زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
نامه‌ی پنج فعال مدنی به آلنا دوهان: با مستقل‌ها دیدار کنید

زیتون– پنج تن از فعالان سیاسی و مدنی در نامه‌ای به آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد، از او خواستند که «با فعالان مدنی، اقتصادی و سیاسی مستقل» دیدار کرده و نظرات آن‌ها را نیز جویا شود.

در این نامه که نسخه‌ای از آن به «زیتون» ارسال شده،  آمده است «اطلاع یافتن از مواضع مقامات رسمی جمهوری اسلامی، بدون انجام این سفر و از طریق نمایندگان دیپلماتیک» هم امکان‌پذیر بود و چنان‌چه ملاقات‌هایی با افراد مستقل و منتقدان انجام نشود «با توجه به سابقه‌ی ناراستی و عدم شفافیت حکومت اسلامی در دادن اطلاعات این شائبه در افکار عمومی مطرح خواهد شد که جنابعالی نمی‌خواهید و یا اجازه ندارید نظرات منتقدان جمهوری اسلامی را بشنوید».

خانم آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد تأثیر منفی اقدامات قهری یکجانبه بر برخورداری از حقوق بشر است  که از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل برای بررسی موضوع «نقض احتمالی حقوق بشر به‌واسطه تحریم‌های قهری و یک‌جانبه» به ایران سفر کرده است.

به گفته‌ی کاظم غریب‌آبادی، معاون امور بین‌الملل قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر، خانم دوهان از تاریخ ۱۸ اردیبهشت برای  سفری ۱۱ روزه در ایران خواهد بود و مأموریت او «بررسی آثار منفی اقدامات قهری یکجانبه بر بهره مندی مردم از حقوق بشر است»  و در این راستا، «دیدارهای مختلفی را با نماینده دستگاه‌های دولتی، بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی انجام خواهد داد».

گیتی پورفاضل، احمدرضا حائری، کیوان صمیمی، صدرا عبداللهی و جعفر عظیم‌زاده در این نامه سرگشاده که از طریق ایمیل برای خانم دوهان ارسال شده، به او اطلاع داده‌اند که تشکل‌های مدنی و انجمن‌های «حکومت‌ساخته» تنها مواضع جمهپری اسلامی را بازتاب می‌دهند و نمی‌توانند او «از وضعیت حقیقی جامعه و مردم ایران» مطلع کنند.

امضاء‌کنندگان نامه در پایان هشدار داده‌اند که عدم ملاقات با فعالان مستقل  می‌تواند اعتبار گزارش‌گر و سازمان ملل را «خدشه‌دار کرده» و «این رویکرد ناشفاف در حافظه تاریخی مردم و فعالین مدنی ایران ثبت خواهدشد».
متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته، در ادامه می‌آید:

https://www.zeitoons.com/100024
👍6
شهر موشک یا سیلوی گندم؟ امنیت غذایی قربانیِ گفتمانِ «دشمن» 

زیتون: آتش تورم در ایران فرو نمی‌نشیند و اَبَر تورم مواد غذایی، بخش عظیمی از جمعیت کشور را نگران کرده است. حالا مواد غذایی و کالاهای اساسی، روز‌به‌روز گران‌تر و گران‌تر می‌شود و دولت ابراهیم رئیسی که با شعار مبارزه با فقر و فساد، و حمایت از محرومان به میدان آمده بود، نمونه‌ی روشنی از عجز و ناکارآمدی در مدیریت اقتصاد را به نمایش گذاشته است.

دستگاه قضائی جمهوری اسلامی که در دوران روحانی، همه‌ی مشکلات را بر گردن دولت می‌انداخت، حالا رویکرد متفاوتی دارد. منتظری، دادستان کل، گفته است: «محتکران و سنگ‌اندازان در بازار بدانند که با انجام چنین اقداماتی مرتکب جرم خواهند شد و دستگاه قضایی برای شناسایی و مجازات این افراد با جدیت اقدامات لازم را انجام خواهد داد. بخشی از مشکلات اقتصادی کشور به عوامل خارجی از جمله تحریم‌ها و افزایش قیمت جهانی کالاها بازمی‌گردد.»

سردار احمد وحیدی، وزیر کشور، نیز درباره برخی اخبار پیرامون قیمت مرغ و تخم مرغ می‌گوید:«برای گرانی اقلام ابتدا باید سازمان حمایت از مصرف‌کننده نظر بدهد و سپس ستاد تنظیم بازار در این زمینه مصوبه داشته باشد که تاکنون چنین چیزی نداشته‌ایم. تا الان هم هیچ مصوبه‌ای درباره هیچ قلم جنسی صورت نگرفته است.»

این سخنان مقامات جمهوری اسلامی در حالی بیان شده که در زندگی واقعی مردم، حتی خودکشی به خاطر فقر، چندان تعجب‌برانگیز به نظر نمی‌رسد. انتشار گسترده‌ی خبر خودکشی دو کارگر نانوایی در روستاهای اطراف ممسنی به خاطر ناتوانی در برابر فقر و گرانی، نشان داد که خیلی‌ها نمی‌توانند کاردی را که به استخوان رسیده، تحمل کنند. «سیروس حسین‌پور» و «کریم محمدی» شهرت دارند از اهالی روستای اردشیری شهر کوه‌چنار شهرستان قائمیه بودند که در یک نانوایی در شهر خومه‌زار ممسنی مشغول کار بودند، عملا در برابر دوربین موبایل خود، پیش از مصرف قرص برنج و ترک کشوری که بر بزرگ‌ترین منابع نفت و گاز جهان ایستاده ولی دچار فقر گسترده است، با همه خداحافظی می‌کنند.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100050
👍8❤1
یک‌ تیر و دو نشان جمهوری اسلامی؛ بازداشت دو تبعه اروپایی در ایران
زیتون-وزارت اطلاعات جمهوری‌اسلامی روز ۲۱ اردیبهشت، از دستگیری دو تبعه اروپایی خبرداد و با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «دو فرد اروپایی که با هدف سوء‌استفاده از مطالبات به حق برخی از صنوف و اقشار کشور و تغییر جهت مطالبات عادی به آشوب، بی‌نظمی اجتماعی و بی‌ثبات‌سازی جامعه وارد کشور شده بودند، توسط سربازان گمنام امام زمان شناسایی و بازداشت شدند.»

در این اطلاعیه که تعابیر آن می‌تواند مستندی برای پرونده‌ بازداشت‌شدگان قرار گیرد، وزارت اطلاعات مدعی شده است که این دو شهروند اروپایی «دو مامور باتجربه» «متخصصین حرفه‌ای در زمینه ایجاد شورش و بی‌ثباتی و سازماندهی شده توسط سرویس‌های جاسوسی هستند که سال‌ها در چندین کشور هدف، تجربه اجرای چنین سناریوهایی را به مأمورین محلی خود آموزش داده بودند.» و «ماموریت داشتند با توجیه، هدایت، شبکه‌سازی و مرتبط‌سازی افراد و شبکه‌های آلوده داخلی، بر مشکلات و مطالبات اقشار شریف و زحمت‌کش جامعه اشراف پیدا کرده» و آن‌ها منحرف سازند.  

وزارت اطلاعات از «شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان» نام برده و گفته «این افراد از لحظه‌ ورود به ایران تا زمان بازداشت، کلیه‌ برنامه‌ها و ملاقات‌های پنهان آنها، پوشش‌های استفاده شده و خطوط عملیاتی مخرب انتقالی به برخی کانون‌های مرتبط، منجمله به تشکل غیرقانونی موسوم به (( شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان )) تحت نظارت کامل امنیتی قرار گرفته و مستند شده است.»

در این اطلاعیه به هویت این افراد و تابعیت آنها اشاره‌ای نشده است.

شاهد علوی، روزنامه‌نگار،  در توییتر خود تابعیت بازداشت‌شدگان را فرانسوی اعلام کرده و  نوشته است  این دو نفر «خانم سیسیل کوهلر، مسئول روابط بین‌الملل فدراسیون ملی کار آموزشی و فرهنگی (FNEC FP-FO) و همسرش آقای کوهلر عضو همین فدراسیون هستند».

علوی با بیان این‌که این زوج فرانسوی  «نه از طرف فدراسیون بلکه به عنوان توریست به ایران» سفر کرده‌اند زمان بازداشت آن‌ها را «شب یکشنبه ۱۸ اردیبهشت، پیش از پرواز برگشت به پاریس» اعلام کرده است.

شاهد علوی افزوده است «همزمانی این سفر با تشدید اعتراضات معلمی و روز معلم در ایران و تناسب حوزه فعالیت حرفه‌ای این زوج با فعالیت‌های سندیکایی، آن‌ها را به سوژه‌ای مناسب برای سناریو‌سازی‌های امنیتی و پروژه گروگان‌گیری دستگاه امنیتی ایران بدل کرده است.»


[…]

بازداشت دو تبعه اروپایی، هم‌زمان با برگزاری دادگاه‌هایی در اروپا برای دو نفر از مسئولانِ جمهوری اسلامی احتمال گروگان‌گیری را نیز مطرح کرده است.

روز گذشته دادگاه تجدید نظر در بلژیک حکم اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی،  را تأیید و حکم سه نفر از همدستانش را تشدید کرد.
اسدالله اسدی تیر ۱۳۹۷ توسط ماموران امنیتی آلمان بازداشت شد. اسدی متهم است که در برنامه ریزی برای بمب‌گذاری در گردهمایی سالانه سازمان مجاهدین خلق در پاریس نقش داشته.

حمید نوری، زندانبان و کارمند سابق قوه قضائیه ۱۸ آبان ۱۳۹۸ به دلیل مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی در دهه ۱۳۶۰ در فرودگاه استکهلم بازداشت شد. دادگاه محاکمه او در سوئد هفته گذشته به پایان رسید و حکم او در ماه‌های آینده اعلام می‌شود.

تحلیل‌گران به استناد پرونده‌های افرادی مانند نازنین زاغری و جیسون رضائیان می‌گویند که جمهوری اسلامی  با این دستگیری‌ها  می‌خواهد «با یک تیر دو نشان را بزند»؛ از سویی به معلمان بازداشت‌شده اتهام سنگین جاسوسی می‌زند و از سوی دیگر از شهروندان اروپایی به عنوان گروگان برای مبادله با افرادی چون حمید نوری و اسدالله اسدی استفاده می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100076
👍13🤬1
خوزستانی‌ها برای خامنه‌ای، رئیسی و گرانی آرزوی «مرگ» کردند
زیتون-افسارگسیخته قیمت مواد غذایی که در ماه‌های اخیر سیر صعودی داشته است، عامل بروز اعتراضات در برخی از شهرهای خوزستان و به دنبال آن قطع اینترنت در این استان شده است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در شهرهای جنوب ایران شام‌گاه چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت با انتشار چندین ویدئو از گسترش اعتراضات در شهرهای بزرگی چون اهواز و دزفول خبرداده‌اند.
این اعتراضات از هفته گذشته آغاز شد و با وجود قطع شدن اینترنت و جو سنگین امنیتی-نظامی ادامه دارد.

چهارشنبه‌شب ویدیوهای متعددی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و کاربران از تجمعات اعتراضی در شهرهای دزفول، ماهشهر، ایذه و اهواز خبردادند.

تعداد زیادی از این ویدیوها مربوط به شهر دزفول که در آن‌ها مردم با شعارهای «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر رئیسی»، «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر گرانی» اعتراض خود را اعلام می‌کنند.

گفته می‌شود که شهرهای سوسنگرد، مسجد سلیمان، شادگان و حمیدیه نیز شاهد اعتراضات بوده‌اند. علاوه بر این ده‌ها شهروند در شهرهای مختلف استان خوزستان بازداشت شده‌اند.

براساس اخباری که همراه این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند این اعتراضات در واکنش به گرانی‌ها و شرایط بحرانی اقتصاد در ایران است که دولت ابراهیم رئیسی در مهار آن ناکام بوده است.
اعتراضات ۱۵ اردیبهشت از سوسنگرد آغاز شد و به تدریج به برخی دیگر از شهرستان‌های استان خوزستان تسری پیدا کرد.

احمد وحیدی، وزیرکشور جمهوری‌اسلامی صبح چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت در حاشیه جلسه هیات دولت اعتراضات خوزستان را انکار کرد و در پاسخ به سوال خبرنگار تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه، گفت: «هیچ ناامنی در‌ هیچ نقطه‌ای از کشور وجود ندارد. الحمدلله امنیت برقرار است و همه در آرامش به سر می‌برند.»
شعار علیه ابراهیم رئیسی که کمتر از یک سال است بر مسند ریاست دولت تکیه زده، تازگی دارد و نمی‌توان آن را به اعتراضات گذشته نسبت داد.

احمد وحیدی قطع شدن اینترنت را نیز رد کرد و گفت: «این خبرها درست نیست.»

برخی از خبرنگاران خوزستانی از جمله محمد مالی، فعال رسانه‌ای ساکن اهواز، در روزهای اخیر خبر قطعی گسترده اینترنت در این استان را تایید کرده‌اند.

نت‌بلاکس، یک سازمان مردم‌نهاد که آزادی اینترنت در جهان را رصد می‌کند، شامگاه ۲۱ اردیبهشت، براساس داده‌های شبکه‌ای از اینترنت ایران، از قطع شدن اینترنت بین‌المللی اپراتور رایتل و اختلال در اینترنت دیگر اپراتورهای ایرانی خبر داد.

سازمان نت‌بلاکس نموداری در توییتر منتشر کرد که افت سرعت اینترنت و قطع شدن رایتل را نشان می‌داد…
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100096
👍7
دستاوردهای سیاسی ایرانی‌تباران اروپا؛ آیا سیاست نیز نزد ایرانیان است؟

زیتون– دستاوردهای ایرانی‌تباران در عرصه سیاست اروپا همچنان خبرساز است. این بار یاسمین فهیمی به ریاست بزرگترین اتحادیه کارگری در این کشور رسید؛ مقامی که برای نخستین بار به یک زن در آلمان تعلق یافته است. فهمیی از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ دبیرکلی حزب سوسیال دموکرات، قدیمی‌ترین حزب آلمان را به‌عهده داشت؛ حزبی که هم‌اکنون دبیرکل آن، اولاف شولتس، عنوان صدراعظمی آلمان را یدک می‌کشد.

چندی پیش نیز امید نوری‌پور یکی از دو رهبر حزب سبز آلمان شد. نوری‌پور پس از ۱۵ سال فعالیت در این حزب توانست خود را به مقام دبیرکل برساند. حزب سبز آلمان از جمله احزاب ائتلافی در دولت آلمان است که اداره وزارت امور خارجه و اقتصاد را در دست دارد.
کمی پس از انتخاب امید نوری‌پور، یک ایرانی‌تبار دیگر نیز به مقام دبیرکلی حزب دموکرات آزاد آلمان انتخاب شد. بیژن جیرسرایی سیاستمدار ۴۵ ساله پس از مدتها حضور در بوندستاگ توانست به این مقام برسد. حزب دموکرات آزاد آلمان هم از احزاب ائتلافی دولت آلمان است و اداره وزارت حمل و نقل را بر عهده دارد.

علاوه بر آلمان، همواره کم نبوده است تعداد ایرانی‌ها و ایرانی‌تبارهایی که در سطح ملی و محلی در اروپا به مقامات سیاسی مهم دست یابند. مسعود قره‌خانی، سیاستمدار ۳۹ ساله ایرانی-نروژی، امروزه پارلمان یکی از توسعه‌یافته ترین و ثروتمندترین کشورهای جهان را اداره می‌کند.

در سوئد نیز خشایار فرمانبر و اردلان شکرابی وزارتخانه های تامین اجتماعی و انرژی این کشور صنعتی اروپا را اداره می کنند و در پارلمان این کشور ۱۰ ایرانی تبار حضور دارند. در هلند و دانمارک نیز ایرانیان زیادی عضو شوراهای شهر و محله شده‌اند.
خارج از اتحادیه اروپا نیز تعداد ایرانی‌تباران در عرصه سیاست کشورهای قدرتمند جهان کم نبوده است. اما راز موفقیت ایرانی تباران در عرصه سیاست کشورهای توسعه یافته چیست؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100068
👍5👏2👎1
عروسِ هزار داماد
افشین حکیمیان



خاکی؛ متواضع ؛ رخت و لباسِ ساده، بی‌هیچ نشانی از مارک و برندی. انگاری که آن‌ها را فقط بر تن کرده‌اند که ستر عورت کرده باشند. انگار در انتخاب رخت و لباس‌شان، هیچ رغبتی نداشته‌اند، جز این‌که چیزی ساده در بر کنند. حتی در نحوه‌ی پوشیدن همان جامه‌ی مختصر هم، هیچ علاقه برای خوش‌پوشی و زیبایی از خود نشان نداده‌اند و به آویزان کردنِ پیراهن‌شان از روی شلوار، آن حداقل امکان اندک زیبایی را هم از خود دریغ کرده‌اند. رخ و رو هم پاک از هرگونه تیغ و سه‌تیغی. رخ و رو را هم از، اندک امکان رخ‌نمایی و جلوه‌گری بی‌نصیب‌اش گذاشته‌اند. به ریشی که همیشه بی‌هیچ آنکاردی از همه جای سر و صورت‌شان، رُسته است و آن‌ها انگاری در بیزاریِ از هرچه دار دنیاست؛ بدین سر و سیما مشترک شده‌اند.
در ازدحام این همه نشانه‌های بیزاری از دار دنیا، ولی چیزی از حرص و ولع آدمی‌زادی در دل و جان‌شان در جلز و ولز است که شاید در کم‌تر آدمی‌زاد مارک و برندپوشِ سه تیغ کرده و به عطر و ادکلن زینت داده، رد و نشانی از آن پیدا باشد. حرص و ولعِ این‌که وزارت و وکالتی را در قبال این همه نشانه‌های بیزاری از دنیا به چنگ آورند.

و این همه نشانه‌های کوچک همان وزیر و وکیل است که این ایام در هر گوشه از این حاکمیت چندک زده‌اند: دانش‌آموخته‌گان دانشگاه امام صادق، بسیجی‌ها، هیئتی‌ها و جماعت رُسته در پایگاه‌های بسیج و مساجد و…آن‌هایی که به ذکر و ثنای ارباب قدرت دَم می‌گیرند. آن‌هایی که در عشق و شور راهبرشان به جوش و گداز درمی‌آیند. آن‌هایی که دورهمی‌های‌شان در بیت‌های محصور و ممنوع از ورودِ مردم عامی شکل می‌گیرد؛ به پامنبری ارباب قدرت.به سر و سینه زدن در پای منبر مداحانی که نوحه می‌بافند برای سرکوب مردم.

و از همین جمع‌هاست که حجت‌اله عبدالملکی درمی‌آید برای وزارت رفاه. و احسان خاندوزی درمی‌آید برای وزارت اقتصاد و دارایی. که سهم دانایی‌شان برای مدیریت اقتصاد مردم، به چیزی بیشتر از توصیه‌های تبه‌کارانه‌ی “اشتغال‌زایی با یک میلیون تومان” قد نمی‌دهد. و سهم حرص و ولع‌شان برای چندک زدن بر وزارت، به ترهات‌بافتن و مجیزگویی در باب چیزکی من‌درآوردی چون “اقتصاد مقاومتی” جان و جهان‌شان را به تسخیر درمی‌آورد. و هر هنر از مجیز و تملق و چاپلوسی و ریاکاری بلدند را در کار می‌گیرند تا در پای منبر رهبرشان به جلوه‌گری درآیند‌. شاید که به برکت همین مجیز در باب “اقتصاد مقاومتی”،چشم و نظر رهبر را به خود جلب کنند و از همان‌جا راه به وزارت را هموار کنند.
از تک‌تک این چهره‌های بیزار از نشانه‌های دار دنیا، حرص و ولع سیری‌ناپذیر هرچه دار دنیاست خفته است.

و این‌چنین است که همین‌ها مأموریت جراحی اقتصاد را عهده‌دار می‌شوند. تا در اندوخته‌ی همان ذهن پایگاهی و پادگانی، اقتصاد را به نفع بیت رهبری جرح و تعدیل کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100105
👍8👏2
پوتین و خامنه‌ای؛ بیماری‌ها و «شباهت‌های خانوادگی»

زیتون-طاها پارسا: تنها یکی دو هفته پیش بود که لرزشِ دست و لب‌های خشکِ ولادیمیر پوتین به هنگامِ شرکت در مراسم عشای ربانی باز هم شایعه‌ی بیماری او را بر سر زبان‌ها انداخت.

هفته گذشته هم غیب کوتاه‌مدتِ علی خامنه‌ای شایعه‌ی به کُما رفتن او را در توییتر به اشاره و ایماء داغ کرد.
سخنان خامنه‌ای در جمع تعدادی از کارگران و سخنرانی پوتین در روز پیروزی متفقین بر آلمانِ نازی، هر دو در یک روز، ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱، و در حالی‌که هیچکدام نشانه‌ای از ضعف و بیماری نداشتند، این شایعاتِ نامکرر را تا نوبت بعدی تکذیب کرد.

در المپیک زمستانی ۲۰۱۴ چند پزشک و جراح پوتین را همراهی می‌کردند و‌ برای نخستین بار شایعه‌ی بیماری او درگرفت.‌ تغییرات ظاهری چهره‌ی پوتین هم از همان دوران آغاز شد و صورتِ پف‌کرده‌ی او مورد علاقه‌ی دوربین‌های خبرنگاران بوده.
سالِ گذشته هم حضور دکتر باقی، پزشک معتمد خامنه‌ای، در صف اول نماز جمعه و در حالی‌که کیف لوازم پزشکی خود را در کنار داشت، شایعه‌ی شدت‌یافتنِ بیماری رهبری را زنده کرد؛ شایعه‌‌ای که نخستین بار در سال ۸۸ ،جدی‌تر و فراگیرتر از همیشه، شنیده شد.

چرا این سوژه مهم است؟

حمله‌ی نظامی پوتین به اوکراین، پوتین را بیش‌تر از همیشه در کانون اخبار دنیا قرار داده است. برخی از تحلیل‌گران تلاش می‌کنند علت این جنگ را در  سلامتی جسم، مشکلاتِ‌شخصی و یا تغییرات  خلقی و رفتاری ریاست‌جمهوری روسیه دنبال کنند.
در تازه‌ترین مورد، وب‌سایت دیلی‌میل، به‌نقل از کانال تلگرامی جنجالی جنرال ‌اس‌وی‌آر، نوشت که ولادیمیر پوتین، برای چند روز مسئولیت‌های خود را به ‌ نیکولای پاتروشف منتقل می‌کند. بر اساس گزارش این وب‌سایت در زمانی‌که ریاست‌جمهوری روسیه تحت عمل جراحی قرار بگیرد، رئیس شورای امنیت روسیه جنگ اوکراین را هدایت می‌کند. این کانال تلگرامی سال گذشته نوشته بود که پوتین پارکینسون دارد و به سرطان دستگاه گوارش هم مبتلا شده است.‌
[…]

آذر ۱۳۹۹ هفته‌نامه آمریکایی نیوزویک مدعی شد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به دلیل تشدید بیماری، اختیارات خود را به فرزندش، مجتبی خامنه‌ای، واگذار کرده است. این شایعه از سوی تعدادی دیگر از رسانه‌های انگلیسی‌زبان از جمله جروزلم‌پست در اسراییل و روزنامه سان در بریتانیا بازنشر شد.

[…]

کمی‌ عمیق‌تر؛ فیک‌نیوز، شایعاتی برای باور کردن و شباهت‌های خانوادگی

در کشورهایی که ساختار آن‌ها غیردموکراتیک است و یا رسانه‌ها از آزادی بیان برخوردار نیستند و با سانسور منتشر می‌شوند، بسیاری از اخبار شکل شایعه به خود می‌گیرد و بسیاری از شایعات هم اگرچه تکذیب، اما به باور عمومی تبدیل می‌شوند.

انتشار شایعه در حکومت‌های غیردموکراتیک کارکردهای دیگری هم دارد. در بسیاری از مواقع برای انتشار خبر اصلی و یا آماده‌سازی و یا افکارسنجی عمومی شایعاتی از سوی حکومت به رسانه‌ها راه می‌یابد و اگرچه تکذیب می‌شوند اما در نهایت شکلی از آن رنگ و روی خبر به‌خود می‌گیرد. در این حکومت‌ها، گاهی هم یک شایعه این قدرت را دارد که مسیر افکار عمومی و حتی تحلیل‌گران را منحرف کند و بر جریان‌ها و حوادث سیاسی تأثیر بگذارد.

در ایران، هر بار که شایعه‌ی بیماری مهلکِ رهبری نظام منتشر می‌شود، در کنارش نامی هم از جانشین‌های احتمالی از جمله مجتبی خامنه‌ای، فرزند میانی رهبر، به‌میان می‌آید. شایعه‌ی مرگِ زودهنگامِ رهبر در موارد عدیده‌ای توانسته رفتار اپوزیسیون و جریان‌های منتقد را هم دچار تعلل در رفتار و تصمیم‌گیری کند؛ گویی در قدرت‌های مطلقه نبض همه‌ی تصمیم‌ها و تحلیل‌ها با قلب رهبری می‌زند.

[…]

شایعات عدم سلامتی پوتین و تأثیر آن بر رفتار او نیز گاهی از سوی رسانه‌های ناشر به علت‌العلل تصمیم‌های او تبدیل می‌شود و ذهن‌ها را از عوامل دیگر منحرف می‌کند. این شایعه حتی در مواردی سبب توجیه رفتارها و تعامل‌ها و تعلل‌ها در خصوص رفتارهای قبلی پوتین از جمله در کریمه و سوریه می‌شود.
این شایعات کمک می‌کند که پوتین را از مقام یک دیکتاتور که بیش از دو دهه است در روسیه حکم می‌راند و دست کم چهار بار در کشورهای دیگر مرتکب جنایت و نقض حقوق بشر شده، به یک پوتینِ بیمار تقلیل دهد تا سکوت‌های احتمالی در برابر رفتارهای قبلی او را هم توجیه کند؛ گویی ساختمان‌ها و خیابان‌های حلب و آوارگان سوری با ساختمان‌ها بوچا و کی‌یف و پناهندگان اوکراینی هیچ شباهتی نباید بیابند مبادا داوری تاریخ دامنِ برخی‌ها را بگیرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100114
👍15
پوتین و خامنه‌ای؛ بیماری‌ها و «شباهت‌های خانوادگی»

از متنِ گزارش:

گفته می‌شود روسیه و ایران با انتشار اخبار نادرست در شبکه‌های اجتماعی بر نتایج انتخابات آمریکا در دو نوبت قبلی تاثیر گذاشته‌اند. تاثیرپذیری جمهوری اسلامی  و مخصوصا شیوه‌های سانسور و برخورد با رسانه‌ها و مخالفان از روسیه انکارناپذیر است. شایعات عدم سلامتِ پوتین و خامنه‌ای، که گاه و بی‌گاه تکرار می‌شوند، هر چه هست کارکردشان تسخیر رسانه و ذهن‌هاست و نه تنها به تداوم شیوه حکمرانی آنان کمک می‌کند بلکه شیوه‌های واکنش به آن‌ها را هم با خطا و یا توجیه همراه می‌سازد.

این البته تنها شباهت‌های این دو حکمران مطلقه و مادام‌العمر نیست. دیکتاتورها حتی اگر هیچ وجه شباهت عینی هم نداشته باشند، دارای «شباهت خانوادگی»‌اند و «برای بیان خصلت این همانندی‌ها عبارتی بهتر نمی‌شود یافت». در میان دیکتاتور‌ها نیز مانندِ بازی‌ها نیز «شبکه‌ای پیچیده از همانندی‌ها می‌بینم که هم‌پوشانی و تقاطع دارند، گاهی همانندی‌های کلی، گاه همانندی در جزئیات.[…] مانند شباهت‌های گوناگون بین اعضای یک خانواده*».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100114
👍10👎1👏1
یک‌ تیر و دو نشان جمهوری اسلامی؟

زیتون
-وزارت اطلاعات جمهوری‌اسلامی روز ۲۱ اردیبهشت، از دستگیری دو تبعه اروپایی خبرداد و با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «دو فرد اروپایی که با هدف سوء‌استفاده از مطالبات به حق برخی از صنوف و اقشار کشور و تغییر جهت مطالبات عادی به آشوب، بی‌نظمی اجتماعی و بی‌ثبات‌سازی جامعه وارد کشور شده بودند، توسط سربازان گمنام امام زمان شناسایی و بازداشت شدند.»
[…]
چهار روز پیش از این اطلاعیه، حسین دلیریان خبرنگار حوزه نظامی خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران که خود را کارشناس مسائل دفاعی-امنیتی معرفی می‌کند،‌در توییتر خود از این سناریو رونمایی کرد و نوشت: «گویا ۴ نفر از عوامل میدانی منافقین که در پوشش معلمان معترض بودند، توسط دستگاه امنیتی بازداشت شده‌اند. از این افراد که در یکی از خانه‌های تیمی متعلق به یک سفارتخانه خارجی و حین جلسه تیمی بازداشت شده‌اند، اطلاعات زیادی درباره برنامه‌های آتی سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه بدست آمده است».

اشاره این کاربر امنیتی به دستگیری چهار فعال صنفی معلمان به نام‌های محمد حبیبی، رسول بداقی، جعفر ابراهیمی و علی‌اکبر باغانی است که همگی توسط نیروهای امنیتی در روز ۱۱ اردیبهشت در محل سکونتشان دستگیر شدند.

بازداشت دو تبعه اروپایی، هم‌زمان با برگزاری دادگاه‌هایی در اروپا برای دو نفر از مسئولانِ جمهوری اسلامی احتمال گروگان‌گیری را نیز مطرح کرده است.

تحلیل‌گران به استناد پرونده‌های افرادی مانند نازنین زاغری و جیسون رضائیان می‌گویند که جمهوری اسلامی  با این دستگیری‌ها  می‌خواهد «با یک تیر دو نشان را بزند»؛ از سویی به معلمان بازداشت‌شده اتهام سنگین جاسوسی می‌زند و از سوی دیگر از شهروندان اروپایی به عنوان گروگان برای مبادله با افرادی چون حمید نوری و اسدالله اسدی استفاده می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100076
👍6
زیتون-آزادسازی قیمت آرد و افزایش افسارگسیخته قیمت مواد غذایی که در ماه‌های اخیر سیر صعودی داشته است، عامل بروز اعتراضات در برخی از شهرهای خوزستان و به دنبال آن قطع اینترنت در این استان شده است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در شهرهای جنوب ایران شام‌گاه چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت با انتشار چندین ویدئو از گسترش اعتراضات در شهرهای بزرگی چون اهواز و دزفول خبرداده‌اند.

این اعتراضات از هفته گذشته آغاز شد و با وجود قطع شدن اینترنت و جو سنگین امنیتی-نظامی ادامه دارد.

[…]

گفته می‌شود که شهرهای سوسنگرد، مسجد سلیمان، شادگان و حمیدیه نیز شاهد اعتراضات بوده‌اند. علاوه بر این ده‌ها شهروند در شهرهای مختلف استان خوزستان بازداشت شده‌اند.

وبسایت «فیلتربان» نیز که به طور تخصصی وضعیت اینترنت و حقوق دیجیتال را در ایران رصد می‌کند، در گزارش تازه خود با عنوان «قطعی اینترنت در خوزستان به دلیل اعتراض به کمبود نان» با اشاره به قطع اینترنت تلفن همراه در شهرهای اهواز، آبادان، حمیدیه، سوسنگرد و ایذه یادآور شده که قطعی شبکه دست کم به مدت ۴۸ ساعت و به طور کامل بود، سپس دسترسی‌ها به طور محدود و برای استفاده از سرویس‌های خدماتی داخل کشور آغاز شده‌است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100096
👍3
«شورش گرسنگان»؛ توهین به مردم یا هشدار به نخبگان 
محمدرضا سرداری


در پی اعتراضات سراسری اخیر به گرانی اجناس در ایران، برخی از فعالان رسانه‌ای از واژه «شورش برای نان» یا «شورش گرسنگان» برای توصیف این اعتراضات استفاده کردند که از دید برخی دیگر عبارتی توهین‌آمیز است و نباید به کار برده شود. برخی حتی استدلال کرده‌اند که مردم معترض به خاطر «نان شب» و «شکم خود» اعتراض نمی‌کنند بلکه آنان صرفا خواهان آزادی و تغییر نظام جمهوری اسلامی هستند.

احتمالا به خاطر طرح شعارهایی علیه مقامات جمهوری اسلامی و روحانیت به طور عموم، برخی استدلال می‌شود که اعتراضاتی از جنس دی ۹۶، آبان ۹۸ و اردیبهشت ۱۴۰۱، ماهیت سیاسی دارد. بی‌تردید هر اعتراضی به تصمیمات خرد و کلان در سطح ملی و محلی، اعتراض سیاسی است. این برآورد نیز وجود دارد که اکثریت قابل توجهی از مردم ایران از حکومت روحانیت ناراضی‌اند. میزان مشارکت مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری گذشته می‌تواند دلیلی بر این مدعا باشد. اما ماهیت و روش اعتراض، تعیین خواهد کرد چه سرنوشتی در انتظار آینده کشور خواهد بود.

«شورش گرسنگان» از این منظر توصیف نوعی جنبش سیاسی، اجتماعی است که صرفا به تاریخ و جغرافیای ایران محدود نمی‌شود. سابقه شورش گرسنگان دست کم به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. تئوری‌پردازان انقلاب معتقدند وقتی سطح انتظار مردم با توان آنها برای برآورده کردن آن انتظار، تغییر فاحشی می‌کند؛ انقلاب یا شورش روی می‌دهد. نگاه به همه انقلاب‌های جهان نیز این موضوع را ثابت می‌کند. جنگ‌های داخلی در انگلستان تا انقلاب کبیر فرانسه و جنگ‌های داخلی در آمریکا همه ریشه در فقر، تبعیض و نابرابری داشته است.

در دوران معاصر نیز بارها با پدیده «شورش گرسنگان» مواجه بوده‌ایم. فروپاشی شوروی، شورش‌های اقتصادی در آفریقای جنوبی، قرقیزستان، انقلاب تونس و آغاز بهار عربی همه نسخه‌ای از «شورش گرسنگان» هستند. حتی انقلاب اسلامی در ایران نیز دست کم به ادعای رهبران آن «شورش گرسنگان» بود؛ بر خلاف باور موجود که در دوره پهلوی رفاه نسبی اقتصادی وجود داشته است. استفاده از واژه‌هایی چون «انقلاب پابرهنگان» یا «انقلاب مستضعفان» نمونه‌هایی از این دست است. هم اکنون فیلم و تصاویر زیادی از آن دوران وجود دارد که مردم انقلابی را در حال غارت یا آتش زدن و تخریب اماکن عمومی نشان می‌دهد. از سوی دیگر واژه «شورش ۵۷» نیز بارها از سوی سلطنت‌طلبان و حتی فرح دیبا بکار رفته است.

فرضیات متعددی در مورد علت شورش مردم ارائه شده است که بسیاری از آنها البته بی‌اعتبار شده‌اند. محققان علوم سیاسی استدلال می‌کنند که مردم به دلیل احساس محرومیت نسبی از« مزایای اقتصادی» یا در «فقدان موقعیت اجتماعی» شورش می‌کنند. در مقابل اگر فرصت‌ها و مسئولیت‌های اقتصادی قابل توجهی داشته باشند، از شورش منصرف می‌شوند. «تد گور» در کتاب «چرا مردم شورش می‌کنند» می‌گوید انگیزه شورش مردم احساس«محرومیت نسبی» است. مردمی که از «مزایای اقتصادی» یا «صدای سیاسی» که معتقدند مستحق آن هستند، محروم شده‌اند. این احساس بی‌عدالتی است که باعث تعارض می‌شود. در واقع به باور «تد گور» فقدان«صدای سیاسی» و «دسترسی به قدرت» می‌تواند احساس محرومیت و بی‌عدالتی ایجاد کند

https://www.zeitoons.com/100142
👍10👎2