زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
🍃گزارش نهایی درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی: کاربر پدافند مقصر اعلام شد

▫️سازمان هواپیمایی کشوری سرانجام پس از گذشت بیش از یک سال از سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط یگان موشکی سپاه پاسداران، گزارش نهایی آن را امروز به صورت عمومی منتشر کرد.

در این گزارش ۲۸۵ صفحه‌ای، «کاربر سامانه دفاع هوایی» مقصر این حادثه معرفی شده که به‌ دلیل «خطا در تنظیم جهت جغرافیایی»، این هواپیمای مسافربری را «یک هدف متخاصم» تشخیص داد و باعث شلیک دو موشک به سمت آن شد.
در این گزارش آمده است که عملکرد پروازی هواپیمای اوکراینی نقشی در ایجاد خطا نداشته است و انفجار موشک در نزدیکی هواپیما عامل سقوط آن بوده است.

سپاه پاسداران بامداد ۱۸ دی پارسال هواپیمای مسافربری اوکراینی به شماره پرواز پی‌اس ۷۵۲ را که در حال اوج گرفتن از فرودگاه امام تهران بود، با شلیک دست‌کم دو فروند موشک سرنگون کرد که تمام ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.

سپاه پاسداران بعد از چند روز پنهانکاری، نهایتاً تحت فشار جامعه جهانی اقرار کرد که این هواپیما با موشک‌های سپاه ساقط شده است اما علت آن را «خطای انسانی» اعلام کرد.



© @Zeitoons
زندان ‌به دوشیِ زنان سیاسی در ایران

زیتون ـ مهسا محمدی
: با افزایش تعداد زنان زندانی سیاسی در سال ۸۸ در زندان اوین، در ابتدا سلولی جدا در بند عمومی به آنان اختصاص داده شد. اختصاص این فضا به زنان زندانی و اجرای اصل تفکیک جرایم در مورد آنان بدون حاشیه نبود. در پی اعتراض‌های مکرر زنان زندانی سیاسی برای اجرای قانون تفکیک جرایم در نهایت در بند ۲ «اندرزگاه» ۴ موسوم به «بند نسوان» این سلول به آنان داده شد.
برای اجرای تفکیک جرایم بعضی از زندانیان عمومی نیز با زندانیان سیاسی همراه شده بودند و این تفکیک اولیه در نتیجه نامه‌نگاری‌های مکرر با رییس زندان و اعتصاب مقابل دفتر رئیس بند زندان ممکن شد.

چند ماهی از این تفکیک نگذشته بود که به همین بهانه، مسئولان زندان، احتمالا با مشورت نهادهای امنیتی، تصمیم به ایزوله کردن زنان زندانی سیاسی گرفتند. از این رو، یک روز و بدون اطلاع قبلی همه زنان زندانی سیاسی و عقیدتی اوین به ساختمانی که «قرنطینه متادون» نام داشت فراخوانده شدند، در بر روی آنان بسته شده و دادیار ناظر بر زندان از پشت نرده‌ها تصمیم جدید، مبنی بر اینکه مقرر شده آنان ادامه حبس خود را در این سلول ‌جدید بگذرانند، ابلاغ کرد. در حالی که همه وسایل شخصی زندانیان در بند عمومی باقی مانده بود، به زنان سیاسی اجازه خروج از آن بند داده نمی‌شد. در نهایت گروهی از زندانیان عمومی با نظارت زندانبانان و یک نماینده از زندانیان سیاسی وسایل شخصی زندانیان را به قرنطینه متادون منتقل کردند.

کمتر از یک سال این فضای کوچک و بدون تلفن و با هواخوری بسیار کوچک که هر از گاهی بر روی زندانیان باز می‌شد محل تحمل حبس زنان زندانی سیاسی اوین شد. این بند پیش از آن برای نگهداری از زندانیان معتاد به مواد مخدر که در دوران ترک مواد با متادون به سر می‌بردند استفاده می‌شد و از این رو این نام بر آن ماند.
کمتر از یک سال بعد زنان زندانی سیاسی باز هم «زندان به دوشی» را تجربه کردند و از بند قرنطینه متادون به بند جدیدی که به دلیل قرار گرفتن در مجاورت بند ۳۵۰ مردان به ۳۵۰ زنان معروف شد، منتقل شدند. این بند جدید همان جایی است که زنان زندانی سیاسی و عقیدتی اوین در حال حاضر در آن حبس می‌کشند و از آنجا به تبعید فرستاده می‌شوند.

در سال‌های دهه ۶۰ به دلیل بازداشت‌های گسترده زنان و حکم‌های طولانی مدتی که برایشان صادر می‌شد همیشه بندهای کاملی از زندان اوین به زنان اختصاص داشت، از اواسط دهه ۷۰ اما با کم تعداد شدن زنان زندانی سیاسی آنان معمولا بدون رعایت اصل تفکیک جرایم همراه زندانیان بند عمومی حبس می‌کشیدند.
در حال حاضر بعد از خروج زنان زندانی سیاسی از بند عمومی زنان، زندانیان جرایم عمومی هم به تدریج به زندان قرچک ورامین منتقل شدند و عملا بند موسوم به «نسوان» در اندرزگاه ۴ زندان اوین خالی شد.

تبعید، انتقال، انحلال
حال، حدود ۱۰ سال بعد از تاسیس بند سیاسی زنان در زندان اوین به نظر می‌رسد که نهادهای قضایی و اطلاعاتی قصد الغای آن را دارند. البته نه به صورت ناگهانی و به یک‌باره، بلکه در حرکتی بطئی و زمان‌دار و از طریق تبعید به شهرهای دیگر و یا فرستادن زنان زندانی به زندان عمومی در همان استان تهران.
 گلرخ ایرایی، مریم اکبری منفرد، سپیده قلیان و آتنا دائمی، چهار زن زندانی در اوین بودند که طی دو ماه اخیر به تبعید فرستاده شدند. این انتقال در اغلب موارد با توهین و ضرب و شتم همراه بود. پیش از آن هم در سال گذشته نرگس محمدی در روندی غیرقانونی و با توهین و تهدید به زندان زنجان منتقل شده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85741
آیدین آغداشلو؛ یک دفاع و پنج مغالطه
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/85752

آیدین آغداشلو، فردی که با نقاشی‌هایش شناخته می‌شد، در ماه‌های اخیر از سوی افرادی متعددی به تجاوز یا تعرض جنسی متهم شده است. این متهمِ مشهور، در گفتگویی با نشریه‌ی تجربه، تلاش کرده از خود دفاع و رفتار خود را توجیه کند. آغداشلو می‌گوید:

«[…]مثلا در مورد فروغ فرخزاد هم حرف و حدیث زیاد بود. یادم هست ذکر شایعات و بی‌اخلاقی‌هایش‌ همیشه به دنبال نامش بود. اما به مرور جامعه به جایی رسید که می‌تواند کارش را از شخصیتش جدا کند .[تا جایی‌که ] امروز جامعه شعرش را از روی سر می‌گذراند و بی‌اخلاقی‌هایش که خطا و گناه کبیره به حساب می‌آمد هم الگوی رایج شده. و سمبل ازاد بودن و درگیر قیودات نبودن هم فروغ فرخزاد شده [است]».

آغداشلو با ذکر این نمونه می‌خواهد رفتارش را موجه سازد و نتیجه بگیرد که اگرچه در مورد او هم حرف و حدیث بسیار است و ذکر تجاوز‌هایش دنبال نامش است، اما سرانجام روزی جامعه به درستی رفتارش پی می‌برد و این نوع رابطه‌‌ی (جنسی توأم با اجبار) را الگوی رایج خواهد کرد و حتی بعید نیست که او هم مانند فروغ به الگویی برای درگیر نبودن در قیودات تبدیل شود.

پیش از آن‌که به فسادِ منطقی این شبه‌استدلال آغداشلو اشاره کنیم، بیایید فرض کنید یک قاتلِ زنجیره‌ای، جنایتکاری مانند هیتلر یا هر فرد مجرمی با هر نوع خطایی، برای دفاع از خود نزد قاضی به همین نمونه‌ی فروغ فرخزاد اشاره کند و از قاضی بخواهد او را تبرئه کند و این‌گونه استدلال کند: فروغ هم اگرچه در زمان خود به‌خاطر روابط آزادش گناهکار شناخته می‌شد اما اکنون الگوی جامعه شده؛ لذا رفتار من هم در آینده الگوی حاکم بر جامعه خواهد شد یعنی همه تلاش می‌کنند کنند قاتل زنجیره‌ای شوند یا تجاوز یا دزدی کنند!

در این مثال،‌ ظاهرا نادرستی شبه‌استدلال آغداشلو آشکارتر است. یعنی بعید است کسی در جایگاه هیات منصفه‌ی این دادگاه بنشیند و گوینده این سختان را تبرئه کند و او را کاملا مجرم نداند.

ماجرا این است که این شبه استدلال و نمونه‌های مشابه حامل مغالطه‌ یا مغالطات متعدد‌اند. در سخنِ آغداشلو، به‌جز دو مغالطه‌ی «قیاسِ مع‌الفارق» و «زمان‌پریشی» که خیلی زود به چشم می‌آیند، دست‌کم سه مغالطه‌ی «حذفِ سور» و «سورهای کلی‌نما» و «حد وسط» هم وجود دارند و البته دیریاب‌تر‌ند و شاید هم در این‌جا مهم‌تر و لذا شایان توجه


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85752
🍃سازمان ملل هشدار داد: احمدرضا جلالی در آستانه مرگ است

▫️کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل خواستار آزادی فوری احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی شده و اعلام کردند که او در سلول انفرادی در آستانه مرگ است.
احمدرضا جلالی پژوهشگر ایرانی- سوئدی اردیبهشت ۹۵ پس از سفر به ایران برای شرکت در یک کنفرانس علمی بازداشت شد. او به اتهام «جاسوسی و فروش اطلاعات به اسرائیل» در دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده است. آقای جلالی این اتهامات را قویا رد کرده است.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرده‌اند که شرایط آقای جلالی پس از گذراندن بیش از صد روز در سلول انفرادی «حقیقتا وحشتناک» است و «فقط یک کلمه برای توصیف بدرفتاری شدید جسمی و روانی با آقای جلالی وجود دارد، و آن شکنجه است».
این کارشناسان توضیح داده‌اند که مقامات زندان ۲۴ ساعت شبانه‌روز در سلول کوچک وی چراغ پرنور روشن نگه می‌دارند تا او را از خواب محروم کنند.
به گفته کارشناسان سازمان ملل، آقای جلالی دچار کاهش شدید وزن شده و در صحبت کردن مشکل پیدا کرده است.

© @Zeitoons
🍃اعتصاب غذای دو زندانی سیاسی در حمایت از اسماعیل عبدی

▫️زیتون– دو تن از زندانیان سیاسی ضمن صدور بیانیه‌ای به «تبعید» زندانیان سیاسی اعتراض و اعلام کردند که در حمایت از اسماعیل عبدی دست به اعتصاب خواهند زد.

در این بیانیه که به امضای بکتاش آبتین و امیرسالار داوودی رسیده، آمده است: «گرچه انتقال زندانی از بندی به بند دیگر یا از زندانی به زندان دیگر مرسوم است، هرگاه که انتقال با انگیزه و به منظور تنبیه و آزار زندانی انجام گیرد، معنایی جز نقض آشکار و مستقیم حقوق شهروندی و انسانی فرد زندانی ندارد.»

به گزارش «زیتون» امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند که «انتقال» زندانیان با این سبک و منظور شگرد و شیوه رایج در زندان‌های ایران است و به ویژه با شدتی بیشتر درباره زندانیان سیاسی اعمال شده و می‌شود. در چند هفته اخیر، انتقال چند تن از زندانیان سیاسی از زندان اوین به زندان های مختلف بار دیگر نشان داد که جابجایی‌ سرکوبگرانه همچنان ادامه دارد.


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/85773

©
@Zeitoons
بهاری که نیامد!
بهارمان فصلی است که فاصله‌ها را برداریم و آزادگان به جمع ما برگردند؛ عیدمان روزی است که آزاد و آباد شود این خاک بلادیده.
با یاد محمد نوری‌زاد، اسماعیل عبدی و دهها نام و گمنامِ دربند
*خط سوم
«آقا» و قمار ۱۴۰۰

▫️زیتون ـ سولماز ایکدر:
رهبر جمهوری اسلامی امسال نیز٬ به سنت ۲۰ ساله٬ در سخنرانی‌اش به مناسب سال نو٬ نامی بر این سال نهاد: «تولید؛ پشتیبانی‌ها، مانع‌زدایی‌ها»؛ هرچند با وجود تاکیدش، این بخش کم اهمیت‌ترین قسمت سخنرانی او بود.

بخش مهم‌تر حرف‌های رهبر جمهوری اسلامی اشاره به انتخابات ریاست جمهوری پیش رو داشت. علی خامنه‌ای در متن این پیام خصلت‌های مورد نظرش برای دولت آینده را برشمرد. از نظر او باید طی انتخابات خرداد ماه ۱۴۰۰ «مدیریت‌های جدید» و احتمالاً «تازه‌نفس» و با «انگیزه‌های قوی» سر کار بیایند.


این اولین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی پیش از انتخابات سعی می‌کند با ارائه تعریفش از منتخبین مورد نظرش در سرنوشت انتخابات تاثیر بگذارد.

در انتخابات ریاست جمهوری سال ۷۶ منصوبان او اعلام کرده بودند «نظر رهبری ناطق است»؛ در انتخابات سال ۸۴ نیز مهدی کروبی مدعی شده بود مجتبی خامنه‌ای، «آقازاده» رهبر جمهوری یک شب پیش از انتخابات به ستاد احمدی نژاد رفته و به نفع وی در روند انتخابات مداخله کرده است.

در سال ۹۲ نیز توسط منصوبان خامنه‌ای این ادعا مطرح شد که «گزینه مورد نظر او» سعید جلیلی است و حتی مدعی می‌شدند که دیدند در برگ رای نام جلیلی را نوشته است؛ در انتخابات خبرگان پنجم هم رسما با نامزدهای «لیست انگلیسی» مخالفت کرد.

در تمام این سال‌ها عموما رای مردم خلاف نظر رهبر بود و هر بار او این قمار را به افکار عمومی باخته است. در مواقعی همچون انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ هم به باور بسیاری از ناظران مخدوش کردن نتیجه انتخابات «نظر آقا» را از صندوق‌های رای بیرون آورد.
انتخابات پیش رو اما با دیگر ادوار متفاوت است.


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/85799

©
@Zeitoons
🍃بیانیه زندانیان رجایی شهر درباره تشدید آزار سیستماتیک زندانیان سیاسی

▫️زیتون–
نزدیک به بیست تن از زندانیان سیاسی زندان رجایی شهر طی بیانیه‌ای نسبت به تشدید آزار و اذیت زندانیان سیاسی اعتراض کردند.

در این بیانیه آمده است: «انتقال به سلول انفرادی، توهین و تحقیر، ضرب و شتم، تشکیل پرونده‌های جدید و صدور احکام  تازه و تبعید به زندانهای دور از محل سکونت و… از جمله روشهای اعمال فشار بر زندانیان و آزار و اذیت خانواده‌هایشان است که در ماه‌های اخیر شدیدتر و گسترده‌تر شده است.»

امضا کنندگان این بیانیه در ادامه تاکید کردند: «نهادهای امنیتی و قضات وابسته به این نهادها آشکارا دریافته‌اند که زندان نه تنها مانع و بازدارنده مبارزات حق طلبانه زندانیان سیاسی نشده، که خود به محل و مجالی برای تداوم مبارزات و مقاومت آنان تبدیل شده و از پشت دیوارهای بلندش، هر بار صدای حق‌خواهی زندانیان و افتادن تشت رسوایی حاکمیت استبداد، بلندتر و رساتر به گوش ایرانیان و جهانیان می‌رسد.»

در پایان این بیانیه تاکید شده است: «بدیهی است چنین اقداماتی بیش از آن که حتی ذره‌ای موجب عقب‌نشینی ما زندانیان سیاسی در دفاع از حقوق انسانی‌مان بشود، بیانگر ترس و وحشت حکومت از فریاد عدالتخواهی ما و نتیجه بن‌بست لاعلاج سیاسی و اقتصادی و اجتماعی است که خود در آن گرفتار آمده‌اند.»


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/85818

©
@Zeitoons
راهبرد: جنبش اجتماعی؛ راهکار: حضور خیابانی

📝کیوان صمیمی


▫️سال شاخص۱۴۰۰ را در حالی آغاز می‌کنیم که ۴۲ سال از شکست انقلاب مردمی ۵۷ گذشته است و در آن به جای تولد جمهوری، امارت اسلامی متولد شد.

استمرار انجماد فکری، تبعیض، حذف، بهره‌کشی و ظلم باعث شکل‌گیری مطالبه‌گری و به تدریج، گسترش و تعمیق آن شد. انباشت این مطالبات، حرکت‌های اعتراضی را به‌وجود آورد و به تدریج باعث شد تا جمع‌ها و صنوف متعددی از زحمتکشان و محذوفان وارد مرحله‌ی اعتراضات خیابانی شوند.

اکنون مظلومان به این نتیجه رسیده‌اند که تجمعات مسالمت‌آمیز کارگران، معلمان، بازنشستگان، پرستاران، رانندگان، مالباختگان، کارمندان و بسیاری دیگر، موثرترین راه برای استیفای حقوق ضایع شده‌شان است.

دموکراسی‌خواهان نیز یکم، فاصله‌گرفتن از حرف و شعار و روی آوردن به حمایت قلمی و قدمی از حرکت‌ها و جنبش‌های مطالبه‌محور و خشونت‌پرهیز و دوم به موازات آن، پافشاری بر تعویق انتخابات پیش‌رو و فشار برای تغییر ساختارها و سپس برگزاری انتخابات سالم، آزاد و عادلانه است که در آن همه‌ی جریانات سیاسی حق حضور داشته باشند.


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/85791

©
@Zeitoons
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی
🍃 خواسته‌های زندانیان اعتصابی را بر حق می‌دانیم

زیتون
– جمعی از فعالان سیاسی و مدنی طی یک بیانیه ضمن اعتراض به اعلام خشونت مضاعف نسبت به زندانیان سیاسی٬ از زندانیان در اعتصاب غدا حمایت کردند.

طی ماه‌های گذشته تعدادی از زندانیان محبوس در زندان اوین به زندان‌های شهرهای دیگر تبعید شدند.

در این بیانیه با اشاره به اینکه «نخستین روزهای سال نو اعتصاب غذای بیش از سی نفر از زندانیان سیاسی و مدنی در زندان های مختلف کشور به منظور حمایت از محرومان وطن» زنگ خطری است که باید وجدان بیدار هر انسان آزاده ای را متوجه و متاثر کند؛ آمده است: «ما ضمن اظهار همدلی با این عزیزان؛ فشار بر زندانیان، به خصوص تبعید آنان به قصد تنبیه ایشان و خانواده‌هایشان را محکوم می کنیم و خواسته‌های زندانیان اعتصابی را بر حق می دانیم و امیدواریم با گذر از تحویل سال، سرنوشت ملت ایران نیز دچار تحول گردد و ملت ما بتوانند از نخستین مواهب و حقوق انسانی و شهروندی خویش بهره مند گردند.»

امضا کنندگان این بیانیه در ادامه تاکید کردند: «فشار بر زندانیان، به خصوص تبعید آنان به قصد تنبیه ایشان و خانواده‌هایشان را محکوم می کنیم و خواسته‌های زندانیان اعتصابی را بر حق می دانیم و امیدواریم با گذر از تحویل سال، سرنوشت ملت ایران نیز دچار تحول گردد و ملت ما بتوانند از نخستین مواهب و حقوق انسانی و شهروندی خویش بهره مند گردند.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://www.zeitoons.com/85822
پرتو شریعتمداری
در باب رمان تازه‌ی استیون کینگ

تازه‌ترین کتاب استیون کینگ با نام «بعد» در اولین روزهای ماه مارس در دسترس دوست‌داران آثارش قرار گرفت؛ رمانی خوش‌خوان و به فراخور حوصله‌ی تنگِ انسان‌های زخم‌خورده از بیدادِ کرونا جمع‌وجور (۲۵۶ صفحه). تصویر خوش‌آب‌ورنگ روی جلد یادآور رمان‌های کاهی ارزان و پرخواننده‌ی دهه‌های پنجاه و شصت میلادی است و گویا انگیزه‌ی ناشر نه چندان پرآوازه‌ی کتاب (Hard Case Crime) در استفاده از این دست تصاویر گرامی داشتن یاد و میراث طراحان آن دوران است.

کینگ پیشاپیش گفته بود که کوشیده در این رمان «داستان خوبی» بگوید. انصافا هم به این هدف خود رسیده است. اما چگونه می‌شود درباره رمانی نوشت که داستان خوبی دارد بی‌آنکه از پیرنگش گفت و لطفش را برای کسانی که قرار است بعد آن را بخوانند از میان نَبُرد؟ چندان آسان نیست. بدبختانه بسیاری از به اصطلاح نقدها و معرفی‌هایی که این روزها بر آثار ادبی و سینمایی نوشته می‌شود از این عیب بری نیست و نویسنده با بیان جزئیات کلیدی پیرنگ اگرچه متن خود را کامل و جذاب می‌کند انگیزه‌ی خواندن یا دیدن اثر اصلی را در دیگران می‌کُشد.

بعد از زبان جیمی کانکلین روایت می‌شود. او مردی جوان است که سرگذشت خود را از شش، هفت سالگی تا امروز که ۲۲ ساله است باز می‌گوید. جیمی در روایتش بارها واژه‌ی بعد (Later که می‌توان در گویش محاوره‌ایِ نزدیک‌تر به زبان کتاب آن را بعدا هم ترجمه کرد) را به کار می‌برد و اغلب این واژه در حکم وعده‌ای است به خواننده برای کنار زدن لایه‌ای پنهان یا بیان ماجرایی فرعی که در رمزگشایی از رفتار شخصیت‌های داستان تاثیرگذار است. راوی که باور دارد تا پیش از مرگ همیشه «بعد»ی هست، خود از تکرار این واژه آگاه است و گاه در عباراتی میان کمانک به خواننده یادآوری می‌کند که «بله، می‌دانم. باز هم این کلمه آمد…» و یا مضمونی از این دست. در متنی فارسی دیدم که نام این کتاب به «بعدها» برگردانده شده بود که ترجمه درستی نیست و شاید فقط در پایان رمان که راوی می‌گوید: «بله خواهیم دید. خواهیم دید. بعد» بشود به جای «بعد» گذاشت «بعدها» که در این صورت هم یکدستی کاربرد واژه‌ی «بعد» در متن نادیده گرفته می‌شود.

به هر روی، جیمی توانمندی فوق‌العاده و ماورایی دارد و آن این که می‌تواند روح انسان‌هایی را که تازه در گذشته‌اند به چشم ببیند، با آن‌ها گفت‌وگو کند و حتی آن‌ها را به پرسش بگیرد. آن‌ها هم چون دیگر زنده نیستند ناگزیرند حقیقت را بگویند و چیزی را پنهان نکنند. البته فرصت او برای این دیدارها محدود است چون روح تازه درگذشتگان به تدریج و ظرف چند روز محو می‌شود؛ صدایشان هر چه ضعیف‌تر به گوش می‌رسد و هیبت مرئی روحشان رنگ می‌بازد. گویی به سرعت روانه‌ی مقصدی دیگر می‌شوند و به هیچ رو قرار نیست در جهان زنده‌ها ماندگار باشند مگر در مواردی انگشت‌شمار که روحی به تسخیر نیرویی شر و ویرانگر درمی‌آید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85785
کارنامه «مجلس انقلابی» در سال ۹۹
وای به روزی که بگندد نمک

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
قوه قانونگذاری جمهوری اسلامی در سال ۹۹ ترکیب جدیدی را تجربه کرد. اصولگرایان تندرو با سرداران متحد خویش در انتخاباتی که کمترین میزان رای دهنده را داشت گرد محمد باقر قالیباف، شهردار پیشین تهران جمع شده‌اند و می‌کوشند تا از آن به عنوان سکویی برای انتخابات ریاست جمهوری استفاده کنند. اما این مجلس در سالی که گذشت چه کارنامه‌ای از خود برجای گذاشته، چه طرح‌هایی ارائه داده، چه قوانینی را تصویب کرده، در حوزه نظارتی چه اقداماتی داشته و در مجموع با چه چالش‌هایی روبرو شده است؟

 مجلس یازدهم از نگاه آمار، چالش زمان
مجلس یازدهم از نظر کمی مجلس پرکاری بوده است. بر اساس آماری که خبرگزاری تسنیم ارائه کرده در یک دوره ۹ ماهه، نمایندگان این مجلس ۱۸۵ طرح تهیه و اعلام وصول کرده‌اند. یعنی تقریبا هر روز و نیم یک طرح ارائه شده است. اما از میان این تعداد طرح ارائه شده تا امروز تنها ۱۷ مورد به تصویب مجلس رسیده و ۷ مورد به قانون تبدیل و به دولت ابلاغ  و ۳ مورد نیز بایگانی شده است. مجلس یازدهم همچنین از مجموع ۹۱ لایحه تقدیم شده از سوی دولت، تاکنون تنها ۱۲ لایحه را تصویب کرده که یک مورد آن به قانون  تبدیل، ۲ مورد بایگانی و ۱ مورد مسترد شده است.

این آمار همچنین نشان می‌دهد که هیچ مورد اختلافی تاکنون میان شورای نگهبان و مجلس رخ نداده است زیرا هیچ کدام از مصوبات مجلس به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع نشده. از این رو می‌توان گفت نظارت استصوابی شورای نگهبان در مجلس یازدهم به خوبی نتیجه داده و نمایندگان از صافی عبور کرده انتظارات این شورا را در حوزه قانونگذاری تا امروز به خوبی محقق کرده‌اند.
در سال ۹۹ همچنین از شورای عالی استان‌ها که مرجع دیگری برای ارسال لوایح به مجلس است هیچ لایحه ای ارائه نشده است. با احتساب لوایح و طرح‌های در دست بررسی مجلس، سال آینده اگر لایحه یا طرح جدیدی اضافه نشود ۲۳۳ طرح و لایحه در دستور کار سال ۱۴۰۰ قرار دارد. با توجه به این که مجلس یازدهم تصمیم گرفته بجای ۲ روز ۳ روز نشست علنی داشته باشد، حتی اگر تمام وقت نمایندگان در سال آینده نیز صرف لوایح و طرح‌های بر جا مانده از سال ۹۹ شود  زمان کافی برای  به رسیدگی به آن وجود ندارد.

چالش سیاسی، برجام و دولت روحانی
ایستادن در مقابل دولت روحانی با وجود آن که تنها یک سال به پایان دوره آن باقی مانده است؛ مهمترین دغدغه نمایندگان راه یافته به مجلس یازدهم بود. در ابتدای شروع به کار مجلس، نمایندگان دو آتشه خیز بلندی برای طرح سئوال از روحانی و سپس ارائه طرح استیضاح وی برداشتند. ابتدا  طرحی با ۱۰۰ امضا برای سوال از روحانی به هیات رئیسه مجلس تقدیم شد اما به سرانجامی نرسید. سپس ۱۸ نماینده فراکسیون پایداری طرحی برای استیضاح رئیس جمهوری به صحن علنی مجلس آوردند. این طرح نیز پس از سروصداهای بسیار به بایگانی رفت و نشان داد که رهبر جمهوری اسلامی از چنین اقداماتی حمایت نمی‌کند. گروهی نیز مدعی شدند که برخی نمایندگان در آرای خویش شفافیت ندارند. در مقام حرف یک چیز می‌گویند ولی در مقام عمل رای دیگری می‌دهند. همین باعث شد تا تعدادی از نمایندگان طرحی برای ملزم کردن نمایندگان به شفاف کردن آرای خویش را پیشنهاد کنند. طرحی که باز هم به نتیجه نرسید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85782
سه‌ نکته‌ی تکمیلی در باب نظریه‌ی «دین و قدرت»
یاسر میردامادی

https://www.zeitoons.com/85863

پیشتر در نوشته‌ای شش نکته‌ی سنجش‌گرانه در باب نظریه‌ی «دین و قدرت» طرح کرده بودم. در این نوشته سه نکته‌ی تکمیلی دیگر بر آن می‌افزایم.

۱. جایگاه علی در نظریه‌ی «دین و قدرت»
نظریه‌ی «دین و قدرت»، محمد را «قدرت‌طلب» و «اقتدارگرا» تصویر می‌کند و سپس با ضمیمه کردن نظریه‌ی فرعی‌ای با عنوان «روح دمیده» (به این مضمون که محمد روح خود را در اسلام دمید) به داوری کلی‌ای در باب نسبت اسلام و قدرت در طول تاریخ می‌رسد. بحث‌های زیادی در نقد این نظریه در گرفته است و دکتر عبدالکریم سروش (زین پس از او تحت عنوان «صاحب نظریه» یاد خواهیم کرد) نیز به برخی نقدها به اجمال پاسخ داده است؛ نقدها و پاسخ‌ها البته هم‌چنان ادامه دارد.

اما یکی از نکته‌هایی که تا کنون به آن پرداخته نشده این است: اسلام تنها محمد و قرآن نیست و در این‌که چه‌ مقدار محمد و قرآن در همه‌ی انحاء اسلام محوری است البته سخن‌ها می‌توان گفت که جای بحث آن این‌جا نیست. در هر حال، باب این پرسش گشوده است که در این نظریه نسبت دیگر چهره‌ها و متون محوری اسلام با قدرت چی‌ست؟ به طور خاص، نسبت چهره‌ی غالب تاریخی علی با قدرت چی‌ست؟

آیا صاحب نظریه مایل است علی را نیز به شیوه‌ی مشابهی «قدرت‌طلب» و «اقتدارگرا» تصویر کند؟ بیایید ـــ صرفاً برای پیش‌برد بحث ـــ فرض کنیم که چهره‌ی غالب تاریخی محمد «قدرت‌طلب» و «اقتدارگرا» است، فرضی که البته مخالفان بسیاری دارد. چهره‌ی غالب تاریخی علی اما متفاوت به نظر می‌رسد (در حاشیه تأکید می‌کنم که هر کجا از علی سخن می‌گویم بی هیچ استثنایی از «چهره‌ی غالب تاریخی علی» سخن می‌گویم نه یگانه چهره‌ی تاریخی علی، و نه به طریق اولی از علی «واقعی» ــــ اگر اصولا این تعبیر معنای محصّلی داشته باشد).

چهره‌ی غالب تاریخی علی، گرچه با صلابت و شجاع تصویر شده، چهره‌ای قدرت‌طلب و اقتدارگرا نیست. علی گرچه به گونه‌ای تصویر شده که خود را محقّ به جانشینی پس از نبی می‌داند اما برای کسب جانشینی تلاش فعالی نمی‌کند. نوعی اعتراض مدنی در قالب خانه‌نشینی و به نماز جماعت نرفتن و بیعت با تأخیر و اکراه البته از او سر می‌زند اما علیرغم برخی تحریک‌های اطرافیان، به اعتراض فعالی دست نمی‌زند. او به رقیبان سیاسی خود مشاوره می‌دهد ولی حضور سیاسی فعالی در دوره‌ی زمامداری سه خلیفه‌ی اول ندارد. علی حاضر نمی‌شود حتی در لفظ تعهد دهد که به «سیره‌ی شیخین» رفتار می‌کند تا خلیفه شود. از خلیفه‌ی سوم ناراضی است و با اصل اعتراض معترضان به این خلیفه هم‌دل به نظر می‌رسد اما با خلیفه‌کشی میانه‌ای ندارد و تمام تلاش خود را برای جلوگیری از وقوع این رخداد تلخ می‌کند.

وقتی در نهایت ردای خلافت آماده‌ی افتادن به دوش خود او است، رغبت چندانی نشان نمی‌دهد و می‌گوید اگر وزیر شما باشم بهتر است تا امیر شما باشم. پس از خلافت، در یکی از برهه‌های اثرگذار و البته مبهم تاریخ خلافت‌اش، قاتلان عثمان را تعقیب نمی‌کند و حاضر می‌شود بی هیچ انعطافی تمام هزینه‌های این کار را نیز بپردازد. دقیقا معلوم نیست چرا او چنین می‌کند، اما یک نظریه می‌تواند این باشد که گرچه او تمام تلاش خود را برای جلوگیری از خلیفه‌کشی انجام داد اما وقتی «شد آن‌چه شد» مایل نبود که با تعقیب معترضان، مرده‌ریگ سرکوب اعتراض به حاکمان را پایه گذارَد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85863
🍃 رضا جلودارزاده، روزنامه نگار زندانی: نظام غیر از زبان سرکوب هیچ لسان دیگری را نمی‌شناسد

▫️زیتون– رضا طالشیان جلودارزاده، روزنامه نگار و زندانی سیاسی٬، طی نامه‌ای از زندان بزرگ تهران، نوشت: «استبداد هم اینک سالهای درازی است که در جامعه ی تئوری زنگ زده و منسوخ فقه، سنتی و پویا که تنها جابجایی ظرف و مظروف با روکش کهربایی است، در قالب یک نظام تئوکراتیک در برابر سرنوشت یک ملت تمام قد ایستاده است.»

در این نامه آمده است: «نظام مسلح به اقسام سلاح سرکوب که غیر از زبان سرکوب هیچ لسان دیگری را نه برای خطاب قرار دادن و نه برای استماع نمی شناسد. همانگونه برای مردمش سخن می گوید همانگونه از سوی قدرتهای بین الملل عتاب می شود.»

این جانباز دوران جنگ افزود: «گویی که ازمیان سه گونه دیپلماسی در حوزه ی بین الملل هویت ،سرسپردگی و ستیز, مسیر خشن و دشوار ستیز را همواره موارد ایدئولوژیک مألوف خود می داند از سرهم بندی و داستان سرایی پرونده یی که برای من درست کردند در می گذرم ،ازاینکه چگونه ازمیان بیش ۴۰۰۰ هزار یادداشت ومقاله ام تنها پنج تا از آن را بیرون کشیدند تا آن را بهانه ردیف کردن اتهام من قرار دهند و مرا با دو عنوان تبلیغ علیه نظام وتشویش اذهان عمومی به سه سال حبس، چهل میلیون جریمه در حق دولت و دو سال محروم از هر گونه فعالیت سیاسی ،اجتماعی ،حزبی و جریانی وهمچنین دو سال ممنوع الخروجی محکوم کنند.»


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:


https://www.zeitoons.com/85877

© @Zeitoons
سپاه؛ از هزار و سیصد و اندی تا ۱۴۰۰

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
نطفه‌ای که از سال‌ها پیش در درون حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بسته شد، با حمایت مستقیم آیت‌الله خامنه‌ای کودکی و نوجوانی را پشت سر نهاده و در ماه های اخیر و با نزدیکی به انتخابات ریاست جمهوری علنی‌تر از همیشه در قامت جوانی با قدرت بی حد و حصر در حال خودنمایی است.

سپاه پاسداران، سازمانی نظامی بود که در نخستین روزهای پس از انقلاب ایران تشکیل شد. آیت‌الله خمینی در ۲ اردیبهشت سال ۱۳۵۸ طی دستوری به شورای انقلاب اسلامی رسما تاسیس این نهاد را اعلام کرد.

از همان ابتدا سپاه نهادی نظامی و بازوی مسلح برای پاسداری از «نظام جمهوری اسلامی» معرفی شد و حتی نام ایران در آرم  این نیروی نظامی تشکیل شده در مرزهای جغرافیایی ایران، وجود ندارد.

آیت الله خمینی با دخالت نیروهای نظامی در اموری غیر از مسائل نظامی مخالف بود و دخالت‌های گاه و بیگاه نظامیان در سیاست را نهی می‌کرد اما پس از پایان جنگ ایران و عراق و در واقع پس از مرگ او و آغاز رهبری علی خامنه‌ای سپاه ابتدا به سرعت وارد فعالیت‌های سیاسی و بعدها اقتصادی شد، تا آنجا که به نهادی بزرگ و موازی دولت تبدیل شد و آن را «دولت در سایه» نامیدند، دولتی که امروز قدرت و نفوذی فراتر از دولت رسمی در ایران دارد.


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:


https://www.zeitoons.com/85835

©
@Zeitoons
فرش قرمز ایران برای اژدهای زرد

▫️زیتون ـ مهسا محمدی:
  سند پرحاشیه‌ی همکاری ۲۵ ساله ایران و چین امضا شد. این سند روز گذشته و در جریان دیدار وانگ‌یی، وزیر امور خارجه چین و محمد جواد ظریف، در تهران به سرانجام رسید. 

ظریف پیش از این گفته بود که سابقه این بحث و تمایل دو کشور برای بستن این قرارداد به سال ۹۴ و زمان ملاقات «شی» رییس‌جمهور چین و آیت‌الله خامنه‌ای باز می‌گردد.

در تیر ماه سال گذشته، احتمال بسته شدن این قرارداد و واکنش‌ها به آن، وزیر امور خارجه ایران را به تکذیب آن واداشته بود و ظریف همان وقت به نمایندگان مجلس یازدهم گفته بود که «هر موقع که توافق محقق شود»، آن را اعلام خواهند کرد، در عین حال تاکید کرد که «در قرارداد با چین هیچ موضوع مخفی وجود ندارد».

حالا بخش اول سخنان ظریف محقق شده و قرارداد بسته و اعلام شد. اما از مفاد قرارداد هیچ خبر رسمی‌ای در دست نیست و دانسته‌ها به خبرهای پراکنده و حدس و گمان درباره آن محدود است.

هر چند قرارداد رسما با وزارت امور خارجه بسته شده، اما اثر خواست رهبر جمهوری اسلامی در پیش‌برد آن را می‌توان از حضور پررنگ نماینده‌اش، علی لاریجانی در همه مراحل از سال ۹۴ تا دیروز، مشاهده کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است قرارداد پیش از این، عملا در ملاقات لاریجانی و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین «نهایی» شده بود و  لاریجانی «مسئول پیگیری قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین» است.


🔹 ادامه متن در وب‌سایت زیتون:


https://www.zeitoons.com/85903

©
@Zeitoons
🍃شورای عالی نظام پزشکی: درباره واکسن کرونا هم دیر عمل کردیم و هم کند

▫️محسن مصلحی، دبیر شورای عالی نظام پزشکی کشور،‌ واکسیناسیون جمعی را راهکار موثر کنترل همه‌گیری خواند و گفت:‌ «واکسیناسیون گروه‌های اولویت‌دار در ایران به خاطر ورود دوز کم واکسن تا این لحظه با سرعت کندی پیش رفته است.»

او درباره تزریق واکسن به کادر درمان تاکید کرد که: «ما هم دیر عمل کرده‌ایم و هم با سرعت کمی جلو می‌رویم.» به گفته مصلحی، فوت اعضای کادر درمان در ایران در رده‌های بالای جهان قرار دارد.

مصلحی همچنین روند واکسیناسیون را کند خوانده و درباره آمار بالای فوت میان کادر درمان هشدار داد.

© @Zeitoons
Forwarded from زيتون | Zeitoons@
به بهانه‌ی انتشار عکس‌های آزاده نامداری در سوییس
طاها پارسا


تنها یکی دو روز پس از انتشار مصاحبه‌ی جنجالی پسر محمدرضا عارف، انتشار عکس‌ها و یک فیلم کوتاه از آزاده نامداری، مجری شناخته شده‌ی تلویزیون، سه موضوع «حریم خصوصی»، «حجاب اختیاری» و «ریاکاری و دورویی» در شبکه‌های اجتماعی را داغ کرده است .

گروهی انتشار عکس‌های آزاده نامداری را «نقض قطعی حریم خصوصی» او می‌دانند و می‌گویند پخش این تصاویر عملی غیراخلاقی و غیرقانونی است. کامبیز نوروزی، حقوق‌دان و دبیر کمیته حقوقی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران، بر این باور است و در کانال تلگرامی خود می نویسد:«به تازگی عکس هایی از خانم آزاده نامداری در فضای مجازی منتشر شده است که لباسی عادی ولی بدون شال یا روسری برتن دارد . این عکس ها او را به همراه همسرش نشان می دهند که دور میز غذا نشسته و ایستاده اند . زیرنویس های این تصاویر اشاراتی کنایه آمیز، از جمله به حجاب هم دارند . پخش این تصاویر ، اما عملی غیر اخلاقی و قطعاً نقض حریم خصوصی است . زندگی داخلی افراد در جایی که به طور موقت یا دائم به سر می برند ، اعم از خانه یا هتل یا کمپینگ یا اتومبیل یا هر جای مشابه دیگر ، حریم خصوصی آنها و محترم است . انتشار عکس های مربوط به حریم خصوصی افراد ، نه اطلاع رسانی ، بلکه پرده دری و بی اخلاقی است .»

گروه دوم، با تاکید بر اینکه عکس‌های منتشر شد‌ه، آزاده نامداری را در یک پارک عمومی و محوطه باز نشان می‌دهند، بر این باورند که این‌گونه فضاهای عمومی را نمی‌توان حریم خصوصی نامید و لذا انتشار این عکس‌ها را نقض حریم خصوصی نمی‌دانند. در اینستاگرام «آی‌سینما» که نوشته‌ی کامبیز نوروزی را به اشتراک گذاشته است، بسیاری از کاربران اینستاگرام به این نکته اشاره کرده اند و نوشته‌اند«پارک عمومی بوده» و «فضا خصوصی نبوده است».

گروه سوم، اساسا تاکید بر مفهوم «حریم خصوصی» را نکته‌ای انحرافی می دانند و می‌گویند موضوع اصلی در این کار افشای «دروغ و دورویی و ریاکاری» است و این‌گونه افشاگری‌ها را رسالت اصلی روزنامه‌نگاران می‌دانند. این گروه به اظهارات و مواضع رسمی این مجری تلویزیون در مورد حجاب استناد می‌کنند و مزایا و منافعی که احتمالا در اثر آن‌ها نصیب او شده است.مهدی پرپنچی، روزنامه‌نگار و مجری برنامه‌ی صفحه دوم بی‌بی‌سی فارسی ، در توییتر خود نوشته است:«افشاى کشف حجاب کسى که مبلغ و توجیه گر حجاب اجبارى است، افشاى دروغ و دورویى است، نه نقض حریم خصوصى. در غرب به این کار مى گویند روزنامه نگارى».

اما گروه چهارم، ماجرا را پیچیده‌تر می دانند و به تضادی اشاره می‌کنند که می‌تواند میان «حفظ حریم خصوصی» و «منفعت عمومی» وجود داشته باشد و بر این باورند که «احتمالا نفع عام در افشای عکس‌ها و بحث عمومی درباره آن‌ها بر حریم شخصی خانم نامداری بچربد». سعید کمالی دهقان، روزنامه‌نگار شاغل در گاردین، در فیس بووک خود پس از ذکر نمونه‌هایی در بریتانیا و مرور پرونده‌ی قضایی آنان به این مورد خاص پرداخته و می‌نویسد: «در مورد آزاده نامداری چطور؟ به شخصه اگر او را در عام بی‌حجاب می‌دیدم، از او عکسی نمی‌گرفتم اما به نظرم با توجه به ریاکاری او در زمینه حجاب و با توجه به اینکه مبلغ حجاب اجباری بوده و این ریاکاری صرفا در حوزه زندگی شخصی‌اش نبوده و به حوزه عمومی حرفه‌اش هم کشیده شده، احتمالا نفع عام در افشای عکس‌ها و بحث عمومی درباره آن‌ها بر حریم شخصی خانم نامداری می‌چربد. خانم نامداری اگر صرفا کارمند معمولی صدا و سیما بود و آن سابقه را در سنگ حجاب اجباری را به سینه زدن نداشت، آن وقت به نظرم نمی‌شد به حریم شخصی او وارد شد.تنها موضوعی که ممکن است اخلاق رسانه‌‌ای ماجرا را پیچیده کند، بحث عواقب این افشاگری بر زندگی شخصی خانم نامداری است و با توجه به مجازات‌های غیرقابل پیش‌بینی برای افراد خاطی در ایران، به نظرم شاید گناه ریاکاری ایشان بر عواقب شخصی این افشا بچربد»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32631
Forwarded from زيتون | Zeitoons@
تأملی بر یک تنگنای اخلاقی در رسانه‌های اجتماعی؛ مورد آزاده نامداری
محمدرضا واعظ شهرستانی


از متن:
به نظر من چنین رویدادی در زمرۀ تنگناهای اخلاقی قرار می‌گیرد و تحلیل و بررسی آن نیاز به دقت نظر و موشکافی بسیار دارد و به سادگی نمی‌توان دربارۀ مسائلی از این دست حکم کلی صادر کرد.

اصولا به هنگام تحلیل تنگناهای اخلاقی که زادۀ کاربرد تکنولوژی هستند باید دو نکته مورد واکاوی قرار بگیرد. اول، تنگنای اخلاقی مورد نظر از نظر منطقی تحلیل و بررسی شود؛ دوم، طرفین دخیل و میزان ارزش هریک از آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد.با در نظر گرفتن چنین نگرشی، اگر بخواهیم با توجه به طرفین دخیل در این ماجرا به تحلیل منطقی آن بپردازیم، با صورت استدلال زیر مواجه خواهیم بود:

۱. آزاده نامداری در مسافرتی به سوئیس در یک پارک همراه با خانواده خود بدون حجاب حضور داشته است.
۲. عکاسی و فیلم‌برداری از افراد سرشناس در فضاهای خصوصی و انتشار آن در شبکه‌های اجتماعی توسط اصحاب رسانه و روزنامه‌نگاران، بدون اجازه و اطلاع آن‌ها، تعرض به حریم خصوصی آنهاست.
۳. تعرض به حریم خصوصی افراد سرشناس، تبعات و عواقب غیر قابل پیش‌بینی و معمولا جبران‌ناپذیری در زندگی شخصی و اجتماعی آن‌ها خواهد داشت.
۴. روزنامه‌نگاران نباید به حریم خصوصی افراد سرشناس تعرض کنند.
۵. خانم آزاده نامداری در رسانه‌های اجتماعی و تلوزیون همواره مبلغ و ترغیب‌کنندۀ افراد به حجاب بوده است.
۶. اگر فرد سرشناسی در زندگی اجتماعی خود همواره مبلغ حجاب باشد اما در زندگی شخصی‌اش بدون حجاب در مکان‌های عمومی دیده شود، این کار مصداق ریاکاری، دروغ و دورویی است.
۷. افشاى کشف حجاب کسى که مبلغ و ترغیب‌کننده به حجاب بوده است، افشاى ریاکاری و دورویى است و منفعت عمومی دارد.
۸. روزنامه‌نگاران باید به افشای ریاکاری، دروغ و دورویی در جامعه بپردازند.
۹. از موارد (۱) تا (۴) می‌توان نتیجه گرفت که افشای عکس‌های آزاده نامداری امری غیراخلاقی است.
۱۰. از موارد (۵) تا (۸) می‌توان نتیجه گرفت که افشای عکس‌های او امری اخلاقی است.
۱۱. موارد (۹) و (۱۰) با هم تناقض دارند.

همانطور که مشاهده می‌کنید به هنگام تحلیل منطقی وضعیت پیش رو، به منظور آن که بفهمیم چه کاری صحیح و اخلاقی است و چه کاری نادرست و غیر اخلاقی، با یک «تناقض منطقی» روبه‌رو هستیم. اکنون که با تحلیل منطقی موضوع مورد نظر به نتیجه‌ای نمی‌رسیم، بهتر است از طریق رویکردهای پیشنهادی برای پرداختن به تنگناهای اخلاقی، به جرح و تعدیل بیشتر اجزای این رویداد بپردازیم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32661
از این «روشنفکری دینی محترم » تا آن «روحانی محترم»
رحمان لیوانی

از متن:
[…]
بالاخره آخرین نکته ی ناصواب این جلسه که لازم به یادآوری است شیوه ی برخورد سروش با دو منتقد غایب جلسه است. سروش در مقام پاسخگویی به منتقدان نظریه «دین و قدرت» وقتی که سه پرسشگر و منتقد حاضر در جلسه را مورد خطاب قرار می دهد، به درستی هم اسم آنان را بر زبان می آورد و هم آن که از الفاظ محترمانه و دوستانه ای استفاده می کند، مثلا «جناب آقای دکتر کمالی عزیز» اما هنگامی که نوبت به منتقدانی که در جلسه حضور ندارند می رسد ورق کاملا برمی گردد، بدین ترتیب که به جای ذکر اسامی آنان اصطلاحات کنایه آمیزی چون «آن روحانی محترم» و «آن استاد جامعه شناس» را به کار می گیرد. چرا؟ بی شک همه می دانند «آن روحانی محترم» و «آن استاد جامعه شناس» که دست بر قضا هر دو از نواندیشان دینی به شمار می آیند و حتا یکی از آنان در زمانی نه چندان دور از همفکران سروش و مترجم یکی از آثار ایشان به زبان انگلیسی بوده است اسم دارند و اسمشان هم «محسن کدیور» و «احمد صدری» است. و لذا انتظار می رفت که سروش با پرهیز از چنین برخورد تحقیرآمیزی با این دو منتقد نظریه ی «دین و قدرت» آنان را نیز با ذکر نامشان مورد خطاب قرار می داد.

همین جا بیفزاییم که این ایراد به محسن کدیور هم وارد است که در نقدهای خود به نظریه «دین و قدرت» به جای ذکر نام سروش غالبا ایشان را با اصطلاح «روشنفکر دینی محترم» معرفی می کند. از منظر کدیور «روشنفکر دینی» کسی است که برخلاف نواندیش دینی نه در پی اصلاح و بازسازی اندیشه ی دینی بلکه در صدد زیر سوال بردن و «زیر و زبر» کردن اصل و اساس دین است و سروش به تعبیر کدیور چنین روشنفکری است.

این مدعای کدیور البته بی اساس و ناموجه است، چرا که سروش به گواهی آثارش اصولا یک متفکر عمیقا دینی است که اگر بیشتر از کدیور درد دین و دغدغه ی اصلاح و بازسازی اندیشه ی دینی را نداشته باشد مطمئنا کمتر ندارد. سروش اندیشمندی است که همه ی نواندیشان دینی پس از انقلاب و از جمله کدیور، کم و بیش، وامدار اندیشه های وی هستند. بنابراین انتقاد به این یا آن دیدگاه سروش نباید راه را برای تهمت زدن به وی باز کند و این نکته ی مهمی است که کدیور و همه ی منتقدان سروش باید جدا از آن پرهیز کنند. وانگهی اطلاق اصطلاح «روشنفکر دینی محترم» به سروش این معنا را به ذهن متبادر می کند که گویا در میان دینداران تنها یک روشنفکر وجود دارد آن هم سروش است و بس، حال آن که بی هیچ گفتگو می دانیم که چنین نیست و به همین سبب لازم است که کدیور شیوه ی برخورد خود با سروش را تصحیح نماید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/85931