زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
 «هدف ارعاب مخالفان است»؛
بیانیه جمعی از فعالان مدنی و سیاسی در واکنش به برخوردهای اخیر با اعتراض‌ها



زیتون-۷۵ نفر از فعالان سیاسی و مدنی با انتشار بیانیه‌ای هدف از بازداشت‌های گسترده اخیر و برخوردهای خشونت‌بار با مخالفان حجاب اجباری را «ارعاب مخالفان» خوانده و آن را نشان از «ضعف و ناتوانی و استیصال» حکومت در حل بحران‌های کشور دانستند.

امضاء‌کنندگان بیانیه با اشاره به این‌که «روشنفکرانِ عرصه عمومی و چهره‌های سیاسیِ منتقد که خواستار اصلاحات ساختاری هستند، آماج تهاجم قرار گرفته‌اند» یادآوری کرده‌اند که «در غیاب روشنفکران سیاسی، جنبش‌های اعتراضی و مطالباتیِ خودانگیخته‌ی مردمی ممکن است به سردرگمی‌ها و بیراهه‌هایی کشیده شود که سایر جنبش‌های تحول‌خواه دهه‌ها‌ی اخیر در خاورمیانه و جهان عرب بدان گرفتار شده‌اند».
متن کامل این بیانیه که برای انتشار  در اختیار زیتون قرار گرفته است در پی می‌آید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103866
👍4
«علنا شلیک می‌کنند»؛ 
گزارش عفو بین‌الملل در خصوص اعتراضات ایران

زیتون
-سازمان عفو بین‌الملل گزارش تحقیقی مفصلی در مورد «برخورد نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی با اعتراضات اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱» منتشر کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته است که«به تعداد کشته‌ها و مجروحان سرکوب‌ها در ایران که به‌طرز هشداردهنده‌ای بالاست واکنش نشان داده و نقش مهم خود را در تضمین پاسخگویی مقامات ایفا کند.»

این گزارش به «سیل خشونت» و استفاده از «گلوله‌های جنگی» در سرکوب اعتراضات سال اخیر پرداخته و خواستار تاسیس یک نهاد مستقل تحقیقاتی و دادخواهی از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد شده است.
گزارش عفو بین‌الملل روز چهارشنبه ۱۲ مرداد با عنوان «علنا شلیک می‌کنند» منتشر شد. در این گزارش تأکید شده است: «جامعه بین‌المللی باید از مقامات ایرانی به خاطر سیل خشونتی که نیروهای امنیتی با مصونیت مطلق علیه معترضان در جنوب غرب ایران در ماه‌های اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱ به راه انداختند، پاسخ بخواهد.»عفو بین‌الملل در این گزارش به مقابله خشونت‌آمیز حکومت ایران با تجمع‌‌ها علیه افزایش قیمت مواد غذایی و همچنین فروریختن مرگبار ساختمان متروپل پرداخته و اعلام کرده که در این اعتراضات دست‌کم چهار نفر کشته و تعداد دیگری مجروح شده‌اند.

در این گزارش آمده که ماموران امنیتی جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات به طور غیرقانونی اقدام به شلیک «گلوله‌های جنگی و گلوله‌های ساچمه‌ای شکاری» کرده‌اند.

اعتراضات امسال پس از گران شدن نان و سهمیه‌بندی آن و افزایش چندبرابری قیمت مواد غذایی در تعدادی از شهرهای خوزستان آغاز شد و به استان‌های دیگر گسترش یافت. شهرهای ایذه و دزفول و اندیمشک در خوزستان، بروجرد و دورود در لرستان، جونقان و فارسان در استان چهارمحال و بختیاری، و دهدشت در استان کهگیلویه و بویراحمد و بسیاری شهرهای دیگر صحنه اعتراضات مردم و سرکوب خشونت‌بار حکومتی بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103883
👍3
«رندی آموز»؛ زندگی آن‌قدرها هم‌ جدی نیست
معنای زندگی از منظر توماس نیگل در گفت‌وگو با جواد حیدری

زیتون-محمدرضا واعظ: توماس نیگل فیلسوف سیاست، اخلاق و ذهن معاصر، استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک است او فیلسوفی است که بیشتر به خاطر کارهایی که در حوزه فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست در زمینه فلسفه تحلیلی کار کرده است، شناخته می‌شود؛ وی همچنین مقاله معتبری در حوزه فلسفه ذهن و معرفت شناسی دارد با عنوان “خفاش بودن چه کیفیتی دارد؟”.
از قضا برخی از کارهای خوبِ این فیلسوف برجسته در ایران ترجمه شده است و بیشتر این کارها توسط دکتر جواد حیدری ترجمه شده‌اند.
دکتر جواد حیدری، دارای دکترای علوم سیاسی و اندیشه سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس و در حال حاضر عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد‌ هستند و به ترجمه آثار توماس نیگل، از جمله: «این‌ها همه یعنی چه؟»؛ کتابی که با عنوان «درپی معنا» هم ترجمه شده است؛ «اخلاق‌شناسی، برابری و جانبداری و امکان دیگر گزینی»؛ و کتابی که مجموعه مقالاتی با عنوان «پرسش‌های کشنده» است که با همکاری استاد مصطفی ملکیان توسط دکتر جواد حیدری ترجمه شده است، مشغولند.

بحث از معنای زندگی برای مخاطب عمومی‌تر می‌تواند بحث بسیار جذابی باشد و توماس نیگل از جمله کسانی است که فارغ از کار در حوزه معرفت‌شناسی و فلسفه ذهن، به دلیل علاقه‌ای که به حوزه اخلاق و سیاست داشته، از جمله فیلسوفانی است که به سبب کتاب‌های جذابی که دارد، مخاطبان عمومی‌تر، هم در ایران و هم در کل جهان، با او آشنا هستند.

در ادامه پرونده‌ی «فلسفه تحلیلی و زندگی روزمره» دکتر جواد حیدری دعوت ما را برای گفت‌‌وگو درباره «معنای زندگی از منظر توماس نیگل» پذیرفتند. متن این‌ گفت‌وگو در ادامه می‌آید.

https://www.zeitoons.com/103868
👍8
نهی از منکر شیخ تکفیرگر (بخش دوم)
عبدالکریم سروش

اول .لطیفه‌ای است که می‌گویند از کسی پرسیدند: آیا در جمهوری اسلامی شکنجه و اعتراف‌گیری وجود دارد؟ گفت: اصلاً و ابداً! پرسیدند به چه دلیل؟ گفت: مگر ندیده‌اید که چهل و چهار سال پیش در اصل سی و هشتم قانون اساسی نوشته‌اند: «هر گونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است و اجبار شخص به شهادت، اقرار یا سوگند مجاز نیست». حال حکایت شیخ تکفیرگر است. می‌گوید: من کسی را تکفیر نکرده ام برای اینکه هفت سال پیش کتابی نوشته‌ام در ردّ ارتداد که ترجمه هم شده است. این‌است دلیل دندان‌شکن ایشان! و این همان کسی است که پس از ذکر نام کسروی و علی دشتی صریحاً می‌گوید: سروش و شبستری و وسمقی و امیر معزّی روشنفکرانی «اسلام‌ستیزند» که «دینی متفاوت با اسلام» آورده‌اند [نه قرائتی متفاوت از اسلام] و موجب ” انحلال اسلام” شده اند و از اسلام «فقط ادّعای آن» را دارند و حتی در این ادّعا هم صادق نیستند و «توریه و تقیّه» می‌کنند (کلمات داخل گیومه برگرفته از سخنرانی وی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۲ است). یعنی هم سخنانشان را کفر و هم خودشان را کافر و بی‌اعتقاد به اسلام شمرده است.این‌ها اگر تکفیر نیست پس تکفیر چیست؟ و چون خود فهمیده که سخنانش بوی تکفیر می‌دهد، برای دفع دخل مقدر تعارف سرد و سستی می‌کند که من هم‌چنان «آنها را مسلمان و دوست خود می‌دانم»! گویی تناقض گفتار و رفتارش بر کسی مخفی می‌ماند! و چه جای عجب است؟ ازین دست مدعیان بی ‌عمل و واعظان غیر متّعظ در تاریخ فراوان بوده‌اند. همان‌ها که
ترک دنیا به مردم آموزند/ خویشتن سیم و غلّه اندوزند

به این روحانی می‌گویم چه لطف و افتخاری دارد پا در نعلین شیخ قاسم اسلامی کردن و دکتر شریعتی را به تازیانه تکفیر نواختن و بر سر منبر بر کتابش آب دهان افکندن؟ خوشمزه اینکه ادَعای نقد علمی هم می‌کند! گویی آن روشنفکران فرق میان نقد علمی و تکفیر را نمی‌دانند! بالاتر از تکفیر، تکبّری است که در کلام وی موج می‌زند که خود را واصل به اصل اسلام می‌داند و دیگران را نامحرمان محروم!

همه می‌دانند که روحانی مزبور در حدّ و مرتبتی نیست که بتواند کسی را تکفیر کند یا تکفیرش نفوذ و خریداری داشته باشد، یا آن روشنفکران بیمی از تکفیر او یا حاجتی به تأیید او داشته باشند؛ لکن این خصلت قشری‌مذهبان است که چون به جواب از کسی درمانند سلسله خصومت بجنبانند و پای مدَعا را از گلیم لیاقت خود فراتر بَرند و به تیغ خصومت گلوی معرفت را ببُرند و تیغ به‌دست زنگیان مست دهند.

نواندیشان دینی نباید و نمی‌توانند از این بدعت شنیع تکفیر که آب زلال نواندیشی را تیره و تباه کرده، آسان و سبک بگذرند بل شایسته است که تکفیر و تکفیرگران را بالاتفاق نهی و تقبیح کنند.

دوم.آنان که صادقانه غم انحلال اسلام را می‌خورند بدانند همین که هر روز یک مدّعی متوهّم از گوشه‌ای برخیزد و دستگاه تفتیش عقاید باز کند و مفاهیمی من عندی را کنار هم بنشاند و آنها را هسته‌های سخت اسلام بشمارد و دگرگونه‌اندیشان را مرتدّ و ملحد بخواند آنگاه است که از اسلام و مسلمانی جز قیل و قال وجدال ایمان شکن باقی نخواهد ماند و تولیدات انبوه کارخانه کافرتراشی، صورتا و مادتا، به انحلال اسلام خواهد انجامید.

سوم. نیکوست که در پایان این مقاله و این مقابله، سخنی با ناصحان مشفق و منصف که از بالا گرفتن آتش نزاع بیمناک‌اند بگویم که کاش نصایح خود را چنین به تاخیر نمی‌افکندند و وقتی شیخ تکفیرگر از دو سال پیش بنام نقد “دین و قدرت”، رگباری از طعنه و هجمه و تمسخر و تهمت و تخریب شخصیت را بر صاحب این قلم بارید و خُبث‌ها گفت و اهانت‌ها کرد و انفجاری از انزجار را به نمایش گذاشت (و کمترینش این‌که به من بهتان زد که “خادم استبداد دینی “‌ام و با آن طوطی قیاس کرد که “از قیاسش خنده آمد خلق را” و تصویری سخره‌آمیز ازین داستان را بر صفحه رایانه نقش کرد و بسی بیش ازین، آن‌هم به‌نام نقد علمی!)، او را اندرز می‌دادند تا لب فرو بندد و طعن و تهمت را فرو گذارد تا کارش به تکفیر نکشد. من این دو سال را صبوری کردم و مطلقا مقابله‌به‌مثل نکردم تا موجب وهن روشنفکری دینی و شادی دشمنان نشود.

پیر گلرنگ من اندر حق ازرق‌پوشان/ رخصت خبث نداد ار نه حکایت‌ها بود

اما این صبوری نتیجه واژگونه داد ونه بر قدرشناسی بل بر جسارت او افزود تا آن‌که بانگ تکفیر برداشت و نیات نهان خود را آشکارکرد. دیدم دیگر جای صبوری نیست...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103916
👍30👎9❤1
مرزهای دین و معرفت دینی، و تکفیر و تفکر
به بهانه‌ی مناقشات قلمی میان کدیور و سروش

اول؛ جمهوری اسلامی با تمام عیب‌ها و ظلم‌ها، این شانس را به ایرانیان داد که پیش از بسیاری از ملل مسلمان دیگر الگوی عیاری را از «سیاسی شدن امر دینی و دینی شدن امر سیاسی» تجربه کنند و به همان تعبیر مشهور دِینِ تاریخی و ناگزیرِ خود را به «حکومت آخوند‌ها» بپردازند. فرصتی که این تجربه با تمام هزینه‌هایش در اختیار ایرانیان مسلمان قرار داد، پیش از همه و همگان، زمینه‌ای شد برای رونقِ نواندیشی دینی و ظهور پرتعدادِ نواندیشان دینی؛ تا در بستر این رنجِ اسلامیِ به‌نامْ جمهوری، اصلاح‌گری را در دین و جامعه‌ی دین‌داران پیشه کنند…

دوم؛ حالا دیگر چند وقتی است که اختلاف نظری و گاه عملی دو تن از برجسته‌ترین نواندیشان دینی هم‌عصر با ما، داستانی است که بر هر سر بازاری هست*. آن‌چه گاه به کنایه و اشاره و‌ گاه به صراحت و تفصیل در سال‌های اخیر میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور می‌رفت حالا در عرصه‌ی عمومی نمایان‌تر از همیشه شده. پس از منازعات قلمی دو هفته اخیر، بر همگان معلوم است که کدیور پروژه‌ی فکری جمعی از نواندیشانِ مسلمان از جمله سروش را «تجدیدنظر در اسلام» می‌داند، که چیزی از «بنیادهای اسلام» باقی نگذاشته‌‌، و سروش هم این سخنانِ کدیور را «تکفیرگری» می‌خواند که «باب نقد علمی را به‌روی خود و دیگری می‌بندد». این دو تن هم در این راه تنها نیستند و هرکدام طیفی از هم‌فکران و دوستان و هم‌راهان و علاقه‌مندان را نمایندگی می‌کنند…

سوم؛ گفتمانِ نواندیشیِ دینی می‌خواهد آلترناتیو و رقیبی برای گفتمان سنتی و خاصه طبقه‌ی جزم‌اندیشی از روحانیان باشد، تا اخلاق و حقوق بشر را در دین پاس دارد. مدعای ما (در زیتون) این است که منازعه‌ و اختلافِ اخیر، به این گفتمان آسیبِ نظری و عملی می‌زند «اگر و فقط اگر » مدعیان نواندیشی دینی در قبال آن سکوت کنند و یا به اشارات فیس‌بوکی و کنایات توییتری بسنده ورزند و این‌گونه فرصت را به رقبای دین‌ستیز و دین‌خو واگذارند تا از دو سو نواندیشان دینی را قیچی و مدلی از دین را ابزار سرکوب همه‌ی دینداران کنند…

چهارم؛ «زیتون»، چنان‌که پوشیده نیست، بخشی از رسالتِ رسانه‌ای خود را طرح و نقد و پاسداشتِ گفتمان نواندیشی دینی می‌داند. بر این مبنا، و به بهانه‌ی آن‌چه آمد، و با اعلامِ بی‌طرفی کامل، هم‌زمان با انتشار جواب دوم آقای عبدالکریم سروش از همه‌ی داعیان و منتقدان و دوست‌داران و هم‌راهانِ روشنفکری و نواندیشی دینی، خاصه آقایان محسن کدیور، محمد مجتهد شبستری و محمدعلی امیرمعزی و دیگر نواندیشان نامی از جمله خانم صدیقه وسمقی و آقایان محسن آرمین، حسن یوسفی اشکوری، محمدجواد اکبرین، محمدعلی ایازی، عبدالعلی بازرگان، میثم بادامچی، رضا بهشتی معزّ، علی پایا، مهدی جامی، حمیدرضا جلایی‌پور، محمدرضا جلایی‌پور، محمد حسینی، سروش دباغ، تقی رحمانی، احمد صدری، محمود صدری، بیژن عبدالکریمی، علی‌رضا علوی‌تبار، رضا علیجانی، علی طهماسبی، محمدتقی فاضل میبدی، مقصود فراستخواه، حسن فرشتیان، ابوالقاسم فنایی، حسین کمالی، حسن محدثی، محمدمهدی مجاهدی، داریوش محمدپور، مصطفی ملکیان، مهدی ممکن، یاسر میردامادی، آرش نراقی و …همه‌ی ناقدان و صاحب‌نظران دیگر دعوت می‌کند که به این چالش در زیتون بپیوندند و با عنایتِ به این مصادیق، برای ما از «مرزها»ی میان «دین و معرفت دینی»، و «تکفیر و تفکر» بنویسند و به مخاطبان نشان دهند دین اسلام و مسلمانان نیز به‌سان بسیاری از ادیان دیگر هاضمه‌‌ی فراخ و روی گشاده‌ای برای نقد و نو شدن دارد. (آیا غیر از این است؟)

باری، آن‌چه در پی می‌آید واکنش و پاسخ(دومِ) عبدالکریم سروش به سخنان اخیر محسن کدیور در این ماجراست که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته است. زیتون آماده انتشار پاسخ آقای محسن کدیور است.
 
سردبیر  

https://www.zeitoons.com/103916
👍25
نقدی بر مرزبندی میان روشنفکری دینی و تجدیدنظرطلبی دینی 
جعفر نکونام

۱. مقدمه اخیراً برخی به فرقه سازی روی آوردند و میان خود و رقبای فکری مرزکشی کردند و خود را روشنفکر دینی یا نواندیش دینی و رقبا را تجدید نظر طلب دینی نامیدند. روشنفکر دینی را کسی تعریف کردند که در مقام اصلاح معرفت دینی است و تجدید نظر طلب دینی را کسی خواندند که در مقام اصلاح خود دین است و بر این اساس، اظهار داشتند که روشنفکر دینی داخل اسلام است؛ اما تجدید نظر طلب دینی از اسلام خارج است؛ منتها پرهیز کردند که بگویند، تجدید نظر طلب دینی مسلمان نیست و کافر است؛ بلکه حتی تصریح کردند که هرکس مادامی که خود را مسلمان می داند، مسلمان است. اینک من مناقشه نمی کنم که آیا اطلاق تجدید نظر طلب دینی بر کسانی که قایل به اصلاح دینی اند، تا چه اندازه صحیح و دقیق است و آیا خود کسانی که خود را نواندیش دینی معرفی می کنند، قایل به اصلاح دینی نیستند. من فرض می گیرم که چنین اطلاقی صحیح و دقیق باشد و لذا فعلاً با همین فرقه سازی مماشات می کنم و در قالب اصطلاح برساخته ایشان سخن می گویم. آنچه اینک بیان می شود، به طور عمدۀ در بیان این است که میان روشنفکری دینی و آنچه تجدید نظر طلب دینی نامیده می شود، مرزی وجود ندارد؛ بلکه فقط با الفاظ بازی شده است و نظراً و عملاً هر دو گروه از یک قماشند. همۀ آنان در مقام کنار نهادن گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری اند. منتها شیوه هایشان متفاوت است.

۲. ماهیت مرزبندی و فرقه سازی چنان می نماید که فرقه سازی و مرزبندی فکری در صورتی موجه است که فرقه ها نظراً و عملاً تفاوت داشته باشند؛ نه این که نظراً و عملاً یکی باشند و فقط نام متفاوتی بر خود بنهند. به نظر می رسد، نواندیشان دینی و روشنفکران دینی و تجدیدنظرطلبان دینی و نظایر آنها از یک قماشند و همگی در مقام اصلاح دین تاریخی اند؛ چون همگی در این وحدت نظر دارند که گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری باطل اند و لذا باید کنار نهاده شوند. منتها شیوۀ عمل آنها در کنار گذاشتن این گزاره ها فرق می کند. کسانی که خود را نواندیشان دینی یا روشنفکران دینی معرفی می کنند، سه رویکرد متفاوت نسبت به این گزاره ها دارند: یا قائل به توقف می شوند و ندانم گرا می گردند یا قایل به تأویل می شوند و مجازگرا می گردند و یا قایل به مماشات می شوند و مداراگرا می گردند؛ اما کسانی که آنان را تجدید نظر طلبان دینی می خوانند، شیوۀ واحدی دارند. شیوۀ آنان در قبال گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری کنار نهادن این گزاره ها بدون هیچ گونه توقف و تأویل و مماشات است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103952
👍19👎2
اعضای مقتول از خاندان حسین در کربلا
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
در باب داستان کربلا و ماجراهای مرتبط با آن رخداد، بسی اختلاف است. هرچند می توان شماری از این اخبار متفاوت و متعارض را با هم جمع کرد. با این همه تأمل در این روایات مختلف و متعارض مهم اند و از دیدگاه پژوهشی برای اهل دقت و نظر قابل توجه اند.

شاید یکی از راههای مقابله با تحریفات داستان کربلا و خرافه زدایی از آن واقعه مهم در تاریخ اسلام، تأملات جدی در همین اختلاف روایات باشد. در این نوشتار، یکی از این حادثه مختلف فیه یعنی داستان فرزندان مقتول امام حسین در کربلا مورد تأمل و واکاوی قرار می گیرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103974
👍7😱1
دولت سیزدهم تداوم آشفتگی نظام تصمیم‌گیری 
احمد علوی

جایگاه حکومت ایران در رتبه‌بندی حکمرانی شایسته
بنابه رتبه بندی شاخص های حکمرانی موسسه حکمرانی چندلر که شاخص های گوناگون و از جمله کارآمدی و ثبات سیاست گذاری را در سطح جهان را ارزیابی سنجیده و ارزیابی می‌کند، رتبه حکمرانی شایسته ایران در تازه‌ترین بررسی این موسسه ۹۹ از میان ۱۰۴ کشور می باشد. بنابر این رتبه بندی جایگاه حکومت ایران از منظر حکمرانی شایسته در کنار کشورهایی همچون لبنان، مالی، ماداگاسکار و موزامبیک است. نکته مشترک میان حکومت ایران و این کشورها ناکارآمدی و نبود ثبات در تصمیم گیری می‌باشد. نبود شفافیت، ناتوانی در اجرای نقش و مسئولیت، ناپاسخگویی در مقابل جامعه از اهم مواردی که موجب شده است تا حاکمیت ایران یکی از پایین ترین رتبه های حکمرانی شایسته را دارا باشد. از هزینه های چنین ویژگی‌های حاکمیت همانطور که پیش از این آمد، سردرگمی موسسات عمومی و خصوصی در تصمیم گیری و افزایش انتظارات تورمی است که بخشی از پیامدهای آن را میتوان در گرانی افسار گسیخته کالاها و خدمات مشاهده نمود.
بی‌تصمیمی، روزمرگی و تصمیم های خلق الساعه نوعی بیان ناکارآمدی بی تصمیمی، روزمرگی و تصمیم های خلق الساعه و متناقض نکته پنهانی در چارچوب حاکمیت فعلی و به‌خصوص دولت سیزدهم نیست. تصمیم گیری خلق الساعه یا حتی اعلام تصمیم گیری خلق الساعه، نا پیگیری در اجرای تصمیم گیری، وعده های غیر عملی و ابهام در ارسال پیام و سیگنال به بازار نقش مهمی در ایجاد تورم انتظاری ایفا می کند. مصداق ناتوانی از تصمیم گیری، تکلیف ارز ترجیحی که پیامهای متناقضی را به بازار می فرستد. رییس کمیسیون اقتصادی مجلس می‌گوید اگر دولت هر چه زودتر تکلیف ارز ترجیحی را مشخص نکند ؛ افزایش التهاب در بازار و گرانی کالاهای اساسی اقشار آسیب پذیر جامعه را ضعیف تر خواهد کرد. همچنین نمونه تصمیم‌گیری خلق الساعه و ارسال پیام مبهم و شگفتی آور را می‌توان اظهارات اخیر معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت دانست که گفته بود:«هرگونه افزایش قیمت کالایی که امسال صورت گرفته است همین امشب اصلاح شود و به قیمت سال قبل برگردد». مشابه چنین اعلام تصمیم‌گیری‌هایی در سطوح نظام مدیریتی کلان و میانه و خرد کم نیست. برای مثال گزارش پایش امنیت سرمایه گذاری به تفکیک استان ها که از سوی مرکز پژوهش های مجلس تهیه می‌شود، نشان می‌دهد که نامناسب‌ترین مؤلفه های امنیت سرمایه‌گذاری عمل مسئولان ملی به وعده های داده شده در سطح کشور و عمل مسئولان استانی و محلی به وعده های اقتصادی داده شد. اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات سومین مولفه نامناسب امنیت سرمایه گذاری ارزیابی شده است. عمل نکردن به وعده و تصمیم گیری خلق الساعه یا حتی اعلام تصمیم گیری خلق الساعه و ابهام در ارسال پیام بازیگران عرصه اقتصادی اعم از سرمایه گذار، تولید کننده، مصرف کننده را دچار آشفتگی نموده و تیره و تار شدن محیط کسب و کار احساس ریسک افزایش و کارآمدی بکارگیری منابع کاهش می یابد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103993
👍4
«نامکان قرچک»؛
روایت نرگس محمدی و عالیه مطلب‌زاده از زندان زنان




زیتون-نرگس محمدی و عالیه مطلب‌زاده، با انتشار یادداشتی از انتقال «ناگهانی و غافل‌گیرانه»‌ی خود به زندان اوین خبر دادند.

این دو زندانی سیاسی، که پیش‌تر در زندان قرچک به‌سر می‌بردند در این یادداشت با توصیف بخشی از شرایط «هولناک» زندان قرچک، آن‌را «بازنمای دیدگاه، اراده و عمل حکومت استبداد دینی علیه زن» خوانده‌اند.

این دو فعال مدنی،‌ در بخشی از یادداشت خود می‌نویسند که ماموران و زندان‌‌بانان هم به آزادی زندانیان از آن شرایط غبطه می‌خورند و خود نیز به‌دنبال راه نجاتی از آن‌جا هستند.
متن کامل این یادداشت در پی می‌آید.

نامکان قرچک صرفا نام یک زندان برای نگهداری محکومین و متهمین زن نیست. قرچک بازنمای دیدگاه، اراده و عمل حکومت استبداد دینی علیه زن است. کم نیستند زنانی که نه به موجب رفتاری خلاف قوانین بلکه به دلیل اصرار بر حق پوشش، نگرش و زیست انسانی شان گرفتار این نامکان هولناک شده اند. کم نبودند ماموران و زندان بانانی که به آزادی زندانی از  این زندان به منزلهٔ رهایی او از شرایط دشوار غبطه خورده و به دنبال راه نجاتی از آنجا بودند. 

ما نیز از جمله زنانی بودیم که ماه ها این شرایط را تحمل کردیم و بخشی از مبارزات مان را براساس تجربه و همزیستی با زنان زندانی قرچک رقم زدیم. چون بر این باور بوده و هستیم که مبارزه علیه شرایط غیرانسانی قرچک مبارزه برای ممنوعیت حضور و تبعید زندانیان سیاسی عقیدتی که به منظور آزار آنها صورت میگرفت نبوده بلکه فراتر از آن منظور ما تعطیلی این زندان و مشکلات هزاران زنی ست  که طی سال های گذشته به اجبار متحمل آن شرایط شده اند.

شرایطی که سختی و بدی هوای سوزناک و جهنمی آن، آلوده و غیرقابل شرب و حتی غیر قابل استحمام بودن آب، ساختمان  سوله مانند، بدون نور طبیعی و جریان هوا فاضلاب و تاسیسات فرسوده و زیرساخت های  نامناسب جهت زندگی انسان تنها بخشی از رنج فزآینده و پایان ناپذیر  تحمیل شده بر جان تک تک زنان این زندان است.

بخش بزرگتر آن، نوع نگاه حکومت، مسئولان و حتی برخی از ماموران امنیتی، زندانبانان و کادر درمان است، که هیچ شان و هویت انسانی برای زنان زندانی قائل نبوده و آنها را مستحق هرگونه بدفتاری و توهین می دانند.

ما و بقیه زندانیان سیاسی در روز ۲۹ تیرماه ۱۴۰۱ بدون هیچگونه درخواست جابجایی بطور ناگهانی و غافلگیرانه از این زندان اخراج شدیم. 

ما بخشی از روح و روان و جان و دلمان را در میان خواهرانمان در قرچک برجای گذاشتیم.حضور زندانیان سیاسی می توانست انعکاس صدای آن زنان بی صدا باشد و اخراج ما از آن زندان به منظور قطع آن صداست. ما سکوت در قبال شرایط سخت زنان در زندان قرچک را به ازای ترک آن نامکان را بر نمی تابیم، …

متن کامل در زیتون


https://www.zeitoons.com/103996
👍15👏2❤1
بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد
میرحسین موسوی


(مقدمه‌ای بر ترجمه عربی بیانیه‌های جنبش سبز)

بسم‌الله الرحمن الرحیم

از دوستانی که زحمت ترجمه بیانیه‌های جنبش سبز را کشیده‌اند تشکر می‌کنم و امیدوارم این تلاش موجب ترویج برادری میان ملت‌های منطقه شود.

بیش از یازده سال از ۲۵ بهمن پرافتخار ملت ایران گذشته است، روزی که مردم به خیابان‌ها آمدند تا از خیزش برادران و خواهران خود در جهان عرب حمایت کنند و اجازه ندهند ظلمی که خودخواهان با انقلاب‌شان کردند در حق آن جوانه مبارک تکرار شود. دولتمردان از یک طرف به طمع پیشبرد سیاست‌هاى منطقه‌اى‌شان و از طرف دیگر نگران از اثرات این بهار جدید بر حرکت آزادى‌خواهانۀ مردم ایران، مثل همیشه می‌خواستند با جعل عنوانى تازه، این خیزش عظیم  را به سوئى ببرند که در داخل خطر را دور کند و در خارج برای‌شان منافع به همراه آورد. چونان همیشۀ تاریخ که نیات شوم جامه‌هایی از مشعشع‌ترین شعارها مى‌پوشند حاکمیت نام بهار عربى را به بیدارى اسلامى تغییر داد، تا حرکت معطوف به آزادى و عدالت ملت‌هاى به ستوه آمده از دیکتاتورى و گرسنگى و فقر و بى‌عدالتى و مجالس قلابى را از حقیقتش خالى کند. شاهد شوم بودن نیات این کجروى نتیجه‌اى است که از آن به دست آمد: غمنامه‌ای که همچنان در سوریه ادامه دارد؛ میلیون‌ها مهاجر، صدها هزار کشته، بدنامى حزب‌الله لبنان، پیدایش داعش، جنگ‌هاى قومى و قبیله‌اى در یمن، و گرایش کشورهاى عربى به پیوند با اسرائیل. به آن شعار هلال شیعى را هم اضافه کنید و گرفتارى‌هائى که براى همۀ کشورهاى اسلامى منطقه، و در رأس آنها ایران به وجود آورد. مصیبت‌هاى ناشى از این اقدامات برای ایران و منطقه همه از یک خطاى بزرگ ریشه مى‌گرفت و آن دست بردن در مضمون حقیقى خواست ملت‌ها بود. مردم تشنه آن‌اند که آزاد باشند و خود بر گزینند، و این انتخاب آنان قطعا به نفع بشریت به طور عموم، با هر ایده و ایمانى، و به سود منافع ملى و حاکمیت مردم خواهد بود.

راهپیمائى ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ دعوت به عدم غفلت از شعارهاى میدان تحریر قاهره بود، دعوت برای مقابله با فاجعه‌اى که بر اثر سیاست‌هاى غلط به ایراد آسیب‌هاى جدى به منافع ملى مى‌انجامید. بلکه دعوت ۲۵ بهمن هم حمایت از جنبش‌هاى جهان عرب، و هم دفاع از خیزشی مردمى به حساب می‌آمد که از پیش با شعار «راى من کجاست» راه‌حل همه مشکلات کشور را نشان داده بود.

گناه بزرگ حکومت ما دست بردن در حقیقت معانی است. هر نام پرشکوهی به ننگین‌ترین جرائم تعلق می‌گیرد. دفاع از حرم که به معنای حراست از قلب مومن در مقابل کمترین گرایش به ستمگران است، به خون ریختن در سرزمین‌های بیگانه برای تحکیم پایه‌های رژیمی کودک‌کش اطلاق می‌شود، همان‌گونه که پیش از آن استخدام اوباش بد‌سیرت برای قمه‌کش کردن جوانان مردم بصیرت نام گرفت. سزای آن سردار بی‌افتخاری که به این جنایت اعتراف و مباهات کرد چه بود، جز آنکه جانش در غربت به قربانی مستبدی دیگر تلف شود، در حالی که نه آسمان بر او گریست و نه زمین، و نه او کمترین نَمی‌ از سابقه پیشین با خود به پیشگاه خداوند برد؛ عبرتی برای بازماندگان تا در یابند که خودکامه در ازای طعمه‌ای که پیش‌پای‌شان می‌اندازد همه چیز آنان را مطالبه می‌کند. و این همه چیز شامل کمترین ظواهر به جا مانده از انقلاب نیز هست، تا این بار کدام نام پرطمطراق را بر خیانت‌شان سوار کنند.

بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد. می‌گویند اگر سایه آقا نباشد بحمدالله فرزندانی تربیت کرده‌اند که با رای اکثریت خبرگان رهبری شیعیان جهان را به عهده خواهند گرفت. زبان‌شان  لال، مگر سلسله‌های ۲۵۰۰ ساله بازگشته‌اند که فرزندی پس از پدرش به حکومت برسد.

«اگر شاهنشاهی هستید بگوئید.» این جمله عتاب‌آمیز از مرحوم امام است. آن جان بیدار اگر امروز حضور داشت چه واکنشی نشان می‌داد؟ احتمالاً می‌گفت غلط می‌کنند ملتی را به قهقرا بر گردانند.

و یحلفون بالله ما قالوا و لقد قالوا کلمه الکفر و کفروا بعد اسلامهم و هموا بما لم ینالوا. و به خدا قسم می‌خورند که نگفتند، در حالی که کلمه کفر را گفتند و بعد از اسلام‌شان کفر ورزیدند، و برای کاری کوشیدند که به آن توفیق نیافتند. سیزده سال است که اخبار این توطئه شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا  یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟

ما همراهان مردم ایران با استفاده از این فرصت در پیشگاه ملت تاکید می‌کنیم که یازده سال و اند دوری ما را بر عهدمان با آرمان‌های پیشین پابرجاتر کرده است. باشد روزی که قنداقه‌پوش‌های ما دیگر زیر قنداقه تفنگ بزرگ نشوند. باشد روزی که ایران و ایرانی به آزادی و شکوفائی لایق خویش برسد. باشد زمانی که راستی بر دروغ و دادگری بر ستم پیروز شود. باشد که این شب سر آید و این زادبوم از نو بامداد را تجربه کند.

میرحسین موسوی
منبع: کلمه

https://www.zeitoons.com/104054
👍35❤7👎1
فرزندانی که انقلابِ مشروطه را کشتند 
علی افشاری

انقلاب مشروطه مهم‌ترین اتفاق سیاسی تاریخ معاصر ایران است که مرز سیاسی و اجتماعی بین ایران قدیم و جدید را مشخص می‌کند. آن رویداد دوران‌ساز برای نخستین بار مفهوم «شهروند» را با پایان دادن به دوران رعیتی خلق کرد و پایه‌گذار زایش جدید ملت، استقرار حاکمیت ملی و شکل‌دهی نظم سیاسی مبتنی بر مناسبات جدید دولت-ملت شد. ایران دیگر ممالک محروسه در چارچوب امپراطوری سلطان اسلام‌پناه حاکم بر سرنوشت اتباع نبود، بلکه نخستین بار «حاکمیت قانون» متولد شد که محدوده حکمرانی و اختیارات و تکالیف متقابل حکومت و مردم را در چارچوب تمامیت سرزمینی ایران به عنوان یک ملت متنوع اما متحد مشخص می‌کرد. دیگر مقرر شد که نمایندگان ملت که در ابتدا به طبقات و اقشار خاصی محدود می‌شد و جنبه همگانی نداشت، سیاست‌ها و تصمیمات کلان کشور و برنامه وزارت‌خانه‌ها را تعیین کنند. در سایه مبارزات مردمی و خشونت‌پرهیز در صدر نهضت مشروطه توافق شد که دیگر «امر، امر سلطان» نباشد و «داد» آنی نباشد که «خان می‌خواهد». دولت‌سازی و ساخت سازه سیاسی دولت-ملت بر پایه مفاهیم مدرن و مبتنی بر رعایت کثرت‌گرایی، توزیع قدرت، حاکمیت قانون، توافق اجتماعی و رضایت مردم انجام شود و حالت از پایین به بالا داشته باشد.

اما به دلایل متعددی آن انقلاب بزرگ مردمی و جریان‌ساز ناکام شد. ابتدا محمدعلی شاه کمر به قتل آن بست. سپس در کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ با تمهدیدات هیات حاکمه وقت بریتانیا در روند تدریجی شش ساله، مناسبات شکننده و بحرانی مشروطه ایرانی در حال شکل‌گیری در طی ۱۳سال بعد از شکست استبداد صغیر کاملا منهدم شد. به عبارت دیگر کاری که محمدعلی شاه با حمایت حکومت وقت روسیه تزاری موفق به انجام آن نشد، رضا شاه توانست با حمایت هیات حاکمه متنوع وقت بریتانیا بر اساس برآیند تصمیم‌گیری در مراکز متعدد (یازده گانه) این امپراطوری به اتمام برساند. منتهی تفاوت کار رضا شاه با محمدعلی شاه کاربرد استحاله و تهی‌سازی از درون به جای مقابله علنی بود.

حکومت مطلقه پهلوی‌ها با استبداد سلطانی قاجار تفاوت عمده‌ای داشت و باعث شد تا عرصه حکمرانی در ایران گذار از “قدرت نمادین و اسطوره‌ای” به “قدرت انضباطی و نهادمند” را طی کند. حکومت رضا شاه عناصری از نظام‌های اقتدارگرای مدرن با تقدیس دولت را در خود حمل می‌کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104033
👍4🔥1
«دست بردن در حقیقت معانی»
«گناه بزرگِ حکومت» به روایتِ میرحسین موسوی

زیتون-یلدا امیری: «مستان سلامت می‌کنند»، ردیفِ جمله‌ای و خوش‌نوایی است که جای قافیه را در یکی از غزل‌های مولانا پر کرده؛ ردیفی که امروز در شبکه‌های اجتماعی به ضمیمه عکس میرحسین منتشر شد.
میرحسین، از انتهای کوچه بن‌بست و باریک اختر که روز و شب تحت مراقبت ماموران امنیتی است، مقدمه‌ای یک صفحه‌ای بر «نسخه عربی مجموعه بیانیه‌های» خود نوشت و هنوز به یک ساعت نرسیده بود که اغلب کاربران شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های فارسی زبان داخل و خارج و حتی رسانه‌های خارجی با مواضع مختلف پیام او را مخابره کردند و بسیاری بر او «سلام» فرستادند.
چند کوچه آن‌طرف‌تر، مخاطب اصلی، در تشکیلات عظیمی با عنوان «بیت رهبری» با چندین در ورودی و خروجی در مساحتی نامعلوم ساکن است. او رهبر نظامی است که ثروت و قدرت بی‌‌حساب و کتاب  اعم از ضنظامی، امنیتی و مالی در اختیار دارد و مبلغان فرهنگی حکومتی از ابتدای امسال تاکنون میلیاردها تومان هزینه کرده‌اند تا ترانه‌ای کوچه بازاری و عامه‌پسند با عنوان «سلام فرمانده» را برای بزرگ‌نمابی رهبرشان در ذهن مردم جاسازی کنند و هنوز موفق نشده‌اند.
معنای قدرت نرمی که ناشی از محبوبیت و نفوذ در قلب مردم است، این‌گونه خودنمایی می‌کند.

پای مجتبی خامنه‌ای در میان است
میرحسین در بخش مهمی از نوشته خود آورده است: «بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد. می‌گویند اگر سایه آقا نباشد بحمدالله فرزندانی تربیت کرده‌اند که با رای اکثریت خبرگان رهبری شیعیان جهان را به عهده خواهند گرفت.»

اشاره او به سخن‌هایی است که در ایام عزاداری محرم امسال از منابر حکومتی بیان شد. براساس گزارش‌ها در روزهای گذشته در مراسم سوگواری امام سوم شیعیان برخی از مداحان حکومتی گفته‌اند که «پس از مرگ علی خامنه‌ای، فرزندش رهبری شیعیان را به دست می‌گیرد.»

از مجتبی خامنه‌ای فرزند ۵۲ ساله رهبر جمهوری اسلامی به عنوان جانشین احتمالی پدرش نام برده می‌شود.
میرحسین این موضوع را با «سلسله‌های پادشاهی» مقایسه کرد و با بیان کلماتی بی‌سابقه نوشت: «زبان‌شان لال، مگر سلسله‌های ۲۵۰۰ ساله بازگشته‌اند که فرزندی پس از پدرش به حکومت برسد.»

رهبر جنبش سبز با نقل جمله‌ای از آیت‌الله خمینی، افزود که اگر بنیان‌گذار جمهوری اسلامی زنده بود احتمالا می‌گفت «غلط می‌کنند ملتی را به قهقرا برگردانند.»

در این نوشته تاکید شده است که «سیزده سال است که اخبار این توطئه شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟»

نام مجتبی خامنه‌ای به عنوان جانشین پدرش پس از آن مطرح شد که مهدی کروبی در نامه‌ای اعتراضی به آیت‌الله خامنه‌ای گفت که مجتبی در پیروزی محمود احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۴ «نقشی موثر» داشته است. این نام در اعتراضات جنبش سبز با شعار «مجتبی بمیری، رهبری را نبینی» به گوش همه رسید و پس از آن نقش پسر میانی آیت‌الله خامنه‌ای در سیاست ایران در نوشته‌های کسانی چون سرافراز، رئیس سابق صدا و سیما، جدی‌ شد.

البته این نخستین بار نیست که تلاش برای موروثی کردن «رهبری» در جمهوری اسلامی مطرح می‌شود.
احمد منتظری، فرزند آیت‌الله منتظری در بهمن ماه ۱۳۹۶ در گفتگو با زیتون گفت که تلاش‌ها برای حذف پدرش از جانشینی خمینی، ریشه در اولین سال‌های پس از پیروزی انقلاب داشته است.

پسر آیت‌الله منتظری با بیان اینکه احمد خمینی را موثرترین فرد برای حذف پدرش می‌داند، افزود: «شواهدی هست که احمد آقا برای رهبری خود برنامه داشت اما فوت امام زودتر از زمانی که او تصور می‌کرد رخ داد و برنامه‌شان پیش نرفت.»

سرداری که نه زمین بر او گریست نه آسمان

میرحسین با اشاره به تبلیغات حکومتی در مورد جنگ سوریه نوشته که «دفاع از حرم که به معنای حراست از قلب مومن در مقابل کمترین گرایش به ستمگران است، به خون ریختن در سرزمین‌های بیگانه برای تحکیم پایه‌های رژیمی کودک‌کش اطلاق می‌شود.»

او بدون ذکر نام حسین همدانی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران به بخش‌هایی از مصاحبه معروف او اشاره کرد و نوشت که «استخدام اوباش بد‌سیرت برای قمه‌کش کردن جوانان مردم» را «بصیرت» نامیدند.

حسین همدانی که در سال ۱۳۸۸ در اوج سرکوب جنبش سبز توسط نیروهای حکومتی و در راس آنها سپاه پاسداران، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله تهران بود، او ۱۶ مهر ۱۳۹۴ در حلب کشته شد. محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران پس از مرگ همدانی در صدا و سیما همدانی را «جمع‌کننده فتنه ۸۸» معرفی کرد.

رهبر جنبش سبز، همدانی را «سردار بی‌افتخاری» نامید که به این «جنایت اعتراف و مباهات» و نوشت که سزای او «تلف شدن جانش در غربت به قربانی مستبدی دیگر» (بشار اسد) بود. او افزود که «نه آسمان بر او گریست و نه زمین، و نه او کمترین نَمی‌ از سابقه پیشین با خود به پیشگاه خداوند برد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104079
👍37🔥3👎1😱1
برای مسعود بهنود؛ به بهانه‌ی روز خبرنگار
مسعود صادقی
https://www.zeitoons.com/104139

وقتی سیروس الوند در جشن خانه سینما سال ۱۳۸۹ سخن مرحوم علی حاتمی را بازگو کرد که: «اگر روزی فیلمی را دیدید که آن فیلم در تو شوق فیلم ساختن ایجاد کرد آن فیلم، فیلم خوبیاست» با شنیدن این سخن بی‌درنگ یاد آثار مسعود بهنود افتادم که همواره شوق نوشتن را در من ایجاد کردهاست. بهنود را از ۱۶ سالگی شناختم یعنی از سال ۱۳۷۶ که آغاز دوره شکوفایی رسانه‌ها پس دو دهه محدودیت مطلق بود. آن زمان پای ثابت میز روزنامه‌های کتابخانه محقق حلی در خیابان ری تهران بودم.

سبک افسون‌گر نگارش بهنود
گزینش موضوع، چهارچوب استدلالی، پشتوانه تاریخی، ساختار منسجم داستان‌پرداز، نثر شیوا و روان از ویژگی‌های سبک افسونگر نگارش بهنود است. یادم هست یادداشت‌های او از دید اندازه فونت هم متفاوت بود احتمالا بخاطر اینکه قرار بود تمام متن در کادر جا بشود. آن زمان هنوز اینترنت فراگیر نشده بود و ما نسل محدودی بودیم که اشتیاق دانستن درباره افراد و رویدادهای گذشته را باید از گفتار شفاهی اطرافیان یا منابع کتابخانه‌ای دنبال می‌کردیم که خیلی از آنها در دسترس نبود از همین رو شناخت دقیقی از گذشته بهنود نداشتم.  

در مسیر تندباد، در راه شناخت
وقتی مقاله «عالیجناب سرخپوش؛ عالیجناب خاکستری» اکبر گنجی منتشر شد، جامعه از آن استقبال کرد، اما میان آن هیاهو بهنود هشدار داد که این نهال آزادی همچنان نوپاست و تندروی‌ها بلای جان آن است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104139
ماهواره خیام؛ مدیریت ایرانی و قول و قرار روسی


زیتون-ماهواره‌ای که در ابتدا ادعا شد صفر تا صد آن ایرانی است، حالا معلوم شده که ساخت روسیه است.
روز ۱۸ مرداد رسانه‌های حکومتی ایران به تبلیغات گسترده‌ای در مورد پرتاب ماهواره «خیام» دست زدند.
خبرگزاری ایرنا نوشت که «ماهواره ایرانی خیام در یک همکاری مشترک با کشور روسیه» به فضا پرتاب شده و خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد که «خیام» تماما ایرانی است و روسیه تنها در پرتاب آن نقش داشته است.
ماهواره خیام با موشک ماهواره‌بر «سایوز» روسیه از ایستگاه فضایی بایکونور قزاقستان به فضا پرتاب شد.
سفارت روسیه در تهران روز ۱۹ مرداد اعلام کرد که این ماهواره به سفارش ایران و توسط شرکت‌های روسی ساخته شده است.

صفحه اینستاگرام سفارت روسیه در تهران با نمایش فیلمی از پرتاب این ماهواره نوشت که «در ۹ آگوست (۱۸ مرداد)، مدیر کل شرکت دولتی روسکوسموس روسیه، با هیاتی از جمهوری اسلامی به ریاست وزیر ارتباطات گفتگو کرده» و نمایندگان حکومت ایران در پایگاه فضایی بایکونور پرتاب ماهواره «خیام» را که توسط «شرکت‌های روسی به سفارش طرف ایرانی» ساخته شده بود، «تماشا» کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104123
👍4🤬1
«تحت تعقیب»؛
تک و پاتک کلامی جمهوری اسلامی و آمریکا در مورد «توطئه قتل بولتون» 

زیتون– شهرام پورصفی یا پورصافی یا شاید مهدی رضایی، از کارکنان یا ماموران سپاه قدس؛ او متهم شده که قصد داشته جان بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را به قتل برساند.
وزارت دادگستری آمریکا روز چهارشنبه ۱۹ مرداد با انتشار بیانیه‌ای در پایگاه خبری رسمی این وزارتخانه متهم را مردی ۴۵ ساله معرفی کرد و افزود که شهرام پورصفی که بنام «مهدی رضایی» هم شناخته می‌شود تلاش کرده که به افرادی در آمریکا معادل ۳۰۰ هزار دلار برای ترور بولتون پرداخت کند.
جمهوری اسلامی در واکنش، این اعلام جرم را «ادعای بی‌اساس» و «افسانه‌های نخ‌نما» خوانده است.

وب‌سایت خبری-تحلیلی «اکسیوس» نیز به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به پمپئو نوشت که وزارت دادگستری آمریکا مستقیما به مایک پمپئو، وزیر خارجه سابق این کشور گفته است که براساس اسناد به دست‌آمده از سوی این وزارتخانه، او «دومین هدف سوء‌قصد بوده است.» اکسیوس افزود که شهرام پورصفی که مظنون این پرونده است قرار بوده برای ترور دوم «یک میلیون دلار» بپردازد.

گفته می‌شود که ترور جان بولتون و مایک پومپئو به منظور انتقام‌گیری از آمریکا به دلیل حمله به کاروان قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین سپاه قدس طرح‌ریزی شده است.

پس از آنکه جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید در بیانیه‌ای به جمهوری اسلامی هشدار داد که هرگونه اقدام علیه مقامات کنونی و سابق آمریکا برای ایران پیامدهای شدیدی به همراه خواهد داشت،‌ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی بامداد پنج‌شنبه ۲۰ مرداد واکنش نشان داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104150
👍6
«سایه»‌ای که کام خلق را خوش کرد‌
افشین حکیمیان

سایه هم از این سرزمین کم شد و رفت؟ او نای و نوای عصر ما بود. او طنین غم و درد و رنج و شادی این‌جا بود.
او نشانی همه‌ی پیچ و خم‌های تاریخ این سرزمین را در لحن و شعر و ترانه‌ی خود داشت. به ایرانی که سرای امیدش می‌خواست و صلح و آزادی را در آن، جاودانه آرزو داشت. و در گذرگاه هر رخداد اُمیدبخشی، طنین گرم ترانه‌ی اُمیدبخش صلح و آزادی او بود که جان‌ها را سیراب می‌کرد.

قافله‌ی سایه و شجریان بود و لطفی، که قافله‌سالاری هم‌سُرایی هر چه ترانه‌ی اُمید و صلحِ مردم را می‌کردند. سایه به اعجاز با کلمات، لطفی به سعی با ساز و شجریان به الحانِ خوشی که در سینه داشت.

آن قافله بود که در کوچه‌کوچه‌ی عصر معاصر، به ترانه و ساز و آواز راه می‌گرفت و به فروتنی و تواضع، چه در شادی و چه در غم، همراهی مردمان‌اش را می‌کرد.

و این خود حادثه‌ای بس نادر و شگرف در گردونه‌ی چرخ روزوروزگار این سرزمین بود؛ که کام خلق به هم‌نشینی ترانه و ساز و آواز آن قافله خوش می‌شد؛ که هرکدام اوج علیین را در فخامت و دُردانگی طی طریق کرده بودند.
و آن قافله هرچه دیرتر در این وادی پا گرفت؛ چه چشم و گوش‌ها که به سمت خود جلب نکرد و چه اُنس و اُلفتی که به هم نزد.

و از این میان، سهم سعی سایه، به شعر و ترانه، به هم‌سنگی حافظ قرین شد. چه به ترنم رنج و دردی که در کلمه‌کلمه‌ی اشعارش جاری بود. و چه به فوج‌فوج مردمانی که به شیفتگی و شوق، چشم و گوش به سایه سپرده بودند برای دشتی از اُمید و صلح و عشق و دوستی.

ترنم شعرهای‌ سایه داشت به زمزمه‌ی خلق خدا درمی‌آمد؛ برای تسکین دردشان، که هر بهارشان با عزای دل‌شان می‌آمد و سرزمین‌شان هر سال از خون پرستوهاشان رنگین می‌شد. برای خلقت اُمیدشان، باشد که بسان رود که در نشیب دره سر به سنگ می‌زند، شاید که رونده باشند.

و نه این‌که قدر و قیمت کلمات می‌دانست و چشم و گوش به گستره‌ی اتمسفر این سرزمین داشت؛ شیدایی‌های لحن و نفس و ترانه‌ی او تا بلخ و بدخشان و بخارا و دره‌ی پنجشیر …نیز گسترده می‌شد؛ که درد فقدان‌اش را یادگار شیر پنجشیر هم ناله می‌کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104145
👍3
دشواره‌ی عاشورا: در امکان یا امتناع تمیزِ «حقیقت» از «اسطوره» 
یاسر میردامادی

۱. درآمد
ادعای اصلی من در این گفتار[۲] این نیست که جداسازی «حقیقت» از «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا دشوار است. این ادعا ناگفته پیدا است و نیاز چندانی به استدلال ندارد. بلکه ادعای من این است: تنوع برداشت‌ها از رخ‌داد عاشورا چنان وسیع، ژرف و متضاد است که نازدودنی است و در نتیجه، جداسازی «حقیقت» از «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا ناممکن است ــــ به این معنا که اصطلاحاً «محال وقوعی» است.[۳]

سیر بحث من در تبیین و توجیه ادعای بالا به این صورت است که ابتدا در اهمیت (ذهنی و عینیِ) رخ‌داد عاشورا سخن خواهم گفت، سپس به سود تنوع نازدودنی برداشت‌ها از عاشورا استدلال خواهم کرد. تنوعِ نازدودنی تفسیرها از عاشورا و جداسازی عملاً ناممکنِ «حقیقت» از «اسطوره» در این رخ‌داد را «دشواره‌ی عاشورا» می‌نامم. در بخش آخِر به این پرسش می‌پردازم که اگر تنوع تفسیرها از عاشورا نازدودنی باشد و اگر جداسازی «حقیقت» و «اسطوره» عملاً ناممکن باشد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ به تعبیر خلاصه، با دشواره‌ی عاشورا چه باید کرد؟ آیا درهم‌آمیختگیِ نازدودنی «حقیقت» و «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا لزوما نامطلوب است؟ آیا این درهم‌آمیختگیِ گریزناپذیر، عاشورا را تبدیل به‌ رخ‌دادی خرافی و خالی از الهام‌بخشی می‌کند؟

در پاسخ به این پرسش استدلال می‌کنم که درهم‌آمیختگی نازدودنی «حقیقت» و «اسطوره» در عاشورا آن را لزوماً تبدیل به‌ رخ‌دادی خرافی و خالی از الهام‌بخشی نمی‌کند؛ بلکه به عکس، درست همین الهام‌بخشی رخ‌داد عاشورا است که موجب شده تفاسیر شدیداً متنوع و ناهم‌سازی به خود بگیرد، به طوری که تمیز «حقیقت» از «اسطوره» در آن عملا ناممکن شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104127
👍3
مقدمه یا «متن»؟
واکنش‌ها به نوشته‌ی میرحسین موسوی ادامه دارد

زیتون-محمدرضا سرداری: «مقدمه»‌کوتاهی  که میرحسین موسوی بر ترجمه بیانیه‌های جنبش سبز به زبان عربی نوشته، طوفان خبری جدیدی به راه انداخته است. رسانه‌های حکومتی و وابسته به نهادهای امنیتی بدون استثناء به این مقدمه واکنش نشان داده و بخشی از متن صفحات اصلی خود را به «تخریب» میرحسین  موسوی و  «تمجید» از سردار همدانی  اختصاص داده‌اند. در رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران و هم‌چنین شبکه‌های اجتماعی نیز بحث و گفت‌وگو در این باره هم‌چنان داغ است.

مقدمه میرحسین موسوی دو محور منفک از یکدیگر دارد.

نخست نقد سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی و خوار شمردن نقش فرمانده‌هایی که جان خویش را در این راه باختند و دوم ورود به بحث جانشینی و هشدار نسبت به موروثی شدن ولایت فقیه.

محور نخست کاملا با موضوع« بهار عربی» مرتبط است هر چند تناسب زمانی ندارد و ناظر به زبانی است که بیانیه‌ها به آن ترجمه شده‌اند.

محور دوم ارتباطی با موضوع «بهار عربی» ندارد اما چنین می‌نمایاند که گویی خبرهای تازه‌ای از خیابان ایرانشهر جنوبی( ساختمان بیت رهبری) به کوچه اختر (حصرگاه موسوی و رهنورد) درز کرده و میرحسین را به این صرافت انداخته تا هشداری صادر کند.

رسانه‌های سپاه و‌ اقتدارگرایان: موسوی حامی «داعش» است

ابراهیم رئیسی بدون اشاره به نام موسوی از جان‌باختگان مدافع حرم تجلیل کرده است. صدا و سیما نیز مستندی از دیدار علی خامنه‌ای در منزل حسین همدانی پس از جان باختنش در سوریه پخش کرد.

در میان واکنش‌ها و اتهام‌ها به موسوی، رسانه‌های اقتدارگرایان فراموش ‌نکرده‌اند که زمینه را برای برخوردهای احتمالی هم‌ فراهم کنند؛ کسانی که به ادعای این رسانه‌ها چنین خوراکی را برای موسوی تدارک دیده‌اند. از متن یادداشت‌هایی که در رسانه های چون کیهان، تسنیم و همشهری و رجانیوز منتشر شده، رد تسویه حساب سیاسی و مقدمات برخورد را می‌شود دید.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104119
👍8
سلمان رشدی و «خدای دهه‌ی شصت»؟


زیتون-گویی خدای دهه‌ی شصت سرانجام گریبان سلمان رشدی را هم گرفته.
نویسنده مشهور هندی‌تبار که تابعیت آمریکا و بریتانیا دارد، روز جمعه ۲۱ مرداد، در مراسم کتاب‌خوانی در «انستیتوی چاتوکوا» در نیویورک با چاقو مورد حمله قرار گرفت.

تقریبا تمام کسانی که در دهه‌ی شصت و پیش از آن در ایران به دنیا آمده‌اند، نام «سلمان رشدی» را شنیده‌اند. رشدی که در سال ۱۳۶۴ با رمان «بچه‌های نیمه شب» برنده‌ی جایزه‌ی بهترین رمان خارجی در ایران شد، در سال ۱۳۶۷ از سوی آیت‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، به دلیل نوشتن رمانِ «آیات شیطانی» با اتهام سب‌النبی  مواجهه شد و خمینی از «مسلمانان غیور» خواست  تا «در هر نقطه‌ای» که او را یافتند، «سریعا  اعدام نمایند».

خبرنگار آسوشیتدپرس که در این مراسم کتابخوانی حضور داشت، گزارش داده که مردی هنگام معرفی سلمان رشدی به صحنه سخنرانی هجوم برد و با مشت یا چاقو شروع به ضربه زدن به این نویسنده بریتانیایی-آمریکایی هندی‌تبار کرد.
پلیس ایالت نیویورک دقایقی پس از انتشار این خبر اعلام کرد که رشدی از ناحیه گردن و شکم مجروح شده و بلافاصله با هلی‌کوپتر به بیمارستان منتقل شده است.

هرچند ابتدا هویت ضارب مشخص نشده بود اما پس از چند ساعت پلیس اعلام کرد، عامل حمله به سلمان رشدی فردی به نام هادی مطر است، ۲۴ سال سن دارد و در شهر فیرویو، در ایالت نیوجرسی زندگی می‌کند. پلیس نیویورک اضافه کرد که شواهد نشان می‌دهد که هادی مطر همدستی نداشته است.

علاوه براین منابع پلیس گفته‌اند که٬ هادی مطر یک گواهینامه جعلی به نام «حسن مغنیه» همراه داشته است.
هادی مطر در آمریکا به‌دنیا آمده و پدر و مادر او از لبنان به آمریکا مهاجرت کرده‌اند.

اندرو وایلی، مدیر برنامه‌های سلمان رشدی گفته این که این نویسنده تحت عمل جراحی قرار گرفته و «زیر دستگاه تنفس مصنوعی بوده و قادر به تکلم نیست.» همچنین این احتمال وجود دارد که سلمان رشدی یکی از چشمان خود را از دست بدهد. علاوه بر این اعصاب یکی از بازوهای او به شدت آسیب دیده و کبدش چاقو خورده است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104180
👍7😢5👎1
«هسته سخت اسلام» وجود ندارد
گفت‌وگو با سروش دباغ درباره نقدِ نواندیشی دینی

زیتون-سعید دهقانی: جنجال‌ها با بازنشر برشی از سخنان کدیور شعله‌ ور شد. برخی از نواندیشان دینی ایران اعلام موضع کردند. برخی دیگر نیز ترجیح دادند در این جَدَل‌کده سکوت کنند. ویدئویی که در فضای مجازی بازنشر شده بود نقدی تند و صریح به منظومه فکری شماری از نواندیشان دینی بود. کدیور با لحنی جدی و چهره‌ای مصمم ظاهر شد. کلیپ، بخشی از سخنرانی ایراد سخنرانی وی در سال گذشته بود. عنوان «تجدیدنظر طلبان دینی» را به شماری از نواندیشان الصاق کرد. «هیچ تعارفی هم با احدی ندارم»؛ این را نیز گفت. کدیور معتقد است که کار عبدالکریم سروش مصداق «به‌سازی یا بازسازی» اسلام نیست، بلکه ارائه یک «دین متفاوت» است.

اگرچه او گفته‌های خود را مصداق تکفیر نمی‌داند و معتقد است شرط خروج از اسلام، اقرار خود فرد است؛ لیکن سروش دباغ، پژوهشگر دین و فلسفه و روان‌درمانگر، می‌گوید آقای کدیور طیفی از نواندیشان دینی ایران را تلویحا تکفیر کرده است. ادعای دکتر دباغ بر این پایه استوار است: «وقتی به کسی بگویند دینِ متفاوت آورده‌ای، مفروض ناگفته‌اش این است که از دین سابق خارج شده‌ای؛ کسی که از دین سابق خارج می‌شود و دین متفاوت می‌آورد در جامعه دین‌داران تلویحا تکفیر شده است‌». دباغ سخنان کدیور را از حیث معرفتی و اخلاقی نادرست می‌داند و می‌گوید اگر به جای عبدالکریم سروش بود برخی از تعابیر را در جواب کدیور به‌کار نمی‌برد؛ اگرچه از این تعابیر یادی نمی‌کند.

از طرفی، علاوه بر واکاویِ رابطه میان فقه و اخلاق، بخشی از پروژۀ فکری دباغ در پانزده سال گذشته، بازخوانی انتقادیِ میراث نواندیشی دینی بوده است. حال باید از او پرسید که آیا سروش دباغ خار را در چشم دیگران می‌بیند و شاه ‌تیر را در چشم خود نمی‌بیند؟

این سؤال را از ایشان نیز پرسیدم. در گفتگو، گریزی هم به مفاهیمِ «به‌سازی دینی» و «بازسازی دینی» زدیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104198
👍11❤1👏1