زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
گاندو؛ سریالی برای سناریوی «نفوذ»

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
فصل دوم سریال سیاسی و امنیتی گاندو به کارگردانی جواد افشار، نویسندگی آرش قادری و تهیه‌کنندگی مجتبی امینی از ۳۱ تیر ۱۴۰۰ و بلافاصله پس از پیروزی رئیسی در انتخابات آغاز و روز ۱۴ شهریور به پایان رسید. پیش از این پخش این سریال با اعتراض دولت روحانی در فروردین ۱۴۰۰ متوقف شده بود. مجتبی امینی تهیه کننده گاندو در شبکه افق، وابسته به سپاه گفت: «مستندات آنچه در گاندو روایت شد موجود است».

🔹فصل دوم گاندو بر موضوع «نفوذ»، از موضوعات مورد تاکید رهبر جمهوری اسلامی، تمرکز داشت. درباره حضور اشخاص دو تابعیتی و جاسوس در وزارت امور خارجه و تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای بود و تعدادی از مسئولان دولتی و وابستگان آنها را جاسوس معرفی کرد. گاندو همچنین به موضوعاتی مانند نوسانات نرخ ارز با دخالت سفارت انگلیس و مدیران سابق بانک مرکزی و تلاش سازمان اطلاعات بریتانیا برای نفوذ در سرویس امنیتی ایران پرداخت. پخش فصل اول این سریال در سال ۱۳۹۸ با انتقادات گسترده مقامات دولت روحانی مواجه شد، تا جایی که وزارت خارجه به آیت‌الله خامنه‌ای نامه نوشت. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه وقت در این نامه نوشت: «اگر درصدی از این تهمت‌ها و هجمه‌ها هم درست باشد خدمت من در وزارت امور خارجه شرعا جایز نیست.» در فصل اول به موضوع آقازاده‌ها اشاره‌ شد اما بخش عمده آن دستگیری باندهای جاسوسی بود و به موضوع جیسون رضاییان روزنامه‌نگاری که به اتهام جاسوسی بازداشت و زندانی شد، پرداخته بود. در هر دو فصل این سریال مقام‌های دولت و وزارت خارجه در مذاکرات هسته‌ای ناتوان، بی‌عرضه و واداده‌ نشان داده شدند.

▫️چه گفته شد؟
با شروع گاندوی ۲ علی ربیعی، سخنگوی دولت گفت که سریالی که از صداوسیما پخش می‌شود باید «ملاحظات کلان امنیتی، سیاسی» را رعایت کند. مجتبی امینی، تهیه کننده گاندو پاسخ داد: «جناب آقای ربیعی، سریال گاندو دقیقا برای حفظ امنیت کشور ایران ساخته شده تا هیچ کسی اجازه تجاوز به حریم کشور را به خود ندهد و کشور را به حراج نگذارد.» ظریف در صفحه اینستاگرامش «مفتریان و هتاکان» را به خدا حواله داد و سکوت خود را به «مادری که برای جلوگیری از دو نیم شدن فرزندش آن را به نامادری می‌سپارد»، تشبیه کرد. عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد نیز در واکنشی تند در توییتر نوشت: «کارنامه کشور در رسانه رسمی در قالب خبر، گزارش، مصاحبه، فیلم مستند، سریال‌های سریالی! چنین است: مسئولان چپاولگر اموال عمومی و جاسوس خارجی هستند! آیا با این سطح از تبلیغات منفی در تدارک مشارکت حداکثری هستند؟!» محمد حسین رنجبران، مدیرکل روابط‌عمومی صداوسیما نیز در واکنش به صالحی نوشت که گاندو تلنگری به «نفوذ» است. پس از آنکه ظریف در کلاب‌هاوس گفت: «گاندو از اول تا آخر دروغ است.» تهیه‌کننده گاندو پاسخ داد: «سریال گاندو دروغ نبوده و نیست، گاندو صدای در گلو مانده مردم است. دروغ، تضمین امضای جان کری بود، دروغ، وعده‌های آمریکا و انگلیس برای برداشته شدن همه تحریم‌ها بود، دروغ، وعده رونق اقتصادی است که نتیجه آن کوچک شدن سفره مردم بوده است.» با پایان گاندوی ۲ علی عسکری، رئیس صدا و سیما مراسم تجلیل برای عوامل برگزار کرد و گفت که سوژه این سریال را «سپاه» داده و در «تحقیق» کمک کرده و افزود؛ «جوانان انقلابی» در این سریال به نمایش در آمدند و دشمن برای تغییر افکار مدیران در میان آنها نفوذ می کنند.

▫️چرا این خبر مهم است؟
گاندو یادآور برنامه‌هایی مانند چراغ است که ۲۱ دی‌ماه سال ۱۳۷۷ از صداوسیما پخش شد، روح‌‌الله حسینان از چهره های تندرو قتل‌های زنجیره‌ای را به نزدیکان محمد خاتمی رئیس جمهور وقت نسبت داد. خاتمی مانند روحانی رئیس جمهوری بود که مورد پسند آقا نبود. آیت‌الله علی خامنه‌ای پس از امضای برجام در مورد «نفوذ» هشدار داد. گاندو با هدف تائید تئوری نفوذ رهبر ساخته شده و بازگو کننده نظرات او درباره دشمنی غرب با جمهوری اسلامی است، رهبر جمهوری اسلامی با «نرمش قهرمانانه» از توافق هسته ای استقبال کرد اما پس از خروج ترامپ از برجام به انتقاد پرداخت تا مانند همیشه مسئولیتی نپذیرد. روحانی آذر ۱۳۹۳ با کنایه به سپاه گفت که جمع «سرمایه، سایت، روزنامه، خبرگزاری، توپ و امکانات نظامی» در یک محموعه خطرناک است، این سخنان برای آغاز دشمنی سرداران سپاه با او کافی بود تا همانگونه که رئیس صدا و سیما گفته سپاه ایده و اطلاعات گاندو را فراهم کند. موسسه فرهنگی ‌هنری «اندیشه شهید آوینی»، سازنده سریال گاندو زیر نظر نماینده ولی فقیه در بسیج و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران فعالیت می‌کند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91243

©
@Zeitoons
شکنجه و اعمالِ خشونت در زندان‌های ایران

قاعده یا استثناء؟

▫️زیتون
 – قصه اعمال خشونت در زندان‌های ایران قصه امروز و دیروز نیست؛ از پیش از آغاز دوران قضایی مدرن تا امروز روایت زندانیان سیاسی٬ دگراندیش و محکومان کیفری حکایت از اعمال خشونت زندانبانان دارد. تا پیش از نفوذ شبکه‌های اجتماعی و امکان انتقال سریع اطلاعات در ایران این روایت‌های خشونت‌بار به سختی و بعضا پس از گذشت سال‌ها راهی به بیرون از زندان می‌یافت. امروز اما با گسترش شبکه‌های اجتماعی دیگر «شکنجه» در زندان‌ها قابل مخفی نگه داشتن نیست؛ هرچند جمهوری اسلامی دست از تلاش برای مسکوت نگهداشتن آنان برنمی‌دارد. امروز تلویزیون ایران اینترنشنال سندی را از گروه هکری عدالت علی منتشر کرد که نشان می‌دهد حفاظت اطلاعات زندان اوین سال گذشته و چند هفته پس از اعدام نوید افکاری، در نامه‌ای محرمانه خواستار اعمال «مراقبت ویژه» بر کلیه ارتباطات متهمان امنیتی شده بود تا از انتشار فایل‌های صوتی مشابه نوید افکاری که از شکنجه‌هایش گفته بود، جلوگیری شود.

🔹در این نامه که در مهرماه سال ۱۳۹۹ تنظیم و ارسال شده، سرپرست حفاظت و اطلاعات به مسئولان زندان گفته «حداقل یک ماه» پیش از اجرای حکم اعدام محکومان امنیتی و مخالفان جمهوری اسلامی، یا کسانی که پرونده آن‌ها «زمینه امنیتی» دارد، موضوع را برای «پیش‌بینی ملاحظات حفاظتی» اعلام کنند. این نامه پس از آن ارسال شده است که روز دوشنبه ۲۴ شهریورماه سال گذشته یک فایل صوتی دو دقیقه‌ای از آخرین تماس تلفنی نوید افکاری منتشر شد که نشان می‌دهد این زندانی هیچ اطلاعی از اجرای حکم اعدام خود نداشته است. در این تماس تلفنی، نوید افکاری می‌گوید قرار است او و دو برادر دیگرش که در زیرزمین زندان عادل آباد شیراز بوده‌اند، صبح روز شنبه ۲۲ شهریور به تهران منتقل شوند. برخلاف وعده‌ی زندانبانانِ نوید افکاری، قوه قضائیه اعلام کرد که او صبح روز شنبه، ۲۲ شهریور اعدام شد.‎ پس از آن نیز روایتی از اعمال شکنجه بر نوید افکاری منتشر شد. در طی این مدت چندین زندانی دیگر از جمله نرگس محمدی٬ نسرین ستوده٬ و سپیده قلیان روایت‌های هول‌انگیزی را از زندان‌های مختلف ایران به گوش مردم رساندند.

▫️چرا این خبر مهم است؟
یکی از محرک‌های اصلی مردم برای انقلاب سال ۵۷ انتشار روایت‌های زندانیان سیاسی بود؛ روایت‌هایی از شکنجه‌٬ خشونت ساختار یافته و اعمال قدرت بر زندانیان سیاسی. جمهوری اسلامی با ادعای «منع مطلق شکنجه» سیستم قضایی خود را تشکیل داد اما از همان سال‌های آغازین شکنجه زندانیان را شروع کرده و تا به امروز ادامه داده است. موضوع اما به شکنجه صرف زندانیان ختم نمی‌شود و محدود به زندانیان سیاسی هم نیست. آزار زندانیان که بر اساس نرم امروز جهانی به دلیل ارتکاب یک جرم «مشخص» محکوم به تحمل حبس هستند٬ در طول بیش از چهل سال حاکمیت جمهوری اسلامی از بازداشت گاه‌های زندانیان سیاسی به زندان‌های سیاسی و کیفری نیز گسترده شد. زندانیانی که اتفاقا برخلاف زندانیان سیاسی دسترسی کمتری به رسانه دارند و روایت رنجشان جایی بازتاب نمیابد. یکی از توجیهات تشکیل  وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در مرداد ماه سال ۶۲ این بود که به دلیل عدم نظارت بر ساواک این نهاد مرتکب انواع جنایات شده بود و حال تشکیل یک نهاد فراگیر و متمرکز که مورد نظارت هم قرار دارد می‌تواند جلوی این انحرافات را بگیرد. «انحرافی» که نه تنها جلوی آن گرفته نشد که حتی تبدیل به بخشی از ساختار شده است.

▫️کمی عمیق‌تر؛ روایت‌های هولناک
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر٬ کتابی در مورد اعمال خشونت بر زندانیان زن منتشر کرده است.
در این کتاب با عنوان «شکنجه سفید» شهادت‌هایی از نرگس محمدی، نیگارا افشارزاده، آتنا دائمی، زهرا ذهتابچی، نازنین زاغری، مهوش شهریاری، هنگامه شهیدی، ریحانه طباطبایی، سیما کیانی، فاطمه محمدی، صدیقه مرادی، نازیلا نوری و شکوفه یداللهی منتشر شده است. در این کتاب به تشریح روش‌هایی پرداخته شده است که با هدفِ در هم شکستن ذهنی و جسمی زنان زندانی به کار گرفته می‌شوند و دامنه آنها، از حبس طولانی در سلول انفرادی و نگهداری در سلول های به شدت آلوده گرفته، تا تهدید جنسی یا تهدید جانی زندانی و اعضای خانواده او را در بر می‌گیرند. البته برخی از راویان کتاب، علاوه بر تشریح موارد شکنجه غیرفیزیکی، به بازگو کردن نمونه هایی از ضرب و جرح مستقیم خود در بازداشتگاه نیز پرداخته‌اند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91266

©
@Zeitoons
🍃 یک کارگر زندانی در ارومیه بر اثر شکنجه کشته شده است


▫️وب‌سایت هه‌نگاو خبر داد که یاسر منگوری، زندانی ۳۱ ساله اهل پیرانشهر، «زیر شکنجه ماموران» اداره اطلاعات شهرستان ارومیه جان باخته است. گزارش این وب‌سایت نیروهای امنیتی کشته شدن آقای منگوری را به خانواده او اطلاع داده‌اند ولی گفته‌اند که او «دو ماه پیش در یک درگیری با نیروهای امنیتی کشته شده است».
روز ۲۶ تیرماه امسال خبر بازداشت یاسر منگوری را منتشر شده و تاکید شده بود که این زندانی «مسلح نبوده» و «پس از خروج از منزل» بازداشت شده بود.

🔹خبرگزاری هرانا نیز به نقل از یکی از اعضای خانواده این زندانی سیاسی، با تایید خبر کشته شدن او، نوشته است که تاکنون جسد این زندانی در اختیار خانواده‌اش قرار نگرفته است و آنها از نحوه مرگ و یا تاریخ وقوع آن اطلاعی» ندارند.

© @Zeitoons
🍃تجمع اعتراضی معلمان در شهرهای مختلف ایران

▫️‏شماری از معلمان در اعتراض به عدم اجرای رتبه‌بندی کامل مطابق با ۸۰ درصد حقوق هیأت علمی؛ در تهران، مقابل ‎مجلس، خرم آباد و اهواز دست به ‎تجمع زدند.

© @Zeitoons
مرجع تقلیدی که مطلقاً زنان را نمی‌پذیرفت

زهرا اخوان صراف

به‌مناسبت درگذشت آیت الله سید محمدسعید حکیم


1⃣
برای من سفرها و از جمله سفر عتبات تنها زیارت ذوات مقدسه و سیاحت اماکن تاریخی و دیدنی‌ها نبوده، بلکه همواره – حتی از کودکی و هم‌پای والدینم- فرصت و توفیق هم‌نشینی بزرگان ادب و هنر و علم و اندیشه از مذاهب و ادیان و آیین‌های مختلف را در جهان فراهم کرده‌است. از جمله در اواخر دهه هشتاد و اوائل دهه نود هجری شمسی، به لطف برادرانی که در دروسی شرکت می‌کردند که برای حوزه علمیه عتبه علویه و امثال آن ارائه می‌کردم، زمینه لقائاتی ممتاز با علما برایم فراهم می‌شد. سال ۹۰ بود و هماهنگ شده‌بود در نجف اشرف با مرجع بزرگوار شیعه سید محمدسعید حکیم ملاقات کنم. به دلایلی تماماً علمی، این دیدار برایم مهم بود. روزِ قرار دوست واسطه تماس گرفت که «گفته‌اند: “السید لایستقبل النساء علی الاطلاق….”!، تلاش‌های متعدد شده‌است و ظاهراً به‌هیچ‌وجه راهی برای نشست و گفتگوی علمی نیست.»

🔹من که بیشتر حیاتم را به حریم‌هایی پاگذاشته‌ام که قرقگاه مردان است، به این منع و طرد و حزن و بُهتِ حاصل از آن، خو دارم و اغلب به لطف تقدیر، ورای این بهت و دلسردی به منظور خود رسیده‌ام؛ که حکایاتی بلند دارد. با خود گفتم: «لاتدری! لعل الله یحدث بعد ذلک امراً»
پیش از ظهر آن روز داغ تابستانی، در شارع الرسول ص در حالی که با کمک بعضی از کسبه، آدرس عالِم دیگری را پیگیری می‌کردم به روحانی بزرگواری برخوردم که شاید مایل به فاش شدن نامش نباشد اما در اکثر دفاتر و بیوت علما رفت‌وآمد و مسئولیتی داشت و ساعت‌ها من و همسرم را همراهی کرد و کوچه‌ها و خیابان‌ها را زیر پا گذاشتیم تا ملاقات‌های دیگری- در جهت موضوعاتی همه علمی- برای من ترتیب دهد؛ اما از دیدار سید سعید حکیم با یک زن، مأیوس و از این بابت شرمنده بود و با دلجویی تعهدآمیخته‌ای در خصائص دیگر علمایی دادِ سخن می‌داد که دیدارشان برای دانشیان زن، ممکن‌تر بود و وجوه علمی یکان یکان آنان را بر می‌شمرد که همه را خود می‌دانستم و عمدتاً پیشتر و در زمان‌ها و مکان‌های دیگری در کربلا، نجف، بصره، حِله و غیر عراق با آنها هم‌مجلس و هم‌سخن شده‌بودم؛ با این همه، همت و غیرت او که بابی فراخ به علما بود، شُکری وجدآفرین داشت. بناگاه در طرف دیگر خیابان سید محترمی را نشان داد و گفت: «عجبا! این سید محمدتقی برادر سید محمدسعید است. الآن خودت مستقیماً به او بگو که می‌خواهی برادرش را برای بحثی علمی- و نه مثلاً حل مشکل و رفع حاجتی- ملاقات کنی». از این باب که قاعده‌ای نیست که استثنا نداشته‌باشد، با اطمینان سمت ایشان رفته، بدون معطلی به بعضی از آثار خود او و خدماتش که از آنها مطلع بودم و حتی دیدگاه‌های خاص‌اش اشاره کردم و دانست که درخواستم برای ملاقات برادرش شاید بی‌راه نباشد. او – یعنی همین بزرگواری که بر پیکر سید محمدسعید اقامه نماز نمود-، در جا تماسی ظاهراً با برادرزاده خود، فرزند سید محمدسعید گرفت. آنگاه به من گفت الآن مراجعه کن.
2⃣
▫️ساعتی به ظهر بود که به مجلس سید محمدسعید وارد شدم از سالنی فراخ که جماعتی در انتظار بودند عبور کردم، سید در سالنی وسیع اما اندرونی‌تر نشسته بود. در آن فضا هم گوش تا گوش اهل فضل – و شاید مردم عادی هم-حضور داشتند. من در این گونه جلسات – که عموماً حضار عادت به حضور زنی ندارند- به عطش دانش و شوق مجلس، بردبارانه – با همه رنج روانی که برای خودم دارد- از بخشودگیِ همان وجه و کفین هم چشم می‌پوشیدم و با پوشیه وارد می‌شدم تا حرف و حدیثی نباشد. همچون شبحی که دانسته نیست می‌رود یا می‌آید، همانطور که سلام کردم نگاهی چرخاندم تا جایی خالی بیابم و بنشینم. سید اشاره کرد که نزد او بروم. پیمایش طول آن مجلس شاید برای حضار ثقیل بود اما با ظرافتِ برخورد وی آنگاه که نزد خود، گوش‌های از تشکچه شخصی‌اش جایی خالی کرد و نشستم، اهل مجلس نیز از عذابِ حضور یک زن آسودند و نفسی راحت کشیدند.
نمی‌دانم پیش از ورود من با چه کسی درباره چه چیزی سخن می‌گفت؛ هر چه بود کلام را قطع کرد و بعد از احوال‌پرسی گفت: «بفرما»! پرسیدم: «چقدر وقت دارم؟» گشوده و مهرآمیز، فرمود: «هرچه می‌خواهی»!

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91270

©
@Zeitoons
حالا که جان شهروندان «خطِ قرمز» نیست:
کارکردنِ خر و خوردنِ یابو

زیتون ـ مهسا محمدی
: گفته می‌شود که کرونا در ایران پیک پنجم را پشت سر گذاشته، سرعت واکسیناسیون افزایش یافته و تعداد کشتار روزانه کرونا هم در حال کاهش است. دعوا بر سر واکسن و چند و چون ورود آن اما همچنان داغ است و حتی این روزها بالاتر گرفته.

ابراهیم رییسی و وزارت بهداشت‌اش همه‌ی اعتبار افزایش واردات واکسن در روزهای اخیر را به اسم خودشان زده‌اند و در همین جبهه افرادی خواهان محاکمه کسانی شدند که در واردات واکسن تعلل کرده‌اند و می‌گویند باید حسن روحانی و دولتمردانش را به دادگاه کشید. چرا که به زعم علی خضریان، نماینده تهران و سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰، دست‌اندرکاران دولت پیشین، از جمله مقام‌های وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی کشور واردات واکسن را  «سیاسی‌ کردند» و از دادستانی خواست که این مساله را پیگیری کند.
از سوی دیگر دو وکیل و یک فعال سیاسی شناخته شده، مصطفی نیلی، آرش کیخسروی و مهدی محمودیان، که گفته می‌شود قصد طرح شکایت از عاملان تعلل در ورود واکسن را داشته‌اند یک ماه پیش بازداشت شده‌اند و هنوز در انفرادی به سر می‌برند.

چرا این خبر مهم است؟
از آغاز موج پنجم کرونا در ایران از اوایل مرداد تابحال، روزانه به طور متوسط ۵۰۰ نفر جان بر سر این بیماری نهادند. این جدا از مرگ و میر ناشی از کرونا در ماه‌های پیش از آن است. این البته آمار حداقلی است و به گفته مسعود پزشکیان، نماینده مجلس آمار واقعی مرگ و‌ میر روزانه در کشور بالاتر از ۱۵۰۰ نفر است. «اگر دو درصد مرگ و میر در تعداد کسانی که مبتلا می‌شوند وجود داشته باشد با ۴۰هزار مبتلا روزانه بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ نفر جان‌شان را از دست می‌دهند آن هم اگر درست درمان و مراقبت کنیم.»
 حال با افزایش فشار افکار عمومی برای پاسخگو شدن حاکمیت در برابر این کشتار، دولت جدید به طور خاص و حاکمیت به طور عام تلاش می‌کند تقصیرها را به دوش دولت پایان‌یافته بیاندازد و انتقام کارهای کرده و نکرده را از آنان بگیرد. از سوی دیگر در تقسیم سهم تقصیر هم فقط خود را واجد صلاحیت دانسته و هر صدای دادخواهی بابت این کشتار را سرکوب می‌کند
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/91295
🍃عفو بین الملل: در یازده سال اخیر ۷۲ زندانی در ایران بر اثر شکنجه جان باختند

▫️سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی نام و مشخصات ۷۲ زندانی ایرانی را اعلام کرده که در یازده سال اخیر بر اثر «شکنجه و بدرفتاری» هنگام بازداشت کشته شده‌اند. این نهاد حقوق بشری تاکید کرد که  از ژانویه  ۲۰۱۰ (۱۳۸۸) تا کنون، دست‌کم ۷۲ مورد مرگ در ۴۲ زندان و بازداشتگاه در ایران گزارش شده است.

🔹بر اساس این گزارش بسیاری از این افراد بین ۲۰ تا ۳۵ سال داشتند و بر اثر «شکنجه یا سایر بدرفتاری‌ها یا استفاده مرگبار از سلاح گرم و گاز اشک‌آور توسط مقامات» کشته شده‌اند. عفو بین‌الملل تاکید کرد که در هیچ کدام از این موارد «حتی یک نفر از مسئولان» مجبور به پاسخگویی نشده و «به دست عدالت سپرده نشده است.»

© @Zeitoons
يک کشته به‌نام!

فرّخی سیستانی:
یا ما سر خصم را بکوبیم به سنگ
یا او سر ما به دار سازد آونگ
القصه در این زمانه‌ی پر نیرنگ
یک کشته به‌نام، به که صد زنده به ننگ

📎یکسال پس از قتل #نوید_افکاری ورزشکار معترض، در زندان عادل‌آباد شیراز
#خط_سوم
سرنوشت برنامه هسته‌ای در دست تندروها

«ناسازگار با برجام»

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با موضوع بررسی اجرای برجام در ایران روز چهارشنبه ۲۴ شهریور برگزار شد. در حالی که نمایندگان آمریکا و اروپا در ماه‌های اخیر از جمله در این نشست بارها بر ادامه مذاکرات و بازگشت جمهوری اسلامی به تعهداتش تاکید کرده‌اند اما به نظر می‌رسد دولت ابراهیم رئیسی با وجود اختیارات گسترده تمایلی به ادامه مذاکرات ندارد. گویی تصمیم قطعی دولت بایدن برای توافق بر سر پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی حتی اسرائیل را نیز مجاب کرده و وزیر دفاع اسرائیل برای نخستین بار از ابتدای مذاکرات در دولت روحانی تا کنون از پذیرش توافق هسته ای با ایران سخن گفته است.

▫️چرا این خبر مهم است؟
در حالی که به نظر می‌رسد غرب بیش از گذشته آماده مذاکره با ایران است، اسرائیل متقاعد شده و حتی مقامی اسرائیلی برای نخستین بار از پذیرش توافق سخن می‌گوید، جمهوری اسلامی هنوز به تصمیمی نرسیده است. آمریکا و کشورهای اروپایی در ماه‌های اخیر با هشدار و تهدید بارها از جمهوری اسلامی خواسته‌اند که به مذاکرات باز گردد. دولت رئیسی با وجود اختیارات گسترده در تمامی امور، ظاهرا با سنگ اندازی های غرب ستیزان در بدنه خود و مجلس روبرو است. حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه تا کنون در مورد مذاکرات به کلی گویی و جملات تکراری بسنده کرده است.

🔹چند روز پیش رافائل گروسی، مدیر آژانس بین المللی انرژی هسته ای به ایران سفر کرد و در دیدار با محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی در مورد اختلافات میان آژانس و جمهوری اسلامی توافق صورت گرفت و بیانیه ای مشترک صادر شد، در مهمترین بخش این بیانیه آمده است: «به بازرسان آژانس اجازه داده می‌شود تا نسبت به سرویس فنی تجهیزات نظارتی مشخص شده و جایگزینی کارت‌های حافظه آنها که تحت مهر و موم مشترک در ایران نگهداری خواهند شد، اقدام نمایند.» این توافق در برخی از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به توقف اجرای قانون مجلس تعبیر شد، این رسانه‌ها نوشتند که منتقدان اعتماد به غرب فهمیدند که باید همان مسیر روحانی را ادامه دهد. از سوی دیگر همزمان با توافق ایران و آژانس اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه امیرعبداللهیان مصوبه مجلس درباره اقدامات نظارتی آژانس بر فعالیت‌های هسته‌ای را مانعی بر سر راه احیاء برجام و رفع تحریم‌ها دانسته است، روزنامه جمهوری اسلامی این مطلب را در سرمقاله خود منعکس کرد، اما سخنگوی وزارت امور خارجه این سخنان را تکذیب کرد. در ادامه گویا فشار مجلس و حتی نهادهای بالا دستی باعث شده که مقامات دولتی در وین مواضعی تندتر از همیشه اتخاذ کنند و اسلامی به دلجویی نمایندگان برود.

▫️چه گفته شد؟
لوییس بونو، معاون نماینده آمریکا در نشست فصلی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین در بیانیه ای «بازگشت دوجانبه به برجام دستاوردی مهم در دیپلماسی چندجانبه خواند» و گفت اگر ایران به تعهداتش بازگردد آماده لغو تحریم های «ناسازگار با برجام» هستیم و هشدار داد که «فرصت بازگشت تا همیشه وجود ندارد.»
او افزود توسعه برنامه هسته ای ایران ما را از «بازگشت دوجانبه به برجام دورتر می کند، نه نزدیک تر.» نماینده اتحادیه اروپا بر تعهد این اتحادیه به حمایت از برجام تاکید کرد و از ایران خواست بدون «تاخیر بیشتر» به مذاکرات بازگردد و افزود «اتحادیه اروپا شدیدا نگران فعالیت های تحقیق و توسعه ایران است» او گفت برخی از این اقدامات «هیچ توجیه غیرنظامی باورپذیری» ندارند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91328

©
@Zeitoons
علی باقری؛ رشد بادکنکی

📝حسین علیزاده


▫️با انتصاب حسین امیرعبداللهیان، از همان آغاز قابل پیش‌بینی بود که او نمی‌تواند مهره‌های مهم وزارت خارجه را پیرامون خود جذب کند. امیرعبداللهیان نه جایگاهی رفیعی در حوزه مطالعات بین‌الملل دارد و نه تجربه چندانی در عرصه دیپلماسی. نهایتا یک دوره سفیر در بحرین بود که در اثر زدوبندهای دوران احمدی‌نژاد به معاونت عربی و آفریقا منصوب شد و اینک در کابینه رییسی به وزارت امور خارجه منصوب شده است. همان‌گونه که همگان دیدند ضعف و ناتوانی او دراین لباسِ گشادی که به تن‌ کرده، در اولین حضور او در اجلاس بغداد بسیار پرحاشیه شد. در حالی‌که در چنین مناسبت هایی، وزیرخارجه یا باید زبان بین المللی (انگلیسی) به کار بندد یا زبان فارسی، او از زبان عربی استفاده کرد که آن هم پر از غلط بود. با این توضیح، از همین آغاز می‌شد دریافت که دیپلمات‌های ارشد وزارت خارجه حاضر به همکاری با او نیستند. از سوی دیگر نیز، او کسی نیست که به شایسته‌سالاری در وزارت خارجه باور داشته باشد. از این رو، وضعیت به آنجا منتهی شده که امیرعبداللهیان در اولین انتصاب خود، علی باقری کنی را به عنوان معاون وزیر خارجه در امور سیاسی منصوب کرد. علی باقری کیست و انتصاب او به چه معناست؟

▫️علی باقری: رشد بادکنکی
علی باقری کنی فرزند یکی از روحانیان معروف (محمدباقر باقری کنی) است. اما، بیشتر او را با عنوان عمویش محمدرضا مهدوی کنی می شناسند. مهدوی کنی یکی از روحانیان طراز اول در نظام جمهوری اسلامی بود که تا درجه ریاست مجلس خبرگان بالا رفت. او همچنین تا زمان فوتش در سال ۱۳۹۳، ریاست دانشگاه امام صادق را برعهده داشت. این دانشگاه تقریبا به صورت خانوادگی اداره شده و تک تک اعضای خانواده و فامیل او در آن کسب مدرک کرده یا به مسئولیتی در آنجا منصوب شده اند. از جمله از منسوبان مهدوی کنی که از لیسانس تا دکترای خود را در این دانشگاه سپری کرد علی باقری است. او تحصیلات خود را در «اقتصاد» در این دانشگاه تکمیل کرد ولی اینک به معاونت «سیاسی» در وزارت خارجه منصوب شده که خود انتصابی پرسش برانگیز است.

🔹اما، آنچه بیش از این، پرسش انگیز است رشد بادکنکی اوست چرا که اینک کسی در پست مهم معاونت سیاسی وزرات خارجه قرار گرفته که در پیشینه کاری خود حتی به عنوان «معاون یک سفارتخانه» خدمت نکرده است. این از آن رو مهم است که اگر یک فوتبالیست در زمین فوتبال تجربه می اندوزد تا به تیم ملی دعوت شود و خلاف این مضحک است، یک دیپلمات نیز در ادوار مختلف کار در سفارتخانه ها پخته می شود و تجربه می اندوزد. اینک آن وضعیت مضحک رخ داده است. یعنی کسی در جایگاه معاونت این وزارت قرار گرفته که حتی تجربه معاونت یک سفارت را در کارنامه خود ندارد. ضمن اینکه نباید از یاد برد همه سفارت‌های یک کشور در یک درجه از اهمیت نیستند. مثلا فردی که در جایگاه سفیر در نیویورک خدمت کرده و تجربه اندوخته، مانند سفیری نیست که در بحرین (مانند امیرعبداللهیان) سفیر بوده است. حال تصور کنید که علی باقری در حالی به یکی از مهم‌ترین معاونت های وزارت خارجه منصوب شده که مطلقا حتی معاونت یک سفارت را در کارنامه خود ندارد. او تا سال ۱۳۸۴ (دوره اول احمدی نژاد) تنها برای یک سال و نیم به عنوان کارشناس ساده در سفارت ایران در ریاض خدمت کرده بود. با آغاز دوره احمدی نژاد که سعید جلیلی را به عنوان معاون اروپا و امریکا در وزارت خارجه منصوب کرد، علی باقری از ریاض به تهران بازگشت و در یک اقدام نادر بدون اینکه معاونت اداره یا رییس اداره شده باشد، یکباره به عنوان مدیر کل اروپای مرکزی و شمالی منصوب شد.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91335

©
@Zeitoons
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃روحانی طالب: مجاهدین حق دارن به معترضان شلیک کنند، دمکراسی مُرد

© @Zeitoons
زیتون دانشجو
به مرده لگد نزن

▫️زیتون
 ـ روز یکشنبه، ۱۴ شهریور ماه خبری مبنی بر صدور حکم اخراج بیژن عبدالکریمی، دانشیار و استاد فلسفه دانشگاه آزاد، بر خروجی خبرگزاری مهر قرار گرفت. با اینکه چند ساعت بعد متن این خبر از این رسانه حذف شد اما سیل واکنش و اعتراضات بود که سرازیر شد. دلیل اخراج این نویسنده و استاد دانشگاه، «دفاع از نظام سلطنتی پهلوی» عنوان شده و در بخشی از این حکم آمده: «نامبرده فاقد صلاحیت جهت عضویت در هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی است … بنا به این حکم، کد استادی بیژن عبدالکریمی از روز گذشته (شنبه ۱۳ شهریورماه) باطل گردیده و رای صادره قطعی و لازم‌الاجراست.»

https://bit.ly/3nJS4p4

🔹بیژن عبدالکریمی، متولد ۱۳۴۲ در تهران، دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد را در دانشگاه تهران و مدرک دکتری خود را در رشته فلسفه سیاسی از دانشگاه علیگر هند دریافت کرد. وی از منتقدان جدی علوم انسانی اسلامی و اسلامی‌سازی دانشگاه هاست و در مباحث خود به تفکر تئولوژیک هم روی خوشی نشان نمی‌دهد. وی که سابقه بیست سال تدریس و عضویت در هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران شمال را دارد، مدیر انتشارات نقد فرهنگ هم هست. عبدالکریمی از منتقدان سیاست‌های جمهوری اسلامی است و پیش از این هم، نقدها و نوشته‌هایش در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شد.
در واکنش به این حکم، دوازده انجمن علمی دانشگاه های سراسر کشور، طی بیانیه‌ای چنین تصمیمی را موجب حیرت و ناخرسندی فرهیختگان و دانشگاهیان دانستند. در این بیانیه اعتراضی آمده : «دکتر بیژن عبدالکریمی که به خاطر بیان دیدگاه‌های انتقادی و دلسوزانه‌اش از کار برکنار شده، چهره‌ای است که به تعهد علمی، خردورزی انتقادی، دلبستگی به فرهنگ دینی و ملی و دلسوزی عمیق به کشور و مردم ایران اشتهار دارد. این برخورد مغایر با شأنیت نهاد دانشگاه، ارزش‌ها و هنجارهای علمی و آزادی‌های آکادمیک ارزیابی شده و گویا صدور چنین احکامی در مورد اعضاء هیئت علمی تنها منحصر به این حکم هم نبوده است.» امضاکنندگان این بیانیه در ادامه نوشتند: «اجازه ندهید اعضای هیئت علمی به خاطر اظهار نظرهای علمی و انتقادی خود با مؤاخذه، محدودیت و محاکمه روبه‌رو بشوند.» دکتر ناصر فکوهی، عضو هیئت علمی و استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، به این تصمیم عجیب دانشگاه آزاد به تندی واکنش نشان داد و گفت: « باید با صراحت بگویم که خبر اخراج ایشان – آن هم به جرم مضحک «دفاع از رژیم سلطنتی» – به نظرم بدترین تصمیم ممکن در بدترین زمان ممکن بود، نه به این معنا که برای یک کار خطا، زمان «خوبی» هم وجود داشته باشد، بلکه به این معنا که این گونه تصمیم‌گیری‌های شتابزده که هر کدام از آن‌ها به اندازه صدها صفحه نوشته و صدها برنامه تلویزیونی و رسانه‌ای به یک حاکمیت ضربه می‌زنند‌، آن‌هم در شرایطی که جان مردم از گرانی و بیماری کرونا و سایر مشکلات و معضلات ناشی از بی‌کفایتی‌ مسئولان به لب رسیده است، خواهی نخواهی هر شنونده‌ای را به این فکر می‌اندازد که شاید اراده‌ای در کار باشد که وضعیت و فشار را بر همه مردم بیشتر کرده و نارضایت‌سازی سیستماتیک انجام دهد.»

🔹او در بخشی دیگر از نوشته اعتراض‌آمیز خود گفت: «این پرسش پیش می‌آید تا چه اندازه باید جهان و کشور خود را نشناخت، تا چه حد باید ناشی و کار ناشناس بود، یا شاید آگاهانه یا ناخودآگاهانه تا چه اندازه باید به فکر تفرقه‌افکنی بود که چنین حُکمی صادر کرد، آن‌هم با چنین بهانه مضحکی و در چنین زمانه سهمناکی برای مردم ما که بلا پشت بلا از راه می رسد؟» با افزایش اعتراضات و همراهی بخشی از هنرمندان با منتقدین این حذف طالبانی، رئیس دانشگاه آزاد، طی نامه‌ای خواستار توقف این حکم تا بررسی مجدد پرونده دکتر بیژن عبدالکریمی شد.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91357

©
@Zeitoons
منافع ملی ایران و حمایت از جبهه مقاومت پنجشیر در افغانستان
مهدی نوربخش

چرا افغانستان به اینجا رسید؟
نقش بازیگران مختلف در این تحول کاملا ناخوشایند چه بود؟
چرا حمایت از پنجشیر و دلاوران آن برای ملت ما به یک پدیده اخلاقی تبدیل شده است و چرا دولت ایران برای امنیت کشور باید از مقاومت در پنجشیر حمایت کند و راهکار برای حمایت از جبهه مقاومت پنجشیر چیست؟
ایالات متحده پس از حمله تروریستی القاعده در سپتامبر ۱۱ سال ۲۰۰۱ به آمریکا، در افغانستان دخالت نظامی کرد. بر عکس دخالت نظامی آمریکا در عراق در سال ۲۰۰۳ که بر پایه محاسبات عامدانه غلط بود و نیوکان‌ها آن‌را برای شروع یک سری تغییرات کلی در درون خاورمیانه برنامه ریزی کرده بودند، دولت آمریکا برنامه خاصی برای دخالت نظامی در افغانستان نداشت.
برنامه نیوکان‌ها برای تغییرات سیاسی در درون خاورمیانه به پیش از فاجعه سپتامبر ۱۱ بر می‌گشت و بر پایه پیدایش و برداشت از یک نظام تک قطبی بعد از فروپاشی اتحاد جاهیر شوری شکل گرفته بود. فاجعه سپتامبر ۱۱ و عکس العملی که جامعه آمریکا به این حادثه نشان داد، دولت این کشور را تشویق و یا مجبور کرد تا به این فاجعه عکس العمل شدیدی نشان دهد و برای دولت بوش در شراطی که جامعه در این کشور به لحاظ روانی سخت آسیب دیده بود، دخالت نظامی در افغانستان عکس العمل مناسبی بود. در دسامبر ۲۰۰۱ ، چندین ماه بعد از دخالت نظامی آمریکا در افغانستان، اولین کنفرانس روی اوضاع افغانستان در برن آلمان تشکیل شد.
ایران و آمریکا برروی ایجاد یک جمهوری در افغانستان هم نظر بودند و در مقابل پاکستان که می‌خواست نظام دیگری در این کشور پا گیرد مخالفت کردند. آمریکا بیش از بیست سال در افغانستان ماند و نهایتا به شکلی از این کشور خارج شد که اعتراضات بسیاری را در سطح بین المللی برانگیخت.
آمریکا از ابتدا اعلام کرده بود که برای مبارزه با تروریسم به این کشور رفته و به دنبال ملت و دولت سازی در افغانستان نیست. از زمان اوباما بحث خروج آمریکا از افغانستان و ایجاد یک توان نظامی موثرتر و کوچکتر در منطقه خاورمیانه مورد توجه و بحث قرار گرفته بود و ادامه دارد. مذاکرات برای یک قدرت جایگزین برای ایجاد ثبات در افغانستان در زمان خروج نظامی آمریکا در این کشور از زمان دولت ترامپ و با نمایندگان طالبان و نماینده آمریکا، زلمی خلیلزاد، شروع شده و پایان یافت. در مذاکرات دوحه، دولت ترامپ به خاطر اینکه می‌خواست به زودی از افغانستان خارج شود٬ امتیازات بسیار زیادی به طالبان داده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/91365
علم و شبه‌علم ۴ | گفت‌وگو با بابک زمانی

طب سنتی یک مدل از عقل‌گریزی است


▫️زیتون-محمدرضا واعظ: در حالی که معمولا برای همۀ ما این تصور کلی وجود دارد که علم در زندگی از اهمیت به‌سزایی برخوردار است و امری که علمی‌ست دارای اعتبار است، به هنگام مواجه با دانشجویان و حتی هم‌صحبتی با افراد تحصیل‌کرده در مقاطع بالای دانشگاهی، متوجه این نکته شدم که بسیاری از افراد، تفاوت بین علم و شبه‌علم و روش علمی و غیرعلمی را درست نمی‌دانند. با یک جستجوی ساده در اینترنت درباره شبه‌علم متوجه می‌شویم که به باورهایی شبه‌علم گفته می‌شود که ادعای علمی بودن دارند، ولی در واقع مطابق روش و نگرش علمی نیستند؛ یعنی وقتی به بوته آزمایش گذاشته می‌شوند، اولا آزمون‌پذیر نیستند(به تعبیر پوپر ابطال‌پذیر نیستند) و ثانیا در شرایط زمانی و مکانی مختلف، تکرارپذیر نیستند: مانند پدیده‌هایی همچون شفای کوانتومی، طب سنتی، همیوپاتی، سنگ درمانی، انرژی درمانی و ….

🔹شبه‌علم معمولا برای عموم مردم جذاب است و من در پروندۀ «از علم تا شبه علم»، کوشیده‌ام در گفت‌وگوهایی با تعدادی از افراد صاحب‌نظر راز، تاریخ‌چه و حکمتِ این جذابیت را بیابم. در نخستین گفتگو با دکتر محمدرضا سرگلزایی به ساحت زبانی، استعاری و اسطوره‌ای پدیده‌ها در کنار ساحت زیست‌شناختی و روانی آن‌ها اشاره شد. دومین گفتگو با دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران،  انجام شد و به تاریخ شبه‌علم اختصاص داشت. موضوع سومین گفتگو از این پرونده «شبه علم پزشکی یا طب جایگزین» بود که در گفت‌وگو با دکتر کیارش آرامش، مدیر و عضو هیئت علمی موسسه اخلاق زیستی دانشگاه ادینبورو پنسیلوانیا انجام شد.‌ در ادامۀ پرونده تصمیم گرفتیم گفت‌وگویی با دکتر بابک زمانی، نورولوژیست، داشته‌باشیم. آقای دکتر بابک زمانی، در روزنامه‌های شرق و اعتماد، هر هفته یادداشت‌هایی با دغدغه‌های فرهنگی و اجتماعی، می‌نویسند و در زمینه علم شبه‌علم فعالیت دارند. در این گفت‌وگو قصد داریم برخی از دیدگاه‌هایی را که در دفاع از طب سنتی، به عنوان یک طب جایگزین یا طب مکمل، مطرح است، بررسی کنیم.

▫️محمدرضا واعظ: در ادامۀ پرونده «از علم تا شبه‌علم»، تصمیم گرفتیم در این گفت‌وگویی با دکتر بابک زمانی، نورولوژیست، داشته‌باشیم. آقای دکتر بابک زمانی، در روزنامه‌های شرق و اعتماد، هر هفته یادداشت‌هایی با دغدغه‌های فرهنگی و اجتماعی، می‌نویسند و در زمینه علم شبه‌علم فعالیت دارند.

🔹در این گفت‌وگو قصد داریم برخی از دیدگاه‌هایی را که در دفاع از طب سنتی، به عنوان یک طب جایگزین یا طب مکمل، مطرح است، ارائه کنیم. درمیان این دیدگاه‌ها، یک دیدگاه حداقلی وجود دارد که طب سنتی را به عنوان یک طب مکمل در کنار طب مدرن می‌داند و یک دیدگاه حداکثری و نظریه رادیکالی که معتقد است طب مدرن به کار نمی‌آید و طب سنتی باید جایگزین آن شود.
ما در این بحث همچنین به نقد طب سنتی خواهیم پرداخت و به سه سوال اصلی در این زمینه پاسخ خواهیم داد:

۱-چرا مردم به سراغ طب سنتی می‌روند؟

۲-چرا پزشکان ما، یعنی کسانی که هفت سال در دانشکده‌های پزشکی طب مدرن خوانده‌اند و حتی برای مدتی در زمینه طب مدرن کار کرده‌اند، طب سنتی انجام می‌دهند، آن را تجویز می‌کنند و یا در برخی از دانشگاه‌ها در حال تحقیق و پژوهش در این زمینه هستند؟

۳-اصلا چرا باید طب سنتی را نقد کرد؟
و در بخش نهایی این گفتگو، سعی می‌کنیم با دکتر بابک زمانی، نگاهی هم به کتاب «علم و شبه علم» دکتر مهدی گلشنی داشته باشیم.

🔹بابک زمانی: من مقدمه شما را شنیدم و خیلی خوشحال می‌شوم که بتوانیم به این مسئله، کمی عمیق‌تر از مباحثی که در روزنامه‌ها و فضای مجازی مطرح می‌شود، بپردازیم. همانطور که می‌دانید فضای مجازی این قابلیت را دارد که ما را به تفکرات کوتاه عادت بدهد و از رفتن به عمق، بازدارد. من بسیار خوشحال هستم که در اینجا یک فرصت بیشتر فراهم شده است که بتوانیم درباره این موضوع با هم صحبت کنیم و از نظرات دوستان هم در این زمینه استفاده کنیم.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91343

©
@Zeitoons
ورزش سیاست‌زده و مدال‌های ناسالم به‌ روایتِ «آقا»

رطب‌خورده منع رطب می‌کند


▫️زیتون ـ مهسا محمدی: رهبر جمهوری اسلامی، روز گذشته در دیدار با مدال‌آوران بازی‌های المپیک و پارالمپیک توکیو بر کسانی که به گفته او با «وطن‌فروشی و خود فروشی» مدال آوردند تاخت و مدال‌های آنها را «ناسالم» خواند.
به نظر می‌رسد که این اشاره رهبر جمهوری اسلامی به آن ورزشکاران ایرانی باشد که به سایر کشورها پناهنده شدند و در زیر پرچم کشور دیگر و یا تیم پناهندگان مسابقه دادند.
رهبر جمهوری اسلامی «زد و بندهای سیاسی» را هم یکی دیگر از دلایل «ناسالم» شدن مدال‌ها عنوان کرد. او در حالی که از سیاست‌زدگی در امر ورزش گله‌مند بود در ادامه گفت که اتفاقاتی چون «نام‌گذاری کاروان ورزشی به نام شهیدان بویژه شهید سلیمانی، اهدای مدال از طرف چند قهرمان به شهیدان خاص، استفاده از چفیه به‌عنوان نماد ایثار و مقاومت و سجده برآن، رعایت حجاب و پوشش بخصوص استفاده از چادر در پرچمداری کاروان» و مواردی از این دست «تجلی ارزش‌های انسانی و دینی و معنوی» است.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91387

©
@Zeitoons
استعاره معنا را می‌سازد؛ به بهانه بازداشت توماج صالحی

📝طاها پارسا


۱. در نخستین روزهای مهاجرت در یک میهمانی خانوادگی با حضور تعدادی از ایرانیان خارج کشور سخن از فردی به میان آمد که به بی‌ادبی و بی‌ملاحظه‌گی مشهور بود. یکی از میهمانان همین‌که نامش را شنید گفت فلانی کارش از بی‌ادبی گذشته و «جفتک می‌اندازد». فرزند میزبان که در خارج کشور بزرگ شده بود و زبان مادری را هم به‌خوبی می‌فهمید، با تعجب و دهانی پرسید:«چییی؟جفتک؟» و در حالی که سعی می‌کرد با زبانِ بدن منظورش را هم نشان دهد پرسید «فلانی واقعا جفتک می‌اندازد؟». همه خندیدند و پدرش هم توضیح داد که این یک استعاره در زبان مادری است و منظور همان رفتاری نیست که چهارپا انجام می‌دهد. بعدها مشابه این اتفاق با استعاره دیگری برای فرزند خودم هم تکرار شد و سبب شد که درک ملموس‌تری نسبت به زبانِ استعاره و نقش آن در ساخت و انتقالِ معنا بیابم که «استعاره‌ها مرجع دارند، نه ارجاع حقیقی و معمولی لغات خود».

۲. یکی از مغالطاتِ منطقی رایج در رسانه‌ها، مغالطه‌ی «بزرگ‌نمایی/کوچک‌نمایی است». در این نوع مغالطه، بخشی از ابعاد خبر یا پیام، چنان برجسته می‌شود که متضمن معنای نادرست یا انتقال خبر غیرواقعی می‌‌شود. مثلا گوینده‌ی رسانه ممکن است میهمان خود را «نویسنده بیش از یک‌صد‌ کتاب و یادداشت تحلیلی درباره خاورمیانه» معرفی کند ولی میهمان تنها یک کتاب و ده‌ها یادداشت مطبوعاتی درباره خاورمیانه نوشته باشد اما مخاطب گمان می‌برد که مثلا نیمی از این تعداد را «کتاب» نوشته است.

۳. مغالطه‌ی بزرگ‌نمایی/کوچک‌نمایی یکی از عیب‌های سخن و استدلال است اما این مغالطه نباید با برخی از فن‌های بیان که امکان ساختن و انتقال هنرمندانه‌ی معنا را فراهم می‌کنند یکی انگاشته شود؛ چنان‌چه در زبان فارسی مبالغه، اغراق و غلو جملگی از صناعات ادبی‌اند. مثلا وقتی فردوسی می‌گوید «ز سمِ ستوران در آن پهن‌دشت/ زمین شش شد و آسمان گشت هشت» منظورش این است که حجم گرد و خاک و شدت پا کوبیدن اسب‌ها را هنرمندانه توصیف کند و معنایی جدید را بیافریند یا منتقل کند وگرنه با این غلو او نمی‌خواهد بگوید که یک از لایه از طبقات هفت‌گانه زمین حتما گرد و خاک شده و به یکی از لایه‌های طبقات هفت‌گانه آسمان تبدیل شده است.

۴. استعاره یکی از صناعات است؛ همان که به خاطر تشابه برای جانشین کردن یک لغت مجازی به جای یک لغت حقیقی مثل یک دلیل عمل می‌کند. استعاره پیش از اینکه به معناشناسی لغت وابسته باشد به معناشناسی جمله وابسته است. پیشینیان استعاره را بخشی از عملکرد بلاغت می‌دانستند که همان «متقاعدسازی» است؛ یعنی تأثیرگذاری بر مردم به وسیله گفتار که نه در توان برهان است و نه خشونت. اما پل ریکور افزود: استعاره نه تنها صرفِ زینت گفتار نیست، بلکه روشی است که معانی جدید از طریق آن وارد زبان می‌شود. یعنی یک استعاره واقعی شامل آگاهی جدید و شیوه‌های جدید از صحبت کردن درباره واقعیت است. از نظر ریکور یک استعاره واقعی در معنای خودش غیرقابل ترجمه است؛ زیرا استعاره معنا را می‌سازد.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91422

©
@Zeitoons
زیتون دانشجو

وزارت علوم و عبای ملانصرالدین

▫️زیتون
 ـ پس از بحث و جدل‌های فراوان حول محور حذف یا اصلاح کنکور ارشد و دکترا و نیز موضوع گزینش دانشجو در این مقاطع تحصیلی، در هفته‌ای که گذشت وزیر جدید علوم از ایده جدید خود در این راستا رونمایی کرد. مشکل اما اینجا بود که غیر از یکی دو خبرگزاری رسمی، هیچ کس طرح پیشنهاد آقای وزیر را جدی نگرفت. پرگویی‌های ایشان، هنوز از گرد راه نرسیده، اصحاب رسانه را خسته و دلزده کرد، و گویا سکوت را در برابر ایده ناب و مشعشع جناب وزیر انتخاب بهتری دانسته‌اند.

🔹محمدعلی زلفی گل در گفتگو با خبرگزاری مهر درباره جزئیات طرح پذیرش دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری با رساله کاربردی گفت: «تصمیم ما بر این است که یک نظام پیشنهادات را شکل دهیم که در این نظام پیشنهادات صنایع خصوصی دولتی ارائه شود و هر ایرانی بتواند نیازهایی را که تشخیص می‌دهد برای کشور لازم است در فرمی مطرح کرده و از طریق سامانه برای وزارت علوم ارسال کند که بعد از داوری علمی، نیازها و اولویت‌های تحقیقاتی جامعه در پایگاه استنادی جهان اسلام نمایه شود.» وی در ادامه افزود: «سپس در دانشگاه‌ها از اساتید بخواهیم در راستای نیازهایی که در پایگاه استنادی جهان اسلام نمایه شده طرح تحقیقاتی در راستای تحقق آن نیاز بنویسند و در آن مشخص کنند که چند دانشجوی دکتری و یا ارشد نیاز دارند. پس از آنکه طرح تحقیقاتی مذکور در گروه و دانشکده مربوطه تصویب شد، از طریق سازمان سنجش آموزش کشور برای آن دانشجوی شبانه و روزانه و نوبت اول و دوم که جذب می‌کنیم، دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری با رساله کاربردی جذب کنیم که خروجی و ارزشیابی پایان نامه آن مقاله نخواهد بود. وی درباره اینکه آیا در خصوص این طرح با سازمان سنجش آموزش کشور رایزنی شده است گفت: بله صحبت کرده‌ایم و در جلسه شورای معاونین نیز مطرح شده است.»

🔹تمام اطلاعاتی که می‌توان از خروجی تمام خبرگزاری های ایران در مورد طرح جدید وزارت علوم در خصوص امر خطیر انتخاب دانشجوی ارشد و دکترا که به عبارتی در واقع آینده علمی و عملی کشور را می‌سازد، یافت از همین چند سطر فراتر نمی‌رود. وزیر علوم هم البته خودش را با توضیح مفاهیمی مثل «نمایه شدن در پایگاه استنادی جهان اسلام» خودش را خسته نکرده و اساساً بعید است حتی توضیحی من باب این عبارت پیچیده و عجیب هم داشته باشد.
از سویی دیگر، رئیس شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه، در افتتاحیه حوزه علمیه امام رضا، با به لرزه درآوردن پیکر علامه طباطبایی در سرای ابدی‌اش، و با ارائه تعریفی جدید از مفاهیم فلسفیِ «علم حصولی و حضوری» آن مرحوم، دستور فرمودند که «حوزه علمیه باید علوم انسانی اسلامی تولید کند.»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91405

©
@Zeitoons
محسن فخری‌زاده چگونه کشته شد؟

هوش مصنوعی در خدمتِ ترور

زیتون–
ده ماه پس از ترور محسن فخری‌زاده٬ معاون وزیر دفاع و «دانشمند ارشد هسته‌ای»، همچنان روایات جدیدی از نحوه‌ی ترور او منتشر می‌شود. روز گذشته نیویورک تایمز در گزارشی «جزئیات جدیدی» از ترور محسن فخری‌زاده را منتشر کرد؛ انتشار این گزارش واکنش تهران را در پی داشت. به نوشته این روزنامه آمریکایی محسن فخری‌زاده با استفاده از تیربار هوشمندی که در مرکز عملیاتی «هزاران کیلومتر» دورتر از محل ترور کنترل می‌شده٬ کشته شده است. بر اساس این گزارش قطعات مختلف آن تیربار اتوماتیک، با هوش مصنوعی فعال و در خاک ایران مونتاژ و آماده فعالیت شد.

https://bit.ly/3tWeC7k

🔹ساعت ۱۲:۳۰ عصر روز جمعه ۷ آذرماه سال گذشته محسن فخری‌زاد مهابادی، چهره ارشد در برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، در منطقه آبسرد دماوند در نزدیکی تهران ترور شد. انتشار خبر ترور محسن فخری‌زاد٬ مرد «مرموز» جمهوری اسلامی باعث انتشار گسترده نام او در رسانه‌ها شد. محسن فخری‌زاده فردی در پس پرده بود و به این دلیل به رغم انتشار نامش در لیست تحریم‌های سازمان ملل یا از سوی نخست وزیر اسرائیل٬ همچنان نام او برای افکار عمومی چندان آشنا نبود.


▫️جنگ روایت‌ها
از ابتدای انتشار خبر کشته شدن محسن فخری‌زاده تا کنون، روایت عملیات ترور بارها از سوی رسانه‌های نزدیک به سپاه و چهره‌های نزدیک به وی تغییر کرده است. در اولین گزارش های منتشرشده پس از ترور روز جمعه محسن فخری زاده در آبسرد دماوند آمده بود که گروهی از مهاجمان به خودروی او حمله کرده‌اند. در بیانیه وزارت دفاع ایران در تائید کشته شدن رئیس سازمان پژوهش و نوآوری این وزارتخانه هم آمده بود که تیم حفاظت او با «تروریست‌ها» درگیر شد.

🔹خبرگزاری فارس هم در ساعات اولیه گزارش داده بود که خبرنگارش شاهد دو جسد در درمانگاه آبسرد و تخت پر از خون محسن فخری زاده بوده است. این خبرگزاری به نقل از شاهدان عینی هم نقل کرده بود که ابتدا یک انفجار رخ داد و سپس صدای رگبار به گوش رسید. خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران ایران با ارائه روایتی با جزئیات بیشتر گزارش داده بود که یک خودرو نیسان در میدان خلیج فارس آبسرد هنگام عبور خودروی محسن فخری زاده منفجر شده است. بنا به این گزارش پس از این انفجار تیراندازی روی داد که علاوه بر هدف این حمله تعداد دیگری از افراد نیز کشته شدند که هویت آنها مشخص نیست.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/91370

©
@Zeitoons