله به نسل انقلاب ۵۷، در انتساب مخالفین فکری خود به امپریالیسم و کشورهای خارجی و جنگ طلبی و نظایر آن، با درشت گوئی و دروغ پراکنی و نخبه کشی و شخصیت شکنی و در ده ها عرصه و مورد دیگر از این دست، با نازل ترین سطح  فرهنگ گفتاری و با خشن ترین واژه ها مخالف سیاسی و فکری خود را مورد حمله قرار داده اند.»

امضا کنندگان این بیانیه ضمن تاکید بر اینکه «این روش ها و کنش ها به شدت زیانبار، فرصت سوز و ناپسند هستند» ادامه دادند: «دستیابی به هیچ هدف شریف و انسانی با بهره جوئی از این شیوه ها ممکن نیست.»

امضا کنندگان این بیانیه در ادامه نوشتند: «شک نیست که بخش بزرگی از این ادبیات پرخاشگرانه و انشقاق طلبانه توسط جمهوری اسلامی و ارتش سایبری آن در شبکه های مجازی انتشار می یابد. حکومت اسلامی با اختصاص نیروی انسانی  و سرمایه گذاری هنگفت می کوشد فرهنگ و گفتمان و اهداف سیاسی اش را در شبکه های اینترنتی گسترش دهد.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:


https://www.zeitoons.com/80946
احمدی‌نژاد علیه احمدی‌نژاد
«گزارش یک کودتا»؛ خودزنی و تهدیدِ «نظام»

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: محمود احمدی نژاد که گفته می‌شود برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ خود را مهیا می‌کند، بار دیگر در مقابل دوربین ظاهر شد و در یک ویدئوی ۴۴ دقیقه‌ای با عنوان «حوادث ۸۸، کودتای اشرافیت علیه ملت» به مسائل آن انتخابات پرحاشیه پرداخت.
....
....

.فعالیت باند سعید امامی در انتخابات سال ۸۸
احمدی‌نژاد مدعی است که بسیاری از رویدادهای سال ۸۸ را باند سعید امامی و «گروه‌های متشکل امنیتی» مدیریت کرده است. به گفته وی این باند که در آن زمان (دوره وزارت محسنی اژه‌ای) وزارت اطلاعات را در دست داشته کوشیده تا با نظرسنجی‌های کاذب احمدی‌نژاد را در مقابل رقبا عقب نشان دهد و به رقبا القا کند که آنان پیشتاز در انتخابات هستند. وی می‌گوید این «باند» حتی به وی نیز مراجعه کرده و گفته است:«در یک سناریوی جنگ روانی حتی به من فشار می آوردند. افراد گوناگون را با اطلاعات نادرست می فرستادند که من را منصرف کنند. تو دیگه باختی، کوتاه بیا، حرف نزن، برای آینده خودت جایی رو پیش‌بینی کن، حتی نزد مقامات صالح و مسئول می رفتند و اطلاعات و نظرسنجی‌های کاذب ارائه می دادند تا آنان را نیز گمراه کنند. مستندات اینا موجود است».

این روایت  دست‌کم نشان می‌دهد که در مجموعه بالای دستی نظام و در میان نهادهای امنیتی و نظامی که احمدی‌نژاد کوشیده چنین تحلیلی از رای احمدی‌نژاد وجود داشته است، روایتی که بسیار مورد تاکید فعالان جنبش سبز است.
وزارت اطلاعات در دوره نخست ریاست جمهوری احمدی‌نژاد در دست چهره ای امنیتی چون غلامحسین محسنی اژه‌ای بود. وزارت فرهنگ و ارشاد نیز در اختیار چهره امنیتی دیگر چون حسین صفار هرندی، دست راست حسین شریعتمداری قرار داشت. صدا و سیما را نیز عزت‌الله ضرغامی اداره می‌کرد. مهمترین نظر سنجی‌ها در زمینه انتخابات نیز معمولا از سوی این سه دستگاه ارائه می‌شود. اما احمدی نژاد به نظرسنجی جهاد دانشگاهی استناد می‌کند و مدعی می‌شود که بر اساس آن نظرسنجی تا یک هفته مانده به انتخابات ۲ به ۱ از موسوی پیش بوده.

اطلاع مجلس از پیروزی میرحسین موسوی
مهمترین روایت احمدی‌نژاد در این ویدئو تکرار شایعه‌ یا خبری است که در طول این سال‌ها همیشه محل بحث بوده؛ ارسال پیام تبریک از سوی علی لاریجانی به میرحسین موسوی. احمدی‌نژاد مدعی است حتی ساعت آن را نیز می‌داند.هدف احمدی‌نژاد از اشاره به این تماس معلوم نیست اما  به‌نظر می‌رسد شاه کلید این ویدئوی به نظر تکراری و بی‌ارزش  همین باشد.
وی ادعا کرده که در این زمینه مستند نیز دارد. هر چند وی نامی از لاریجانی نبرده و صرفا به مجلس اشاره کرده است. موضوعی که البته علی لاریجانی بارها تکذیب کرده و گفته عده‌ای می‌خواهند این موضوع را به وی بچسبانند. حال معلوم شده که چه کسانی خواسته‌اند این تبریک را به وی منتسب کنند و باید دید آیا احمدی‌نژاد قصد دارد تا اسناد تازه‌ای منتشر کند؟ وی یک بار با انتشار فیلمی از یک نشست مخفی میان سعید مرتضوی و فاضل لاریجانی جنجالی علیه آنان برانگیخت.

احمدی‌نژاد و گرایش به اپوزیسیون
ادعاهای مطرح شده از سوی احمدی‌نژاد بعید است که بازتاب جدی در جامعه داشته باشد. دست کم تا زمان انتشار این گزارش هیچ واکنش جدی به این اظهارات چه از سوی اصلاح‌طلبان و چه از سوی اصولگرایان صورت نگرفته است. نهادهای امنیتی نیز در مقابل این اظهارات سکوت کرده‌اند.
آیا اشاره احمدی‌نژاد به «تماس مجلس با موسوی» و «فعالیت باند سعید امامی در انتخابات ۸۸» پیامی تهدیدآمیز به افشای اسرار انتخابات ۸۸ است؟ اسراری که اگرچه می‌تواند حمل بر خودزنی باشد اما فراتر از آن کل نظام و رهبری را نشانه می‌رود.  آیا این ویدیو تهدیدی برای تائید صلاحیت در انتخابات پیش رو است؟
....

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80957
صدایی از ژرفای فرهنگ
سیدمحمدباقر تلغری‌زاده

از دوران نوجوانی و در سال‌های پیش از انقلاب کما بیش با صدای او آشنا بودم، اما نه چندان که به دلم نشسته باشد، از آن‌گونه که به مثل صدای عبدالوهاب شهیدی. نخستین بار با شنیدن نوار موسوم «به چاووش شماره ۶» که بعد ها سپیده نام گرفت دریافتم که با صدایی از لونی دیگر رو به رو هستم؛ صدایی پر طنین و دلنشین، که با غزلی فاخر از سایه سرود پیروزی را در گوش جان مان زمزمه می کرد و غرور ناشی از اراده معطوف به تغییرمان را بر می انگیخت، که نظامی کهن و پشتگرم به پشتیبانی بیگانه را از جا کنده بود:
«زمانه قرعه نو می زند بنام شما / خوشا شما که جهان می رود به کام شما
به زیر ران طلب زین کنید اسب مراد / که چون سمند زمین شد ستاره رام شما …
به شعر سایه در آن بزمگاه آزادی /طرب کنید که پرنوش باد جام شما…

و در پی آن سرود:
«ای ایران ای سرای امید …» ، که در دل‌هامان جای‌گیر و جاودانه شد.

اما دریغ که عمر آن طربی که سایه در «بزمگاه آزادی» ما را بدان فرا خوانده بود چندان نپایید؛ هنوز چند جرعه ای بیش از آزادی نوش نکرده بودیم که آژدهای جنگ سر بر آورد و بسیاری از ما را در کام خود فرو برد و گروه کثیری از ما سر از سیاهچال ها در آورند و بسیاری نیز چونان من آواره و غربت نشین گردیدند.
روزها و ماه ها و سال ها سپری می شدند و ما سنگینی غربت را بیشتر و بیشتر بر شانه های روح و روانمان احساس می کردیم. چنین بود که پیوسته چشم به راه بودیم و نگران و از هر چیزی که ما را به یاد وطن مالوفمان می ا نداخت می‌شکفتیم. بی‌گمان یکی از دلنشین‌ترین و خاطره برانگیزترین این چیزها شنیدن صدای شجریان در برنامه ای زنده بود. به گمانم پاییز ۱۳۶۶ بود که برای نخستین بار همراه مشکاتیان و گروهش در بتهون هاله (سالن بتهون) شهر بن کنسرت اجرا کرد. سراپا گوش بودم و بی صبرانه برای شنیدن صدایش لحظه شماری می کردم

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80952
آن‌ که ماند و آن‌ که می‌رود
آزاد قدسی

حقیقتاً زبان به بیان نیست که نه اینجا فضای تاثیرگذاری آن است  و نه آن‌ها که باید بشنوند گوشی برای شنیدن دارند، اما راستش گاهی هر کاری می‌کنی نمی‌شود حرف را خورد.

فردوسی‌پور انسان بی‌خطایی نیست که خودش هم چنین ادعایی ندارد. اساساً در باور ما غیر از معصوم همه ممکن است دچار خطا و لغزش شوند؛ از رهبر یک کشور تا رئیس یک دولت و تا فرد فرد ما که تنها مسئولیت خودمان را داریم.  و این نشان می‌دهد که دائم باید مشورت کنیم، هر روز باید خوب ببینیم و بشنویم و هر لحظه باید بیاموزیم و برای اصلاح تلاش کنیم.

اما فردوسی‌پور یک نخبه است و تخصص‌های مختلفی دارد و این‌ها را با تلاش و کار و فکر به‌دست آورده است. برخلاف بعضی که بدون هیچ سابقه‌ای یک شبه از بسیج پایگاهشان شدند مدیر جایی که قرار بود تاثیرگذارترین و راهنماترین جا باشد و حاصلش این است که وارد روستاها که می‌شوی اولین چیزی که به چشمت می‌‌آید دیش‌های ماهواره است و در شهر هم هر کس منزلش را جابه‌جا می‌کند جزء اولین کارهایی که همان روز اول باید انجام گیرد نصب دیش ماهواره‌اش است، که حاصل آن دیش‌های ماهواره هم روشن است.
حذف فردوسی‌پور یعنی حذف نخبگانی که ممکن است نظرشان با نظر ما یکسان نباشد اما کارآمد‌‌ند و مردمی. برنامه نود با آن حجم بیننده در طول سال‌های متمادی نشان از این مردمی بودن دارد. حذف فردوسی‌پور یعنی ضد مردم بودن و سوء‌استفاده از قدرت. درست بعد از آنکه از تریبون خودشان و به آمار خودشان از دست مردم تندیس مردمی‌ترین فرد آن سازمان را می‌گیرد و این رویه ضد مردمی در بیخ و بن بعضی‌ها رسوخ کرده تا آن‌جا که وقتی رئیس مجلس مملکت تنها دوازده درصد آرا ملت واجد شرایط حوزه انتخابی خود را به‌دست می‌آورد بر طبل شادانه می‌کوبند و سرخوشانه از عدم حضور و عملاً حذف مردم پایکوبی می‌کنند.

باورمان بشود یا نشود فردوسی‌پور از همه آن‌ها که ادعا دارند و این ادعایشان دارد همه چیز انقلاب را نابود می‌کند، انقلابی‌تر است. چون با توجه به نخبه‌بودنش نه تنها مملکت را ترک نکرده، بلکه جوانی‌‌اش را پای عشق به وطن گذاشته تا هر جا خدمتی می‌توانسته انجام دهد؛ از برنامه‌سازی به بهترین کیفیت تا تدریس و نویسندگی و غیره. بر خلاف عده‌ای که نانشان را این‌جا و گاهی در فحش دادن به غرب می‌خورند اما چوبش را مردم تحمل می‌کنند و خودشان در فرنگی که فحشش می‌دهند دائم در رفت و آمدند حتی عده‌ای دامادشان از خانواده شهیدپرور مقیم امریکا هستند.

فردوسی‌پور از همه مسلمان‌تر است، چرا که با رنجی که بر او تحمیل کردند به تٲسی از بزرگان دین با متانت صبر کرد و اخلاق را به عینه و در عمل جاری کرد بر خلاف عده‌ای که ادعای مسلمانی و دفاع از اسلامشان دارد بزرگترین ظلم را به اسلام و مسلمانی می‌کند اما با کوچکترین حرف یا عملی بر خلاف فکر نافکرشان دهانشان باز می‌شود و بالا تا پایین کسانی که ادعایی در مسلمانی ندارند و فقط شهروند مملکتی هستند که خارج از اختیارشان در آن زاده شده‌اند و بنا بر حق الهی از شهروندی این سرزمین حقی دارند را می‌نوازند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80985
شمارش معکوس برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا -۹
در هفته سوم پیش از انتخابات چه گذشت؟

https://www.zeitoons.com/80993

زیتون ـ فرهاد حکیمی:
کمتر از سه هفته مانده به روز موعود انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا و به نظر می‌رسد که چشم‌انداز سیاسی در ایالات متحده به سوی تغییری بزرگ در حال چرخش است. دموکرات‌ها کم‌کم دارند از کابوس شکست چهار سال پیش فاصله می‌گیرند و خود را برای اداره امور کشور در چهار سال آینده آماده می‌کنند. حتی جمهوری‌خواهان نیز ظاهرا امید چندانی به پیروزی رییس‌جمهور فعلی ندارند و فاصله‌گذاری با او از همین حالا شروع شده است. این فاصله‌گذاری از جانب برخی هم‌حزبی‌ها البته از جنس رعایت فاصله اجتماعی جهت جلوگیری از سرایت ویروس کرونا از دونالد ترامپ نیست. نگاهی به تعداد بی‌سابقه جمهوری خواهانی که به کمپین بایدن پیوسته‌اند نشان می‌دهد که این فاصله‌گذاری بیشتر به دوری جستن از فردی می‌ماند که در دوران ریاست‌جمهوری افراد زیادی را به دشمنی با خود ترغیب کرده است.

اگرچه یادآوری این نکته که چهار سال پیش در چنین مقطع زمانی دقیقا همین اتمسفر به سود هیلاری کلینتون وجود داشت می‌تواند عیش طرفداران بایدن را منقص و حیات جمهوری‌خواهانی را که به ترامپ پشت کرده‌اند مکدر نماید، اما سال ۲۰۲۰ از جهاتی با ۲۰۱۶ متفاوت است. استیو چاگاریس تحلیل‌گر شبکه الجزیره معتقد است که دنیا شاهد تغییرات بزرگی بوده و موقعیت سیاسی ترامپ با چهار سال پیش بسیار متفاوت است. او اگر در سال ۲۰۱۶ خود را به عنوان فردی خارج از دایره قدرت معرفی کرد و با شعار تغییر وارد کارزار سیاست شد، حالا خود در بالاترین جایگاه قدرت سیاسی است و دیگر ژست مخالف گرفتن به اندازه گذشته طرفدار ندارد. او اگر چهار سال پیش مدیریت باراک اوباما را به تمسخر می‌گرفت، حالا خود ناتوان از اداره کشور در مقابله با ویروسی که جان بیش از ۲۱۰ هزار آمریکایی را تاکنون گرفته، ناگزیر برای مداوا به بیمارستان می رود و بیش از یک هفته از فرصت کمپین خود را از دست رفته می بیند و متهم است که با بی‌خردی باعث شده تا تعداد زیادی از صاحب‌منصبان کشوری و لشگری به ویروس مبتلا و جان خود را در خطر ببینند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80993
یادی از مردی بزرگ و دوستی دانشمند: غلام‌عباس توسلی
حسن یوسفی‌اشکوری

هنوز از اندوه مرگ خنیاگر موسیقی و ادب و فرهنگ دیرپای ایران زنده یاد محمدرضا شجریان رها نشده‌ایم که تألم خبر مرگ عزیزی دیگر از مردان بزرگ این یار یعنی دکتر غلام‌عباس توسلی رسید.
با نام غلام‌عباس توسلی در سال‌های انقلاب (و شاید اندکی پیش از پیروزی) آشنا شدم. در سال‌های نخستین و به ویژه در دوران چهار ساله مجلس اول، هم با نام و شخصیت و سابقه و اندیشه‌های او بیشتر آشنا شدم و هم به تدریج عملا نیز ارتباط و هم‌فکری و همراهی و همکاری جدی فی‌مابین پدید آمد.
در مجلس اول شماری از دوستان نماینده عملا در قالب یک فراکسیون اقلیت فعالیت می‌کردیم و در هفته یک‌بار جلسه‌ای برای گفت‌وگو و تبادل‌ نظر در باره موضوعات مجلس و نیز به طور کلی مسائل اجتماعی و سیاسی مملکتی داشتیم. پس از پایان مجلس، همان ترکیب با حضور چند نفر از یاران نویافته در بیرون از مجلس ادامه یافت. البته این جلسات در دو هفته یک‌ بار بود و هر بار نیز در خانه‌ای یکی از اعضا و همراه با صرف شام. یکی از این افراد جدید این جلسات فکری-سیاسی غلام‌عباس توسلی بود. آن جلسات برکات زیادی داشت و یکی از آن برکات، جلسات سالانه بزرگداشت شریعتی و طالقانی بود که از سال ۱۳۶۴ تا اواسط دهه هفتاد در خانه‌ای در تهران برگزار می شد و توسلی یکی از سخنرانان آن مراسم‌ها بود.
توسلی از دوستان قدیم دکتر شریعتی بود که همراه با دکتر پوران شریعت رضوی (همسر علی شریعتی) در سوربن پاریس درس خوانده و سپس به ایران بازگشته بود. توسلی سالیانی دراز استاد مسلم و عالی‌رتبه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران بود. هزاران دانشجوی این رشته از او بهره‌ها برده‌اند. هرچند عضو شاخص نهضت آزادی ایران بود ولی عملا شخصیت فرهنگی و علمی او بر سیمای سیاسی‌اش غلبه داشت. نویسنده بود. او دارای آثار تألیفی و ترجمه‌ای پر شمار است.
حدود بیست سال پیش به بیماری سرطان دچار شد. بارها به دیدارش رفتم و یا او به دیدارم آمد. یک بار، که از زندان به مرخصی آمده بودم، با پیشنهاد جناب عبدالله نوری به عیادتش رفتیم. سخت تکیده بود و بی‌حال و بی‌توان. به زحمت ساعتی روی تخت نشست. اما بعدتر در خارج از کشور اطلاع یافتم که حال و احوالش بهتر شده و جسته گریخته از حضورش در مجامع و فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی‌اش خبرهایی می‌رسید. خوشحال بودم از این بهبود احوال.
در هرحال خبر درگذشت این دوستِ دوست‌داشتنی و استاد فرهیخته دانشگاه را به خانواده‌اش و به یارانش در نهضت آزادی و به انبوه شاگردان و به خیل دوستانش تسلیت می‌گویم و برای آن بزرگ غفران الهی و برای بازماندگان شکیبایی و پاداش نیکو آرزو می‌کنم. یک بار زنده یاد مهندس سحابی در نامه‌ای از ایران برای من (و دو دوست دیگر) نومیدانه نوشته بود: ممکن است دیدار به قیامت باشد؛ ظاهرا دیدارها با یاران دیرین دارد به قیامت می‌افتد. رو بار سفر بند که یاران همه رفتند. جز سحابی و توسلی، محمد نصرالهی و خانم‌ها محبی و اعظم طالقانی از آن جلسات به سرای دیگر رخت کشیده‌اند. با این حال جای خرسندی است که یاران سفرکرده در این ۱۲ سال غربت‌نشینی، عمری تقریبا بلند و با برکت داشته‌اند. برای یاران در قید حیات آرزوی سلامتی و عمری بلند و همراه با برکت آرزو می‌کنم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81013
رهبری در تدارک «دولت جوان انقلابی»
 
زیتون ـ یلدا امیری
: رهبر جمهوری اسلامی همواره در تلاش است حکومتی متناسب با اصول و آرمان‌های خود ایجاد کند.حکومتی همیشه «انقلابی».

آیت‌الله خامنه‌ای در اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ در نشستی تصویری با مجموعه‌ای از جوانان دانشجو و تشکل‌های دانشگاهی می‌گوید: «معنای دولت جوان و حزب‌اللهی یک دولت پای کار، آماده و با نشاط است که علاج مشکلات است و می‌تواند کشور را از راه‌های دشوار عبور دهد.» این حکومت با «جوانان مومن انقلابی» ممکن می‌گردد که از نظر آیت الله خامنه‌ای نسل جدید فدائیان نظام هستند.

جوانان انقلابی از دیروز تا امروز
در روزهایی پاییزی مثل همین روزها ۴۱ سال پیش، تعدادی از فعالان دانشجویی با عنوان دانشجویان پیرو خط امام که «جوان‌های مومن و انقلابی» آن روزگار بودند به سفارت آمریکا در تهران حمله کردند و با به گروگان گرفتن ۶۶ دیپلمات آمریکایی یکی از مهمترین بحران‌های بین‌المللی آن دوران را رقم زدند. تقریبا اکثریت آن دانشجویان امروز به زبان یا در عمل از آن شیوه «انقلابی‌گری» عقب نشسته و دست شسته‌اند. به هر روی اما این مشخص شد که اتفاقاتی این چنین هزینه به کارگیری جوانان مومن انقلابی است. هزینه‌هایی که برای یک انقلاب تازه به پیروزی رسیده بسیار طبیعی‌تر و قابل پرداخت‌تر از امروز می‌نمود.

معلم و تئوریسین جوانان انقلابی ۴۱ سال پیش علی شریعتی و مرتضی مطهری بودند. انقلابیون امروز هم در پای منبر حسن عباسی، تئوریسین‌ و استراتژیست‌ اصولگرا و علی اکبر رائفی پور، «پژوهشگر و محقق جوانان» درس آموختند.

به جز به رسمیت این پیروان، رهبر جمهوری اسلامی برای آنها مجوز و فرمان آتش به اختیار نیز صادر کرده. روز ۱۷ خرداد ۱۳۹۶ آیت‌الله خامنه ای با گروهی دستچین شده از دانشجویان دیدار و گفت‌وگو کرد و در آن جلسه به دانشجویان توصیه کرد که هرگاه اخلالی در دستگاه‌های فرهنگی دیدند، می‌توانند مانند زمانی که در جنگ اخلال به وجود می‌آید، بدون در نظر گرفتن قانون عمل کنند. او گفت «در جنگ هم اگر اخلال در قرارگاه مرکزی پیش بیاید نیروها آتش به اختیار می‌شوند. اینکه در وضعیتی که ما این‌همه مسائل مهم فرهنگی در کشور داریم، حالا فرض کنیم فلان آهنگ قبل از افطار پخش بشود یا نشود، این می‌شود مسئله اصلی، نامه‌نگاری می‌کنند. پیداست که این دستگاه اختلال پیدا کرده، مسئله اصلی را از فرعی تشخیص نمی‌دهند. وقتی اینجوری دستگاه‌های مرکزی اختلال دارند، آن وقت اینجا شما آتش به اختیارید.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81003
قربانی اعدام: قضات و مجریان حکم اعدام
علیه اعدام ۱۶ | سعید مدنی

https://www.zeitoons.com/81054

فشار صدور و اجرای حکم اعدام بر قضات و مجریان حکم مرگ بسیار زیاد است. یک قاضیِ در جنوب آمریکا در این زمینه نقل می‌کند که پس از اولین صدور حکم اعدام برای یک مجرم، نتوانست برای بیرون ‌رفتن از محکمه و استفراغ منتظر بماند. در موردی دیگر مردی که در اجرای حکم اعدام مشارکت کرده بود، نیمه‌شب کنار صندلی اجرای حکم می‌نشست و به آن خیره می‌شد.

یکی از قضاتِ سابقِ اجرایِ احکام دادسرایِ جنایی تهران در این مورد می‌گوید: «وقتی وارد دادسرا شدم و به دفتر کارم رفتم، متوجه شدم پرونده‌های زیادی در این شعبه هست که سال‌هاست به دلیل زیاد بودن فشار کار بلاتکلیف مانده است. البته من همکاران قبلی را که در آنجا بودند، درک می کردم، … پرونده‌ها همه، قصاص بودند و شاکی خصوصی داشتند و چون فشار سنگینی برای اجرای حکم به قاضی وارد می‌شد، همکاران کم‌کاری می‌کردند تا از آن شعبه بروند. به همین خاطر هم پرونده، سال‌ها آنجا مانده بود».
وی در پاسخ به سوال در این‌باره که اولین بار که برای اجرای حکم اعدام رفته چه احساسی داشته، گفت: «راستش را بگویم اصلاً فرقی نمی‌کند بار اول باشد یا چندم. هر دفعه(اجرای حکم اعدام) فشار سنگینی به فرد وارد می شود». وی در ادامه توضیح می‌دهد: «لحظه‌های(اجرای حکم اعدام) سختی بود. اضطراب زیادی در آن محیط بود. حتی من که ذی‌نفع نبودم و فقط ناظر اجرا بودم، آن‌قدر آشفته می‌شدم که خطم قبل و بعد از مراسم فرق می‌کرد. چه رسد به کسی که قرار بود حکمش اجرا شود».

قاضی مورد اشاره در پاسخ به این سوال که آیا شغل وی بر زندگی روزمره با خانواده‌اش تاثیر می‌گذارد، گفت: «من سعی کرده‌ام تا جایی که ممکن است درباره این موضوع با خانواده‌ام صحبت نکنم و خانواده‌ام را درگیر این ماجراها نمی کنم. چون می‌دانم آن‌ها خیلی آسیب می‌بینند». این قاضی که مدتی بود از سمّت اجرای احکام استعفا داده بود، درباره علت تغییر سمّت شغلی و انصراف از اجرای احکام گفت: «دیگر نمی توانستم بمانم. شش سال آنجا بودم».

قربانیان پنهانِ حکم اعدام، بازتاب اجرای حکم اعدام هستند. اگرچه آن‌ها به سبب تخلفات قانونی یا واقعی قربانی نیستند، اما حکم اعدام- ‌به‌عنوان شکلی از مجازات نامناسب‌- بر سلامت روان و زیست بهتر آنان به‌عنوان اعضای خانواده مقتول(به‌ویژه کودکان و مراقبان اولیه) آثار منفی دارد. این گروه از قربانیان حکم اعدام، افرادی هستند که در جریان محاکمه یا اجرای اعدام نقش داشته‌اند. قربانیان مورد اشاره از بسیاری جهات به‌وضوح متفاوت هستند. پس چرا به همه آن‌ها با هم اشاره می‌کنیم؟ زیرا فقط این رویکرد کل‌نگر ما را قادر می‌سازد اثرات مجازات اعدام و نتایج همه‌جانبه آن را نشان دهیم. شناخت گروه‌های متفاوتِ قربانی، روشن می‌سازد که ما وقتی تصمیم می‌گیریم حکم اعدام را حفظ یا لغو کنیم ناچاریم این ابعاد متفاوت را به‌حساب آوریم.

https://www.zeitoons.com/81054

از همین مجموعه : 
علیه اعدام (۱) : چرا مجازات اعدام باید لغو شود
علیه اعدام (۲) : خطایی به قدمت تاریخ بشریت
علیه اعدام (۳) : اعدام در برخی ادیان توحیدی
علیه اعدام (۴) : اعدام در برخی مناطق جهان
علیه اعدام (۵) : اعدام در قوانین ایران
علیه اعدام (۶) : جرم‌هایی با مجازات اعدام در ایران
علیه اعدام (۷) : روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
علیه اعدام (۸) : سایر روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
علیه اعدام (۹) : چه‌ کسانی قربانی اعدام‌اند؟
علیه اعدام (۱۰) : از این ستون به آن ستون؟ 
علیه اعدام (۱۱) : محکومان به اعدام قربانی هستند 
علیه اعدام (۱۲) : سندرم صف مرگ
علیه اعدام (۱۳) : قربانی اعدام: خانواده‌ محکومان به اعدام
علیه اعدام (۱۴): قربانی اعدام : شاکیان
علیه اعدام (۱۵): قربانی اعدام: شاکیان –۲
روزی که ایران می‌تواند سلاح بخرد
خواستن توانستن نیست

زیتون ـ مهسا محمدی
: «از یکشنبه می‌توانیم اسلحه را از هر که خواستیم بخریم و به هر کسی خواستیم بفروشیم؛ این یکی از اقدامات مهم دولت تدبیر و امید است.» این اظهارات سه روز پیش حسن روحانی در هیات دولت است که پیشاپیش اعلام کرده بود که ایران از امروز یکشنبه، ۲۷ مهر می‌تواند بعد از ۱۰ سال تحریم تسلیحاتی دوباره اسلحه خرید و فروش کند.

البته در این «دستاورد دولت تدبیر و امید» اما و اگرهای فراوانی وجود دارد. آمریکا که در این مدت تلاش پیگیری را برای تمدید این تحریم‌ها کرد و گفته که لغو تحریم تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را نمی‌پذیرد، می‌گوید که از نظر او این تحریم‌ها برقرار است و هر کشوری که با ایران معامله تسلیحاتی بکند با مجازات‌های او روبرو خواهد شد. شواهد حاکی از آن است که این تهدید بی‌اساس نیست و در سایر تحریم‌های مورد نظر این کشور هم عملا سایر کشورها یارا و خواست مخالفت با ایالات متحده  را نداشتند.
بخشی از سخنان روحانی در واقع پاسخی به بعضی از منتقدان داخلی‌اش بود که اتفاقا به سلاح‌ بی‌علاقه نیستند و برداشتن این تحریم‌ها را پاسخ به «آن‌هایی که می‌گویند برجام برای ما چه کرده است» دانست.

برداشتن این تحریم‌ها مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است که بر اساس آن تحریم تسلیحاتی ایران باید حداکثر پنج سال پس از برقراری برجام پایان بگیرد و پایان این پنج سال امروز است.
مشکل دیگر حسن روحانی و شاید بزرگترین مشکلش برای خرید سلاح وعده شده بعد از پایان این دوره، اقتصاد در حال فروپاشی ایران است. با ریال بی ارزش شده و بالا رفتن بی‌سابقه قیمت دلار  و تورم  اظهار شادی رییس جمهور با طعنه افکار عمومی مواجه شد که کشوری که می‌گوید در نتیجه تحریم‌ها نمی‌تواند غذا و دارو بخرد با کدام پول و به چه شیوه‌ای می‌خواهد سلاح بخرد و اگر پولی هم باشد با کدام سازوکار بانکی می‌خواهد ان را جابجا کند.

ایران و خرید سلاح از روسیه
با وجود همه‌ی اما و اگرها روز گذشته کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه،کشور متحد استراتزیک ایران، خبر داد که «بطور قطع با کشورهای علاقمند در حوزه همکاری‌های فنی- نظامی و در مسئله خرید تجهیزات لازم برای ایران، همکاری خواهیم کرد.» او که با خبرگزاری «اینترفاکس» روسیه گفتگو می‌کرد با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در زمان جنگ ایران و عراق در دریافت تسلیحات تجهیزات جنگی «محرومیت‌های زیادی» تحمل کرده گفت که این باعث شده که ایران در این صنعت سرمایه گذاری کند و  در «زمینه دفاعی» آماده باشد و در بسیاری از صنایع «خودکفا» شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81041
چرا ترامپ در انتخابات شکست می‌خورد؟
مهدی نوربخش

مقدمه:
پیت بوداجج، نامزد ریاست جمهوری حزب دموکرات که به نفع جو بایدن صحنه انتخابات آمریکا را ترک کرد، به تازگی کتابی به نام اعتماد (Trust) منتشر کرده است. او در این کتاب توضیح می‌دهد که آمریکا امروز با چالش سه نوع بی‌اعتمادی بزرگ روبروست.  بی‌اعتمادی اول نسبت به دولت این کشور است. بی‌اعتمادی دوم در بین شهروندان این کشور نسبت به یکدیگر مشهود است و بی‌اعتمادی سوم، به جامعه بین الملل نسبت به آمریکا و سیاست‌های دولت ترامپ برمی‌گردد.
....
....
این یادداشت در دو بخش به نتیجه‌ی واحدی می‌رسد. بخش نخست به عواملی می‌پردازد که شکست ترامپ را تسهیل می‌کنند (عواملِ سلبی پیروزی بایدن) و بخش دیگر به مواردی اشاره می‌کند که پیروزی بایدن را قطعی می‌کنند (عوامل ایجابی).

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81050
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
نه به اعدام - قسمت دوم: کمپین‌های ضد اعدام


زیتون ـ احسان نادرپور، مهسا محمدی: 

در تیر ماه سال جاری هم در اعتراض به حکم اعدام سه جوان معترضِ آبان ۹۸ کمپینی به راه افتاد و در کمتر از یک هفته بیش از ده میلیون بار از هشتگ «اعدام نکنید» برای مخالفت با آن استفاده شد. در نهایت حکم این سه جوان که در دیوان عالی هم تایید شده بود، فعلا به تعلیق درآمد.
در مقابل اما کمپین‌های ناموفقی هم وجود داشت، ناموفق به معنای آنکه با وجود یکصدایی جمع کثیری برای مخالفت با اعدام یک زندانی، حاکمیت وقعی به آن ننهاد و اعدام صورت گرفت. آخرین نمونه آن اعدام نوید افکاری بود که علیرغم مخالفت گسترده داخلی و کشیده شدن موضوع به مجامع بین‌المللی جان او را گرفتند.

در گفتگوهایی که پیش رو دارید «زیتون» نظرات متخصصان و فعالان این حوزه؛ نعمت احمدی، حقوق‌دان، سعید مدنی، جامعه شناس و مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار را در این‌باره جویا شد، ببینید:

https://www.zeitoons.com/81081


@Zeitoons
بایدن پیروز انتخابات آمریکا می‌شود
مهدی نوربخش

https://www.zeitoons.com/81111

در بخش
نخست  این یادداشت به عواملی پرداختیم که شکست ترامپ را تسهیل می‌کنند (عواملِ سلبی پیروزی بایدن). در این بخش  بخش به مواردی اشاره می شود پیروزی بایدن را قطعی می‌کنند (عوامل ایجابیِ شکستِ ترامپ).
***

بحث‌های بسیاری در مورد انتخابات آمریکا در سال ۲۰۲۰ در مقایسه با انتخابات سال ۲۰۱۶ شده است. این انتخابات با آن انتخابات فرق‌های فاحشی دارد که باید نسبت به آنها آگاهی کامل پیدا کرد.
در انتخابات گذشته ترامپ یک فرد غیرسیاسی بود و پیشینه‌ای برای معرفی در سیاست این کشور نداشت. در مقابل او هیلاری کلینتون، که نماینده طبقه نخبگان سیاسی حزب دموکرات کشور بود به میدان آمده بود. یکی از شعارهای ترامپ در آن انتخابات این بود که در مقابل طبقه نخبگان سیاسی رسمی و استقرار یافته کشور به پا خواسته است. دومین شعار او این بود که می‌خواهد باتلاق فساد را در این کشور از آب خالی کند و بخشکاند. او البته صحبت از «نخست آمریکا» (America First) را در درون همین شعارهای پوپولیستی خود جای داده بود و تبلیغ می‌کرد. بخاطر این شعارها توانست همه کاندیداهای جمهوریخواه  را که به شکلی از طبقه نخبگان سیاسی استقرار یافته این حزب بودند، شکست دهد و کاندید حزب جمهوریخواه شود. این شعارهای پوپولیستی، بخشی از حامیان حزب دموکرات و خصوصا مستقلین را هم به خود جذب کرد. نهایتا خانم کلینتون با حدود سه میلیون رای بیشتر در آمریکا، رای اکثریت شهروندان این کشورار ا از آن خود کرد اما ترامپ با ۷۷ هزار رای بیشتر در چهار ایالت که مهمترین آنها میشیگان، پنسیلوانیا و ویسکانسین بودند و با کسب ۴۶ رای الکتروال در این سه ایالت، رئیس جمهوری شد. ترامپ در انتخابات سال ۲۰۱۶ پیروز شد بخاطر اینکه تبلیغ کرده بود که از خارج سیستم سیاسی آمریکا و برای مبارزه با نخبگان سیاسی استقرار یافته این کشور کاندید شده و به پا خواسته است.  لذا با هر استانداردی، پیروزی ترامپ به لحاظ کسب آراء در انتخابات پیش، یک پیروزی بزرگی نبود. اما در این انتخابات اولا شخصیت فردی و سیاسی ترامپ شناخته شده و تاثیرات سیاست‌های سیاسی و اقتصادی او بر همگان روشن شده است. بجز این، در این انتخابات کاندیدی با اعتباری بسیار بیشتر در حزب دموکرات، در مقابل او ایستاده است و کلا نقشه انتخاباتی کشور خصوصا بعد از شیوع کرونا کاملا تغییر کرده است. اگر ترامپ توانسته بود که با کرونا بطور جدی برخورد کند، کار برای دموکرات‌ها به مراتب سخت‌تر می‌شد اما اکنون بیماری کووید ۱۹، شیوع بدون کنترل آن و تاثیرات اقتصادی آن سخت بر این انتخابات اثر گذاشته است. اما عواملی که به پیروزی بایدن کمک می‌کنند، کدامند؟
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81111
بررسی «سند امنیت قضایی» در گفتگو با حسین رئیسی، حقوقدان
سندی برای اجرا نشدن
 
زیتون ـ محمدرضا سرداری
: ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه اخیرا سندی ۳۷ ماده‌ای منتشر کرده که در آن وعده‌هایی برای اصلاح «عدالت‌خانه» در جمهوری اسلامی داده. رئیس قوه قضاییه این سند را گامی در «تحول نظام قضایی» خواند و هوادارانش او را بابت این حرکت ستودند. این ادعا اما برای منتقدان چندان باورپذیر نیست چرا که در طی دو دهه اخیر لااقل دو سند کمابیش مشابه و بدون ضمانت اجرایی ارائه شده و به جایی نرسید. یکی در سال ۸۳،  توسط محمود هاشمی‌ شاهرودی که بخشنامه حقوق شهروندی را ابلاغ کره بود که مشابه همین «تحول» اخیر بود و دیگر هم از دولت آمده بود و حسن روحانی در آذرماه سال ۹۵ با انتشار سندی با عنوان «منشور حقوق شهروندی» وعده‌های مشابهی داد که عملی نشد.
در سند بر اصل شفافیت روند قضایی، حقوق عموم مردم، که در آن صحبت از یکسانی همه اشخاص با وجود تفاوت جنسیت، نژاد، رنگ، زبان، دین و عقاید سیاسی در برابر قانون است و اصل برائت متهم تاکید شده است.

این سند در حالی منتشر می‌شود که نقدها به قوه قضاییه بابت عدم استقلال، عدم شفافیت، حکم دادن بر اساس اعترافات زیر شکنجه و مواردی از این دست روز به روز بیشتر و شدیدتر می‌شود و بعید به نظر نمی‌رسد که در این وضعیت ابراهیم رئیسی روی جنبه تبلیغاتی این حرکت حساب کرده باشد. زیتون در گفتگویی با حسین رئیسی، حقوقدان ساکن کانادا به بررسی این سند نقاط قوت و ضعف آن و اساسا ضرورت انتشار آن پرداخته است. از این حقوق‌دان پرسیدیم که آیا می‌توان امیدوار بود این سند چنانچه ادعا می‌کند آغازی برای اصلاحات ساختاری در قوه قضاییه ایران باشد متن کامل این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:


https://www.zeitoons.com/81143
پرونده ویژه | شلیک به آسمان
از پرواز ام‌اچ ۱۷مالزی تا ۷۵۲ اکراین

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
«من نمی‌بخشم؛ شب و روز آه می‌کشم…» این فریاد برخی از اعضای خانواده جان‌باختگان سرنگونی هواپیمای اوکراینی است که با تجمع مقابل یکی از ساختمان های وزارت امور خارجه خواستار گفت و گو با هیات اوکراینی شده‌اند. دور دوم مذاکرات میان ایران و اوکراین بر سر تحقیق علل سرنگونی و تعیین غرامت از روز گذشته در تهران آغاز شد. هیات اوکراینی پیش از سفر به تهران اعلام کرد که ابتدا باید حقیقت روشن شود که دلیل شلیک به این هواپیما چه بوده است. سپس به موضوع غرامت پرداخته شود. زیرا تا دلیل آن روشن نشود؛ نمی‌توان غرامتی تعیین کرد.

بر اساس گزارش‌ها روز دوشنبه، ۲۸ مهر، کارگروه‌های نظامی و فنی در این‌باره رایزنی کردند و جلسه صبح سه‌شنبه مربوط به کارگروه قضایی بود.
محسن بهاروند، سرپرست مذاکره‌کنندگان ایرانی که با بستگان قربانیان دیدار کرد، با رد اتهام دروغگویی گفت حوزه اختیاراتش در مشخص کردن ابهامات سرنگونی هواپیمای اوکراینی نیست. با وجود این او تاکید کرد که پرواز ۷۵۲ در اثر «خطای انسانی» مورد اصابت قرار گرفت.

از سوی دیگر علی ربیعی از تفکیک ابعاد کیفری و حقوقی پرونده و جبران خسارت آن خبر داد و گفت که دادسرای نظامی در حال رسیدگی است و با اتمام تحقیقات کیفرخواست صادر و به دادگاه نظامی ارجاع خواهد شد.

همچنین رادیو فردا به گزارش منابع خود در میان مذاکره‌کنندگان اوکراینی می‌گویند موضع ایران طی دور دوم مذاکرات متفاوت با رویکردش طی ماه‌های پیشین بود و اگر تمام وعده‌ها عملی شود، مسائل پیرامون این پرونده با گفت‌وگو حل خواهد شد.
از سوی دیگر تعدادی دیگر از خانواده‌های جان‌باختگان ایرانی‌تبار تبعه آمریکا دادخواستی علیه آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران به دادگاهی در آمریکا تسلیم کرده‌اند.

سرنگون کردن هواپیمای مسافربری اوکراین و از دست رفتن همه سرنشینان آن با شلیک دست کم دو موشک از سوی پدافند هوایی سپاه پاسداران از جمله زخم‌های بدخیمی است که بر پیکره ایران وارد شده و عدم رسیدگی عادلانه به آن و رها شدن وابستگان قربانیان، بر سوزش و درد این جراحت می‌افزاید. خانواده‌های مسافران بویینگ اوکراینی ماه‌ها است که سرگردان در جستجوی تسلی و عدالتند. می‌خواهند بدانند چرا به هواپیمای حامل عزیزانشان شلیک شد؟ چرا مسببان آن معرفی نمی‌شوند و چرا هنوز به آنان دروغ  می‌گویند. از سوی دیگر خانواده‌های جان‌باختگانی که در ایران بسر می‌برند فاقد هر گونه نهاد و انجمن برای پیگیری مطالبات خویش هستند. حال سئوال این است که عرف بین‌المللی برای رسیدگی به این جنایت چیست و رویه قضایی آن چقدر طول می کشد؟
«زیتون» در  این سلسله گزارش‌ها می‌کوشد تجربه‌های نسبتا مشابه پیشین را مرور کند و نشان دهد بازماندگان حوادث پیشین چه مسیری را برای رسیدن به عدالت پیموده‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81165
صریح و بی‌پرده با حمیدرضا جلایی‌پور!
سید احمد نیک‌جو

در اواخر دوره‌ی اصلاحات برخی محافل سیاسی معتقد بودند که ترور حجاریان سبب شده تا دیگرانی جای او را به عنوان «تئوریسین» اصلاحات بگیرند و از آنجا که جانشین/جانشینان او فاقد توانایی تئوریک لازم‌اند، اصلاحات به چنان حال و روزی افتاد.
کاری به میزان درستی و دقت این ریشه‌یابی ندارم، ولی اگر کسی، بر همان قیاس، زمین‌گیر شدن گفتمان اصلاحات را حاصل میدان‌داری کسانی مثل حمیدرضا جلایی‌پور بداند سخن بیراهی نگفته است، خصوصاً آنکه او به کسوت نظریه‌پردازی جریانِ، به زعم خود، «پیشرو» اصلاحات درآمده است.

سه روز پیش جلایی‌پور تحلیلی نوشت (۱) و چهار عامل را در پدیدآمدن وضعیت امروز برشمرد، و به زعم خود برخی را مهم‌تر از دیگران دانست، اما پیکان حمله را متوجه براندازان کرد و اکثر نوشته‌اش را به نقد و تخفیف آنها اختصاص داد. از میان نکات فراوانی که می‌توان ذکر کرد، به برخی از آنها اشاره می‌کنم و می‌گذرم:

۱– جلایی‌پور خیلی مایل است که خود را همه‌جانبه‌نگر بنماید و نشان دهد که به همه‌ی عوامل توجه دارد و از میزان نقش آنها غافل نیست، اما دم خروس چندان تحت فرمان جلایی‌پور نیست و وقت و بی‌وقت خودنمایی می‌کند. از نظر او عامل اول، «تندروهای حکومتی» هستند که «سهم‌شان از سه علت دیگر بیشتر است». دقت دارید؟ «تندروهای حکومتی» و نه «هسته‌ی اصلی و تصمیم‌گیر قدرت». وقتی می‌گوید «تندروهای حکومتی» منظورش این است که تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری توسط مجموعه‌ای انجام می‌شود که در آن هم تندرو هست هم اصلاح‌طلب و میانه‌رو، و این تندروهای نامرد هستند که در برخی زمینه‌ها جا را برای سایر نیروها مقداری تنگ کرده‌اند! تصویر از این کج و معوج‌تر؟ مشخص نیست چرا جلایی‌پور این مقدار مهربان و مماشات‌گر است، اما تکلیف حکومت کاملاً روشن است: اگر اصلاح‌طلب اصیل و اصول‌مداری بوده از حکومت اخراج کرده و سایر کاسبان را آلوده به رانت و فساد آلوده کرده و به عنوان شیئی زینتی نگه داشته تا ویترین‌اش حتی‌الامکان متنوع باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81049
شمارش معکوس برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا -۱۰
در هفته دوم پیش از انتخابات چه گذشت؟
 
زیتون ـ فرهاد حکیمی: جو بایدن و پرزیدنت ترامپ در حالی قرار است تا ساعاتی دیگر دومین و آخرین مناظره پیش از انتخابات را آغاز کنند که مطابق تقریبا تمامی نظرسنجی‌های انجام شده در سطح ملی بایدن با اختلاف بسیار از رقیب خود جلوتر است.

مبارزه گلادیاتورهای پیر در میدان سیاست
تنها دوازده روز تا انتخابات باقی مانده و ترامپ نه تنها با بایدن بلکه تقریبا با همه درگیر شده است. فهرست افرادی که روزانه مورد غضب پرزیدنت بی‌پروا واقع می‌شوند ساعت به ساعت طولانی‌تر می‌شود و این بر نگرانی‌های عقلای جمهوریخواهان می‌افزاید. روز دوشنبه، ترامپ به آنتونی فاوچی تاخت، برای اظهارات او درباره مراسم معرفی نامزد پست دادگاه عالی که منجر به شیوع ویروس کرونا در کاخ سفید و در میان سران لشگری و کشوری شد. روز سه شنبه نوبت لسلی استال مجری برنامه شصت دقیقه بود که مورد خشم ترامپ واقع شود. در واقع ترامپ مصاحبه خود را با او نیمه‌کاره رها و به نشانه اعتراض به سوالات با خشم اتاق را ترک کرد.

به باور بسیاری از هم‌حزبی‌های رییس‌جمهور، درگیری با کسانی که در واقع نقش چندانی در رقابت میان او و بایدن ندارند چیزی جز اتلاف وقت و انرژی نیست، آن‌هم در زمانی که فقط چندروزی به انتخابات مانده و ترامپ نه تنها در نظرسنجی های ملی بلکه در ایالت‌های سرنوشت‌ساز هم از رقیب خود عقب‌تر است. او اگرچه در روزهای اخیر، در یکی دو ایالت، به مقدار کمی فاصله خود را با بایدن کاهش داده اما در ایالت مهمی مانند جورجیا شاهد عقب‌نشینی روزبه‌روز بوده است. کمپین ترامپ در مجموع امیدوار است که شاید این آخرین مناظره که تا ساعاتی دیگر انجام می‌شود بتواند ورق را به سود آنها برگرداند. از نگاه کمپین ترامپ، مناظره‌های انتخاباتی در واقع بدل سیاسی نبرد گلادیاتورهاست و می‌تواند سرنوشت انتخابات را تغییر دهد. هرچند که در مناظره قبلی، بر اساس نظرسنجی‌ها، بایدن گلادیاتور موفق‌تری ارزیابی شد.

به طور سنتی در هر دوره سه مناظره انتخاباتی برگزار می‌شود که بیننده‌های بسیاری در آمریکا و سراسر جهان دارند. برای بسیاری از آمریکایی‌هایی که علاقه و وقت چندانی برای تعقیب اخبار سیاسی ندارند، تماشای این مناظره ها تنها فرصت برای آشنایی با افکار و برنامه‌های کاندیداها به شمار می‌رود. در این دوره اما مناظره اول چنان بود که هیچیک از کاندیداها بخت آن را نیافت تا برنامه های خود را به درستی ارایه دهد و کار چنان شد که برخی مدعی شدند که بازنده مناظره اول کسی نبود جز ملت آمریکا. مناظره دوم نیز به علت ابتلای رییس‌جمهور به کرونا، هرگز مجال اجرا نیافت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81197
آتش در گلستان؛ نقدی بر گفت‌و‌گوی ایران‌اینترنشنال با ابراهیم گلستان
نويد بازرگان

هیچ پیرایه بهتر از شرم نیست
(قابوسنامه)


خبرنگار ایران اینترنشنال ، از آقای ابراهیم گلستان – در آن‌سوی خط – درباره‌ی درگذشتِ مرغ نادره تکرار ایران ، «استاد شجریان» میپرسد و دلایل اقبال مردم به او را جویا می‌شود. آنچه از سخنان مغشوش و پرگُسست او میتوان دریافت این هاست: «نه دیده بودم و نه می‌شناختمش ، اما آوازش مطبوع بود و به دلم می‌نشست . اقبال مردم نیز ملاکی معتبر نیست، جُستنِ جای خوب نیز در جامعه ایران ، کار ِدشواری نیست . مردم در فقر فکری‌اند ،  جامعه هیچ‌گاه قاضی خوبی نبوده است...»
باقی ، سخنانی از همین دست است . تلاش و تکاپوی  مجری، بر استخراجِ سخنانی ملاطفت‌بارتر از کامِ گلستان ، ناکام می‌ماند. همچنان‌که تکریم و تجلیلِ آقای عباسِ میلانی  ( مهمان دیگر )  از گلستان  و ناسزا به آل احمد  هم – که خوشایند اوست – افاقه نمی‌کند و گلستان ، سُرخ و سرسخت ، پا در یک کفش کرده و حاضر نیست شجریان را از حدّ و قواره‌ی یک آوازه‌خوانِ خوش صدا  اندکی ارتقا دهد.

روز بعد – با آنکه  نتیجه‌ی بحثِ گذشته به روشنی نشان داده که گلستان با عدم اطلاعی که از موسیقی و نقش شجریان دارد، انتخاب مناسبی برای موضوع درگذشت شجریان نیست – خبرنگارِ محترم  خود را به اقامت‌گاهِ گلستان می‌رساند و ضمن ادامه‌ی گفتگوی شب پیش اصرار دارد از او که به‌دلیل کهولت دیگر رشته‌ی تسبیح ِعباراتش گسسته، بپرسد ارزیابیًاش از وضع فعلی چیست؟ چه خواهد شد و ملت ایران باید اکنون چه کند؟ از مردی که در طول این سالیان در قصر ویکتوریایی‌اش جز به شکارِ قرقاول، تماشای فیلم، مطالعه و نگارش ِدلخواهش نپرداخته، نه استادِ سیاست است و نه درس خوانده‌ی تاریخ و فلسفه، نه لب به اعتراضی گشوده و نه در طول این سال‌ها قلم  بر اعدامی و زندانی و شکنجه‌ای و فقری و تبعیضی گریانده، اصرار دارد که نسخه‌ای مشگل‌گشا بگیرد هدیه‌ی اصحاب را!

نویسنده‌ی مشهورِ ما در عوض بی‌هنگام و بی‌موضوع، به‌جای  تحلیلِ اجتماعی، مهندس بازرگان – این خصم قدیم را – هدف می‌گیرد و یکی دیگر از آن خاطره‌های صنعت نفت را از بُقچه‌ی تخیل بیرون می‌کشد. می‌گوید بازرگان ( که در نگاه او نماینده‌ی خرافه‌های دینی است) به او گفته است که آب کُر یعنی سه وجب و نیم در سه وجب و نیم در… و این آب آن‌چنان سنگین است که میکروب‌ها را در زیر خود لِهْ می‌کند ! می‌گوید ببینید او این اندازه بی‌سواد بود . علی‌رغم این‌که استاد دانشکده فنی بود و من به او گفتم که ذهنی کوچکتر از همان میکروب‌ها را دارد. (نقل به مضمون).

واضح است که گلستان سندی برای این افترا نشان نمی‌دهد و خبرنگار هم هیچ نمی‌پرسد که این ملاقات در کجا و کی انجام گرفته و آیا کسی دیگر نیز شاهد این گفتگو بوده است؟ خاطره‌ای است که طبق معمول از انبان او به مصلحت بیرون می‌آید . کسی نمی‌پرسد که آیا قابل تصور است کسی پس از هشت سال تحصیل، با مدرک مهندسی ماشین‌های حرارتی از اِکول سانترال پاریس بیرون بیاید و مهندس‌ها در دانشکده‌ی فنی تربیت کند و هفت اختراعِ  ثبت شده در فیزیک سیالات و دستگاه‌های حرارت و برودت داشته باشد، آن‌گاه چنین چیزی بگوید؟ و گلستان که در آن زمانه حداقل پانزده سال از او جوان‌تر است چنین پاسخی دهد؟ من حتی شک دارم که هیچ‌گاه ملاقاتی میان آن دو رخ داده باشد. باید بگویم که در طول حیات پدرم حتی یک‌بار هم نام گلستان را از او نشنیدم! به‌نظرم حکایت ایشان حکایت آن نویسنده‌ی مشهور است که گفته بود من در جوانی که حافظه‌ای سرشار داشتم، هم ماجراهای واقعی را به‌خاطر می‌آوردم و هم  آن‌ها که هرگز اتفاق نیفتاده بودند. اکنون  در پیرانه‌سر، تنها دومی را بیاد می‌آورم ! (۱ )

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81200
پنج نکته که همچنان می‌تواند باعث پیروزی ترامپ شود

نظرسنجی‌ها از پیروزی جو بایدن و برتری پایدار او بر رقیبش، دوتالد ترامپ می‌گویند.  تا این تاریخ بایدن با اختلاف ۸.۶ درصد  از ترامپ جلوتر است. در سال ۲۰۱۶ نیز، نظرسنجی‌ها از پیشتازی هیلاری کلینتون می‌گفتند، البته با اختلافی کمتر، ۶.۴ درصد. اما نتیجه‌‌ای متفاوت رقم خورد.

تا این‌جا هیچ‌چیز قطعی نشده است. مجله‌ی آلمانی دِ-اروپین(The European) در  یادداشتی به قلم روزنامه‌نگارکارکشته و نویسنده‌ی کتاب «ترامپ دنیا را دیوانه‌کرد»، انگسار گراو (Angsar Graw)،  به «پنج سناریو» پرداخته که نشان می دهد، چگونه ترامپ ممکن است  برتری دموکرات‌ها را خنثی کند و در نهایت پیروز شود.

بر اساس سناریوی نخست «بایدن یک فرد کاملا از کار افتاده» معرفی می‌شود در این سناریو «جو بایدن حتی به عنوان معاون رئیس جمهور در زمان باراک اوباما، به دلیل دروغ گفتاری و لغزش زبان مشهور»  است. «این پیرمرد ۷۷ ساله مظنون  به زوال عقل است. بایدن در یکی از کمپین های انتخاباتی در اوهایو اعلام کرد که نامزد انتخابات مجلس سنا است!» . لغزش‌های زبانی «او در یک مصاحبه تلویزیونی وعده داده بود: من جو بایدن را شکست می دهم! (یعنی خودش را)» . فرصت بعدی برای «بایدن کم عقل» عصر پنجشنبه است . او در دومین و آخرین مناظره تلویزیونی با ترامپ – البته اگر ترامپ مدام حرف او را قطع نکند و زمان صحبت را از او نگیرد- [این کم‌عقلی خود را نشان می‌دهد].

سناریوی دوم می‌گوید «بایدن در مناطق غیر شهری شکست می خورد». نویسنده‌ی یادداشت یادآوری می‌کند که« در سال ۲۰۱۶، اکثریت قریب به اتفاق رای‌دهندگان که قبلا «بلاتکلیف» بودند در ۸ نوامبر به جمهوری‌خواهان رأی دادند. و کمتر از ۸۰،۰۰۰ رأی در میشیگان، پنسیلوانیا و ویسکانسین اکثریت آرا ترامپ را در آنجا تضمین کردند، به این معنی  است که این ایالت‌ها مطابق با اصل انتخابات به او رأی دادند. این کمی بیش از ۰.۲ درصد از رای دهندگان واجد شرایط بود. این واقعیت که کلینتون با ۲.۸ میلیون رأی مستقیم در کل ایالات متحده پیش بود، کمکی به او نکرد. اکثریت آمریکایی ها هنوز در حومه شهرها و در شهرهای کوچک زندگی می‌کنند.»
او نتیجه می‌گیرد: «برخی حدس می زنند که طرفداران ترامپ خود را در نظرسنجی‌ها نشان نمی دهند و خود را  هنوز بلاتکلیف توصیف می کنند، مخصوصاً در حومه مناطق که برخلاف شهرهای بزرگ، هیچ بلاتکلیفی برای رای وجود ندارد. دو تا پنج درصد از رای دهندگان ثبت‌نام شده خود را به عنوان  بلاتکلیف طبقه‌بندی می‌کنند»

سناریوی سوم اما جدی‌تر و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است: «همه چیز حول اقتصاد می چرخد». اگرچه «جنبش سیاه پوستان در ماه مه پس از کشتار وحشیانه جورج فلوید آمریکایی آفریقایی تبار توسط افسران پلیس سفیدپوست در صدها شهر آمریکا به تظاهرات پرداخت» و «تعدادی از مفسران موضوع  نژادپرستی  را بسیار مهم توصیف کردند» اما «اگر تیم ترامپ در آخرین جهش موفق به ارائه تصویر ترسناک از فقر اقتصادی در دوران بایدن و به عنوان یک جایگزین، یک رشد سریع مجدد با ترامپ شوند، این می تواند شرایط را کاملا تغییر دهد».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81223
اگر بایدن بیاید …

پس از آنکه روحانی از ضرورت صلح سخن به میان آورد، انتظار می‌رفت مخالفان اصولگرایش واکنش تند و پاسخ کوبنده‌ای نسبت به این سخنان که نوعی زمینه‌سازی برای مذاکره و در نهایت، رسیدن به توافق با آمریکا به حساب می‌آید، داشته باشند. در این که حمله به روحانی که بدترین، ضعیف‌ترین و دشوارترین روزهای زندگی سیاسی خود را سپری می‌کند، کمترین هزینه را دارد، شکی نیست اما نگرانی‌ها و علل دیگری نیز در بروز این رفتارها و سخنان تند و تیز علیه رئیس جمهور مؤثر هستند:

– اگر بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا به پیروزی برسد و مذاکره میان ایران و امریکا آغاز شود، بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند، صادرات نفت و در نتیجه درآمدهای ارزی دولت، حداقل در کوتاه‌مدت، افزایش چشم‌گیری خواهد داشت، در این صورت، ممکن است قیمت دلار و به تبع آن قیمت کالاها کاهش و قدرت خرید مردم افزایش یابد.
کاهش قیمت دلار و کالاهای مصرفی موجب می‌شود محبوبیت روحانی که به‌گونه‌ای بی‌سابقه بسیار پایین آمده است به‌تدریج روند صعودی به خود بگیرد و تا حدی ترمیم شود. این امر، برخی از مخالفان وی را نگران ساخته است که مبادا نتیجه انتخابات بعدی ریاست‌جمهوری که اکنون آن را کاملاً به نفع خود ارزیابی می‌کنند، مانند انتخابات‌های گذشته، پیش‌بینی‌ناپذیر شود و به‌گونه‌ای رقم بخورد که مقاصد و اهداف آنها را در پی نداشته باشد. در واقع به همین دلیل است که مجموعه کیهان و جبهه پایداری، سخن از صلح و مذاکره با امریکا را در شرایط «فعلی» عین حماقت می‌دانند و آن را برنمی‌تابند.
– اگر بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا به پیروزی برسد و تعهد خود را به برجام نشان دهد، هم‌چنان که گفته شد، احتمال آغاز مذاکره میان ایران و امریکا بسیار است. مذاکره، مخالفان روحانی را از یک جهت دیگر نیز نگران می‌سازد که در طول بیش از دو دهه گذشته که دولت‌های ایران و کشورهای غربی، چند بار، در مورد مسائل هسته‌ای مذاکرات جدی داشته‌اند، همواره مسئولیت مذاکره به تیم دیپلماتیکی که حسن روحانی در رأس آن بوده، واگذار شده است.
اصولاً مزیت نسبی روحانی و تیم منتسب به وی و نقطه مشترک میان بخشی از اصول‌گرایان حامی روحانی و اصلاح‌طلبان نه در تدوین سیاست‌های داخلی آن‌ها بلکه عمدتاً در پیشبرد مذاکرات هسته‌ای با غرب است. علاوه بر این، تجربه سال‌های گذشته نیز نشان از آن دارد که مشاوران سیاست خارجی رهبری، در زمینه مذاکرات هسته‌ای بیش از هر کس دیگری به این تیم اعتماد دارند. طعنه تند «علی‌اکبر ولایتی» به «جلیلی» در جریان مناظره‌های تبلیغاتی یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری که فعالیت‌های وی را «انشاخوانی» توصیف کرد از بی‌اعتمادی عمیق و جدی «شورای راهبردی روابط خارجی» به مخالفان روحانی در موضوع سیاست خارجی حکایت دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81278