زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
زندگی در خیابان | ۱۳

هدف هیچ و «جنبش» همه‌چیز است…

▫️زیتون-طاها پارسا
: در این روزنوشت‌ها، مفاهیم و مقدمات علمی جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌شوند و جنبش‌های معاصر و نزدیک از جمله جنبش تنباکو، جنبش ۵۷، جنبش دوم خرداد، جنبش اصلاحات، جنبش سبز و… در مقام مثال و نمونه به صورت موردی مطالعه خواهند شد. رویکرد این نوشته‌ها به جنبش‌های اجتماعی جامعه‌شناسانه است، عنوان اصلی این مجموعه «زندگی‌ در خیابان» است اما عنوان فرعی هر بخش متفاوت خواهد بود. زبان و مفاهیم پایه در قسمت اول و دوم آمده‌اند. در قسمت سوم جنبش اجتماعی به مثابه «رفتار جمعی» و در قسمت چهارم جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع» معرفی شده‌اند و قسمت پنجم به جنش‌‌ اجتماعی به‌مانند «ساختار فرصت سیاسی» پرداخته است.

🔹اما جنبش‌های اجتماعی اعتبار بنیادین خود را از فلسفه‌ی سیاسی می‌گیرند. «فلسفه‌ی سیاست»، صرفاً با اتکا به دلایل عقلی ، به سیاست می‌نگرد و با رویکردی فلسفی به سرشت و ماهیت قدرت، حکومت و جامعه می‌پردازد. قسمت ششم به معرفی مفاهیم مورد نیاز برای این رویکرد پرداخت، قسمت هفتم  دو استدلال‌ مهم را له و به اعتبار فلسفی/عقلی حقِ اعتراض (عملِ  مستقیم) و جنبش‌های اجتماعی اقامه کرد. قسمت هشتم به نسبت میان جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی ‌و قسمت نهم  نحوه‌ی مواجهه‌ی جنبش‌های اجتماعی و حکومت‌ها را مطرح کرد. قسمت دهم به جنبش‌های اجتماعی، به‌مثابه رفتار معطوف به مسئله  پرداخت و نسبت آن‌ها با قانون با قانون‌شکنی را آورد. قسمت یازدهم به نسبت میان جنبش‌های اجتماعی و فرهنگ و معرفی پادجنبش‌ها اختصاص یافت. در قسمت دوازدهم درآمدی بر مفهوم هویت و نسبت آن با منازعه آمد و در این قسمت رویکرد هویت‌محور به جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌شود.
***
🔹هویت‌ها و کنش‌ها تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. یعنی هویت به رفتار جهت می‌دهد و رفتار هم هویت‌ساز است. بر این اساس، هویتِ جمعی فرآیندی است که در حین ِ عمل توسط کنش‌گران اجتماعی برساخته می‌شود. تکامل عمل جمعی موجبِ تداوم، تقویت، تضعیف و یا باز تعریفِ یک هویت جمعی می‌شود .از این‌رو هنگامی که از هویتِ یک جنبش سخن می‌گوئیم، نه به یک موضوع مستقل اشاره داریم و نه به یک ویژگیِ بازیگران؛ بلکه منظور فرایندی است که در حین منازعه شکل می‌گیرد و تابع ِ تعامل میان ِ باورها و رفتارهایِ جمعی است. به عبارتی دیگر  هویت یک جنبش، یک هویت ِ مقاومت است که از طریق ِ مرز میان بازیگران درگیر در یک منازعه برساختـه می‌شود .
یکی از جدیدترین رویکرد‌ها به جنبش‌های اجتماعی و به‌خصوص جنبش های مدرن، رویکرد «هویت‌محور» است . در این رویکرد، جنبش اجتماعی منازعه‌ی میان هویت‌های مقاومت در برابر هویت‌های مشروعیت‌بخش است و هویتِ مقاومت برساخته‌ای است که  از ابتدا تا انتهای جنبش شکل می‌گیرد.
به عبارتی دیگر،  هرگاه تلاش نهادهای رسمی برای ایجاد هنجارها و ارزش‌های جدید در جامعه با واکنش ‌افراد یا مقاومت هنجارها و یا ارزش‌هایاجتماعی روبرو شود و این واکنش منجر به یک منازعه‌ی جمعی گردد ، جنبش‌های اجتماعی ظهور می‌کنند .

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88432

©
@Zeitoons
مرگ در اوین؛ برای دهمین سالگرد مرگ جانکاه شادروان هدی صابر

📝احسان عبده‌تبریزی


▫️در دوره اقامتم در اوین، با خیلِ وسیع و رنگارنگی از افراد و طیف‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی روبه‌رو شدم: از سیاستمداران باسابقه دولت محمد خاتمی گرفته، تا بچه‌های شمال‌شهری، تا جوانان جنوب‌شهریِ (به قول مأموران اطلاعات) کف‌خیابانی، و حتی چوپانی لرستانی. گرایشات سیاسی بند ۳۵۰ ملغمه غریبی از گرایاشات سیاسی نامتجانس بود، از اصلاح‌طلبان و هواداران میرحسین موسوی گرفته تا زرتشتی‌بازان دوآتشه (باز به قول اطلاعاتی‌ها باستانی‌کارها) و کردهایِ سلفیِ طرفدار القاعده و الخ.

🔹در میان این جماعت رنگارنگ، برخی افراد که استخوان خود را در سیاست خُرد کرده بودند، به واسطه ارشدیت سنی و شخصیت قابل توجه خود مورد احترام تمام زندانیان بودند؛ هدی صابر (که برای من و سایرین همیشه آقای صابر بود) از شاخص‌ترین ایشان بود. باوجود این که از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۲ خواننده ثابت مجله ایران‌فردا بودم، تا آن زمان شناختی از آقای صابر نداشتم. در هم‌بندی هفت یا هشت ماهه خود با صابر، او را فردی متعهد، صمیمی و ثابت‌قدم یافتم. خط‌مشی سیاسی وی و تفاوت بسیار نظرات و دیدگاه‌های او با من و سایرین در درجه دوم اهمیت و تحت‌الشعاع حس احترام ما به آن مرد شریف و استوار بود. او نیز در برخورد با افراد جوان‌تری مثل من، مؤدب، صبور و مردمدار بود. در جریان مرخصی کوتاه خود در اوائل سال ۱۳۹۰، محبت کرده و به ملاقات خانواده بسیاری از هم‌بندان و از جمله خانواده من رفت.

🔹حضور صابر در اوین به دلیل اعتراضات و فعل‌وانفعالات انتخابات ۱۳۸۸ بود، هرچند که صابر در آن اعتراضات شرکت نکرده بود. حکم زندان پنج ونیم ساله صابر به سال ۱۳۸۲ برمی‌گشت که بعد از گذراندن دو سال آن با آزادی او در سال ۱۳۸۴به حالت تعلیق درآمده بود. با ادامه پس‌لرزه‌های انتخابات پرشبهه ۱۳۸۸، مقامات امنیتی قضایی به زعم خود، به اقدامات پیش‌گیرانه‌ای دست زدند و احضار صابر از جمله آن اقدامات بود. آمدن صابر به بند ۳۵۰ اوین در سال ۱۳۸۹ ناشی از بخت بد و سیستم هَردَم‌بیلی قضایی کشور بود، اما مرگ صابر نتیجه بی‌رحمی مأموران امنیتی در برخورد با هاله سحابی بود که به مرگ/قتل هاله انجامید و فرآیند منتهی به مرگ دردناک هدی صابر را نیز کلید زد.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88532

©
@Zeitoons
زندگی در خیابان | ۱۴

جنبش سبز ایران به‌مثابه «یک شبکه»

▫️زیتون-طاها پارسا:
 

▫️«شبکه‌ی اجتماعی» یک نظام اجتماعی است که دارای ساختار شبکه‌ای باشد؛ ساختار شبکه‌ای یا «شبکه»، مجموعه‌ای از نقاط اتصال یا گره‌های به‌هم‌پیوسته است که با هم ارتباط دارند. شبکه‌های گوناگونی بر اساس نوع گره و الگویِ اتصال وجود دارند.

🔹شبکه‌ها به سبب نوع معماری، ساختارهای «باز» دارند، می‌توانند با سهولت و با سرعت بیشتری گسترش یابند و محدودیت‌های مکانی، زمانی و بوروکراتیک حاکم بر سایر نظام‌های اجتماعی بر آن‌ها غالب نیست. هر گروه، سازمان و یا شبکه‌ای، کافی است که از کدهای ارتباطی مشترک(پروتکل) یک شبکه‌ را استفاده کند و قواعد اتصال به آن‌را بپذیرد تا به همراه ساختارهای مرتبط،‌به آن‌ بپیوندد.

🔹جنبش اجتماعی به‌مثابه یک «شبکه»
رویکردِ هویت‌محور، در توجیه رفتار و ساختار و اهداف جنبش‌های اجتماعی مدرن کارکرد مناسبی دارد و امکان  مطالعه‌ی جنبش‌ها را به مثابه‌ی یک شبکه فراهم می‌سازد؛ شبکه‌ای که نه تنها در ساختار، بلکه در بَرساختنِ هویت، تعیین اهداف و شیوه‌های اعتراض به منطقِ شبکه وفادار است. با این رویکرد، جنبش‌های اجتماعی «شبکه‌های غیر رسمی» مبتنی بر «اعتقادات و اهداف مشترک» تعریف می‌شوند که حول موضوع «منازعه» ایجاد شده و از اشکال گوناگون «اعتراض» بهره می‌گیرند.

در این منظر، جنبش‌های اجتماعی شبکه‌های «تعامل» میان بازیگران مختلفی است که هر کدام ممکن است یک سازمان رسمی، یک گروه، یک نهاد، یک فرد و یا یک شبکه‌ی دیگر باشند و هر کدام به شیوه و الگوی رفتاری خود اعتراض خود را به موضع منازعه اعلام می‌کنند و البته  هرکدام برای دست‌یابی به اهداف فردی در کنار اهداف مشترک می‌کوشند و این‌گونه  است که جنبش از آغاز تا پایان، در ساختار و محتوا، در رفتار و اهداف، یک شبکه‌ی غیر رسمی ِ غیرمتمرکز  با پیوندهای  متفاوت و چندگانه را بنا می‌نهد.
بر اساس یک طبقه‌بندی رایج، جنبش‌های اجتماعی با ساختار شبکه‌ای اغلب سه دسته‌اند:
شبکه‌های پاره‌پاره: در این ساختار، گروه‌ها و هسته‌های متنوع و متفاوتی وجود دارند که مدام در حال بروز و ظهور و اتصالو انفصال‌اند.
شبکه‌های چند سر: این نوع شبکه، رهبران  نسبتاً زیادی دارد که هر یک تنها هواداران محدودی را رهبری می‌کنند .
شبکه‌های توری‌مانند: این شبکه از پیوندهای چندگانه‌ی میان هسته‌های مستقل برخوردار است و  یک شبکه با مرزهاینامعلوم را تشکیل می‌دهد…

نمونه: «جنبش سبز ایران» که در سال ۸۸ در اعتراض به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری دهم شکل گرفت، به‌عنوان یک جنبش اجتماعی با ساختار شبکه‌ای قابل مطالعه است:

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88523
زندگی در خیابان | ۱۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه یک «شبکه»
زندگی در خیابان | ۱۳: جنبش اجتماعی به‌مثابه «هویت جمعی»
زندگی در خیابان | ۱۲: برسازی هویت در منازعه
زندگی در خیابان | ۱۱: جنبش اجتماعی، فرهنگ، پادجنبش‌ها
زندگی در خیابان | ۱۰: جنبش اجتماعی و قانون
زندگی در خیابان | ۹: جنبش‌های اجتماعی و حکومت
زندگی در خیابان | ۸: جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی
زندگی در خیابان | ۷: قانونِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
زندگی در خیابان | ۶: دولتِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
زندگی در خیابان | ۵: جنبش اجتماعی به‌مثابه «ساختار فرصت سیاسی»
زندگی در خیابان | ۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع» 
زندگی در خیابان | ۳: جنبش اجتماعی به مثابه‌ «یک رفتار جمعی»
زندگی در خیابان | ۲: ساختارهای پایه و جنبش اجتماعی
زندگی در خیابان | ۱: معرفی زبان و مفاهیم پایه

©
@Zeitoons
پایانِ «بد و بدتر»

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
ترکیب نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ به گونه‌ای چیده شده که به نظر می‌رسد تک تیر نظام به سادگی به هدف بخورد. تا پیش از این هم نظر انتخاباتی آیت‌الله خامنه‌ای و شورای نگهبان به اصولگرایان متمایل بود، اما انعطاف مختصری نیز در مورد اصلاح‌طلبان و میانه‌روها داشتند و همین باعث می‌شد این گروه‌ها هم سهمی در قدرت داشته باشند.

🔹بخشی زیادی از مردم در دوره‌های مختلف مخالف شرکت در انتخابات بودند و پایین بودن مشارکت همواره یکی از دغدغه‌های نظام بوده است، یکی از راه‌کارهایی که همواره توسط جمهوری اسلامی و گروه‌های میانه رو برای ترغیب مردم به شرکت در انتخابات استفاده می‌شد، دوقطبی کردن انتخابات و ایجاد دو گانه «بد و بدتر» از سوی اصلاح‌طلبان بود، با ایجاد هراس از آینده ای نامعلوم تا آنها که ناچار به انتخابی ار سر اجبار شوند.

🔹این بار اما حلقه ورودی نامزدهای غیر اصولگرا بسیار تنگ و تقریبا بسته شد. محسن مهرعلیزاده و عبدالناصر همتی دو نامزدی که نام آنها در میان گروه‌های اصلاح‌طلب و میانه‌رو مطرح نبود، برای خالی نبودن عرصه تایید صلاحیت شدند. ظاهرا کارگردان انتخابات را به گونه‌ای صحنه‌آرایی کرده که امکان ایجاد دو قطبی وجود نداشته باشد، اگرچه بخش زیادی از مردم ایران که اکنون گزینه تحریم را برگزیده‌اند و حتی با حضور چهره‌های شاخص تر نیز بعید بود به دو گانه بد و بدتر تن بدهند. اما چنانچه از شواهد پیداست صحنه آرای انتخابات این بار نمی‌خواهد دوقطبی جدی حتی در میان نامزدها شکل بگیرد، تا نامزد مورد نظرش با اطمینان به ساختمان خیابان پاستور برسد.

▫️تلاش ناکام  بعضی نامزدها برای دو قطبی‌سازی 
فضای انتخابات پس از نام‌نویسی و فعالیت‌های انتخاباتی علی لاریجانی علیه ابراهیم رئیسی و سعید جلیلی نشان داد که زمینه یک انتخابات دو قطبی وجود دارد و حضور لاریجانی ممکن است رقیبی دردسرساز برای رئیسی باشد. با رد صلاحیت لاریجانی این نگرانی از بین رفت.

🔹عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده دو نامزد منتسب به میانه‌روها و اصلاح‌طلبان در مناظره‌ها تلاش زیادی کردند که در مقابل ابراهیم رئیسی یک دوقطبی ایجاد کنند، اما حملات آنها همانند حمله به قلعه‌سنگی با تیر و کمان بود. نداشتن قدرت سخنوری، عدم توانایی تحلیل درست و اشاره به مسائل پیش پا افتاده مهمترین نقاط ضعف آنها بود.
همتی تلاش کرد از فضای مناظره‌ها استفاده کند و شرایط را به گونه‌ای نشان دهد که همه در مقابل او قرار گرفته‌اند. او در مناظره‌ها می‌خواست فضایی دوقطبی میان خود و ابراهیم رئیسی و دیگر اصولگرایان ایجاد کند در همین راستا انتقادات زیادی علیه رئیسی مطرح کرد او در بخشی از مناظره گفت: «من در مقابل پنج کاندیدا هستم به ریاست آقای رئیسی و به صورت پوششی ایشان را پوشش می‌دهند، اگر دوستان پوششی بخواهند من جواب آنها را بدهم باید باید قسم بخورند که تا آخر رقابت‌های انتخاباتی باقی می‌مانند، اگر قسم نخورند من جواب آنها را نمی‌دهم و پاسخ آقای رئیسی را می‌دهم.»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88572

©
@Zeitoons
سخنی با موافقان و مخالفان رأی‌دادن

📝حسن یوسفی اشکوری


▫️از سال ۷۶ به بعد در هر انتخاباتی در جمهوری اسلامی، این بحث در می‌گیرد که چه باید کرد، باید رأی داد یا نه. البته در این میان، تکلیف دو دسته از پیش روشن است: معتقدان و حامیان جدی و وفادار جمهوری اسلامی و مخالفان جدی و قسم‌خورده و در هرحال مخالف آن. این دو گروه، که در مجموع در اقلیت‌اند، از پیش تصمیم خود را گرفته‌اند و غالبا با هیچ استدلالی نیز تغییر عقیده نمی‌دهند. می‌ماند اکثریت نسبی بیش از پنجاه درصدی که پس از دوم خرداد ۷۶، به هر دلیل، به تغییرات مثبت و تدریجی در همین ساختار حقوقی و حقیقی موجود امید بسته‌اند.

🔹پس از تغییرات غیر منتظره‌ای که پس از دوم خرداد و ریاست‌جمهوری آقای خاتمی رخ داد و فضای سیاسی و فرهنگی فسرده و نومیدکننده پیشین دچار تغییر و تحول اساسی و مثبت شد، اکثریتی که تا آن زمان غالبا یا به طور کلی خاموش و بی‌تفاوت بوده و یا حتی از ناچاری به همان گزینه‌های از پیش تعیین‌شده برای مجلس و به ویژه برای اشغال کرسی ریاست‌جمهوری رأی می‌داده‌اند، فعال شده و در هر انتخاباتی به نامزدهایی که در میان صالحان شورای نگهبان کمتر مورد تأیید بوده و در واقع اصلح دانسته نشده بودند، رأی می‌داده‌اند تا در وجه سلبی اعتراض خود را به افکار و اعمال حاکمیت به نحوی نشان داده باشند و در وجه ایجابی نیز اندک تغیرات مثبت به سود مردم و تحقق تدریجی آزادی و عدالت و بهبود حاصل شود.
در طول این بیش از دو دهه هر زمان امید به تغییر کم و بیش وجود داشته، کنش‌گری این اکثریت مورد اشاره نیز فعال بوده است. با این تفاوت هر زمان که امید بیشتر بوده حضور مردم نیز پر رنگ‌تر شده و در نتیجه این حضور حداقل به لحاظ صوری و حقوقی به پیروزی اکثریت منتقد و مخالف وضع موجود منتهی می‌شده‌است.

🔹تا آنجا که من در جریان بوده‌ام، از دوره دوم آقای خاتمی، همواره بر سر شرکت یا عدم شرکت در انتخابات به ویژه در ریاست‌جمهوری، دسته‌بندی شدیدی بین این اکثریت فعال در جناح اصلاح‌طلب رخ داده است. گروهی با کنش‌گری و حتی با رأی‌دادن مخالف بوده و در مقابل گروهی که البته در عمل بخش اصلی فعالان سیاسی و احزاب و جنبش دانشجویی و زنان و هنرمندان را شامل می‌شده است، به دلایل مختلف مشارکت را مفیدتر تشخیص داده و کم‌و‌بیش حضور داشته‌اند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88581

©
@Zeitoons
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج کشور

در انتخابات شرکت نمی‌کنیم و نتایج آن‌را به‌رسمیت نمی‌شناسیم


▫️زیتون– جمعی از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور طی یک بیانیه‌ای خواستار همبستگی ملی و عدم شرکت در «انتخابات فرمایشی حکومت غیرمردمی» شدند.

🔹در این بیانیه آمده است: «آنچه در جریان است بسی فراتر از مهندسی انتخابات است، وقتی چرخه قدرت در رقابت های درون نظام نیز مختل شده، مناظره های نامزدها با تهدید مواجه می شود، اصل بر پیروزی تضمینی قرار می گیرد و نقاب مشارکت جویی نیز کنار زده می شود، این امر بمعنی رجعت  حکومت مطلقه به وضعیت دهه ۶۰ و انتخابات تک قطبی آن دوران است.  در حالیکه جامعه کنونی مدنی و سیاسی ایران و ارتباطات گسترده اجتماعی با آن دوران از اساس قابل مقایسه نیست.»

🔹امضا کنندگان این بیانیه افزودند: «حاکمان کشور با اصرار لجبازانه بر پیشبرد سیاستهای داخلی و خارجی مخرب خود، نظام حکمرانی را به بن بست رسانده و با فشار و سانسور، سرکوب و حبس و قتل؛ با اتکاء به فروش نفت برای تجهیز این شیوه حکمرانی به بن بست رسیده، به هیچ راه دیگر ملی و دموکراتیک نمی اندیشند و مصالح و منافع کشور را شدیدا به خطر انداخته‌اند.»

🔹به گزارش «زیتون» در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «ما جمعی از فعالان سیاسی و مدنی و صنفی  خواهان عدم شرکت در این انتخابات فرمایشی حکومت اقلیت بر اکثریت هستیم، نتایج آن را به رسمیت نمیشناسیم و از این طریق صدای بلند «نه» خود را به مدنی‌ترین و مسالمت‌آمیزترین شکل به گوش حاکمان می‌رسانیم.»
در پایان بیانیه این فعالان سیاسی و مدنی تاکید شده است: «نه بلند و یکپارچه مردم ایران به نمایش انتخابات،  گامی در جهت پدیدار ساختن این عزم و اراده ملی و مردمی است.»

🔹متن کامل بیانیه در وبسایت زیتون:

اسامی به ترتیب حروف الفبا:
ئالان توفیقی٬ احمد پور مندی٬ احمد علوی٬ احمد نجاتی٬ اسفندیار کریمی٬ اسماعیل جمشیدی٬ اسماعیل زرگریان٬ اسماعیل صفرزاده٬ باویان ملک٬ بهروز خلیق٬ بهزاد کریمی٬ بهزاد کریمی٬ بیژن اعتدالی٬ پرویز مختاری٬ پروین ملک٬ توران همتی٬ جمشید کابلیان٬ جواد وفایی٬ حبیب پرزین٬ حسن جعفری٬ حسن گلشاهی٬ حسن گلشاهی٬ حسن نایب هاشم٬ حسین کاوندی٬ حسین مجاهد٬ حمید آصفی٬ حمید اکبری٬
حمید حسینی٬ خسرو میرمالک٬ رسول تیهوئیان٬ رضا شیرازی٬ رضا علوی٬ رضا علیجانی٬ رضا قریشی٬ رضوان مقدم٬ زهرا قضات٬ زهرا محمدی٬ سعید مقیسه ای٬ سمیرا جمشیدی٬ سمیرا ساعتی٬ سمیه قضات٬ سهیلا گلشاهی٬ سهیلا گلشاهی٬ سیامک فرید٬ سیامک آرام٬ سیدهاشم خواستار٬ شعله زمینی٬ طیبه لطفی٬ عباس اقبال٬ علی ایزدی٬ علی سلطانی٬ علی شیخ الاسلامی٬ علی کلائی٬ علی اصغر ممبینی٬ فائزه هاشمی٬ فرانک چالاک٬ کاظم علمداری٬ کیارش کاظمی٬ مجید زرگرنژاد٬ مجید عبدالرحیم پور٬ محسن یلفانی
محمد قائم مقامی٬ محمدصادق علی اصغری٬ مرتضی پرورش٬ مرتضی نیکی٬ مریم اهری٬ مریم تنگستانی٬ مریم سطوت٬ مسعود سفری٬ معصومه چراغی٬ معصومه شاپوری٬ منصور فرهنگ٬ مهدی ابراهیم زاده٬ مهدی امینی٬ مهدی ترکمان٬ مهدی فتاپور٬ مهدی ممکن٬ مهدی نوربخش٬ مهرداد احمدزاده٬ مهرداد درویش پور٬ نادر پورخانی٬ ناصر علیجانی٬ نیره توحیدی٬ ویدا فرهودی٬ هژیر عطاری٬ یاسر میردامادی و یدی قربانی

https://www.zeitoons.com/88588

©
@Zeitoons
🍃 پیام میرحسین موسوی از زندان اختر:

بنده در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخابات های تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده اند و تسلیم تصمیمات پشت پرده، دزدکی و پنهانی نمی‌شوند



🔹متن کامل پیام میرحسین موسوی از زندان اختر به شرح زیر است:

بسمه تعالی

ولا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار وما لکم من دون الله من اولیاء ثم لا تنصرون ۱۱۳ سوره هود

در صورت تداوم بدعت نظارت استصوابی عنوان جمهوری اسلامی ایران در زمانی نه چندان دور بی معنا خواهد شد. ضمن احترام به همه هموطنان، در شرایط چنین ناپایدار و پر ابهام بنده به عنوان یک همراه کوچک، در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخاباتهای تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده اند. کسانی که حاضر نیستند تسلیم تصمیمات پشت پرده ای برای آینده کشور بشوند. به طور قطع یکی از مهم ترین پوسترهای سیاسی کشور عزیزمان دروغ ممنوع بود ودور نیست که در آینده نزدیک محکومیت تصمیمات دزدکی وپنهانی موضوع بحثهای خانه و بازار و فضای مجازی در سراسر کشور شود.

میر حسین موسوی

©
@Zeitoons
یک بیانیه، یک آیه

زیتون-طاها پارسا:

مانوئل کاستلز، صاحب سه‌گانه‌ی مشهور«عصر اطلاعات» و یکی از صاحب‌نظران جنبش‌های اجتماعی مدرن، می‌گوید «رهبران جنبش‌ها، پیامبران جدیداند». هویت‌سازی و امت‌پروری دو ویژگی فعالیت اجتماعی  پیامبران بود و «امت» شبیه‌ترین تعبیر دینی به مفهوم  «جامعه شبکه‌ای» است.

جنبش‌های اجتماعی، دارای نوع خاصی از رهبری‌اند؛ رهبریْ کاریزماتیک، که بتواند نمادی برای تجسم جنبش باشد و به هویت جمعی کمک کند؛ رهبری که چهره‌ای برای قیام نمادین بشود و از جانب قیام‌کنندگان سخن بگوید و تریبونِ معترضان بی‌صدا باشد. در جنبش‌های اجتماعی، یک رهبرِ موفق اگرچه یک رهبر کاریزماتیک است، اما نقش او مانند رهبران کاریزماتیک نیست و توانایی‌های او در تصرف ذهن مردم  در خدمت جنبش قرار می‌گیرد.
[…]
رهبران جنبش، در راه خود با مشکلات مختلفی روبرو هستند. در عمل، تضادهای درونی جنبش در کنار هویت مشروعیت‌ساز(رقیب) قرار می‌گیرند و رهبران جنبش را با دشواری‌هایی در همبستگی میان نیروها مواجهه می‌کنند.
[…]
نمونه: رفتار و بیانیه‌های میرحسین موسوی، رهبر جنبش سبز را می‌توان نمونه‌ای مدرن و امروزی از رفتار یک رهبر کاریزماتیک دانست که علائم‌ و نشانه‌هایی را برای جنبش فراهم می‌کنند. بیانیه‌ی کوتاه او (بیانیه‌ی بیستم) در ۲۲ خرداد ۱۴۰۰  حاوی نشانه‌های کافی  برای طرح این ادعاست:

۲۲ خرداد ۱۴۰۰، دوازده سال پس از انتخاباتی که منجر به ظهور جنبش سبز شد، پیامی از میرحسین موسوی، رهبر جنبشِ سبز منتشر شد تا نشان دهد که این رهبرِ کاریزماتیک، انتخاباتِ ریاست‌جمهوری سیزدهم را به‌مانند یک «ساختار آماده»، فرصتی سیاسی برای یادآوری نمادها و تحکیم ارزش‌های جنبش می‌بیند. محصور بودن این رهبر جنبش و مقاومتش در این سال‌ها به او این امکان را داده است که «خود جزئی از پیام‌هایش» باشد و «چهره‌ای برای قیام نمادین» بشود.

این بیانیه در شرایطی صادر می‌شود که دوگانه‌ی «رأی‌دادن» و «رأی‌ندادن» بر انتخابات ریاست‌جمهوری سایه افکنده و تردیدهایی را در بدنه‌‌ی جنبش و چارچوب‌های آن و رهبران این چارچوب‌ها دامن زده است.

موسوی در اصلی‌ترین فراز/پیامِ این بیانیه می‌گوید «در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخابات‌های تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده‌اند» تا توانایی‌هایش را برای تصرف ذهن مردم  در خدمت جنبش قرار دهد و صدای معترضان باشد.

او این فراز اصلی را با «احترام به همه هم‌وطنان» آغاز می‌کند تا با هویت‌های مخالف و بی‌طرف تعامل کند؛ تعاملی که حتی ممکن است از سوی لایه‌های تندرو جنبش به سازش تعبیر شود.

رهبر جنبش فراموش نمی‌کند که در انتهای پیامِ اصلی از کسانی هم بگوید که «حاضر نیستند تسلیم تصمیمات پشت پرده‌ای برای آینده کشور بشوند» تا نشان دهد به وقایع و رفتارها و افراد و گروه‌ها و منافعِ هویتِ بی‌طرف توجه دارد و به آن‌ها معنایی را نسبت دهد که بسیج منابع را تسهیل کند و امکان جذب آن‌ها را به حداکثر برساند.

میرحسین موسوی، بیانیه‌اش را با آیه‌ای فیصله‌بخش از قرآن آغاز می‌کند تا خواسته‌ی جدید جنبشِ سبز و نحوه‌ی مواجهه با انتخابات ۱۴۰۰ در «تضاد با تاریخ و ارزش‌های پیشینِ مردم» ایران به نظر نیاید و «مشروعیتِ لازم» را برای آن بیافریند. در این آیه هرگونه تمایل و اعتماد به ظالمان نفی و نتیجه آن تنهایی خوانده می‌شود

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88622
آوازبانِ بلوچ

#رحموک_نصرتی آوازبان و آوازخوانِ بلوچ در لابه‌لای لالایی‌هایش برای همیشه خوابید.
او را میراث‌بان موسیقی نواحی جنوب می‌شناختند و در آثار و آوازهای فولکلور، وارث بخشی از فرهنگ، تاریخ و آیین‌های مردم سیستان و بلوچستان بود. بهار ۱۳۱۰ در فنوج متولد شد و حالا در بهار ۱۴۰۰، در سن ۹۰ سالگی درگذشت.
*خط سوم
پیام میرحسین موسوی چه بود؟

علیه تحقیر

▫️زیتون
: در غیاب امکان ارتباط مستقیم، بیانیه به تنها مجرای ارتباطی رهبران «جنبش سبز» با افکار عمومی در ایران بدل شده است. میرحسین موسوی بیانیه نوشتن را خوب می‌داند، حتی در یک سال و نیم بحرانی بعد از انتخابات سال ۸۸ و قبل از شروع حصر هم او از همین زبان برای بیان قطعی‌ترین نظرات و موضع‌گیری‌هایش استفاده می‌کرد. ۱۸ بیانیه که هم اعتراض داشت هم تحلیل و اعلام موضع، هم راه‌حل بود و هم همدردی با آسیب‌دیدگان.

🔹حال انتخابات پر حرف و حدیث ۱۴۰۰ در پیش است. هم فضای عمومی جامعه نشان از آن دارد که کفه رای ندادن سنگین است و هم نظرسنجی‌های گاه و بیگاه آن را تایید می‌کند. با وجود این، رسیدن به این «تصمیم» در بدنه بدون کشمکش هم نیست. مرددها به دنبال راهی هستند که حجت بر آنان تمام شود. برای برخی این تصمیم با انتشار بیانیه میرحسین موسوی از حصر نهایی شد، گروهی اما هنوز هم اما و اگرهایی دارند.

🔹دوازده سال بعد از آنچه رهبران جنبش سبز آن‌را «کودتای انتخاباتی» سال ۸۸ نامیده بودند، در روز ۲۲ خرداد، بیانیه کوتاه دیگری از میرحسین موسوی و این بار درباره انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ منتشر شد. چکیده این بیانیه میرحسین موسوی و آنچه که در میان هوادارانش از او شنیده شد این بود که :«در کنار کسانی می‌ایستم که از انتخابات تحقیرآمیز و مهندسی به‌جان آمده‌اند.»

▫️آیا میرحسین موسوی گفت رای ندهیم؟
به نظر می‌رسد اولین و مهمترین سوالی که از نظر مخاطبان موسوی و کسانی که با ولع کلمات بیانیه کوتاه او می‌خواندند، گذشت این بود؛« او چه گفت؟ رای بدهیم یا نه؟»

🔹موسوی نامه را با آیه‌ای از قرآن آغاز کرد با این معنی: «شما هرگز نباید با ظالمان همدست و دوست و به آنها دلگرم باشید وگرنه آتش (کیفر آنان) شما را هم خواهد گرفت و در آن حال جز خدا هیچ دوستی نخواهید داشت و هرگز کسی یاری شما نخواهد کرد.» در ادامه بدون اطاله کلام به سراغ  نظارت استصوابی شورای نگهبان رفت و بر آن تاخت: «در صورت تداوم بدعت نظارت استصوابی عنوان جمهوری اسلامی ایران در زمانی نه چندان دور بی معنا خواهد شد.» 

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88650

©
@Zeitoons
کلاب هاوس در زیتون | ۴۳

«جنبش سبز» در کلاب‌هاوس


زیتون: «کلاب‌هاوس در زیتون» ستونی است روزانه که به اتاق‌های سیاسی این شبکه اجتماعی سرک می‌کشد…
***

▫️بیانیه میرحسین موسوی روز گذشته توانست حواس‌ها را به خودش جلب کند. میرحسین موسوی در سالگرد کودتای انتخاباتی ۸۸ بیانیه ای صادر کرد و در آن اعلام کرد که در کنار کسانی خواهد ایستاد که از انتخابات‌های تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده‌اند. همین چند خط بیانیه باعث شد خیلی از حامیان جنبش سبز، اصلاح­طلبان و افرادی که از لحاظ فکری با این دو طیف زاویه دارند برداشت‌های خودشان را از آن به کلاب هاوس بیاورند. کلاب جنبش سبز بلافاصله پس از این بیانیه اتاقی راه اندازی کرد. این کار باری دیگر پس از بیانیه زهرا رهنورد هم انجام شده بود که پس از حمله سایبری به اتاق و پخش صداهای مزاحم در اتاق نیمه کاره ماند و اتاق دیگری برای ادامه مباحث راه اندازی شد.

https://bit.ly/3xhJsrl

🔹اما در اتاق روز گذشته یکی از حاضران در مورد برداشت‌های مختلف و مصادره به مطلوب کردن این بیاینه توسط عده‌­ای برای رای دادن گفت که این مشکل را از دوران مدرسه با معلم‌های ادبیات داشتیم: «یعنی اگر حافظ در شعری گفته بود عزیزم شب بیا خانه ما هم باز می‌گفتند منظور حافظ عشق الهی است. حال همین افراد می گویند بیانیه میرحسین دو پهلو است. دیگر چطور می توانستند صریحتر بیان کنند؟ این ها همان هایی هستند که از بیانیه خانم زهرا رهنورد این برداشت را ارائه می دادند که جمهوریت در خطر است و باید در انتخابات شرکت کرد.»

🔹یکی دیگر از اعضای اتاق از اختلافات بین جنبش سبزی‌ها و اصلاح­طلبان گفت و به این اشاره کرد که در ایران قسمتی از سیاست حتما با عاطفه ممزوج می‌شود: «من هم الان کمی حال غریبی داریم و بعد از چندین روز امیدواری وجودم را فرا گرفته و حقیقتا خوشحالم. ما مدتهاست در واقع یک اختلاف و چالشی داریم با دوستان اصلاح طلب. من جنبش سبزی به دوستان اصلاح طلبم احترام می‌گذارم. آن‌ها می‌توانند مش سیاسی خود را انتخاب کنند ولی به قول آقای حجاریان درست نیست کسی روی دو صندلی بنشیند.»

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88664

©
@Zeitoons
زندگی در خیابان | ۱۶

جنبش‌های اجتماعی؛ مدل سازمانی، شکست و پیروزی


▫️زیتون-طاها پارسا: در این روزنوشت‌ها، مفاهیم و مقدمات علمی جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌شوند و جنبش‌های معاصر و نزدیک از جمله جنبش تنباکو، جنبش ۵۷، جنبش دوم خرداد، جنبش اصلاحات، جنبش سبز و… در مقام مثال و نمونه به صورت موردی مطالعه خواهند شد. رویکرد این نوشته‌ها به جنبش‌های اجتماعی جامعه‌شناسانه است، عنوان اصلی این مجموعه «زندگی‌ در خیابان» است اما عنوان فرعی هر بخش متفاوت خواهد بود.
[...]

🔹مروری تاریخی بر  جنبش‌های اجتماعی، نشان می‌دهد که جنبش‌های اجتماعی با همه تفاوت‌ها، از مراحل تکوینی نسبتاً مشابهی برخوردارند:

✓ در مرحله‌ی اول، جنبش‌ها اغلب  با یک هیجان اجتماعی و اعتراضِ سازمان‌نیافته  ظاهر می‌شوند که در آن  معترضان  محورِ اصلی توجه‌اند.
✓ در مرحله‌ی دوم، علت‌های اعتراض و دلایل نارضایتی تببین‌ شده و موضوع منازعه و اهداف روشن‌تر می‌شوند .
✓ در مرحله‌ی سوم، سازمان ِ جنبش شکل می‌گیرد و فعالیت‌ها منسجم‌تر می‌شود.
✓ در مرحله‌ی نهایی و در صورت موفقیتِ جنبش، خواست‌های جنبش نهادینه می‌شود و جنبش‌های به اندام‌های نهادی جامعه برمی‌گردند.

🔹تفکیک و تشخیص این مراحل به روشنی امکان‌پذیر نیست اما همین روندِ  طبیعیِ شکل‌گیری، تفاوت سازمانی جنبش‌های اجتماعی را با سازمان‌های رسمی  آشکار می‌کند. یعنی، بر خلاف سازمان‌های رسمی که بر اساس یک طرح پیشینی طراحی می‌شوند و در همان مرحله‌ی اول ساختار سازمانی آن‌ها بر اساس یک الگوی بوروکراتیک اجرا می‌شود؛ مدل‌های سازمانی جنبش‌ها در حینِ عمل، ابداع می‌شوند و به‌تدریج خود را بر محیط انطباق می‌دهند. به عبارتی دیگر،  ساختار سازمانی یک جنبش، یک انتخاب طبیعی و یک گزینش استراتژیک است و اساس این استراتژی در جنبش‌های وسیع توان جذب منابع و قابلیت بسیج عمومی است.

🔹آن‌گونه که از مدیریت، موفقیت و یا شکست یک سازمان سخن می‌رود، نمی‌توان از رهبری، موفقیت و یا پیروزی یک جنبش سخن گفت. اصولاً  به‌کارگیری اصطلاحات مدیریت سازمانی در تحلیل جنبش‌های اجتماعی با تردید جدی روبروست. در جنبش‌ها اصطلاحاتی چون استراتژی، تاکتیک، مدیریت، عضویت،  تقسیمِ کار و حتی موفقیت و شکست یا غایب‌اند و یا به نحوی متفاوت و با تعابیری مختلف به‌کار می‌روند. مثلاً به‌جای «عضویت» در سازمان، از «مشارکت» در جنبش سخن می‌رود؛ «وظیفه» در سازمان  جای خود را به  «مسئولیت و احساسِ تعلق» در جنبش  می‌دهد؛ «فعالیت منظم»  و تدریجی و دائمِ یک سازمان ، با «دوره‌های نهفتگی و رفتارهای فصلی» یک جنبش یکی نیستند؛ در حالی‌که «تشویق‌های مادی و تضمین‌های رسمی» با کنترل اعضاء در  سازمان  ممکن می‌شود اما  اعضای یک جنبش اجتماعی به «تشویق های معنوی و تضمین‌های غیر رسمی»  همراه با عدم کنترل همراه‌اند. هویت سیال، مرزهای نامشخص، کارکرد متفاوت، سازماندهی سست و حضور ایده‌های فردی، پیوندهای متفاوت، فقدان استراتژی فرهنگی و مرکزی  و بسیاری تفاوت‌های دیگر در شبکه‌های جنبش، آن‌ها را به کلی از یک سازمان متفاوت می‌کنند. حتی مفاهیم «شکست» و «پیروزی» از این تفاوت‌ها مستثنی نیستند و با تعابیر مختلف مواجه‌اند و گاه جای خود را به «نفوذ» و «گسترش» و «تاثیرگذاری» می‌دهند…

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88700

۱۵: رهبری در جنبش‌های اجتماعی
۱۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه یک «شبکه»
۱۳: جنبش اجتماعی به‌مثابه «هویت جمعی»
۱۲: برسازی هویت در منازعه
۱۱: جنبش اجتماعی، فرهنگ، پادجنبش‌ها
۱۰: جنبش اجتماعی و قانون
۹: جنبش‌های اجتماعی و حکومت
۸: جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی
۷: قانونِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
۶: دولتِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
۵: جنبش اجتماعی به‌مثابه «ساختار فرصت سیاسی»
۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع» 
۳: جنبش اجتماعی به مثابه‌ «یک رفتار جمعی»
۲: ساختارهای پایه و جنبش اجتماعی
۱: معرفی زبان و مفاهیم پایه

©
@Zeitoons
انتخابات ۱۴۰۰ و گذار از جمهوریت به حکومت اسلامی

📝مهدی نوربخش


▫️ بعد از انقلاب اسلامی در ایران، انتخابات فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سر گذاشته است،  اما در هیچ دوره‌ای  انتخابات اینچنین بر آینده کشور تاثیر گذار نبوده و برای تغییرات بنادین در سیاست آن سرنوشت ساز تلقی نمی‌شد. این اولین انتخاباتی است که عملا نظام ولایت فقیه کوشش می‌کند که از جمهوریت نظام گذشته و در زمان رهبر فعلی زمینه‌ را برای انتقال قدرت٬ آن گونه که او می‌خواهد٬ طراحی کند.

🔹این انتخابات گذاری‌ست از جمهوریت نظام به «حکومت اسلامی»؛ آنچه محافظه کاران افراطی ولائی سال‌ها در مورد آن تبلیغ کرده بودند و اکنون رهبر جمهوری اسلامی ایران فکر می‌کند باید محقق شود. اما سه عامل مهم که در طول سال‌های گذشته آرام آرام زمینه را برای تغییرات بنیادین در سیاست و بافت قدرت فراهم آورده، نهایتا امروز به گذار از جمهوریت منجر شدند.
اولین عامل، انهدام نهاد دولت و تبدیل آن به کارگزار توسط نیروهای امنیتی و رهبری جمهوری اسلامی است. دومین عامل، نقش دولت‌های احمدی نژاد و روحانی در ایجاد زمینه برای یک دولت کارگزار و سومین عامل، بی کفایتی سیاسی اصلاح طلبان و ضعف مبرم حرکت اصلاح طلبی در ایران است، که نهایتا زمینه را برای ایجاد یک دولت مطلق العنان و اقتدارگرا بوجود آورده است.

🔹انهدام دولت انتخابی و تبدیل آن به کارگزار: اولین فردی که بعد از انقلاب دست سپاه را بعد از پایان جنگ با عراق در اقتصاد کشور باز کرد، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، بود. آقای خامنه‌ای این نهاد نظامی را تشویق کرد تا در سیاست کشور وارد شده و به ایجاد زیر ساخت‌های مخفی و غیر مخفی امنیتی کشور همت گمارد. بعد از انتخاب او در مجلس خبرگان برای جانشینی آیت‌الله خمینی و قبول مسئولیت برای منصب ولی فقیه که از حمایت و اصرار هاشمی رفسنجانی برخوردار بود، اقای خامنه‌ای جلسه ویژه‌ای با رهبران سپاه برقرار کرد و در این جلسه به آنها گوشزد کرده بود که انقلاب بدون پاسداری آنها از نظام موجود پایدار نخواهد ماند. از این نقطه عملا و گام بگام سپاه به نهادسازی امنیتی داخلی همت گماشته و با حمایت او وارد سیاست کشور شده تا بعنوان یک نهاد موثر در سیاست کشور تاثیر گذاشته و همچنین بعنوان بازوی سرکوبگر نظام اجازه ندهد که امنیت نظام ولایت فقیه با چالش داخلی روبرو گردد.

🔹آیت‌الله خمینی در تاریخ ۱۶ دیماه سال ۶۶ خطاب به آقای خامنه‌ای نوشت: «از بیانات جنابعالی در نماز جمعه اینطور ظاهر میشود که شما حکومت را که به معنای ولایت مطلقه ای از جانب خدا به نبی اکرم واگذار شده و اهم احکام الهی است و بر جمیع احکام شرعیه الهیه تقدم دارد، صحیح نمیدانید. و تعبیر باینکه اینجانب گفته ام حکومت در چهارچوب احکام الهی دارای اختیار است، به کلی بر خلاف گفته های اینجانب بود…باید عرض کنم حکومت شعبه ای از ولایت مطلقه رسول الله است، یکی از احکام اولیه اسلام است و مقدم بر تمام احکام فرعیه، حتی نماز، روزه و حج است.»
در جواب به این انتقاد،  آقای خامنه‌ای در سه خطبه نماز جمعه ۲، ۹ و ۱۶ بهمن همان سال نظرات کاملا تغییر یافته خود را در مورد جایگاه ولایت فقیه در نظم فعلی کشور اعلام کرد. عصاره حرف او این بود که «کار ولى فقیه، اداره‌ جامعه بر مبناى اسلام است و اگر بنا بر مصلحت، دستورى صادر ‌کند، آن دستور، حکم‌الله و براى همه‌ى مردم واجب‌الاطاعه است.» به بیان دیگر «هر آنچه را که ولى‌فقیه به عنوان قانون وضع و یا اجرا مى‌کند، همان احکام‌الله است…. مشروعیت تمام دستگاه‌ها، اعم از دستگاه‌هاى قانون‌گذار، قوه‌ى مجریه و قوه‌ى قضاییه، ناشی از ارتباط و اتصال آنها به ولى‌فقیه است و حتى مجلس هم بخودی خود حق قانون‌گذارى ندارد.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88670

©
@Zeitoons
هزینه‌های بی‌فایده برای «حفظ نظام»

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: جمهوری اسلامی در طول چهار دهه گذشته تلاش کرد مردم را قانع کند که انتخابات موقعیتی یگانه برای مشارکت در تعیین سرنوشت‌شان است. با وجود این در عمل همواره محاسبه «هزینه–فایده» نظام بر انتخاب مردم اولویت داشته است. از همان نخستین انتخابات در دی ماه ۱۳۵۸ که این «فایده» تا حدی با خواست و مردم هم‌جهت بود و بنی‌صدر به‌اعتبار نزدیکی به آیت الله خمینی ‏پیروز شد، تا انتخابات ۱۴۰۰ که چند روز دیگر در سایه محدودیت‌های شدید برگزار می‌شود، ‏جمهوری اسلامی تلاش کرده انتخابات را کنشی «معنی‌دار» نشان دهد و هر بار با هزینه‌ی بیشتر و بیشتر.

🔹عقلانیتی که کارگزاران جمهوری اسلامی بدان باور دارند، بر پایه اصل هزینه و فایده به معنای رعایت منافع ملی استوار نیست، چرا که «حفظ نظام از اوجب واجبات است» و «کسب و اثبات مشروعیت قدرت» مهمترین هدف جمهوری اسلامی در برگزاری انتخابات است.

🔹بر اساس منطق  رهبر جمهوری اسلامی بهترین راه تضمین تداوم قدرت، غیر رقابتی کردن بازار سیاست است. در واقع آیت‌الله خامنه‌ای و هوادارنش با اجتناب از رفتار متعارف و معقول، به تصمیمات پرهزینه بدون در نظر گرفتن تبعات آنها برای مردم تمایل دارند. حال اما این منطق انحصار قدرت و حذف رقبا قبل از صندوق رای توسیع یافته و در میان تمامی ارکان نظام و افراد وابسته به آن شایع شده است. اخبار حاکی از آن است که نامزد خاص و مورد حمایت نظام در راستای غیر رقابتی‌تر کردن انتخابات بعد از رقبای جناح‌های دیگر، حالا سعی در حذف نامزدهای جبهه خود دارد.

▫️فشار و تهدید برای انصراف
رئیسی در مناظره‌های انتخاباتی گفته بود که معتقد به رقابت و مشارکت است. اکنون اما بر اساس اخباری که به «زیتون» رسیده رئیسی، مشاوران و اعضای اصلی ستاد او با اعمال فشار و حتی تهدید قصد دارند هم‌قطار دیگر خود، امیرحسین قاضی زاده هاشمی را وادار به کناره‌گیری از انتخابات کنند. یکی از اعضای ستاد قاضی‌زاده اعلام کرده که این نامزد انتخابات تا کنون در مقابل این فشارها کوتاه نیامده است.
این وضعیت البته نشان از درگیری‌ها و شکاف درونی جناح حاکم با وجود در دست داشتن هم ابزار کنترل و حذف دارد.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88699

©
@Zeitoons
کلاب هاوس در زیتون | ۴۴

صف‌بندی نمایندگان سابق علیه شورای نگهبان


زیتون: «کلاب‌هاوس در زیتون» ستونی است روزانه که به اتاق‌های سیاسی این شبکه اجتماعی سرک می‌کشد…
***

▫️آرزوهای ما را کشتند، ما مردیم!
ساگرد انتخابات خرداد ۸۸ و بیانیه میرحسین موسوی باعث شد که فضای خیلی‌ها به آن سال‌ها برگردد. برای همین عده‌­ای در کلاب هاوس اتاقی راه انداختند و سر درش نوشتند: «۱۲سال پیش در یک روز شنبه­‌ای آرزوهای ما را کشتند و ما مردیم» همه نشستند کنار هم و از خاطرات آن ۲۳ خرداد معروف گفتند. روزی که همه با شوک شنیدن خبر پیروزی احمدی نژاد شروع کردند. تعداد زیادی از افراد در این اتاق بالا آمدند تا از خاطرات شخصی خود از آن روز و آن روزها بگویند. یکی از این گفت که از کنار دانشگاه می‌گذشت و اعتراض دانشجویان را بهت زده نگاه میکرد. دیگری از بهت کوچه میرعماد میگفت که احمدی نژادی ها چند متری پایین­تر و پیش از اعلام رسمی نتایج به جشن و پایکوبی پرداخته بودند و دقایقی بعد به ستاد مرکزی مهندس موسوی در آن کوچه حمله شد.

🔹یکی دیگر با بغض از خاطره‌­ای گفت که برای اولین بار در جمع عمومی مطرحش می­‌کرد. از اولین گاز اشک آوری که همه چیز را تا چند دقیقه تیره و تار کرد و وقتی به خودش آمد آثار خون را دید. دنبال منبع خون که می‌گشت چشمش به پسری افتاد که تا چند دقیقه قبلش کنار آنها شعار می‌داد. پسر غرق خون شده بود و او سعی می­کرد تا جلوی  خونریزی را بگیرد. از پسر اسمش را پرسید و آخرین چیزی که از زبان او شنید این بود که «نذارید راحت تموم شه». سرانجام آن پسر را از او جدا می­‌کنند و می‌­برند.

🔹عضو دیگر این اتاق از این گفت که سال‌ها از دانشگاه‌های مختلف در دنیا پذیرش داشت و به علت ممنوع الخروج شدن از سال ۸۸  آنها را از دست داده بود. یکی دیگر از رابطه عاطفی اش گفت که به خاطر اختلاف عقیده در مورد سال ۸۸ به پایان رسیده بود.

[...]
https://bit.ly/3glr3Ei

▫️نگهبانِی برای  نظام
شورای نگهبان طبق روال خود در حال مهندسی انتخابات است. پس از ردصلاحیت‌های گسترده شورای نگهبان در انتخابات ریاست جمهوری اخیر نقش این نهاد در مهندسی انتخابات وارد مرحله جدیدی شد. روز گذشته اتاقی در کلاب هاوس به راه افتاد تا در مورد نقش این نهاد با نمایندگان سابق و اسبق مجلس صحبت کند. «شورای نگهبان و قبضه قدرت» نام این اتاق بود.

🔹جلال جلالی زاده، نماینده مجلس ششم که در گروه حاضر بود از تجربیاتش در مورد تقابل شورای نگهبان با مجلس و اینکه شورای نگهبان در مقابل قوانین مترقی مصوب مجلس همیشه مقاومت می‌کند، گفت: «اگر مجلس از اصلاح طلبان باشد که تمام تلاششان را می‌کنند تا مجلس موفق نباشد. در مجلس ششم ما این تجربه را داشتیم که شورای نگهبان اجازه تصویب قوانین مربوط به حقوق شهروندی را نمی­‌داد. برای مثال اگر مجلس در مقابل مصوبات مجلس مقاومت نمی­‌کرد لزومی به تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام نبود. لایحه‌های دولت‌های روحانی و خاتمی نیز پس از تصویب مجلس با مقاومت‌های شورای نگهبان مواجه می‌شد. و گاهی سبب می‌شد که مصوبه مجلس تبدیل به شیر بی یال و دم و اشکم شود. مخالفت شورای نگهبان با مصوبات مجلس ششم و موافقت‌هایش با مصوبات مجلس هفتم نشان می‌دهد که چقدر عملکرد این شورا جانبدارانه است و تنها از مجلسی حمایت می‌کند که همسوی با ایشان باشد.»

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88682

©
@Zeitoons
👍1
بیانیه‌ی ۱۱۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی
«نه»ی ملی به استبداد، ارتجاع و نقض حاکمیت ملی

زیتون
– جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی، حقوق بشری و صنفی در اعتراض به برگزاری «انتخابات مهندسی شده و تحقیرآمیز» بیانیه‌ای صادر کردند.

در این بیانیه با اشاره به اینکه «روند تعمیق و تأثیرگذاری متقابل بحران‌های تودرتوی اقتصادی، اجتماعی، و سیاسی از دهه ۱۳۶۰ تا اعتراضات به انتخابات ۱۳۸۸، اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ ، اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و بسیاری اعتراضات گسترده و محدود اینک به نقطه‌ی عطفی تعیین‌کننده رسیده» اضافه کردند: «جامعه‌ی ایران در معرض دگرگونی دورانی و کیفی تازه‌ای‌ قرار گرفته است.»

به گزارش «زیتون» در ادامه این بیانیه آمده است: «نظام حکمرانی جمهوری اسلامی بر سر دوراهی تن دادن به اصلاحات ساختاری در چشم‌اندازی مردم‌سالارانه، دمکراتیک و عدالت‌طلبانه،یا‌ پیش‌رفتن به‌سمت تمرکز و انحصار قدرت در افقی روحانی‌-نظامی‌سالار،آشکارا و چنان‌که تصمیم اخیر رد صلاحیت‌ها نیز نشان داد، از مدتها پیش مسیر دوم را برگزیده است.»

امضا کنندگان این بیانیه در بخش پایانی آن تاکید کردند:‌ «سرنوشت کشور از این پس نه در میانه‌ و صحنه‌ی انتخابات تحقیرآمیز و مهندسی شده که در سپهر عمومی و در میدان حیات هرروزین اجتماعی رقم خواهد خورد. بر این اساس ما نیز همصدا با مردمِ به تنگ آمده از استبداد، ارتجاع، بی‌عدالتی،  فساد و دروغ «نه» بزرگ را فریاد می‌زنیم.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://www.zeitoons.com/88764

امضاء‌کنندگان:
هادی احتظاظی- پیمان احمدی-  رضا اسدی-حسن اسدی‌ زیدآبادی-کمال اطهاری-رضا اقاخانی- سید مجید الهامی- اکبر امینی­ارمکی-اکبر امینی-ابوطالب آدینه وند-هاشم آقاجری-زهرا آقاخانی-سیدیعقوب آل‌شفیعی‌فومنی-محمود باقری-عشرت بستجانی-قربان بهزادیان­نژاد-مسعود پدرام-مهسا تاجیک-مصطفی تنها-حسین ثاقب- حسین جزایری- امین چالاکی- سیاوش حاتم-احمد رضا حائری-محمد علی حسن نژاد-بهزاد حق پناه-عبدالکریم حکیمی-محمدسعید حنایی‌کاشانی-محمد حیدرزاده-حوریه خانپور- ابراهیم خوش سیرت-رضا دبیر-مجید دری-خسرو دلیرثانی-معصومه دهقان-راحله راحمی پور-محمدصادق­ربانی-علیرضا رجایی-محترم رحمانی-زهرا رحیمی-یونس­رستمی-بهمن رضاخانی-سعید رضادوست-ملیحه رضایی-سیاوش رضاییان-حسین رفیعی-رضا رئیس طوسی-رقیه زارع­پور­حیدری-مهدی زمانی-افسانه سادات-علیرضاساریخانی-حسین سربندی-پروانه سلحشوری-عبدالفتاح سلطانی-محمد سیف زاده-احسان شریعتی-قاسم شعله سعدی- نادر شکر ریز-سعید شهرتاش-فیروزه صابر-طاهره طالقانی-علی طهماسبی-احمد عالی نژاد-محمدلطیف عباس‌پناه-احد عبدالحسین‌وند-روئین عطوفت-نسرین غلامحسین‌زاده-فریده فتحی-منوچهر فتحی-منیژه فتحی-میلاد فدایی­اصل-حسین فلّاح-محمد تقی فلاحی-عزیز قاسم زاده-ابوالفضل قدیانی-نظام الدین قهاری-احمد رضا کارخانه چین-محمّد کارخانه‌چین- رحمان کارگشا-ملیحه کریم الدینی-محمد کریمی- الناز کیانی-سمانه گلاب- فاطمه گوارایی-حسین لقمانیان-رضا مالکی-حسین مجاهد-مصطفی محب­کیا-سیران محمدحسینی-مهدی محمودیان- محمد محمدی اردهالی-سیدجلال مدبر-سعید مدنی-عبد الله مرادی-شکرالله مسیح پور-مهدی مظفری-میثم معتمدنیا- احمد معصومی-ژاله مکی- سیدعبدالرسول موسوی- عبدالله مومنی-عبدالله ناصری طاهری-حسین نوریزاده-مصطفی نیلی-صدیقه وسمقی- سید محمود هاشمی-احمد هادوی-محمّدامین هادوی-بهاره هدایت-مریم یحیوی-
زندگی در خیابان | بخش آخر

آیا می‌توان جنبش سبز را سازمان‌دهی کرد؟

▫️زیتون-طاها پارسا
:

🔹چارچوب های موجود در یک جنبش وسیع را می‌توان ذیل ۴ عنوانِ کلی دسته‌بندی کرد و امکان شناسایی آن‌ها را فراهم کرد:

🔹چارچوب ضدِ نظام: این چارچوب هم‌زمان مشروعیت و کارآمدیِ نظام و هویت مشروعیت‌بخش را به چالش می‌کشد. کسانی که به کارکرد نظام اعتمادی ندارند و با ایدئولوژی غالبِ نظام مخالف‌اند  به  این چارچوب می‌پیوندند.

🔹چارچوب آرایش مجدد: این چارچوب به تجدید ساختار سیاسی نظام بر مبنای هویت‌های جدید  می‌اندیشد، اما این تجدید ساختار به‌معنی مشروعیت‌زدایی کامل از اعضا و نهادها و رویه‌های موجود نیست. کسانی که به فرصت‌هایی که توسط نظام ایجاد می‌شود اطمینان دارند و این فرصت‌ها را برای عمل مستقیم مناسب می‌بینند، به تقویت این چارچوب می‌اندیشند.

🔹چارچوب  شمول و فراگیری: این
چارچوب شکاف‌های اصلی و ساختاری  نظام را به چالش نمی‌کشد و بر این باور است که ورود بازیگران جدید به ترکیب نظام سیاسی تاثیر می‌گذارد. کسانی که   با رویکردی جدلی و انتقادی، به لزوم  رسمیت یافتن بازیگران جدید و کسب مشروعیت برای آنها تاکید دارند، در این چارچوب جای می‌گیرند.

🔹چارچوب احیاء: این چارچوب یک چارچوب حداقلی است و اعتقاد دارد که شکاف‌های درون نظام  محدود و قابل ترمیم‌اند. در این بستر منطقی‌ترین گزینه ورود به سازمان‌های سیاسی موجود به منظور جهت دادن به آن‌ها و احیای ساختار آن‌ها از درون است‌. کسانی که به بازی در چارچوب فعلی نظام و فرصت‌های محدود آن راضی‌اند، در این چارچوب محصور می‌شوند.
اتحاد چارچوب و چارچوبِ مسلط
یکی از شرایط لازم برای موفقیت ِ سازمان یک جنبش، «اتحاد چارچوب» است. یعنی در یک جنبش مدرنِ گسترده، علی‌رغم هویت سیال و ساختار شبکه‌ای و برخورداری از تفسیرها و چارچوب‌های متنوع و متکثر ، «بایستی» اتحاد چارچوب وجود داشته باشد.

🔹موثرترین عاملی که می‌تواند به اتحاد چارچوب کمک کند، ارائه‌ی تفسیرهای جدید از ارزش‌ها و هنجارهاست. تفسیرهای جدید می‌توانند تفاسیر فردی و چارچوب‌های گروهی را متحد کند و اتحادهای تاکتیکی و استراتژیک را به اتحادهای فرهنگی تبدیل کنند. اتحاد فرهنگی بسان یک منبع عظیم می‌تواند به بسیج منابع و افزایش انگیزه‌ها و همبستگی‌های دائم کمک کند و به  گسترش کمی و کیفی جنبش بیانجامد.

🔹اتحادِ چارچوب یک فرایند است و در یک جنبشِ موفق، در هر مرحله، اتحاد چارچوب تقویت می‌شود و این تقویت به شکل‌گیری «چارچوب مسلط» می‌انجامد. در عمل، چارچوب مسلط  هنگامی شکل می‌گیرد که:
✓ حاوی عناصر و تفاسیر مختلف از واقعیت باشد تا عناصر و تفاسیر از هم جا نمانند.
✓ خواسته‌هایش در تضاد کامل با تاریخ و ارزش‌های اساسی نباشد تا به فقدان مشروعیت متهم نشود .
✓ از هویت‌های جنجالی بپرهیزد و با هویت‌های تثبیت‌شده و بازیگران موثر ارتباط داشته باشد تا فرصت‌های تعامل را از دست ندهد.
✓ در رجوع به گذشته و تولید نمادها خلاقیت داشته باشد تا به بنیادگرایی متهم نشود.
✓ به میراث‌های سنتی و فرهنگی از منظر جدید بنگرد.
✓ از قواعد مسلط به افکار عمومی  استفاده کند
✓ ارتباطی پویا با نهادهای رسمی داشته باشد.
✓ به بازآفرینی جامعه و همبستگی‌های ارتباطی و کارکردی و ملی توجه داشته باشد.
✓ با تعابیری مانندِ خودی‌ها و غیرخودی‌ها به فروپاشی جامعه  کمک نکند.
✓ به جای کسب قدرت، به بازآفرینی جامعه بیاندیشد.
✓ در هر مرحله به نظامی بیاندیشد که از پایگاه بالقوه  سیاسی و اجتماعی در جامعه برخوردار باشد
✓ به مزیت‌های ذاتی جنبش و شبکه توجه داشته باشد  و با بحث‌های اقناعی و گفتمان قدرت و هویت مسلط  با این مزایا روبرو نشود.
✓ در هر مرحله به برآورده شدن اهداف مشترک بپردازد.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88742

©
@Zeitoons
جنبشِ مطالبه‌ی مشترک ملّی

📝حامد وکیلی


▫️۱- این روزها همه به طرق مختلف از اتفاقی که دارد می‌افتد خبر داده‌ایم. از نامه‌نگاری‌های شخصیت‌های محافظه‌کاری مانند علی لاریجانی و محسن هاشمی و نامه‌های بی‌ملاحظه شخصیت‌هایی مانند علی مطهری می‌توان به‌روشنی دریافت که اتفاق مهمی درحال افتادن است. میرحسین موسوی برای اولین‌بار پیامی روشن از حصر می‌دهد و سیدمحمدخاتمی نیز پیامی مبهم برای «فصل سرنوشت» می‌دهد. همه این‌ها حکایت از این می‌کند اتفاقی درحال رخ دادن است. البته صحنه واضح‌تر از آن شده که این‌سان نشانه‌شناسی بخواهد. همه متوجه شده‌ایم که یک جراحی عظیم درکار است. این همه ناکوکی و شگفتی و همه خون‌ریزی‌های احتمالی در آینده، همه از سرِ این جراحی نابهنگام توسط صحنه‌گردانان و البته مقاومت نامنسجمِ صحنه است. به‌گمانم خیلی درپیچیدن با موضوع نمی‌خواهد. قلق و لکنت زبان امثال من بی‌مورد است. رسماً خوداعلام کرده‌اند که وارد فرآیند خالص‌سازی شده‌اند. لذا بدون تعارف بپذیریم که فرآیند حذف و تصفیه آغاز شده است و اصلاح‌طلبانی که گمان می‌کنند می‌توانند با سعه‌صدر این دوران را بگذرانند تا امکان‌های حداقلی سیاست‌ورزی سوخته نشود، به نظرم دریافت دقیقی از صحنه ندارند. امروز مانند نودو دو یا هشتادوهشت نیست. هاضمه‌ای که تاب لاریجانی را ندارد هیچ کدام از حداقلی‌ترین اصلاح‌طلب‌ها را هم نمی‌پذیرد. اصلاً «اصلاح» را در

🔹همین حذف‌ها می‌بینند! اساساً مسئله فراتر از حذف لاریحانی‌ها است. شاید دلیل تردید خاتمی در پیامش همین باشد. او همیشه موضعی می‌گرفت که امکان‌های حداقلی ازبین نرود. موضعی که به‌نظرم قابل درک بود. اما اکنون خود نیز دچار تردید شده در اینکه چنین «امکان حداقلی» دیگر موجود باشد.

▫️۲– بگذارید یک مسئله را به طور صریح با خود حل کنیم. صندوق رای تنها میراث یکصدسال آزادی‌خواهی و تحول‌خواهی ملت ایران است. قطعاً از هیچ امری برای حفظ آن نباید دریغ کرد. اما آیا رفتن پای صندوق رای، امروز تنها راهِ حفظِ امکانِ صندوق رای است؟ به‌نظر می‌رسد نمی‌توان به‌طور قطعی، دست‌کم در این دوره، این سخن را تایید کرد. مخاطبی که این سخن مرا همدلی با جنبش اپوزوسیونِ «رای_بی_رای» تلقی نکند، بهتر و دقیق‌تر می‌تواند با مراد نویسنده مواجهه داشته باشد و از این گفت‌وگو دریافت بهداشتی‌تری می‌تواند داشته باشد.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88757

©
@Zeitoons
چرا رأی نمی‌دهم؟
محمد جواد اکبرین
 
یک: قدرت در برابر قدرت
انتخابات در جمهوری اسلامی در دوره‌های قبل هم «انتخابات آزاد» نبود اما «رقابتی» بود و این آخرین کارکردِ باقی مانده از انتخابات بود. در این رقابتی بودن راهی وجود داشت تا با روش «قدرت در برابر قدرت» کسی را انتخاب کنیم که بتواند قدرت مطلقه را تا جایی مهار کند که جامعه بتواند نفس بکشد، شکل و جمع پیدا کند، سفره‌اش خالی نباشد و راه دشوار اصلاح و تغییر را ادامه دهد. این آخرین فرصت موجود در چارچوب نظامی بود که جمهوریتِ در حال احتضارش را تجربه می‌کرد.
«قدرت در برابر قدرت» یا همان «توازن قوا» به این معناست که اگر نامزدی در انتخابات باشد با کارنامه‌ای که نشان دهد اقتدار حقیقی و اعتبار حقوقی‌اش می‌تواند در برابر قدرت مطلقه گرهی از کار فروبسته‌ی ایران بگشاید باید به او رأی داد. به همین علت استفاده از فرصت «توازن قوا» مقدم بر تحریم انتخابات بود. اما در این دوره مطلقا قدرتی وجود ندارد که بتواند کاری از پیش ببرد و انتخابات آخرین کارکرد خود را از دست داده است. به عنوان نمونه آقای همتی، نامزد این دوره‌ی برخی از اصلاح‌طلبان در مصاحبه‌ای که دو سال پیش از تلویزیون ایران پخش شد حتی جرأت نکرد جلوی مجریِ عضو جبهه پایداری که از فتنه ۸۸ می‌گفت بایستد، چه رسد بخواهد جلوی دولت پنهان مقاومت کند و البته جریان پشتیبان او نیز ناتوان‌تر از گذشته است. در این ساختار، حتی کسانی که اعتبار و اقتدار داشتند هم به «تدارکاتچی» تبدیل شدند، کاریکاتورهای بی‌اعتبار و بی‌اقتدار که جای خود دارند. این شرایط مضحک از انتخاب و قدرت، با هیچ منطقی قابل توجیه نیست. این بار اگر قدرتی قرار است در برابر قدرت مطلقه قرار داده شود «قدرتِ رأی ندادن» است.

دو: پس گرفتن چک سفید از حکومت و جریان‌های سیاسی
تجربه نشان داده در انتخابات نباید چک سفید داد، نه به حکومت و نه به نامزدها و جریان‌های سیاسی. باید تضمینی وجود داشته باشد تا وعده‌ها محقق شود. عادت کردیم که از یک‌طرف وقتی ولایت مطلقه و نهادهایش هزار مانع بر سر دولت منتخب مردم ایجاد می‌کنند دولت هم بگوید «خواستم ولی نگذاشتند» و پاسخ ندهد که مگر تجربه‌ی دولت‌های قبل پیش رویت نبود؟ اگر نمی‌گذارند چرا آمدی و وعده‌های ناشدنی و نارسیدنی دادی؟ و اگر راه‌هایی بلد بودی برای خروج از این بن‌بست، چرا آن راه‌ها را به کار نگرفتی و تسلیم فشارها شدی؟ نه تنها منتخبان به این پرسش‌ها پاسخ نمی‌دهند بلکه جریان‌های حامی‌شان هم مسئولیت شکست‌شان را بر عهده نمی‌گیرند. از سوی دیگر حکومت هم دولت‌ها را ملامت می‌کند و آنها را متهم به ناتوانی و تقصیر می‌کند. تمام این وضعیت، ناشی از چکِ بدون تضمینی است که به حکومت و نامزدها و جریان‌های سیاسی داده شده است. یک‌بار باید صدور این چک متوقف شود و بدون تضمینِ مشخص و دقیق برای نقد این چک، در اختیار هیچ‌کس قرار نگیرد.

سه: پس گرفتن حق امضا از نظام
تا کنون نظام هر بلایی بر سر اقتصاد، فرهنگ، سیاست و جامعه آورد، هر وقت در داخل و خارج مورد اعتراض قرار گرفت گفت مردم به من رأی داده‌اند. رهبری گفت هر رأی در انتخابات رأی به نظام است و وزیر خارجه نظام حتی گفت مردم خودشان انتخاب کرده‌اند که این‌‌گونه زندگی کنند. وقتی صدای ما شنیده نمی‌شود و قرار است هر بار با امضا و رأی خودمان ناتوان‌تر شویم باید امضاءمان را پس بگیریم تا نظام نتواند برای ویرانی ایران از رأی و اعتبار امضای ما مایه بگذارد و خود را مشروع و موجّه نشان دهد.

چهار: مقاومت در برابر نظامِ تحقیر
نظام جمهوری اسلامی «نظام تحقیر» است. مدعا این نیست که نظام مرتکب تحقیر می‌شود؛ مدعا این است که سرشت و ساختارش بر تحقیر است. به عبارت دیگر تحقیر، فعل او نیست، بلکه وصف اوست. اگر فعل او بود عجیب نبود؛ چنان‌که دنیا پر است از حکومت‌هایی که فعل غیرعادلانه دارند اما ساختار آنها به شهروندان این امکان را می‌دهد که با ارجاع به قانون، وضعیت را تغییر دهند. اما فراز و نشیب چهل سال گذشته و آزمودن همه ظرفیت‌ها و روزنه‌ها نشان می‌دهد که ما با یک «تحقیر سیستماتیک» مواجه‌ایم. …
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88775
خطای استراتژیک عبدالکریم سروش
📝عزیز قاسم‌زاده

▫️عبدالکریم سروش در متنی که منتشر کرده حمایت خود را از همتی اعلام کرد. برای نگارنده که سال‌ها به جد در تعقیب آرای معرفتی او بوده و عاشقانه به بهانه ولادت عبدالکریم سروش سه شعر او را به آواز خوانده و در کانال رسمی او منتشر شده، این حمایت نهایت تحیر و درد را برانگیخت. حجم عظیم انتقادهای تند طرفداران سروش در چند صد کامنت، به‌درستی تفاوت و شکاف نگاه او و مخاطبانش در مواجهه با انتخابات پیش رو را به نمایش می‌گذارد. چرا سروش دچار این خطای استراتژیکی شده است؟

۱.سروش به ویژه در سال‌های هجرت بحث‌های مثنوی، تفسیر کیمیای سعادت، انجیل و قرآن و تفسیر گلستان سعدی را در کنار انتشار چند کتاب(کلام محمد،رویای محمد،خدا چون عشق،قصه ارباب معرفت ۲ و نصیحه الملوک) به رشته تحریر در آورد که معارفی آموزنده برای جویندگان مکتب اوست.او دو سال قبل در مقایسه‌ای میان شاه و خمینی، سخنانی گفت که نه تنها اعتراضات مخالفان جمهوری اسلامی را در پی داشت بلکه دوستداران او هم دچار شوک شدند. این بار هم با حمایت خود از همتی و مقایسه ناموزون همتی با جمال عبدالناصر تعجب همگان را برانگیخته است. مسئله مهم این است که اگر قرار است دکتر سروش فیلسوف نظری باقی بماند، چرا باید در انتخابات و آن هم انتخاباتی چنین انتصابانه از خود هزینه کند و اگر قرار است او موضع‌گیری داشته باشد، از امر انتخابات مسائل مهم‌تری هست که معمولا دکتر در آنها ورود نکرده و به طریق اولی ورود در آن مظالم رفته به ملت و به بانگ بلند محکوم کردنش، امری به مراتب اخلاق‌ تر می‌نماید.

۲– چنین انتخاباتی با ترم‌های معرفتی ارائه شده سروش هیچ نسبتی ندارد. یکی از اشکالات سروش به خاتمی و جریان اصلاح طلبان نداشتن تئوری روشن و بصیرت در نظر و شجاعت در عمل بود. آیا انتخاب همتی که ورژن دست چندم خاتمی هم نیست، این دغدغه دکتر سروش را رفع می نماید؟

۳. تمام نظر‌سنجی ها حکایت از عدم مشارکت مردم در انتخابات پیش روست. علاوه بر اینکه به لحاظ کارکردی و نتیجه‌گرایی این حمایت خطای محاسباتی بزرگی است، فاصله رای رئیسی و همتی هم در میان مشارکت‌کنندگان حداقلی، بسیار زیادتر از حد معمول هست. ازاینرو شرکت در این انتخابات، مشروعیت دادن کسانی است که چنین انتخابات غیر عادلانه و غیرآزادی را فراهم آورده‌اند.

۴. جایگاه مشروعیت این انتخابات، در مدل مشروعیت سه‌گانه ماکس وبر(کاریزمایی،سنتی و دموکراتیک) چه به لحاظ فرم و چه محتوا مبتنی بر کدام یک از مؤلفه های سه گانه فوق می باشد که فیلسوفی چون سروش را به موضع انتخاب کردن با وجود فقدان مشروعیت های سه گانه فوق کشانیده است؟

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88788

©
@Zeitoons