زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
اختصاصی زیتون؛ امضای یادگاری روی جسم بی جان برجام

▫️زیتون ـ یلدا امیری: گزارش‌های ضد و نقیضی از مذاکرات وین میان ایران و قدرت‌های جهانی منتشر می‌شود، مذاکراتی که گفته شده در مراحل حساس و پایانی خود قراردارد، بر اساس این گزارش‌ها پس از بازگشت علی باقری، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری‌اسلامی، تهران شرط‌های تازه‌ای را علاوه‌ بر موارد اختلافی پیشین مطرح کرده‌است. تقریبا تمامی گزارش‌ها موارد اختلافی را خواسته‌های ایران در سه موضوع عنوان کرده‌اند: «لغو تمامی تحریم‌ها»، «ارائه تضمین معتبر از سوی آمریکا» و «بسته شدن پرونده پنهان‌کاری ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی». سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی، ۹ بهمن گفت، درباره سه موضوع اصلی «رفع تحریم‌‌ها، تضمین‌ها و برخی ادعاهای مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران»، آمریکا و اروپا هنوز تصمیم نگرفته‌اند. در روزهای اخیر موضوع پنهان‌کاری ایران در خصوص برنامه هسته‌ای پررنگتر از بقیه شده است. رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شامگاه چهارشنبه ۱۱ بهمن  گفت، پرونده‌های باقی‌مانده ایران در آژانس همچنان باز است و تنها در صورتی حل و فصل می‌شود که جمهوری‌اسلامی همکاری و شفاف‌سازی کند. گروسی افزود که این پرونده‌ها هرگز به دلیل مسائل سیاسی بسته نخواهند شد و باید فارغ از مذاکرات وین برای احیای برجام حل شوند. سخنان ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز از وجود اختلافات عمیقی حکایت می‌کرد، او روز دوشنبه ۹ اسفند گفت، در صورتی که ایران از خود ناسازگاری نشان دهد، آمریکا آمادگی دارد که مذاکرات را ترک کند.

🔹سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی بامداد سه شنبه ۱۰ اسفند به سخنان پرایس پاسخ داد و در توییتر نوشت: «آمریکا سالهاست که از برجام کنار کشیده است. از این‌رو است که باید اطمینان یابیم که این اتفاق دیگر تکرار نمی‌شود. همه کشورها برای خود «گزینه‌های جایگزین» دارند، هرچند که توخالی بودن گزینه جایگزین آمریکا پیش از این ثابت شده است. درشت‌گویی و بلوف‌زنی نتیجه نداشته و نخواهد داشت. این اتخاذ تصمیم است که نتیجه می‌دهد. اگر کاخ سفید تصمیمش را بگیرد، توافق کاملا در دسترس است. ایران برای توافق آماده است، اما تا ابد منتظر نمی‌ماند.» گفتنی است، درحالی‌که کشورهای غربی همچنان بر گزینه پایان مهلت گفتگوها پافشاری می‌کنند، منابع «زیتون» خبر داده‌اند که وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی پیش‌نویسی از توافق به صورت محدود منتشر کرده‌است که شباهتی با متن پیش‌نویس توافق ۲۰ صفحه‌ای که خبرگزاری رویترز چندی پیش منتشر کرده‌بود، ندارد.

▫️منبع اختصاصی «زیتون» در وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی خبرداد که این وزارتخانه پیش‌نویسی از توافق به صورت محدود در اختیار برخی از مدیران قرار داده‌است، این مقام مطلع گفت: پیش‌نویس مذکور حاصل توافق میان ایران و غرب نیست بلکه صرفا پیش‌نویسی است که توسط ایران ارائه شده و با خواسته‌های غرب فاصله بسیاری دارد و اضافه کرد که این متن توسط علی باقری به طرف‌های مذاکره‌کننده ارائه شده و عامل واکنش‌های اخیر دولت‌های غربی است. این دیپلمات جمهوری‌‌اسلامی گفت، این پیش‌نویس دارای سه ضمیمه: «رفع تحریم‌ها»، «اقدامات هسته‌ای ایران» و «نحوه اجرای توافق» (باز اجرا) است. او با بیان اینکه براساس این متن جمهوری‌اسلامی اجرای توافق را مشروط به پایبندی طرف مقابل کرده است، افزود: این پیش‌نویس در سفر اخیر باقری به ایران تنظیم شده و براساس آن ایران انتظار دارد که در مراحل مختلف اجرای توافق اولین گام از سوی غرب برداشته شود و جمهوری‌اسلامی اعلام کرده که شروع‌کننده نخواهد بود.

🔹منبع اختصاصی زیتون گفت: جمهوری‌اسلامی با علم به اینکه دولت بایدن قادر به ارائه تضمین نیست در این پیش‌نویس تاکید بسیاری بر ارائه تضمین از سوی آمریکا دارد، او افزود، مقامات عالیرتبه نظام به دنبال آن هستند که به بهانه تضمین، سانتریفیوژها و آنچه دستاوردهای هسته‌ای می‌نامند را حفظ کنند و این شرط را در متن گنجانده‌اند که در صورت نقض برجام از سوی آمریکا اجازه بازگشت‌پذیری و احیای سریع ظرفیت هسته‌ای و بالابردن حدنصاب غنی‌سازی اورانیوم را داشته باشند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

‏
https://www.zeitoons.com/98015

©️
@Zeitoons
👍13😢1
فلسفه اخلاق فمینیستی
گفتگو با مریم نصر اصفهانی

▫️محمدرضا واعظ:
در حالی که فمینیسم، چه در جهان و چه در کشور ما، واژه حساسی است، رویکرد ما به فمنیسم در این پرونده، رویکردی آکادمیک است. در واقع، با نظر به اینکه بسیاری از کنش‌گران اجتماعی در این زمینه در حال فعالیت هستند، در این پرونده برآنیم که به صورت آکادمیک، به واکاوی فمینیسم و نقد آن بپردازیم. بعلاوه، رویکرد ما در این پرونده، قرار نیست که در جهت خاصی از فمینیسم و یا جانبدارانه باشد، بلکه سعی بر آن است که در حد توان، بدون جانبداری، نظری و میان‌رشته‌ای باشد. گفتگوی اول، «فلسفه اخلاق فمینیستی» نام دارد و در این گفتگو در خدمت سرکار خانم دکتر مریم نصراصفهانی، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی هستیم.

***

▫️محمدرضا واعظ: ابتدا در نظر داشتم که در جلسه‌ای به صورت مجزا درباره ماهیت فمینیسم صحبت کنیم تا مقدمه‌ای بر گفتگوهای بعدی باشد؛ اما خانم دکتر نصراصفهانی، معتقد بودند که در ویکی‌پدیا به راحتی می‌توان به چنین مفاهیمی دست پیدا کرد و لازم نیست که یک جلسه مجزا در این باره داشته باشیم. به این منظور، اکنون بهتر است که با مقدمه‌ای درباره خود فمینیسم آغاز کنیم، رویکرد نظری-فلسفی و تفاوت‌های آن با رویکرد رایج‌تر را که به عنوان رویکردی اجتماعی شناخته می‌شود، به صورت واضح ‌به بحث بگذاریم و سپس به سراغ بحث اصلی برویم.

🔹مریم نصراصفهانی: من خودم هم به این فکر کرده بودم که برای مقدمه بحث و صحبت از اینکه بحث از اخلاق فمینیستی، در کجا قرار می‌گیرد، لازم است که به تاریخچه فمینیسم اشاره کنیم. آن‌گونه که از متون برمی‌آید، زن‌ها در جوامع مختلف، از دنیای باستان تا امروز، نسبت به تبعیضی که علیه‌شان بوده است، اعتراض داشته‌اند، اما بحث فمینیسم یک بحث جدید و متعلق به دنیای مدرن است. اگر تاریخ شروع این بحث را جستجو کنید، عموما تاریخ فمینیسم را از مبارزات زنان برای حق رای در غرب آغاز می‌کنند و اولین موج فمینیسم را مبارزات زنان برای به دست آوردن حق رای می‌دانند. در سال ۱۹۲۰ میلادی زنان موفق به کسب حق رای می‌شوند و تا امروز تمامی زنان دنیا از این حق برخوردار هستند. در موج دوم مطالبات زنان گسترش پیدا می‌کند و به برابری‌های اجتماعی و سیاسی کشیده می‌شود. بحث اقتصاد و دستمزد مطرح می‌شود. آثار سیمون دوبوار[۱] و بتی فریدان[۲] را به عنوان شاخص‌های موج دوم معرفی می‌کنند. ‌در موج سوم فمینیسم، بحث‌های نظری آغاز می‌شوند یعنی زنان توانسته‌اند به آموزش و پرورش دست پیدا کنند و به دانشگاه بروند آنها در این موج متخصصانی هستند که از دید خودشان درمورد علوم صحبت می‌کنند. اغلب صحبت‌هایی که ما قصد داریم در پنل اول در بحث فمینیسم به آن بپردازیم مربوط به همین موج سوم است که موج جدیدی است که از اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، آغاز شده است. آثار نظری بسیاری در حوزه‌های فلسفی به نگارش درآمدند که بحث آن نگرش زنانه داشتن است و از سال ۲۰۱۲ میلادی به بعد هم بحث موج چهارم فمینیسم مطرح می‌شود که به بحث‌های توانمند شدن زنان می‌پردازد و بیشتر تمرکز آن هم برروی فضای مجازی و امکان‌هایی است که اینترنت در اختیار زنان قرار داده است.

🔹همان‌طور که می‌دانید غیر از قضیه حق رای خانم‌ها در بقیه موارد به موفقیت صددرصدی دست پیدا نکردند. ما هنوز هم حتی در کشورهای اروپایی بحث نابرابری دستمزد را داریم و مباحث اقتصادی و اجتماعی بسیاری هستند که باعث می‌شود همچنان مبارزات فمینیست‌ها در حوزه‌های مختلف چه اجتماعی و چه نظری ادامه داشته باشد. وقتی ما از فمینیسم حرف می‌زنیم، انقدر این قضیه گسترده می‌شود که به راحتی نمی‌توان مشخص کرد که آنچه که ما به آن فمینیسم می‌گوییم، چیست. برخی افراد حتی به عنوان یک برچسب از آن استفاده می‌کنند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98064

©️
@Zeitoons
👍11
پرسش از پیام‌بری؛ در عصر هوش مصنوعی*

📝یاسر میردامادی

▫️۱. مقدمه
در مخیله‌ی مسلمانی، بعثت پیامبر اسلام به معنای روزی است که محمد ابن عبدالله، که درود خداوند بر او باد، در حجاز از سوی خداوند با دریافت نخستین آیات وحی به پیامبری برگزیده شد. این رخداد محوری در تاریخ مسلمانان، به سال ۶۰۹ میلادی روی داد، ۱۳ سال قبل از هجرت پیامبر از مکه به مدینه. اختلاف نظر است که رخدادِ بعثت در ماه رجبِ این سال روی داد یا در رمضان یا ربیع الاول. در نزد شیعیان اما گویا اجماع است بر سر این‌که ۲۷ رجب، تاریخ بعثت نبی است. به هنگام بعثت، پیامبر ۴۰ یا به روایتی دیگر ۴۳ سال داشت. مشهور است که نخستین آیات وحی در غار حِراء، واقع در کوه نور در اطراف مکه، نازل شد؛ در حالی که پیامبر در انزوا به سر می‌برد و غوطه‌ور در تفکر و مراقبه بود. گفته می‌شود که نخستین آیات وحی، درست پیش از طلوع خورشید بر پیامبر فرود آمد.

🔹۲. پرسش از پیامبری

گرامی‌داشتِ سال‌گردِ بعثت پیامبر اسلام، نیک‌بهانه‌ای برای مؤمنان اندیشه‌ورز است تا در پدیده‌ی پیامبری بازدرنگ کنند: اصولا پدیده‌ی پیامبری چی‌ست؟ پیامبران چه کسانی بودند و چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با غیر پیامبران داشتند؟ کارکرد ویژه‌ی پیامبری چی‌ست؟ پدیده‌ی پیامبری در طول تاریخ چگونه فهم شده و آیا فهم واحدی از آن وجود داشته است؟ آیا هسته‌ی اصلی پیام پیامبران دست‌نخورده به دست ما رسیده است؟ آیا پیامبری در طول تاریخ پدیده‌ی موفقی از کار در آمده است؟ امروزه در قرن بیست‌و‌یکم، عصر هوش مصنوعی، آیا هنوز به پیام پیامبران احتیاج داریم؟ این‌ها تنها گوشه‌ای از پرسش‌های مرد و زن‌افکنی است که در باب پدیده‌ی پیامبری طرح می‌توان کرد. بگذارید مجموعه‌ پرسش‌هایی از این دست را «پرسش از پیامبری» بنامیم. کم نیستند کسانی که پرسش از پیامبری برای‌شان مطرح نیست. یا از آن رو مطرح نیست که گمان می‌کنند این پرسش‌ برای‌شان حل شده است – حال، چه به سود تلقی دینی از پیامبری حل شده باشد چه به سود تلقی غیر دینی – یا این‌که اصلا این مسأله‌ برای‌شان منحل شده است؛ منحل شده از آن رو که مثلا معتقدند پرسش از پیامبری‌ به جهان ماقبل مدرن تعلق دارد و دیگر مسأله‌ی «انسان مدرن» نیست.

🔹اما به نظر می‌رسد که پرسش از پیامبری نه حل شده‌ باشد نه منحل. حل نشده‌ زیرا گفت‌وگو در باب آن‌، چه در درون دین‌باوران و چه در میان متدینان و فارغ‌دینان هنوز ادامه دارد؛ منحل هم نشده زیرا پرسش از پیامبری پرسشی متافیزیکی است و کلان‌پرسش‌های متافیزیکی هنوز با ما است، کلان‌پرسش‌هایی مانند این‌که آیا خدا وجود دارد، نسبت خدا با شرور در این عالم چیست، آیا معقول است که باور آوریم خداوند پیامبرانی فرو فرستاده است و پرسش‌هایی از این دست.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98096

©️
@Zeitoons
👍9❤1🤬1
قرارگاه به جای سمن؛ زاکانی به جای ارشد

▫️زیتون- فروغ ایزدی:
«اینک پس از سالها مبارزه، باور داریم که وقت آن رسیده که مشعل برافروخته تجربه و تلاش این سال‌ها را در دستان توانای داوطلبان خلاق علاقمند و متعهد قرار دهیم تا آنها نیز به نوبه خود با انرژی و انگیزه‌ای بیشتر در راه بهبود شرایط آسیب دیدگان اجتماعی قدم بردارند و مرهمی باشند بر آلام آنان.» وقتی خانه خورشید یکی از مهمترین و موثرترین سمن‌ها و نهادهای مدنی فعال در حوزه زنان با انتشار این پست در اینستاگرام تعطیلی خود را اعلام می‌کرد مسئولان شهرداری تهران سرمست از راه‌اندازی قرارگاه‌های اجتماعی سرگرم افتتاح بوستانی برای سمن‌ها بودند؛ مصداق تام و تمامی از «یکی بر سر شاخ، بن می‌برید».

🔹البته برای فعالان این حوزه روشن بود که علت اصلی تعطیلی همان یک جمله کوتاه لیلا ارشد بود: با دستهای بسته نمی‌توان شنا کرد. هفته اول اسفند لیلا ارشد به برخی خبرنگاران حوزه اجتماعی گفت که خانه خورشید در شرف تعطیلی است و هفته دوم همشهری در گزارشی با عنوان خورشید از شهر رفت این خبر را رسمی کرد. درست یکسال پیش در همین روزها ۱۳ اسفند ۱۳۹۹ حکم انحلال جمعیت امام علی را صادر کردند. هشت ماه قبل از آن با شکایت قرارگاه ثارالله سپاه، شارمین میمندی نژاد موسس جمعیت امام علی (ع) و دو تن از اعضای روابط عمومی این جمعیت دستگیر و زندانی شده و فعالیت این نهاد مدنی با حدود ده هزار عضو داوطلب نیز متوقف شده بود.

🔹امسال هم در همان زمان با اعمال فشارهای مرئی و نامرئی، چراغ یک نهاد مدنی دیگر را خاموش کردند. به نظر می‌رسد برای فعالان مدنی و اجتماعی این اول ماجراست؛ تازه به قدرت رسیدگان در ایران اعلام کرده‌اند از این پس مسائل این حوزه را در «قرارگاه‌های اجتماعی» حل و فصل خواهند کرد.

▫️چرا این خبر مهم است؟
در ابتدای دهه هشتاد، جامعه‌شناسان مدام از بحران‌های اجتماعی در این دهه حرف می‌زدند و سیاستگذاران را به اتخاذ تدابیری برای کاهش بحران تشویق می‌کردند. علیرغم افزایش تورم در این دهه، قیمت مواد مخدر و مخصوصا مواد محرکی چون شیشه انقدر پایین بود که تعداد قابل توجهی را درگیر کرد. ورود شیشه به چرخه مصرف مواد در ایران علاوه بر سایر ایرادات یک ویژگی مخرب تر از همه با خود داشت و آن تخریب شدید بدن و ذهن فرد مبتلا و سوق سریع او به سوی کارتن‌خوابی بود. کارشناسان حوزه اعتیاد تحلیل می‌کردند اگر مصرف مواد سنتی مثل تریاک طی ده سال فرد را کارتن‌خواب میکرد شیشه در عرض سه سال او را به همان نقطه می‌رساند. خانه خورشید در چنین شرایطی برای کمک به زنان معتاد پا گرفت. خانه خورشید نخستین مرکز کاهش آسیب اعتیاد زنان در ایران بود که به همت لیلا ارشد و سرور منشی زاده در بهمن ۸۵ در دروازه غار تهران واقع در منطقه ۱۲ تاسیس شد. هدف اولیه آنها ارائه خدمات و کاهش آسیب‌های ناشی از اعتیاد برای زنان مصرف‌کننده مواد بود. در زمستان ۹۳ هدف گروه را تغییر دادند و حمایت‌ها را بر زنانی که قطع مصرف کرده و فرزند داشتند متمرکز کردند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98082

©️
@Zeitoons
👍9👎1👏1
روسیه دستش را رو کرد؛ بازی در اوکراین با کارت ایران

▫️زیتون ـ مهسا محمدی:
بالاخره آنچه نباید، اتفاق افتاد و ترکش‌های جنگ روسیه و اوکراین از مسافتی به ظاهر بعید به ایران خورد. 
روز گذشته، شنبه ۱۴ اسفند، سرگی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در مورد مذاکرات برجام گفت: «از ایالات متحده تضمین‌های کتبی می‌خواهیم که تحریم‌ها[ی جدید] علیه روسیه [بر سر جنگ اوکراین] آسیبی به همکاری‌های روسیه و ایران وارد نکند.». این موضع روسیه بالاخره در کمال ناباوری صدای مقامات ایران را در آورده و آنها این حرف را «غیرسازنده» توصیف کردند. به جز لاوورف، میخاییل اولیانوف، سفیر مسکو در وین هم همان روز شنبه در توییتر خود نوشت که از اروپایی‌ها خواسته به پرسش‌های او در مورد چگونگی ادامه همکاری روسیه در شرایط تحریم با برنامه هسته‌ای ایران که بخش مهمی از برجام است، پاسخ دهند.

🔹مدیرعامل خبرگزاری رسمی دولت مدعی شده که علاوه بر روسیه، چین نیز تضمین‌های مشابهی برای حفظ روابط اقتصادی با ایران خواسته. در واکنش به این تحرکات جدید، یک مقام ایرانی در تهران در گفتگو با رویترز گفته: «روسیه این خواسته را دو روز پیش طرح کرد. فهم ما این است که مسکو با تغییر موضعش در وین می‌خواهد منافعش در جای دیگر را تامین کند. این کار روسیه برای مذاکرات وین سازنده نیست.» ایرنا، خبرگزاری دولتی ایران اما این گفتگو را «خبرسازی» خوانده و تاکید کرده: «هیچ مقام ایرانی مرتبط با مذاکرات هسته‌ای و آگاه در این زمینه، چنین گفت‌وگویی با رویترز صورت نداده» با فرض صحت گفتگوی رویترز، اشاره مقام ایرانی به تلاش روسیه برای کم کردن بار تحریم‌هایی است که بر سر جنگ اوکراین هر روز نو به نو برای این کشور از راه می‌رسند و حال او به نوعی توافق هسته‌ای ایران را ـ که در آن نقش مهمی هم داردـ به گروگان گرفته تا از بار آن تحریم‌ها بکاهد. چنانچه مقام ایرانی هم اشاره کرد، گمانه‌زنی می‌شود که این روند منجر به آن شود که روسیه «همکاری سازنده‌اش» در مذاکرات وین را کاهش دهد و یا به عبارت بهتر در راه رسیدن به توافق کارشکنی کند.

▫️کارشکنی در دقیقه ۹۰
این خواسته‌ها در حالی از سوی روسیه و چین طرح شد که مقامات غربی و ایرانی می‌گویند به معاهده‌ای برای بازگرداندن توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) بسیار نزدیک هستند. توافقی که به گزارش رویترز «اکثر تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را در ازای محدودیت‌های شدید اما موقت برنامه‌های هسته‌ای تهران لغو می‌کند.» یک روز پیش از این، جمعه ۱۳ اسفند، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که ایران برای «نهایی کردن توافق خوب و فوری» در مذاکرات احیای برجام آمادگی دارد. همزمان طرف‌های غربی نیز از رسیدن به توافقی قریب‌الوقوع خبر داده بوند. انریکه مورا، معاون جوزپ بورل و هماهنگ‌کننده مذاکرات وین در یک پیام توئیتری از ورود به مراحل پایانی گفت‌وگوهای احیای برجام خبر داده بود و جالینا پورتر، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز روز جمعه در یک نشست خبری از «پیشرفت‌های چشمگیر» در مذاکرات وین سخن گفته بود. هر چند خاطر نشان کرده بود که، هنوز برخی مسائل سخت حل نشده باقی مانده اما اگر ایران جدیت نشان دهد می‌توان ظرف چند روز به تفاهم رسید.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98141

©️
@Zeitoons
👍7❤1
وحی و رؤیا هر دو یک تن بوده‌اند 

📝عبدالکریم سروش

▫️توضیح
: آن‌چه در ادامه می‌آید ابیاتی از منظومه‌ی در دست انتشار «جرس‌جنبانان اصلاح» سروده‌ی عبدالکریم سروش است که  به‌مناسبت بعثت پیامبر اسلام برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته است.

***

گرچه گفتِ آن عزیزان حجّت است
لیک قرآن سمع و ذوق و رؤیت است

فلسفی چون متهم افتاده است
این حقیقت از قلم افتاده است

هست قرآن خواب‌های مصطفا
خواب‌های مصطفای پرصفا

روز رستاخیز و رؤیای اَلَست
حور و غلمان، جام‌های مِی به دست

عیسی و بر آسمان‌ها رفتنش
یونس و در قعر دریا خفتنش

انکساف آفتاب و اختران
دوزخ و اشکنجه‌ و گُرز گِران

مریم بکر و مسیحا زادنش
آهن و از آسمان افتادنش

نوح و نهصد سال دعوت کردنش
باد و اورنگِ سلیمان بردنش

خضر و طفل نامسلمان کشتنش
قصّه موسا و حیران گشتنش

قصّه معراج و اسطرلاب‌ها
تخت یزدان بر فراز آب‌ها

قصّه ابلیس و استکبار او
آدم و عصیان و استغفار او

قصّه استاره‌های دیو‌سوز
تیر باران از کمانِ قُل اَعوذ

کی توان گفتن به بیداری‌ست این
یا جنون و صرع و بیماری‌ست این؟

چون‌که قرآن را تلاوت می‌کنی
خویشتن را دان مخاطب ای سَنی!

آن چنان پندار کالهامی به توست
تا بدانی معنی قرآن دُرست

سهروردی گفت این، اقبال هم
عارفان و زمره ابدال هم

لیک با من گفت این راز خفی
رازدانی، کاردانی، عارفی:

چون که می‌گیری تو قرآن را بدست
تا نپنداری ز بالا آمده است

این چنین اندیش کان از نای توست
خواب می‌بینی و آن رؤیای توست

خواب می‌بینی حُجُب برخاسته است
حق تعالی محضری آراسته است

بر یسارت آتش سوزان او
نوزده افرشته آتشبان او

بر یمینت باغ‌های دل‌پذیر
جوی آب و انگبین و خمر و شیر

این طرف در لغو و تأثیم[۱] و خصام
آن طرف یکسر سلام اندر سلام

قیر و زَقّوم و ضریع[۲] اندر جحیم
موز و رُمّان[۳] و رُطب اندر نعیم

این طرف گریان و بریان از عذاب
آن طرف آسوده در حُسن‌المآب[۴]

می‌دمند افرشتگان در صورها
غلغل‌افکن غرّش شیپورها

مردگان برجَسته از گور کهن
خاک‌ بر رخسار در یکتا کفن
نیک می‌بینی که روز محشرست
هر کسی را نامه‌ای اندر بَرَست

این یکی نامه همی پَرّد به چپ
«وان دگر سوی یمین اندر طلب»[۵]

بانگ می‌آید ز سوی آسمان:
«مُلک از آن ماست» اینک، این زمان

این چنین دیده است در رؤیا رسول
تا تو بیداری کِی‌ات افتد قبول؟

چون‌که در معراج این اسرار دید
کی تو بینی آن چه آن سالار دید؟

هین بیا و محرم این راز شو
با خیال مصطفا انباز شو

چشم آیت‌بین و سنّت‌بین گشا
وانگهان آغوش خود بر دین گشا

او جهان را دید آیت‌های حق
کاندرو جاری‌ست سنّت‌های حق


🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98175

©️
@Zeitoons
👍17👎2🔥1
آیا اسراییل می تواند در اوکراین میانجی صلح باشد؟!

📝احسان ابراهیمی


▫️پس از تهاجم دیکتاتور متوهم مسکو به کشور آزاد و دموکراتیک اوکراین و گیر کردن در باتلاقی که مقاومت خیره‌کننده مردم و دولت و ارتش اوکراین برایش رقم زدند، تلاش‌های پنهانی از سوی حاکم کرملین برای مذاکره و یافتن راه خروجی ازین دام خودساخته آغازیدن گرفت. تاکنون فرانسه، ترکیه و اسراییل سه کشوری بودند و هستند که پیش‌قدم میانجیگری و ایجاد پل ارتباطی برای حل این مناقشه شده‌اند. سفر اخیر نخست‌وزیر دولت ائتلافی اسراییل به مسکو گمانه‌زنی‌ها را درباره نقش پررنگ وی در این تحولات وارد فاز جدیدی کرده است. اما پرسش اساسی این است: نخست‌وزیر اسراییل با چه سابقه‌ای قصد میانجیگری درباره مذاکرات صلح دارد؟

🔹در طول تمام سال‌های تشکیل دولت اسراییل و به‌ویژه پس از جنگ شش روزه که منجر به تصرف بخش‌هایی جدید از سوی اسراییل شد تا کنون تمام تلاش‌ها برای رسیدن به صلحی حتی در حد کمترین خواسته‌ی فلسطینیان از سوی دولت متجاوز و سرکش اسراییل به بن‌بست رسیده است و خط قرمز شهرک‌های یهودی‌نشین و وضعیت کنترل بیت المقدس شرقی همچنان از سوی تمام جریان‌های حاکم در اسراییل رعایت شده است. در طول دهه‌ها چندین رییس‌جمهور در کاخ سفید و چندین پادشاه در اردن و عربستان تلاش کرده‌اند تا با بیشترین سطح از انعطاف، اسراییل را برای به رسمیت شناختن صلح با فلسطینیان به پای میز مذاکرات واقعی صلح بکشانند اما تمامی تلاشهای‌شان با سرسختی و یک‌دندگی طرف اسراییلی به شکست منجر شده و اوضاع را در خاورمیانه بدتر کرده است. ترور رهبران کشورهای همسایه و کوفتن بر طبل جنگ برای تداوم اشغالگری و نادیده گرفتن حقوق مردم فلسطین و همسایه ها به اسم دفاع مشروع از دیگر ترفندهای دولت سرکش اسراییل در تداوم وضعیت بحرانی خاورمیانه است. حال با این سابقه و تاریخچه نخست‌وزیر دولت حداقلی اسراییل تلاش می‌کند میان روسیه و اوکراین دست به میانجیگری زند.

🔹این سرسختی در مذاکرات صلح از سوی اسراییل، همراه است با تمام سرکشی‌ها و نقض قطعنامه‌های سازمان ملل و شورای امنیت در ممنوعیت و توقف شهرک‌سازی و اسکان یهودیان در سرزمین‌های اشغالی پس از جنگ ۱۹۶۷. به دیگر سخن، اسراییل نه تنها هماره در مذاکرات صلح به دنبال به شکست کشاندن آنها و خرید زمان و پافشاری یکطرفه بر حداکثر امتیازهای ممکن بوده است، بل در برابر جامعه جهانی و قطعنامه‌های شورای امنیت (که از بالاترین میزان حمایت برخوردار است) هماره ناقض و سرکش بوده است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98182

©️
@Zeitoons
👍4👎1🔥1
ارز ترجیحی؛ درد یا درمان؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری: پس از دو ماه جدالِ مجلس و دولت برای عدم پذیرش مسئولیت حذف ارز ترجیحی یا دولتی، سرانجام مجلس در روز ۱۵ اسفند، با ۱۹۴ رای مثبت با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از بودجه سال آینده موافقت کرد. البته مجلس تلاش کرد تا با مشروط کردن این مصوبه، از بار مسئولیت خود درباره عواقب احتمالی این تصمیم بکاهد. شرط مجلس ارائه کالابرگ الکترونیک (کوپن) برای جبران افزایش قابل پیش‌بینیِ قیمت کالاهای اساسی بود. در این مصوبه آمده که در صورت اجرایی شدن این طرح کالاهای اساسی و دارو باید «به نرخ شهریور ۱۴۰۰ به دست مردم برسد.»

🔹علاوه‌ بر این رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه، با تفسیر خود مسئولیت دولت را افزایش داد و گفت که مجلس شورای اسلامی، اختیار حذف ارز ترجیحی را به دولت واگذار کرده و الزامی برای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نیست، «تصمیم نهایی حذف با دولت است.»
یکسان‌سازی نرخ ارز، بخشی از سیاست کلی «تحول اقتصادی» است که در دولت احمدی‌نژاد آغاز شد و آیت‌الله خامنه‌ای بارها از آن سخن گفته‌است. همزمان با تصویب این لایحه، وبسایت رسمی آیت‌الله خامنه‌ای دو مصاحبه با مضمون تحول و جهش اقتصادی، بدون اشاره به موضوع ارز ترجیحی منتشر کرد که برپایه سخنان ۱۰ بهمن رهبر جمهوری‌اسلامی در دیدار با فعالان اقتصادی است. علی خامنه‌ای در این سخنرانی گفت که آمارهای اقتصادی کشور در دهه ۹۰ «خرسندکننده نیست» و تقصیر این مسئله متوجه «مسئولان دولتی» است. نهادهای نظامی و امنیتی مانند سپاه پاسداران نیز بر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تاکید دارند. «مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری» که از آن با عنوان بازوی پژوهشی سازمان برنامه و بودجه یاد می‌شود هم روز ۱۹ بهمن با انتشار پژوهشی ارز ترجیحی را به ضرر اقشار کم‌درآمد دانست و نوشت که منتفعان اصلی سیاست ارز ترجیحی، دهک‌های پردرآمد هستند.

▫️چرا این خبر مهم است؟

سال‌هاست که اقتصاددانان در دو طیف اصلی نهادگرا و لیبرال، از لزوم اصلاحات ساختاری در اقتصاد جمهوری‌اسلامی سخن می‌گویند و حذف ارز دولتی را یکی از موارد اصلاحی می‌دانند، اما بسیاری از کارشناسان تاکید کرده‌اند که باید زمان مناسبی برای این اقدام پیدا کرد. دولت رئیسی تصمیمی برای اصلاحات اقتصادی ندارد و به نظر می‌رسد که حذف ناگهانی و برنامه‌ریزی نشده ارز دولتی را با هدف جبران کسری بودجه در دستور کار قرار داده‌است. اینکه آیت‌الله خامنه‌ای نتیجه هیچ‌یک از سیاست‌های نظام را نمی‌پذیرد رویه‌ای معمول است، اگرچه تصمیم‌گیری در تمامی موضوعات مهم و حساس کشور توسط شخص او انجام می‌شود. چندی پیش به دنبال نامه رئیس بانک مرکزی به رهبرجمهوری‌اسلامی درمورد فشار دولت و مجلس به بانک‌ها، خامنه‌ای توصیه کرد که مجلس و دولت تکلیف مالایطاق به بانک‌ها تحمیل نکنند تا نظام بانکی و مالی کشور با مشکل مواجه نشود. اینگونه دولت نیز بر سیاست حذف ارز دولتی پافشاری بیشتری کرد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98193

©️
@Zeitoons
👍8
زیتون دانشجو| دفع حداکثری

▫️زیتون:
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در نشست پایان سال با روسای دانشکده‌ها از اعلام آمادگی این دانشگاه برای جذب نخبگان خبر داد. البته ایشان در شرایطی از جذب صحبت می‌کند که گویی اطلاعی از اخراج‌های پی در پی اساتید در چند ماه گذشته‌ ندارد. این اساتید روزی نخبگان همین سرزمین بودند که ماندن را بر کوچ ترجیح دادند و حالا این طور نقره داغ می‌شوند. به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا زالی، «رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی در این نشست ضمن اعلام ایجاد سازو کارهایی با هدف افزایش توانمندی اعضای هیئت علمی، پیشرفت در حوزه تحقیقات و فناوری، تبدیل شدن به دانشگاه نسل سوم با نگاه فن آور محور، جذب نخبگان را از جمله برنامه‌های سال ۱۴۰۱ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی عنوان کرد.» در نخستین مقاله دکتر محمد فاضلی پس از اخراج ایدئولوژیکش از دانشگاه شهید بهشتی که در روزنامه اعتماد به چاپ رسید، تحلیلی هوشمندانه و علمی از منظر سیاست عمومی به اخراج اساتید ارائه شده‌است. ایشان در ابتدا با تاکید بر اینکه «این نوشتار ابدا ناظر بر مساله‌ای شخصی نیست، آن را کمکی برای بهبود حکمرانی» دانست.

🔹ایشان در ادامه می نویسند: «دانشگاه اگر از دو خصیصه استقلال و آزادی دانشگاهی بهره ببرد، می‌تواند سرزنده باشد. دانشگاه فقط در این صورت است که خود را در قبال جامعه مسوول و پاسخگو حس می‌کند. دانشگاهی که با انواع سازوکارها از قبیل رویه‌های غیرشفاف مداخله سیاست در انتخاب اساتید، تنظیم برنامه درسی براساس منویات افرادی با گرایش‌های خاص در شوراهای حکومتی و حضور و سیطره انواع نهادهای دارای ماهیت سیاست در محیط دانشگاه و موثر بر فرایندهای آن ادامه حیات بدهد، قادر به حفظ استقلال و آزادی آکادمیک نیست و دیر یا زود به انواع صورت‌های زوال دچار می‌شود.» محمد فاضلی در خصوص اخراج خود در بخشی از همین مقاله می گوید: «مورد قطع همکاری با محمد فاضلی، مصداق این شیوه مداخله سیاست در دانشگاه است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98218

©️
@Zeitoons
👍4
هشت مارس؛ زنان و جمهوری اسلامی در سالی که گذشت

▫️زیتون- امروز هشتم مارس است. روزی برای شنیدن صدای زنان و به خاطر آوردن مطالبات‌شان. «زیتون» به همین مناسبت نگاهی کرده به آنچه مجلس «انقلابی»، دولت سیزدهم و نهادهای امنیتی و انتظامی طی یک سال گذشته در حوزه زنان انجام دادند.

▫️مجلس انقلابی و زن به مثابه ابزار تولید مثل

طی یک سال گذشته یکی از اولویت‌های اصلی مجلس «انقلابی»، پیگیری «سیاست‌های کلی خانواده» بود که در سال ۹۵ از سوی رهبر جمهوری اسلامی ابلاغ شد. آیت‌الله خامنه‌ای طی سال‌های اخیر بارها به لزوم افزایش جمعیت ایران اشاره کرده و درباره پیر شدن جمعیت هشدار داده است. آمار و ارقام اما این هشدار را تایید نمی‌کند و برآوردها نشان می‌دهد تا ۳۰ سال آینده، جمعیت بالای ۶۰ سال ایران کمتر از ۲۸ درصد خواهد بود. با توجه به اهمیت این موضوع برای رهبر جمهوری اسلامی، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز در این‌باره گفت: «مجلس سیاست‌های کلی خانواده را نقشه راه خود می‌داند.» در نهایت در ۱۹ آبان ماه امسال مجلس یازدهم قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» را پس از تایید شورای نگهبان برای اجرا به دولت ابلاغ کرد. از جمله بندهای مناقشه برانگیز این قانون مواد مربوط به «حمایت‌های مادی و معنوی برای تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری است»، از جمله پرداخت یک میلیون تومان بلاعوض برای سرمایه‌گذاری در بورس بنام فرزندان متولد سال ۱۴۰۰ و بعد از آن، افزایش ۲۵ درصدی سقف تسهیلات مسکن برای خرید و ساخت و همچنین وام جعاله مسکن به ازای هر فرزند و افزایش دو ساله دوره بازپرداخت و یا تسهیلات قرض‌الحسنه برای تولد فرزند اول تا پنجم و بالاتر به ترتیب از ۱۰ تا ۵۰ میلیون تومان با تنفس ۶ ماهه.

🔹این قانون همچنین ارائه داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری در داروخانه‌ها را محدود و هرگونه توزیع رایگان و ارائه اقلام مرتبط با پیشگیری از بارداری، کار گذاشتن اقلام پیشگیری و تشویق به استفاده از آن‌ها را در شبکه بهداشتی درمانی کشور ممنوع کرده است. در همین رابطه وزارت بهداشت از به کار بردن عبارت‌هایی مانند حاملگی پرخطر منع شده است. در زمان تصویب این قانون سازمان دیدبان حقوق بشر، آن را ناقض حقوق زنان در زمینه سلامت جنسی و باروری دانست و خواستار لغو هرچه سریع‌تر این قانون ضد حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی ایران شده بود. این گزارش تاکید داشت که طرح یاد شده برخلاف ادعای مقام‌های ایران مبنی‌بر حمایت از فرزندآوری و منافع خانواده‌ها، سلامت و جان زنان ایرانی را به خطر می‌اندازد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98238

©️
@Zeitoons
👍4
واکاوی فمینیسم در زمانه ما | الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر
گفتگو با زهرا مبلغ

▫️محمدرضا واعظ: این‌که تصویر غالب و رایج از خدا در ادیان سنتی، مذکر است، چقدر بر فهم ما از دین، واقعیت مذهبی و برهم کنش‌های اجتماعی و سیاسی ما اثر نهاده است؟ آیا ممکن است که این نمادهای مذکر در وصف خدای ادیان تنها بر ساخته‌های فرهنگی و اجتماعی باشند؟ آیا می‌توان از تصویر خدای مذکر فراتر رفت؟ این پرسش‌ها، مسیر اصلی تاریخ نه چندان بلند الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر را تعیین کرده و به پیش برده­است. از نیم قرن پیش تا امروز متفکرانی از رشته‌های مختلف دانش، از باستان‌شناسی و تاریخ تا ادبیات و فلسفه و زیست‌شناسی، درباره تصویر جنسیت یافته الوهیت و نسبت آن با فرهنگ پدرسالارانه پژوهش کرده‌اند. این پژوهش‌ها و کوشش‌ها امروز نه فقط تا حدودی تصور رایج از الوهیت را اصلاح کرده و یا تغییر داده‌اند بلکه روش‌های تفسیر و فهم متن مقدس (هرمونتیک)، ماهیت نهاد مذهب و جایگاه زنان در آن را نیز بسیار متاثر کرده‌اند. در دومین بحث این پرونده و این گفتگو مهم‌ترین مضامین شکل‌گرفته در الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر را با خانم دکتر زهرا مبلغ بسیار کوتاه مرور خواهیم کرد و به این پرسش خواهیم پرداخت که: آیا فهم متون مقدس به راستی با جنسیت پیوند دارد؟ آیا الهیات فمینیستی یا الهیات زنانه‌نگر بینش یا رهیافتی اصیل و موثر به دین بوده است یا نه؟ آیا چنین الهیاتی نسبتی با برهم کنش‌های فرهنگی ما داشته است؟ و اگر داشته به چه نسبتی بوده است؟ خانم دکتر زهرا مبلغ! لطفا قبل از هرچیز یک توضیحی درمورد اصطلاح زنانه‌نگر بدهید. می‌دانم که اولین بار استاد ملکیان از این اصطلاح استفاده کردند ولی، اگر توضیحی درباره عنوان و اصطلاح زنانه‌نگر بدهید و بعد هم مقدمه‌ای بگویید یا در مقدمه آن را بگنجانید، ممنون خواهم بود.


🔹زهرا مبلغ: بله حتما. پس من ابتدا توضیح خیلی مختصری می‌دهم و بعد به سراغ بحث اصلی می‌روم. شاید به نظر برسد که واژه زنانه‌نگر که تقریبا در هفت یا هشت سال اخیر استفاده می‌شود و بیشتر رایج شده، ترجمه واژه فمینیزم یا فمینیست باشد. ولی واقعیت این است که این ترجمه که به نظر می‌رسد اولین بار پیشنهاد آقای ملکیان بوده، اما من فکر می‌کنم قبل از آن هم در برخی متون به کار رفته و سعی می‌کند که یک فهم جامع‌تری از نگاه به اصطلاح زنانه به واقعیت بدهد. در واقع این فقط ترجمه واژه فمینیسم نیست بلکه همان‌طور که می‌دانیم جنبش فمینیسم، در یک سالی شروع شده و به یک دستاوردهایی رسیده است. یکی از مهم­ترین انتقادهایی که در همان اوایل به آن شد، این است که این جنبش از اساس، توسط زنان طبقه متوسط و سفیدپوست امریکایی و بعد در اروپا راه‌اندازی و پیگیری شده، برای همین همه مفاهیمی که درست کرده و منافعی که دارد پیگیری می‌کند، ناظر به منافع، مفاهیم و فهم این زن‌های طبقه متوسط سفیدپوست از واقعیت، امورسیاسی و مناسبات قدرت نیست، بنابراین یک عده دیگری از زن‌ها، مخصوصا زن‌های سیاهپوست که به لحاظ جغرافیایی به امریکا نزدیک­تر بودند، برای این­که این را اصلاح کنند یا درواقع صدای خودشان، خواسته‌های خودشان و منافعی که در نظر داشتند را برسانند، به جای واژه فمینیسم از واژه Womanism استفاده کردند. یعنی گفتند ما زن هستیم و زن‌ها هم با همدیگر همان‌قدر تفاوت دارند که زن‌ها با مردان. یعنی در مسئله تفاوت، تفاوت بین دو جنس نیست بلکه اصلا تفاوت بین افراد است و ما باید صدای زن‌های مختلف با نژادهای مختلف و جایگاه‌های مختلف باشیم. اگر نخواهم که واژه طبقه را به کار ببرم، عقیده داشتند که باید صدای جایگاه‌های اجتماعی مختلف، ادیان مختلف و مشاغل مختلف هم شنیده شود، اگر بخواهیم خودمان را محدود کنیم به خواسته‌ها و نگاه‌هایی که جنبش‌های به اصطلاح فمینیستی اولیه دارند، ما دوباره همچنان داریم آن فرآیند سرکوب و نادیده گرفتن صدا و خواسته زنان دیگری را که اتفاقا بیشتر دیده نشده‌اند را تکرار می‌کنیم. پس در واژه Womanism، یک بخشی از تفکرات زنان به کار رفت و بعد واژه‌های دیگری هم به وجود آمدند که می‌خواستند نشان دهند که دقیقا مثل زنان سفیدپوست طبقه متوسط امریکایی فکر نمی‌کنند و خواسته‌های دیگری دارند، طور دیگری جهان را می‌بینند و یک سلسله مراتب دیگری در نظام‌های اجتماعی‌اشان تعریف شده است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98265

©️
@Zeitoons
👍7❤2
🍃پیام زهرا رهنورد به مناسبت ۸مارس از زندان اختر

▫️روز جهانی زن را به وجدان عمومی بشريت و شعور و آزادی زنان تبريک می‌گویم، در حاليكه زنان آزادی‌خواه كشور ما در زندان‌اند و در روزی كه در گوشه و كنار جهان، زنان، بخش اعظم فقيران و بی‌منزلتان و بی‌قدرتان را تشكيل می‌دهند و در روزی كه تجاوز قدرت‌ها به سرزمين‌هایی مثل افغانستان و يمن و اوكراين، اولين قربانيان‌شان زنان و كودكان هستند و در حاليكه در كشور ما زنان قربانی قوانين زن‌ستيزانه می‌شوند، به جای هر شعاری، حکمرانان در جهان، به‌ویژه در ایران که زنان در سخت‌ترین شرایط نابرابری گرفتارند، باید تلاش کنند به جای دستورالعمل‌های قیم‌مآبانه، روز زن را به فرصتی برای رفع سرکوب و نابرابری و سعادت و رفاه زنان تبدیل کنند.

🔹حصر اختر | ١٤٠٠/١٢/۱۷

*متن و تصویر: اینستاگرام نرگس موسوی

©️
@Zeitoons
❤7
نفوذی‌های معتمد؛ وقتی «رسانه معاند» منبع موثق می‌شود

▫️زیتون- سولماز ایکدر:
مخاطبان رسانه‌های نزدیک به حاکمیت احتمالا هیچ وقت گمان نمی‌بردند در فارس، تسنیم و مشرق خواننده گزارش‌هایی در تایید «بی‌بی‌سی فارسی» باشند.
دوشنبه شب کاترین پرز شکدم، ستون‌نویس ثابت وبسایت آیت‌الله خامنه‌‌ای، که اخیرا یادداشتی جنجالی در تایمز اسرائیل منتشر کرده، در برنامه شصت دقیقه بی‌بی‌سی حاضر شد و در پاسخی صریح به مجری این برنامه گفت: «جاسوس نیستم.» خبرگزاری فارس به نقل از بی‌بی‌سی فارسی در این رابطه نوشت: «نه جاسوس بودم و نه با کسی از مقامات ایرانی رابطه‌ای داشتم. او گفت که این مطالب را او هم در فضای اینترنت دیده ولی آن‌ها را بیش از آنکه علیه خود بداند توهین به مقامات ایرانی تصور می‌کند.» تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران نیز در گزارشی مشابه با استناد به همین گفت‌وگو با بی‌بی‌سی فارسی نوشت: «به‌خلاف آنچه گفته می‌شود به هیچ اسنادی در ایران دسترسی نداشته‌ام و آن که در انتهای مطلبم در تایمز اسراییل نوشته‌ام که ایران به‌دنبال سلاح اتمی است صرفاً برداشت شخصی‌ام است که می‌تواند کسی بپذیرد یا نپذیرد، اما برای این حرفم نه به سندی دسترسی داشته‌ام و نه با کسی صحبت کرده‌ام.» از صبح روز گذشته (سه شنبه) «افسران جنگ نرم» در اقدامی هماهنگ به سبک رسانه‌های نزدیک به حاکمیت و منبع قرار دادن «بی‌بی‌سی فارسی» تلاش داشتند این موضوع را القا کنند که کاترین پرز شکدم جاسوس نبوده است.

🔹این یکی از دفعات معدودی است که برای این طیف خاص، بی‌بی‌سی فارسی منبع موثق خبری ارزیابی شده است. این در حالی است که تا پیش از این بارها تنها مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی برای فعالان سیاسی و اجتماعی به عنوان مصداق جرم تلقی شده بود. از جمله حسین نورانی‌نژاد که به دلیل شرکت در یک برنامه بی‌بی‌سی فارسی و دعوت از مردم برای شرکت در انتخابات سال ۹۲ با اتهام تبلیغ علیه نظام روبرو و به زندان محکوم شد.

▫️آنها هم جاسوس نبودند
نزار زکا، شهروند لبنانی که با اتهام جاسوسی نزدیک به چهار سال در ایران زندانی بود نیز پس از آزادی از زندان بارها در گفت‌وگوهای تلویزیونی تاکید کرد که جاسوس نبوده است و به دعوت دولت به ایران سفر کرده بود. زکا که اقامت آمریکا را دارد، به اتهام «روابط عمیق با سرویس‌های امنیتی و جاسوسی آمریکا» در سال ۲۰۱۵ در ایران بازداشت شد و در سال ۲۰۱۶ به ۱۰ سال زندان محکوم شد. شهیندخت مولاوردی، دستیار وقت رییس‌جمهوری ایران در امور حقوق شهروندی، شهریور پارسال گفته بود که برخورد قضایی با نزار زکا مورد تأیید دولت حسن روحانی نیست اما دولت در تأثیرگذاری بر این پرونده ناکام بوده است. او در نهایت با پادرمیانی حزب‌الله لبنان و میشل عون بدون رفع اتهام جاسوسی از زندان آزاد شد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98302

©️
@Zeitoons
👍11👎1
توقف مذاکرات هسته‌ای؛ جنگ در اوکراین، شکست در ایران

▫️زیتون ـ یلدا امیری: این روزها نه ردی از شعار «نه‌ شرقی، نه‌ غربی» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی می‌توان یافت و نه اثری از «سه اصل عزت، حکمت، مصلحت»؛ توقف و تعلیق مذاکرات احیای برجام «به دلیل عوامل خارجی»، خبری که توسط مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ظهر جمعه ۲۰ اسفند اعلام شد، به گمانه‌زنی‌ها در مورد نقش روسیه در ایجاد مانع در توافق هسته‌ای دامن زد. تهاجم روسیه به اوکراین در دنیایی که دهکده‌ جهانی خوانده می‌شود، نه تنها این دو کشور بلکه دیگر کشورهای دور و نزدیک را نیز تحت‌تاثیر قرار داده‌است، جنگی که به نبرد میان جهان غرب و شرق تعبیر می‌شود. در این میان به نظر می‌رسد ایران هم بیش از آنچه باید و انتظار می‌رفت از این جنگ متاثر شده و خواهدشد. جوزپ بورل بدون افزودن توضیح بیشتری در مورد «عوامل خارجی» گفت که متن نهایی توافق آماده و روی میز است و به ارتباط با طرف‌های برجام و آمریکا برای غلبه بر موانع فعلی و حصول توافق ادامه خواهیم داد.

🔹پاسخ سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی نیز به گمانه‌زنی‌ها دامن زد، او در توییتی مبهم نوشت: «هیچ عامل خارجی نمی‌تواند بر اراده مشترک ما برای پیشروی به سوی توافقی جمعی اثر بگذارد. توقف در مذاکرات وین می‌تواند فرصتی باشد برای حل مسئله باقی‌مانده و بازگشت نهایی.»
روسیه اخیرا نتیجه مذاکرات هسته‌ای ایران را به جنگ اوکراین گره زد و پس از اعمال تحریم‌های شدید غرب بر سر جنگ‌افروزی در اوکراین، بازی با کارت ایران را آغاز کرد و از آمریکا تضمین کتبی برای عدم دخالت در همکاری‌های ایران و روسیه خواست. موضعی که روز ۱۸ اسفند توسط میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات تکرار شد. البته سخنان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه روز ۱۹ اسفند در جلسه هیات دولت این کشور حاکی از نارضایتی و نگرانی از جایگزینی کشورهای دیگر در بازار انرژی روسیه بود. او با بیان اینکه روسیه به تمامی تعهدات خود در قراردادهای انرژی با اروپا وفادار است، با لحنی تمسخرآمیز به تلاش‌های آمریکا برای عقد قراردادهای نفتی با کشورهایی مانند ونزوئلا و ایران اشاره کرد و گفت:«آن‌ها تلاش می‌کنند به هر قیمتی با کشورهایی که علیه آن‌ها تحریم‌های نامشروع وضع کرده‌اند به توافق برسند. آن‌ها حاضرند خیلی سریع با ایران صلح کنند و بلافاصله همه اسناد را امضا کنند. آن‌ها برای مذاکره به ونزوئلا رفتند.»

🔹در عین حال اما خبرگزاری دولتی ایرنا تلاش کرد مسئولیت وقفه در مذاکرات را متوجه غرب کند و به نقل از منبع نزدیک به مذاکرات در خبری نوشت: «عدم تصمیم‌گیری و درخواست‌های جدید آمریکا روند جمع‌بندی مذاکرات را با چالش روبه‌رو کرد». علی نادری، مدیرعامل جدید ایرنا و عضو شورای مرکزی جبهه پایداری این روزها در وین است و منبع اخبار اختصاصی ایرنا شده است، انتخاب نادری به عنوان مدیرعامل ایرنا نشان داد که دولت رئیسی نزدیکی بسیاری به غرب‌ستیزان و مخالفان برجام دارد. اگرچه سایت نورنیوز وابسته به علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در گزارش خود به طور تلویحی به مانع‌تراشی روسیه اشاره کرد و نوشت که «درخواست روسیه می‌تواند به‌عنوان یک مولفه پیش بینی نشده، دستور کار جدیدی را به میز مذاکرات وارد کند.»

🔹با توجه به سیاست «گردش به شرق» که در سال‌های اخیر از سوی تندروها دنبال می‌شود، تقریبا اکثر سیاستمداران نظام از حمله روسیه به اوکراین به صورت علنی یا تلویحی حمایت کرده و غرب، ناتو و آمریکا را مقصر وقوع جنگ معرفی می‌کنند. اگرچه میزان این حمایت در میان سیاستمداران میانه‌رو تا تندرو درجات مختلفی دارد. علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی که اکنون قائم مقام و معاون پژوهشی فرهنگستان علوم است، با بیان اینکه پس‌ از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، غرب در کشورهای جدا شده از روسیه پیشروی کرد، گفت که «سال ۲۰۰۸ ناتو کنفرانسی درمورد گسترش به سمت شرق برگزارکرد که با اعتراض جدی روس‌ها روبرو شد.» صالحی در حمایت از روسیه افزود: «در منشور سازمان ملل براساس تفسیر موسع از بند ۵۱ اگر کشوری احساس خطر کند که امنیتش به دلایل مختلف به خطر افتاده، می‌تواند اقداماتی پیش‌دستانه انجام دهد.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98400

©️
@Zeitoons
👍8
در سوگ آلما مایکیال (ابتهاج)

📝حسن یوسفی‌اشکوری


▫️دیروز از درگذشت خانم آلما همسر سرور ارجمند و شاعر نامدار حضرت امیرهوشنگ ابتهاج (سایه) باخبر شدم. بسی موجب تأثر و تأسف شد. تجربه نشان می دهد آدمی از مرگ عزیزانی که از نزدیک دیده و می شناسد، بسیار بیشتر متأثر و غمگین می شود تا از مرگ افرادی که از دور می شناسد و فقط با نام و احیانا شخصیت شان آشناست. چرا که به درستی گفته اند «شنیدن کی بود مانند دیدن». آشنایی نزدیک و دیدارها و گفتگوها، هم بُعد عاطفی را تقویت می کند و هم زوایای فکری و شخصیتی طرف گفتگو را بر تو آشکار می سازد. 
من از دهه پنجاه با نام و آوازه شاعر بزرگ و پرآوازه و اثرگذار معاصر ابتهاج آشنا بوده و با اشعار وی انس و الفتی داشته ام ولی در ده سال اخیر افتخار آشنایی از نزدیک هم پیدا کرده و طی دیدارهای مکرر در خانه اش در شهر کلن (آلمان) بارها گفتگو کرده و از نزدیک با برخی زوایای فکری و شخصیتی این بزرگ و دوست داشتنی آشنا شده ام که فعلا از طرح آنها در می گذرم. آنچه اکنون می گویم برآمد آشنایی ام با زنده‌یاد آلماست و نه بیشتر.

🔹واقعیت این است که تا پیش از اولین دیدار با سایه، نه همسرش را می شناختم و نه حتی نامی از او شنیده بودم و اگر چیزی هم به گوشم خورده بود به کلی از یاد رفته بود. اما پس از اولین دیدار و ادامه آن تا حدود دو سال پیش (پیش از اعمال محدودیت های کرونایی) هر بار که فردی و یا جمعی به دیدار سایه می رفتم، از گفتگو و مصاحبت همسرش نیز برخوردار می شدم. 
در دیدار نخستین، آلما مرا به کتابخانه اش برد. او در خانه کوچکش که سالن پذیرایی محدودش محل پذیرایی از دیدارکنندگان پرشمار شاعر بوده، اتاقی پر از کتاب و عکس و تصویر برای خودش داشت. آلما در دیدارهای عمومی همواره حضور داشت و غالبا در بحث و گفتگوها نیز مشارکت می کرد و البته حرف های خودش را می زد. چند بار نیز نوشته هایش را برای حاضران خواند. در قفسه های کتابخانه شخصی اش تعدادی کتاب بود. مروری سریع بر عناوین کتاب ها کردم. تعداد قابل توجهی عکس و تابلو هم بر دیوار قفسه ها آویخته بود. بانو آلما در چند دقیقه از گذشته اش گفت. دانستم که او ارمنی است و آشنا با کتاب و هنر. در کودکی و نوجوانی به سنت جامعه ارمنی مدتی کوتاه در هنر باله تمرین کرده بود و به طور کلی در آن اوان به هنر رقص علاقه وافر داشته است. تصویرهای چندی از برخی صحنه های هنری آن زمان بر دیوار دیده می شد. در هرحال حضورش در برخی جلسات دیدارهای سایه و نیز کتابخانه و سابقه اش نشان می داد که او زنی فرهیخته و اهل مطالعه و فکر است. یکی از دفعات دیگر که سری به کتابخانه اش زدم، چند کتاب را معرفی کرد و توصیه کرد که حتما آن ها را بخوانم. از جمله کتاب تازه انتشار یافته «انسان خردمند» اثر مشهور نوح یوآل هراری بود. پیشنهاد کرد به امانت ببرم و بخوانم ولی گفتم از ایران تهیه خواهم کرد و خواهم خواند. اما کتاب دیگری به من داد که هنوز به امانت نزد من است.   

🔹بانو آلما در این اواخر از بیماری ریه و در واقع تنفس در رنج بود. از این رو از ابزار تنفسی اکسیژن استفاده می کرد. مجموعه این عوامل که البته مقتضای سن و سالش نیز بود سبب شد مدتی در بیمارستان خاص بستری شود تا امکان مداوا به نحو بهتری فراهم شود. 

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98405

©️
@Zeitoons
👍12
روایت گشت‌های ارشاد خانگی 

📝منصوره حسینی یگانه


▫️این یادداشت را تقدیم می‌کنم به بی‌پناه‌ترین معترضان به حجاب اجباری؛ دختران کوچک خانواده‌های مذهبی که اعتراض‌شان به حجاب را گاه با وعده عروسک و جملاتی مثل “چقدر هم روسری به تو می‌آید” و “چقدر هم با حجاب خوشگل‌تر شدی” و گاه با تهدید و خشونت، در نطفه خفه کردند. از روزی که تصمیم گرفتم دختر محجبه، مدرسه‌ی مذهبی درس‌خوانده و سر به زیرِ پدر و مادر نباشم تا روزی که من را بی‌حجاب در شبکه تلویزیونی “من وتو” دیدند که خبر می‌خواندم، ده سال با خون دل گذشت.
واقعیت این است که ده سالِ آن به مبارزه‌ی علنی و پیش از آن به مبارزه‌ی مخفیانه سر شد! البته خودم را خوش‌شانس می‌دانم که سرانجام در دهه‌ی سوم زندگی‌ام به آزادی که از ابتدا حقم بود رسیدم. چرا که بسیاری از زنان را می‌شناسم که هیچ وقت نتوانستند حتی در کشور و زندگی دیگری، این آزادی را به طور کامل به دست بیاورند و مجبور بودند همیشه زندگی بدون حجاب خود را از خانواده‌های‌شان پنهان کنند.

🔹دختران متولد شده در این خانواده‌ها یا باید تمام عمرشان را در مبارزه‌ی پنهان و آشکار بگذرانند، یا باید به اجبار پوششی تن بدهند که نسل اندر نسل به زنان خانواده‌شان رسیده است.
مبارزه با حجاب اجباری که بعد از انقلاب ۵۷ یکی از بارزترین فعالیت‌های مدنی زنان ایران است اگر برای تمام دختران از زمان حضور در جامعه و سن تکلیف معنا پیدا می‌کند برای دختران خانواده‌های مذهبی از خیلی قبل شاید حتی از همان روز که به دنیا می‌آیند آغاز می‌شود؛ گشت ارشادی که آنها باید با آن مبارزه کنند از ابتدا در خانه خودشان است. در این خانواده‌ها می‌شود کوچکترین مبارزان و معترضان به حجاب اجباری را دید. دختران کوچکی که هنوز به سن تکلیف هم نرسیده‌اند اما برای این که عادت کنند از سه چهار سالگی روسری سر می‌کنند. تجربه دیداری من از یکی از این دختران چهار ساله این بود که وقتی به او گفتند چون پدربزرگ مذهبی و سنتی‌اش اینطور دوست دارد که روسری سرش کند، روسری را برد و تقدیم پدر بزرگش کرد و گفت اگر دوست داری خودت سر کن! در بسیاری از موارد، این معترضان کوچک و شیرین‌زبان در این خانواده‌ها یا با تشویق یا با تهدید در نهایت تبدیل به همان چیزی می‌شوند که خانواده‌ها می‌خواهند و این اعتراض‌های شیرین اما واقعی‌شان تبدیل به خاطره از شیرین زبانی‌شان می‌شود.

🔹جمهوری اسلامی ایران با اجباری کردن پوشش اسلامی برای زنان، تنها راه الگوسازی برای خانواده‌های مذهبی را از بین برد؛ اما نباید فراموش کرد که بسیاری از این خانواده‌ها پیش از انقلاب ۵۷ و حتی خیلی پیش‌تر از آن هم نخستین و محکم‌ترین مانع برای انتخاب آزادانه پوشش برای زنان بوده‌اند. اتفاقی که بعد از انقلاب ۵۷ برای زنان افتاد این بود که حجاب آنها هم تبدیل به مستمسکی در دست مردان شد. در تمام این سالها چه بسیار دختران مسئولان حکومتی که تصاویر بی حجاب‌شان منتشر شده است و بعد همین تصویر برای پدر و مادری که در سیستم ظلم، دستی بر آتش داشته‌اند دردسر درست کرده است و همین، راه را برای دیگر دختران این خانواده‌ها تنگ‌تر و صعب‌العبورتر خواهد کرد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98409

©️
@Zeitoons
👍8🔥1👏1
ممنوعیت تبلیغ و عرضه آنلاین اقلام پیشگیری از بارداری؛ «اول امام گفتند»

▫️زیتون ـ مهسا محمدی: «[درباره جمعیت] رقم ۱۵۰ میلیون و ۲۰۰ میلیون را اول امام گفتند، و درست هم هست، باید برسیم به آن رقم ها». این‌ سخنان رهبر جمهوری اسلامی در مرداد ۱۳۹۱ است. خامنه‌ای در آن زمان حکم کرد که «در سیاست تحدید نسل حتما باید تجدیدنظر بشود». زمزمه‌های این تغییر سیاست یک سال پیش از آن و بعد از سخنرانی دیگری از رهبر جمهوری اسلامی آغاز شده بود. هر چند در آغازِ تغییر سیاست‌های جمعیتی، خامنه‌ای برای نشان دادن ضرورت افزایش جمعیت دست به دامان نقل قول‌های رهبر پیشین جمهوری اسلامی می‌شد، بعدها اما به مرور «تحدید نسل» و تلاش برای بچه دار نشدن جرم‌انگاری شد و کار از توصیه و نصیحت فراتر رفت.

🔹در آخرین اقدامات حاکمیت در این مسیر، روز گذشته رئیس پلیس فتا اعلام کرد تبلیغ و عرضه هر گونه اقلام پیشگیری از بارداری در فضای مجازی هم جرم است و با آن قاطعانه برخورد می‌شود. این جرم‌انگاری و محدودیت‌های دیگری که اخیرا در این حوزه در ایران به اجرا درآمد را می‌توان در قالب «قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» جای داد که حدود ۶ ماه پیش در مجلس ایران تصویب و توسط دولت رییسی ابلاغ شد. وحید مجید، رئیس پلیس فتا می‌گوید برخورد با عرضه‌کنندگان داروهای سقط جنین و دیگر اقلام پیشگیری از بارداری در فضای مجازی با همکاری سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت با شدت ادامه دارد، او تاکید می‌کند: «طی دو ماه گذشته یک طرح عملیاتی داشتیم و در ۱۰۰ کارگروه ویژه پلیس فتا با فروش دارو و اقلام بهداشتی در فضای مجازی برخورد کردیم.» حدود یک ماه پیش هم حمیدرضا اینانلو، مدیرکل امور دارو و مواد، در بخشنامه‌ای خطاب به معاونان غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی در راستای اجرای ماده ۵۱ « قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» اعلام کرده بود: «هرگونه توزیع رایگان یا یارانه‌ای اقلام مرتبط با پیشگیری از بارداری، کار گذاشتن اقلام پیشگیری و تشویق به استفاده از آنها در شبکه بهداشتی درمانی وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی ممنوع است. هرگونه ارائه داروهای جلوگیری از بارداری در داروخانه‌های سراسر کشور و شبکه بهداشت و کار گذاشتن اقلام پیشگیری باید با تجویز پزشک باشد.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98445

©️
@Zeitoons
👍5
افزایش ۵۷ درصدی دستمزد کارگران؛ تورم بهتر است یا بیکاری؟

▫️زیتون- فروغ ایزدی: هر سال در روزهای منتهی به عید یکی از مهمترین مذاکرات سه جانبه در ایران در وزارت کار برگزار می‌شود. نمایندگان دولت، کارگران و کارفرماها در نشستی که اغلب تا ساعت‌ها و گاهی نیمه شب طول می‌کشد، درباره افزایش سالیانه دستمزد کارگران چانه می‌زنند. امسال اعلام شد دستمزد کارگران در سال۱۴۰۱ نسبت به سال گذشته، ۵۷.۴ درصد افزایش یافت، به گونه‌ای که حداقل دستمزد ماهانه از دومیلیون و ۵۵۴هزار و ۹۵۰تومان به چهارمیلیون و ۱۷۹هزار و۷۵۰تومان و حداقل دستمزد روزانه از ۸۸هزار به ۱۳۹هزار تومان رسید. در حالی که پیش از این، در دی ماه سخنگوی دولت از ۲۹ درصد افزایش حداقل حقوق در سال آینده خبر داده بود اما در نهایت این افزایش به ۵۷ درصد رسید.

🔹البته همان موقع غلامحسین رضوانی، نایب‌رئیس کمیسیون برنامه بودجه و محاسبات مجلس در صحن علنی گفته بود در بودجه سال آینده دولت ۱۰ درصد افزایش حقوق در نظر گرفته، ولی این افزایش پاسخ‌گوی تورم نیست. او از مردم خواسته بود برای حفظ منافع کشور «یکی دو سال مشکلات را تحمل کنند» تا مشکل تورم حل شود. خبر افزایش ۵۷ درصدی حقوق کارگران واکنش‌های بسیاری برانگیخت؛ چون افزایش حقوق حداقل بگیران دومینووار به سایر حقوق‌بگیران و سپس اقلام خوراکی، کرایه تاکسی و اجاره خانه تسری پیدا می‌کند و گرانی از سال پیش بیشتر می‌شود. انتشار خبر موجب صف‌آرایی موافقان و مخالفان در فضای مجازی و رسانه‌ها شد. عده‌ای مصر بودند کارگران با این مبلغ که هیچ، با سه برابر این هم از پس زندگی برنمی‌آیند و مدافعان کارفرماها استدلال می‌کردند به دلیل تورم و رکود اقتصادی همزمان، این افزایش منجر به اخراج و بیکاری گسترده کارگران خواهد شد. اما در این میان این سوال اساس مطرح است که آیا در جامعه‌ای که خط فقر در آن ۱۱ میلیون تومان اعلام شده کارگر حداقل بگیر با همان دستمزد افزایش یافته به مبلغ ۴ میلیون و ۱۷۹ هزار تومان، می‌تواند از پس اداره زندگی برآید؟ پاسخ به روشنی خیر است. پس چرا خیلی از اقتصاددان‌ها و فعالان حوزه کارگری نیز با افزایش ۵۷ درصدی مخالف بودند؟ حسین سلاح ورزی، رئیس کانون عالی کارفرمایی ایران، در این باره نوشت: «رشد اسمی حداقل حقوق کمکی به معیشت مردم نمی‌کند. بهبود زندگی اقتصادی آحاد ملت نیازمند برقراری ثبات در نظام تولید و تجارت است. برای تحقق این امر دولت باید: ریسک سیاسی را کاهش دهد، کیفیت حکمرانی اقتصادی را افزایش دهد و از خاصه خرجی در منابع عمومی خودداری کند».

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98511

©️
@Zeitoons
👍10🤬1
هفتمین شماره فصلنامه نقد دینی با پرونده‌ای درباره زنده‌یاد حسن حنفی منتشر شد.
@naqdedini
👍4❤2
مناقشه هسته‌ای ایران؛ دستار و گل سرخ

📝فرانسوا نیکولو | مترجم: سعید رضوی فقیه

▫️
سی‌ام اسفند ماه سال گذشته فرانسوا نیکولو در پاریس درگذشت. این دیپلمات فرانسوی که چهل سال، از ۱۹۶۴ تا ۲۰۰۵، در خدمت وزارت خارجۀ کشورش بود آخرین دورۀ ماموریت خود را از سال ۲۰۰۱ تا سال ۲۰۰۵ در تهران سپری کرد. ماموریت وی در تهران دقیقا همزمان بود با مذاکرات هسته‌ای ایران و تروئیکای اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) که به بیانیۀ سعدآباد در ۲۹ مهر ماه ۱۳۸۲ منتهی شد.
نوشتار حاضر فصلی است از کتاب دستار و گل سرخ (بداهه‌نگاری یک سفیر در تهران برای کشف ایرانی دیگر)*، که به تحلیل زمینه‌ها و ابعاد مناقشۀ هسته‌ای ایران اختصاص یافته و در نخستین سالگرد درگذشت فرانسوا نیکولو تقدیم خوانندگان می‌شود. گرچه این کتاب در تابستان ۱۳۸۵ انتشار یافته و بالطبع رویدادهای پس از آن را در بر نمی‌گیرد اما از آنجا که به تحلیل دقیق و شفاف ابعاد و ریشه‌های موضوع می‌پردازد به نظر می‌رسد همین امروز نیز برای فهم ماهیت مناقشات مربوطه میان ایران و غرب مفید است. با آرزوی سالی بهتر از هر سال برای ایران و ایرانیان و همۀ انسانهای دردمند در هر کجای این جهان پرآشوب که هستند.
***

🔹با پرداختن به موضوع داغ مسألۀ هسته‌ای ایران، که من شخصا در تمام مدت اقامتم در ایران آن را دنبال می‌کردم و البته هنوز هم هر روز دنبال می‌کنم، حس دردناک امانت داریِ یک حقیقت یا حداقل بخش‌هایی از حقیقت به من دست می‌دهد؛ حقیقیتی که نمی‌توانم آنرا با کسی در میان بگذارم از بس که ضرورت تصلب و راست‌کیشی در باب این موضوع قوی و قاطع است. حال با گفتن این فقره، من به سخنم جنبۀ نسبی می‌دهم: کافی نیست برای اثبات حقانیت، همان دلهره و وحشتی را که گالیله آزمود من هم از نو بیازمایم و در راه حقیقت به شهادت برسم. بنابراین باید در حالی که می‌کوشم شفاف و روشن سخن بگویم و خسته کننده هم نباشم، مطلب را  توضیح دهم.

🔹این پیش‌درآمد کوتاه را با تاکید بر این نکته به پایان می‌برم که من هیچ راز ویژه‌‍‌ای در این باب ندارم، یا بهتر بگویم، برخی اسرار کوچک که با آن‌ها برخورد کرده‌ام، به هیچ وجه بر روی تحلیلم سنگینی نمی‌کند و بر نتیجه‌ای که می‌خواهم بگیرم تاثیر نمی‌گذارد. تمام مطالبی که در ادامه خواهد آمد و دارای اهمیت است، چه وقایع و مشاهدات عینی، و چه استدلال و استنتاج، برگرفته از یا مبتنی بر اطلاعات مشهود و آشکاریست که از گذشته تا به امروز وجود داشته و در دسترس عموم بوده است. بگذارید در مورد این موضوع غامض و پیچیده چند سین‌-جیم سهل و ساده مطرح کنیم.

-آیا ایرانیان سعی در دستیابی به بمب داشته‌اند؟ 
-بله.
-آیا موفق شده‌اند؟
– خیر.
-آیا اکنون در سال ۱۳۸۵ از هدفشان دور هستند؟
– بله.
-آیا در مقایسه با نقطۀ پایانی موفقیت، هنوز به نقطه آغاز نزدیک‌ترند؟ 
-بله، نزدیک‌ترند. از بس که در طی سال‌ها یکسره در جا زده‌اند. 
-برای دسترسی به نخستین بمب اتمی‌شان چقدر زمان نیاز دارند؟ 
-در شرایط مطلوب و ایده‌آل و در صورتی که کاملا مصمم، با کفایت و کارآمد باشند تقریبا چهار سال.
-و اگر این شرایط ایده‌آل محقق نشود؟ 
-این چهار سال می‌تواند به راحتی تا هفت یا هشت سال افزایش یابد.

-در هر صورت آیا می‌توان زمانی را که ایرانیان به اهدافشان نزدیک شده باشند تشخیص داد؟
-بله، روش‌های بررسی کنونی اجازۀ ارزیابی و برآورد فاصلۀ ایران با این اهداف را می‌دهند.

-آیا آنها مصمم به داشتن بمب هستند؟
– قطعا نه همه، ولی حداقل بخشی از آنها.

-آیا می‌دانیم آن بخش یادشده که قصد و نیت تولید بمب اتمی دارد چه کسانی‌اند ؟ 
-با استنباط و استنتاج و به طور تقریبی می‌توان گفت چه کسانی چنین قصدی دارند.

-آیا این افراد برنامه‌ای مخفی دارند؟ 
-ممکن و حتی محتمل است، اما اگر چنین برنامه‌ای هم وجود داشته باشد نمی‌تواند خیلی پیشرفته‌تر از بقیۀ برنامه‌های شناخته شده باشد. این برنامۀ مخفی نیز، اگر بنیادی داشته باشد، در اولین مراحل پیشرفت است و باز هم به هر حال برای تولید اولین بمب در ایران چهار سال زمان لازم است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98541

©️
@Zeitoons
👍8👎1