زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
اعتراضات به روایت تصویر (۲۰)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
❤32👍3👎1
اثر حمید رحمتی
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مکالمه‌ای از تماس یک مامور وزارت اطلاعات شهر ⁧ کرمان⁩ با یکی از شهروندان که در تجمع دیروز شهرش شرکت کرده
👍22👏3👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تو هم دست‌تو بده من …
👍9❤2👎1
«سه‌رچوپی»؛ «آقا بیا وسط»
صحنه‌هایی ماندگار از جنبش «زن، زندگی، آزادی»

زیتون
-قتل مظلومانه مهسا(ژینا) امینی جنبش بزرگی را در ایران رقم زده است. تنها پس از ۶ روز ، جنبش اعتراضی«زن، زندگی، آزادی» فراگیر شده. دست کم تا کنون ۸۳ شهر کشور شاهد اعتراضات خیابانی بوده‌اند. زن‌ها میدان‌داری می‌کنند و مردها به طلب زندگی آمده‌اند و همه دنبال آزادی‌اند. این جنبش سراسری در همین مدت زمان اندک توانسته است صحنه‌های کم‌نظیری را از مقاومت و شجاعت مدنی شهروندان به تصویر بکشد. دراین گزارش گوشه‌هایی از این صحنه‌های ماندگار را مرور می‌کنیم.

https://t.me/zeitoons/6598

فیلم کوتاهی از مهسا امینی در حال رقص کردی. مهسا امینی را در نزد خانواده و دوستان «ژینا» می‌خوانند. «ژین» در زبان کردی به معنای«زندگی» است و گفته می‌شود که با کلمه‌ی «ژن» به معنای زن هم ریشه‌اند. به این معنا نام ژینا در جنبش زن(ژن)، زندگی(ژین)، آزادی(ئازادی) نهفته است. رقص کردی، نمایشی حماسی از شادی و پیروزی است. در این نمایش فردی که دستمال شادی را به دست دارد گرداننده اصلی نمایش است و در زبان کردی به آن «سه‌رچوپی» می‌گویند. ژینا در این فیلم کوتاه «سرچوپی» به دست دارد و آن را به دیگران تعارف می‌کند؛ تمثیلی پر معنا، گویا و نمادین از آن‌چه این روزها در خیابان‌های ایران می‌گذرد؛ «رقص آخر»:

https://twitter.com/samrasoulpour/status/1571814373265637379?s=21

طراحی گمنام، با الهام از این فیلم کوتاه، دیگر نمادهای جنبش‌های اعتراضی را به تصویر کشیده است:

https://twitter.com/ghatipatidotcom/status/1572715102444617728?s=21

پیرمردی رهگذر با آرامش و تأمل با دستانی در جیب؛ به یک مامور لباس شخصی نزدیک می‌شود و «سیلی چهار نسل» را به او می‌زند؛«بزرگ شدم نمیخوام از این شوگر ددی سرحال تتو دارها بشم، میخوام یه پیرمرد ساده باشم، دست در جیب، خونسرد، رهگذر»:
https://twitter.com/rezahn56/status/1572525858845519872?s=21

زنی که در کنار گارد ضد شورش، روسری از سر برداشته و با اطمینان و جسارت یک‌تنه ماشین سرکوب را به سخره می‌گیرد؛ «فقط زیبایی می‌بینم»
https://twitter.com/ehsan_soltani/status/1572624977941385226?s=21

مادری در بوکان ماشین را نگه می‌دارد، فرزندش را تنها می‌گذارد و می‌دود تا فرزند مادری دیگر را از دست مأموران سرکوب نجات دهد؛«دست‌تو می‌بوسم مادر»
https://twitter.com/hellfireeeeee/status/1572356250175963136?s=21

دختری با کوله‌پشتی و موهای سبز؛ یک تنه چشم در چشم سه مأمور باتوم به‌دست می‌دوزدو در مقابل آن‌ها می‌ایستد و آزادی را فریاد می‌زند؛ «تو مردی و قدرت دست منه»:
https://twitter.com/setablue/status/1572563200805335048?s=21

مکالمه‌ای از تماس یک مامور وزارت اطلاعات شهر ⁧ کرمان⁩ با یکی از شهروندان که در تجمع دیروز شهرش شرکت کرده است؛ « چه جوان‌هایی…، چه جوان‌هایی»
https://twitter.com/mahizadyaar/status/1572617006234406912?s=21

دختر جوانی که مرد تماشاگر را به حضور در میان معترضان دعوت می‌کند؛ «آقا بیا وسط»
https://twitter.com/z__jalal/status/1571932121815744518?s=21

دختری که پس از رقصیدن در کنار آتش، روسری‌اش را به آتش می‌کشد؛«رقصی چنین میانه میدانم آرزوست»

https://twitter.com/spotefay/status/1572297164990337025?s=21

کلیپی که با انتشار گوشه‌هایی از اعتراضات و آهنگی از اشکان خطیبی ساخته شده و بسیار مورد توجه قرار گرفته است؛ «با پای لخت، رو زمین سفت، دندونا به هم چفت…»

https://twitter.com/jokernejad/status/1572257124193017856?s=21

(این گزارش به‌روز می‌شود…)

https://www.zeitoons.com/105234
👍44👎3👏1🤬1
👍10🔥2👎1
اعتراضات به روایت تصویر (۲۱)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
🔥5👎2👍1
تهران بلند می‌شود. تبریز بی‌درنگی حتی به راه می‌افتد. رشت به پا می‌خیزد. شیراز قد علم می‌کند. مشهد سکوت را بر قامت خود نمی‌پسندد. اصفهان فریاد می‌زند. کرمان برمی‌خیزد. کردستان زمین نمی‌نشیند به اشک و آه و فریاد، ترانه‌ی استقامت و پایداری را باهم زمزمه می‌کنند و... فریاد از همه جای ایران بلند می‌شود.

و این‌چنین است که ایرانیان، دست در دستِ هم؛ پیکره‌‌ی خود را نقش می‌زنند. 

و این است که بدین خیزش و جوشش‌ها، آن نقش و نگاره‌ای را که همه‌ی دیکتاتورها زور می‌زدند که از چشم و دیده‌ی ملت پنهان بماند؛ خودنمایی می‌کند.

و اینک این خود ملت‌ است که خود به نظاره‌ی این پیکره می‌نشیند. قد و قامت خویش را در آینه‌ی این خیزش و جوشش‌ها، نظاره می‌کند. و خود را باور می‌کند. عزم و اراده‌ی خود را مزمزه می‌کند. حیرت از تمام وجودش سر می‌زند. چراکه برای نادر فرصت‌های تاریخ است که می‌تواند؛ بی‌فضولی و سرهم‌بندی دیکتاتورها، تصویری از خود به خاطر بسپارد.

و یحتمل آن دیکتاتور، کِز کرده در بیت و باروی خود، همه‌ی تصویرهایی که از ملت ایران به آن‌ها می‌فروخت را نقش بر آب می‌بیند:« ملت همیشه در صحنه، شهیدپرور، مؤمن، انقلابی، ولایت‌مدار»
👍27❤8👎3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مونتاژش دیدنی از فیلم پیانیست و اعتراضات اخیر (تشابه رفتار نازی‌ها و جمهوری اسلامی)
منبع:

https://twitter.com/elgringofficial/status/1573022815376269312?s=21
👍13👎1😱1
«انکار، بازداشت، تهدید، تحریف»
واکنش تکراری جمهوری اسلامی به گسترش جنبش «زن، زندگی، آزادی»




زیتون
-هم‌زمان با ورود اعتراضات خیابانی به روز ششم و گسترش جنبش «زن، زندگی، آزادی» در بسیاری از شهرهای ایران، جمهوری اسلامی در واکنشی تکراری و کلاسیک اقدام به بازداشت تعدادی از فعالان رسانه‌ای، مدنی و سیاسی کرده است.
فاطمه سپهری، منتقد صریح‌اللهجه خامنه‌ای  و یکی از امضا کنندگان نامه به او،  دیروز بازداشت شده است.  برادرش این خبر را در توییتر تأیید کرده است.
بنا به گزارش هه‌نگاو،  چهار نفر از اعضای آژانس خبری موکریان به نام‌های مسعود کردپور، خسرو کردپور، مرضیه طلایی و آقای خطیب‌زاده روز چهارشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ توسط نیروهای اداره اطلاعات در شهر سقز بازداشت شدند.
نیلوفر حامدی، روزنامه‌نگار روزنامه شرق، که در  پیگیری پرونده و نوشتن گزارش‌هایی در ارتباط با مهسا امینی فعال بود بازداشت شد.  محمد علی کامفیروزی، وکیل نیلوفر حامدی، از بازداشت او  خبر داده است.
حسین رونقی، فعال و زندانی سابق سیاسی، دقایقی پس از مصاحبه با تلویزیون ایران اینترنشنال  دستگیر شد. گفته می‌شود که به هنگام  انجام مصاحبه ماموران پشت در منتظر او بودند.
الهه محمدی خبرنگار روزنامه هم‌میهن، حشمت‌الله طبرزدی، فعال و زندانی سابق سیاسی، محمدرضا جلایی‌پور، فعال و کمپینر سیاسی، علیرضا خوشبت، زهرا توحیدی، روح‌الله نخعی، هدی توحیدی، فعالان سیاسی، نیز امروز بازداشت شدند.
گزارش‌های متعددی از بازداشت صدها معترض  در شهرستان‌های مختلف و از میان دانشجویان و فعالان کمتر شناخته شده نیز در شبکه‌های اجتماعی هم‌رسانی می‌شو‌د.

تهدید و انکار 
جمهمری اسلامی در اقدامی دیگر، روند انکار و تحریف و تهدید را در مقابل جنبش اعتراضی «زن، زندگی، آزادی» شدت داد.
محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، طی تماس‌های جداگانه‌ای با دادستان کل کشور و مراجع قضایی، به آنها دستور داد «در راستای حفظ امنیت و آرامش شهروندان و صیانت از زندگی عادی و روزمره آن ها در سراسر کشور» با کسانی که او «عناصر اصلی اغتشاشگر و آشوب‌طلب حرفه‌ای» خوانده برخورد شود.

محسنی ارژه‌ای در این فرمان ، مطابق معمول پای «سرویس‌های جاسوسی خارج از کشور» را  به میان کشیده و از لزوم« برخورد بازدارنده»  و تسریع در  رسیدگی در پرونده‌ها گفته است. 

رئیس قوه قضاییه  هم‌چنین کلیه دادستان‌ها و مسئولان قضایی ذیربط در نقاط مختلف کشور را مکلف و موظف کرد تا در این راستا «بدون هیچ‌گونه اغماض و کوتاهی» اقدام کنند.

پیش از رئیس قوه قضاییه، این سپاه پاسداران  بود که در بیانیه‌ای  از برخورد «هوشیارانه، مقتدرانه»  نیروی انتظامی تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد که «به مدد همراهی و همکاری سایر نیروهای اطلاعاتی و امنیتی کشور»  با این «توطئه دشمن» با موفقیت مقابله کرد.

متن‌کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105256
👍11👎3❤2😱1
حضور بی‌محل در صدا و سیما؛ خلیفه‌بخشی از کیسه‌ی اصلاح‌طلبی
محمدرضا سرداری

شب گذشته دو تن از چهره‌های اصلاح‌طلبان حکومتی، یکی  عضو حزب کارگزاران سازندگی و  دیگری عضو حزب اتحاد ملت، به دعوت صدا و سیمای جمهوری اسلامی در یک میزگرد زنده تلویزیونی درباره اعتراضات اخیر به جان چ‌باختن مهسا امینی شرکت کردند. در این دو میزگرد که حدود یک ساعت به طول انجامید به غلامحسین کرباسچی و سعید شریعتی به شکلی کاملا مدیریت شده، فرصت داده شد تا سیاست‌های جاری نظام در زمینه حجاب را نقد کنند. حضور این دو شخصیت اصلاح‌طلب در سیمای جمهوری اسلامی با واکنش‌های مختلفی روبرو شد. برخی حضور این دو را مثبت ارزیابی کرده و گفتند که آنان توانستند تا حرف مردم را از سیمای جمهوری اسلامی بزنند. برخی نیز این حضور را فرصت‌طلبی و تلاشی برای آرام کردن اعتراضات خوانند.

اما به‌راستی چه شد که صدا و سیما یک‌باره دل‌تنگ اصلاح‌طلبان شد و از آنان برای حضور در یک میزگرد زنده دعوت کرد؟ آیا شخصیت‌های دیگری نیز دعوت شدند یا احزاب متبوع این دو را برای شرکت در این میزگرد انتخاب کرده بودند؟ اصلاح‌طلبان چه انگیزه‌ای برای این حضور داشتند و  چه دادند و چه گرفتند؟

این سوالات را البته می‌شود به نوعی دیگر هم طرح انتقادی‌تر هم طرح کرد که ‌موضوع این یادداشت نیست. می‌شود پرسید که اعتبار بخشی به صدا و سیمایی که هر لحظه از آن امکان پخش اعترافات فردی بی‌گناه وجود دارد چه سنخیتی با دفاع از  مظلوم دارد؟ شکستن این خط قرمز اخلاقی و زیر پا گذاشتن این پرنسیب سیاسی چه آورده مهم‌تری می‌تواند برای اردوگاه اصلاح‌طلبی یا مردم بیاورد؟ استفاده از تریبونی که حالا دیگر بی‌رقیب نیست، برای رساندن صدایی سانسور شده که اورجینال و اصل آن را می‌توان در شبکه‌های فراگیر اجتماعی و حتی رسانه‌های دیگر  شنید و یا به‌راحتی به گوش مردم رساند چه خاصیتی دارد؟  ارزش‌افزوده این نوع حضور جز برای صاحبان صدا و سیما چیست؟ این خلیفه‌بخشی از انبان فقیر  اصلاح‌طلبی را تا کی باید تکرار کرد؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105208
👍19👎1
شجاعت‌ها و «بی‌شرف‌ها»

پیرمرد لاغر و خمیده بود، یک پایش لنگ می‌زد، پیراهن چروک و پیژامه‌ای به تن داشت، با کلید به شیشه داروخانه شبانه‌روزی می‌کوبید و فریاد می‌زد: «زنم داره خفه می‌شه، گاز اشک‌آور از پنجره انداختند داخل، چی کارش کنم؟ یه دارو بدین.» ساعت ۱۱ شب بود.
فروشنده شیفتِ شب داروخانه می‌ترسید در را باز کند، اما از نگاهش پیدا بود که مستاصل مانده، جلو رفتم و گفتم: «آقا تاثیر گاز اشک‌آور با دود کم می‌شه. سیگار توی صورتش فوت کن.» پیرمرد نگاهم کرد و چند ثانیه‌ای به من خیره شد و گفت: «زنم آسم داره، سرفه‌اش بند نمی‌یاد، دود سیگار که بدترش می‌کنه.»
با مشت کوبیدم به شیشه داروخانه و داد زدم: «آسم داره، اشک‌آور هم خورده، چی کار کنه؟»
فروشنده پسری ۱۸-۱۹ ساله است، قطعا دکتر داروساز نیست. لای در را باز کرد و گفت: «اسفند دود کن و پشت سر هم اسپری آسمش رو بزن.»

بعدازظهر روی نیمکت‌های پارک دانشجو، برِ خیابان ولیعصر نشسته بودم، هوا داشت تاریک می‌شد، زنان و مردانی که اغلبشان جوان بودند در گروه‌های ۴-۵ نفره، بی‌هدف، این سو و آن‌سو می‌رفتند، منتظر فرصتی بودند تا تبدیل به گروه بزرگتری شوند و شعار بدهند، اما تعداد نیروهای امنیتی و انتظامی زیاد بود، در هر نقطه‌ای که تعداد مردم بیشتر از ده نفر می‌شد، گاز اشک‌آور می‌زدند.

پشت سرم مرد میانسالی با لباس کهنه و کفش‌های خاکی، وسط چمن دراز کشیده بود، با خودش حرف می‌زد، از لباس‌ها و ظرف غذایی که داخل پلاستیک کنارش بود حدس زدم که کارگر است، عضلات درهم‌رفته صورتش تنها حسی که منتقل می‌کرد، غم بود.

هوس سیگار کردم، کنار دکه روزنامه‌فروشی چند دختر جوان ایستاده بودند و با خنده و شوخی می‌گفتند که فردای آزادی می‌خواهند چه لباسی در خیابان بپوشند. یکی‌شان گفت: «بچه‌ها من باید برم برادرم پیام داده که خیابون دماوند و پیروزی هم شلوغه، مامانم نگران می‌شه.»

شال صورتی پوشیده بود و مانتو سفید، چند قدم از دوستانش دور شد و برگشت و بلند داد زد: «بچه‌ها اگه منو گرفتن بیماری زمینه‌ای ندارما.»

شرق تهران مخصوصا سمت خیابان پیروزی و ۱۷ شهریور همیشه برایم غریبه بود.
امتداد خیابان انقلاب مستقیم به دماوند می‌رسید، بعد از نیم ساعت که منتظر تاکسی بودم، بالاخره یک پراید سفید ترمز کرد و گفت: «فقط تا امام حسین می‌رم» از آنجا تا تقاطع امامت را هم با بی‌آرتی رفتم.
اتوبوس می‌رفت، هوا تاریک می‌شد و تعداد مردم و نیروهای امنیتی هم بیشتر.

بوی گاز اشک‌آور هوا را پرکرده بود، سطل آشغال‌های بزرگ شهرداری گاهی نقش آتش‌دان را ایفا می‌کردند و گاهی سنگر. ماموران امنیتی گاز اشک‌آور پرتاب می‌کردند و مردم سنگ. مردم شعار می‌دادند: «خامنه‌ای قاتله/ ولایتش باطله»

گلوله گاز اشک‌آور از کنار شانه‌ام رد شد، داخل کوچه‌ای دویدم و کمی آن‌طرف‌تر چند دختر و پسر جوان، آخوند میانسالی را دوره کرده بودند، فحش می‌دادند، سرش فریاد می‌زند، پسر جوانی هم مدام به شانه‌اش ضربه می‌زد و هلش می‌داد. آخوند می‌گفت به خدا من کاره‌ای نیستم، من هم مثل شما به این وضعیت راضی نیستم. اما مردم ول کن نبودند، آخوند عمامه‌اش را برداشت، عبا و قبا را در آورد و فریاد زد: «مرگ بر دیکتاتور».
جوان‌ها رهایش کردند. لباس زیرش پیراهن مردانه و شلوار سفید راحتی بود.

صدایی که از جمعیت بر می‌خواست دیگر شعار نبود، فقط فحش می‌دادند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105248
👍20👎2
واکنش‌های جهانی به قتل مهسا امینی و اعتراضات خیابانی؛
«قلب من با شماست، همه خواهرانم!»

زیتون
-به دنبال اعتراضات مردم ایران نسبت به کشته‌شدن مهسا امینی، در بازداشت‌گاه گشت ارشاد، موج واکنش‌های انتقادی از سوی شخصیت‌ها و رسانه‌های غیرایرانی، مقامات دیگر دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، حکومت جمهوری اسلامی را هدف گرفته است.

در این گزارش می‌توانید مجموعه نسبتا کاملی از واکنش‌های:

مقامات رسمی و رهبران کشورها
نهادهای بین‌المللی
سیاستمداران
رسانه‌ها
چهره‌های سرشناس
و شرکت‌ها و گروه‌ها
را

به جنبش «زن، زندگی، آزادی» را مطالعه کنید:

https://www.zeitoons.com/105295
👍13👎3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
من اگر برخیزم
تو اگر برخیزی
همه بر می‌خیزند…
👍29👎4
کاری از عطیه ضیغمی
👍10👎1
ایرانی که همه‌مون میخوایم

اعتراضات به روایت تصویر (۲۲)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
👍41👎2
بانویی با دلی به وسعت دریا و ایمانی به عمق اقیانوس 
حسن یوسفی اشکوری

در این فضای تب‌آلود جامعه ایران و در این روزهای خشم و خروش و آتش و خون و سرکوب در میهن بلازده ما، خبر درگذشت بانو زرین‌دخت عطایی (سحابی) بسی بر عمق تأثر و تأسف و غم من افزود. جوانان ما در کوچه و خیابان در موسم برگ‌ریزان چون برگ در خیابان‌ها بر زمین می‌ریزند. در چنین فضایی، چه می‌توان گفت و مهم‌تر، چه می‌توان کرد؟ به گونه‌ای که در نهایت، به سود مردم و عدالت و آزادی مردم و میهن باشد؟

در هرحال درگذشت زنده یاد خانم سحابی بسیار عزیز و نازنین بسی موجب تأثر شد. چنین گمانی می‌رفت. آخرین بار که از طریق تلفن با آن عزیز صحبت کردم، شاید حدود یک ماه پیش بود. صدایش چندان نامساعد و گرفته بود که اول نشناختم. او گفت نمی‌توانم صحبت کنم ولی چون دانستم شما هستید، گوشی را برداشتم. طبق معمول می‌خواستم این روزها تماس بگیرم ولی اوضاع ملتهب میهن چنان درگیرم کرد که فراموش کردم.

در هرحال او افزون بر مادری فرزندانی چون هاله و حامد و همسری بزرگیْ چون عزت‌الله سحابی، خود دارای شخصیتی مستقل بود و هرگز در سایه همسر و فرزندانش قرار نداشت. شخصیت مستقل و ممتاز خود را داشت و افکارش و سلایقش در امور مختلف از جمله سیاست و جامعه و بسیاری اموری دیگر، تابع درک و تشخیص شخصی‌اش بود. هرچند در موارد زیادی با همسر و فرزندانش همراه و همدل بود. او در خانواده‌ای رشد یافته بود که استقلال تفکر و شخصیت از مؤلفه‌هایش بود. گرچه در نهایت بانو سحابی در افواه عمومی به عنوان همسر مهندس سحابی و عروس دکتر یدالله سحابی و مادر هاله سحابی شناخته می‌شود ولی کسانی که این خانواده را از نمایی نزدیک می‌شناسند، می‌دانند که او به واقع مستقل بود و همواره تابع درک و تشخیص خودش بود. بانویی مانند زنده یاد پوران شریعت رضوی (شریعتی) و از تیپ و جنم او.

فعلا در این فضا و موقعیت، جز تسلیت گفتن به حامد و دیگر خاندان بزرگ سحابی و عطایی و بازرگان کار دیگری نمی‌توانم کرد. در این پانزده سال دوری از وطن، عزیزان بسیاری را در وطن (از پدر و مادر گرفته تا دوستانی عزیز و دوست داشتنی) را از دست داده‌ام. از جمله آنان مهندس سحابی و دختر پاک و پارسایش هاله سحابی، که چون مهسا امینی و البته به شکلی دیگر مظلومانه و تراژیک کشته شد، هستند. زمانی مهندس سحابی در نامه ای خطاب به من و دو نفر دیگر در خارج از کشور با نومیدی گفته بود: دیگر دیدار به قیامت! ظاهرا این نوع دیدارها دارد در باره بسیاری دیگر از بستگان و دوستان و یاران راست می آید. با قضا کارزار نتوان کرد.

امیدوارم این عزیزان به ویژه تازه درگذشته مشمول رحمت و غفران الهی باشند و بازماندگان و زندگان سلامت باشند و استوار و سرفراز. بازماندگان باید به داشتن چنین بزرگانی مفتخر باشند.

https://www.zeitoons.com/105300
👍14❤3😢2
طرح جامعه‌ی قدسی و پلیس دینی؛ در باب «پلیس امنیت اخلاقی» 
حسن محدثی‌ گیلوایی

از متن:
به‌عنوان محقق جامعه‌شناسی عرض می‌کنم که ریشه‌ی مسأله، در تمنای محافظت‌گرایان دینی برای تحقق آرمان تحقق جامعه‌ی قدسی نهفته است. آنان می‌خواهند با خشونت چنین طرحی را محقق کنند. شاید طالبان در افغانستان بتواند تا حدّی در جامعه‌ی به‌شدت قبیله‌ای افغانستان و آن هم تا مدّت محدودی با اعمال قدرت برهنه (زور اسلحه)، طرح قدسی از جامعه را تحقق بخشد و یک نظم گورستانی را به‌طور موقت و محدود پدید آورد، اما در ایران کنونی که از متکثّرترین جوامع منطقه‌ی موسوم به خاورمیانه‌ی کنونی است، هرگز طرح قدسی از جامعه امکان تحقق ندارد.

باری، چه‌قدر خوش‌خیالی است که برخی گمان می‌کنند بازی کردن با کلمات مشکل را حل می‌کند. نام پلیس دینی را «پلیس امنیت اخلاقی» نهاده اند. پنداری اخلاق امری امنیتی است یا نیاز به پلیس دارد! وانگهی معلوم نیست به کدام استدلال می‌توان موضوع «حجاب» را که مثل «بی‌حجابی» یک هنجار (الگوی رفتاری) برای پوشش است و (البته حجاب مطابق با فقه مورد نظر محافظت‌گرایان دینی، هنجاری دینی و حُکمی فقهی است)، در ایران کنونی امری اخلاقی دانست؟! اخلاق امری اجتماعی است و عرف در تعیین آن نقشی اساسی دارد. آن‌چه در جامعه‌ای یا دوره‌ای اخلاقی تلقی می شود، در جامعه و دوره‌ای دیگر ممکن است غیر اخلاقی تلقی شود. لاجرم، نمی‌توان امر فقهی را (آن‌هم فقه به روایت محافظت‌گرایان دینی)، لزوماً با امر اخلاقی برابر دانست؛ آن‌هم در جامعه‌ای که در آن فقه بر حسب داده‌های پژوهش‌های انجام گرفته و در حال انجام، به‌لحاظ اجتماعی رو به زوال است.

نتیجه برای تحقق طرح جامعه‌ی قدسی نیاز به اِعمال خشونت وجود دارد و در نتیجه به پلیس دینی نیاز است. پلیس موسوم به «امنیت اخلاقی» همان پلیس دینی است. اما آیا دین یا اخلاق، پلیس می‌خواهد؟ آیا پلیس می‌تواند دین‌گستری و دین‌دارسازی بکند؟ آیا هرگز در هیچ جای دنیا پلیس توانسته است حافظ دین و اخلاق یا ایده‌ئولوژی باشد؟ یا این‌که ریاکاری آفریده است؟!

جز پاسخ آخر، پاسخ دیگر پرسش‌ها منفی است: هیچ نیروی حکومتی در هیچ جای دنیا نمی‌تواند حافظ دین و اخلاق باشد. دین و اخلاق اموری وجدانی و سوبژکتیو هستند و تنها از طریق جامعه‌پذیری و تعلیم و تربیت و آن‌هم با الگوهای خاصی از تعلیم و تربیت کم و بیش قابل گسترش هستند. قرائت‌های دینی نیز در عصر مدرن واجد پتانسیل برابر نیستند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105302
👍14👎1