زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
آیا جنبشِ «ژینا» اسلام‌ستیز است؟
طاها پارسا

۱.‌ ظریفی در یکی از شبکه‌های اجتماعی نوشته بود «نه تنها بیزارم از این اسلامتون، بلکه بیزارم از اون یکی اسلامتون که می‌گید این اون نیست».
نمی‌شود با نواندیشی دینی آشنا بود و به این پیام لبخند نزد. نویسنده‌ی پیام به ظرافت تمام تفکیک میان «این» اسلام و «آن یکی» اسلام را، اگرچه نا-هم‌دلانه، یادآوری کرده است؛ بخشی از پروژه‌ی نواندیشان دینی را!

۲. جنبش«زن، زندگی، آزادی» که من در این یادداشت آن را از جهت اختصار جنبش «ژینا» می‌خوانم، دست‌کم «دین‌گریز» یا «دین‌پرهیز» است چون شعارهای دینی یا ضد دین نمی‌دهد اما خشم و حتی نفرتش در برخی از شعارهایش علیه «آخوند»ها غیرقابل انکار است؛ ملایم‌ترینش این است «توپ، تانک، فشفشه… آخوند باید گم بشه». آیا این جنبش دین‌ستیز است؟

۳. یکی از جدیدترین رویکرد‌ها به جنبش‌های اجتماعی و به‌خصوص جنبش‌های مدرن، رویکردِ «هویت‌محور» است. در این رویکرد؛ جنبش اجتماعی منازعه‌ی میان هویت‌های مقاومت در برابر هویت‌های مشروعیت‌بخش است و هویتِ مقاومت برساخته‌ای است که از ابتدا تا انتهای جنبش شکل می‌گیرد.
به عبارتی دیگر، هرگاه تلاش نهادهای رسمی برای ایجاد هنجارها و ارزش‌های جدید در جامعه با واکنش ‌افراد یا مقاومت هنجارها و یا ارزش‌های اجتماعی روبرو شود و این واکنش منجر به یک منازعه‌ی جمعی گردد، جنبش‌های اجتماعی ظهور می‌کنند.
.
۴. سالهاست حاکمان و سیاست‌گذاران ِ جمهوری اسلامی در ایران هنجارها و ارزش‌های جدیدی را در جامعه ایران ترویج می‌کنند. جمهوری اسلامی برای ترویج و جاانداختن این ارزش‌ها و هنجارها، از بودجه و سرمایه‌های ملی بهره می‌گیرد چون قدرت رسمی در دست اوست. «حجاب اجباری» یکی از همین هنجارهاست. مجموعه‌ی ارزش‌ها و هنجارهای مورد نظر جمهوری اسلامی را می‌توان به اختصار «قرائت رسمی از اسلام» خواند؛ قرائتی که یکی از نواندیشان دینی تلویحا آن را قرائت فاشیستی از دین می‌داند.روحانیان یا همان «آخوندها» نمایندگان و صاحبانِ این قرائت‌ اند.
.
۵. ژینا(مهسا) امینی به بهانه‌ی رعایت نکردن یکی از این هنجارهای حکومتی و عدول از قرائت رسمی اسلام، بازداشت و به قتل رسید. این جنایت بهانه‌ی بروز خیابانی و گسترده‌تر جنبشی شد که سال‌ها بلکه دهه‌هاست در مقابل این هنجارها و ارزش های حکومتی، یعنی «قرائت رسمی از اسلام» مقاومت می‌کند. به زبان دقیق‌تر: جنبش «ژینا» یک هویتِ مقاومت علیه هویتِ مشروعیت‌بخشی که نهادهای رسمی جمهوری اسلامی ترویج می‌کند. و به بیانی دیگر: جنبش ژینا، مقاومت در برابر و مخالفت با «قرائت رسمی از اسلام» است.
.
۶. آیا غیر از قرائت رسمی از اسلام، قرائت دیگری از اسلام وجود دارد؟ قرائتی که جنبشِ ژینا با آن مخالف نباشد؟ یا این‌که خیر! جنبش ژینا، مانند نویسنده آن پیامِ ظریف، هم از «این» اسلام بیزار است و هم از «آن یکی» اسلام؟
من بنا ندارم در این یادداشت به این سوال پاسخ دهم اما گمان می‌کنم تفکیک میان «این» و «آن یکی» اسلام همان چیزی است که می‌تواند یکی از ضمانت‌های عملی ما برای تامین حقوق «زن»ها، داشتن یک «زندگی» معمولی و رسیدن به «آزادی» باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105783
👍28👎5
بیانیه‌ی اهل قلم در دعوت به اعتصابات سراسری؛  
«خطری را که متوجّهِ این نسلِ کم‌نظیر و تازه‌نفس است جدی بگیرید»


زیتون– چهارصد و ده تن از اهالی قلم با انتشار بیانیه‌ای، از رهبران و نیروهای قادر به سازمان‌دهیِ افقی و اجتماعی، نظیر فرهنگیان، کارگران، وکلا و چهره‌های فرهنگی، هنری، دانشگاهی، رسانه‌ای و مشاهیر ورزشی ایران خواسته‌اند که «با دعوت از افکار عمومی به نافرمانی مدنی و اعتصاب، و سازمان‌دهی آن، مانع از آن شوند که همه‌ی بار تداوم این قیام بر گرده‌ی همین اعتراضات خیابانی بیفتد.»

آنها ضمن «اولویّتِ مطلق» دانستنِ «حفظ جان نوجوانان‌ِ برپاخاسته»، همه را دعوت کرده‌اند به این‌که «ضمن پی‌گرفتن مطالبات و مسائل خود، به گرد این اولویّتِ بی‌تخفیف جمع شوند و در هر اقدامی،‌ التزام به همین اولویّت را چراغ راه کنند تا گذار از تاریکی به روشنایی با کم‌ترین آسیب‌ها روی دهد و نورافکن‌های افکار عمومی داخل و خارج بر خیابان‌ها افکنده شود و بماند تا جنایت در پشت صحنه‌ (که بهترین گواه آن وضعیّت به‌نفس‌افتاده‌ی اینترنت کشورست)، بی‌مهار صورت نگیرد؛ مبادا با لحظه‌ای غفلت ما، مفت از دست برود آن آینده‌ی امیدبخش و عزیز و آرزوی تا پیش از این روزها دیر و دوری که اکنون بیش‌ازهمیشه ملموس شده و بدبین‌ترین‌های ما را هم در یک‌جور امید جمعی به هم‌دلیِ بی‌سابقه‌ای رسانده‌‌ست.»

شهرنوش پارسی‌پور، داریوش آشوری، شهیار قنبری، اسماعیل نوری علا، فرزان سجودی، عباس مخبر، صالح نجفی، پرتو نوری علا، سپیده جدیری، علی ثباتی، نازی عظیما، علیرضا بهنام، هوشیار انصاری‌فر، الیاس علوی، رضیه انصاری، مهدی موسوی، سولماز نراقی، فاطمه اختصاری، اکرم پدرام‌نیا، فاطمه شمس و مجیب مهرداد از امضاکنندگان این بیانیه بوده‌اند.
متن کامل این که بیانیه برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته به این شرح است.

https://www.zeitoons.com/105827
👍27👎2
در نیک و بد ورود علمای مذهبی به عرصه جنبش‌های اعتراضی 
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
در یادداشت پیشین (منتشر شده در تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۱ در زیتون) تحلیلی ارائه شد و وفق آن ادعا شد که مراجع دینی و علمای مذهبی شیعی در ایران به دلایلی نمی توانند در کنار مردم قرار بگیرند و به ویژه به گاه تقابل و رویارویی اکثریت مردم با نهاد حکومت و حاکمان نمی توان انتظار داشت که سخنگویان این نهاد بر حکومت باشند و از حقوق و مطالبات مردم به ویژه مطالبات مبتنی بر حقوق شهروندی مدرن حمایت و دفاع کنند. وعده دادم در نوشتاری دیگر به این پرسش پاسخ دهم که: آیا اصولا همراهی و حمایت علمای مذهبی شیعی با جنبش های اعتراضی و آزادیخواهانه لزوما به سود مردم و در جهت تحقق آزادی و عدالت به معنای عرفی و مدرن کنونی خواهد بود؟ اکنون در مقام وفای به عهد این نوشتار را تقدیم خوانندگان زیتون می کنم.

کارنامه علمای دینی در مبارزات سیاسی معاصر واقعیت این است که اگر به سوابق ورود علما به عرصه های سیاسی و اجتماعی و به طور خاص به عرصه ی حمایت از جنبش های اعتراضی مراجعه شود، در می یابیم که تلاش های بخش هایی از علما در قلمرو سیاست و مبارزات اجتماعی و سیاسی، مانند شمشیر دو دم بوده و عملا گاه مفید بوده و به سود مردم و گاه نیز به زیان مردم تمام شده است. مروری بر تاریخ تحولات اجتماعی و سیاسی حدود یک قرن و نیم اخیر ایران (و حتی عراق که فعلا مطمح نظر نیست) نمونه هایی از این دو پیامد را نشان می دهد. از باب نمونه:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105891
👍12👎4
«بهشت را به بها دهند»
میرحسین موسوی کجای جنبش«زن، زندگی، آزادی» ایستاده است؟

زیتون- طاها پارسا: ۲۴ خرداد ۱۳۸۸، دو روز پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم، در جلسه‌ای دو نفره با رهبری جمهوری اسلامی، به او گفت «حق مردم» را «خطِ قرمز» خود می‌داند.

در بیانیه‌ی هفدهم، تنها چند روز پس از خط و نشان ۹ دی‌ماه ۱۳۸۸، در میانه‌ی آن‌همه تهدید و عربده‌کشی، معترضان روز عاشورا را «مردمی خداجوی» خواند و در حالی که او را در معرض اتهام سنگین «حرمت‌شکنی مقدسات دینی» قرار دادند، کوتاه نیامد و خط قرمزش را یادآوری کرد که «بدترین نوع حرمت‌شکنی کشتنِ بندگان بیگناه و عزادار در روز عاشورا و در ماههای حرام» است.

آبان ۹۸، کنار «مردم خشمگین و فرودستان جان‌به‌لب‌رسیده» ایستاد و بدون لکنتِ زبان از معترضان دفاع کرد و از «آدمکشان» ولی فقیه با اختیارات مطلقه نوشت و به «شهیدان بی‌گناه» تسلیت گفت.

در انتخابات ۱۴۰۰ ، تردیدهای انتخاباتی را زُدود و باز هم کنار همان مردمی ایستاد که همیشه بود؛ «در کنار کسانی که از انتخابات‌های تحقیرآمیز و مهندسی‌شده به جان آمده‌اند؛ کسانی که حاضر نیستند تسلیم تصمیمات پشت پرده‌ای برای آینده کشور بشوند».

در مقدمه‌ای بر ترجمه عربی بیانیه‌های جنبش سبز، وقتی از «گناه بزرگ حکومت» نوشت و آن‌را «دست‌بردن در حقیقت معانی» دانست، باز هم مردم را فراموش نکرد و «پابرجاتر» از همیشه آرمان‌های پیشین را یادآوری کرد؛ «ما همراهان مردم ایران با استفاده از این فرصت در پیشگاه ملت تاکید می‌کنیم که یازده سال و اند دوری ما را بر عهدمان با آرمان‌های پیشین پابرجاتر کرده است».

و سرانجام، میرحسین موسوی، این‌ روزها، چنان‌چه انتظار می‌رفت، باز هم به بهانه‌ی «جان و مال و حقوق مردم» سکوت را شکست. «همراه کوچکِ» محصور جنبش سبز، در این پیام کوتاه، بارها و بارها، بیشتر از همیشه، از مردم یاد کرد(دست‌کم ۷ بار) تا به نیروهای مسلح یادآوری کند که عهد و پیمان خود را با «ملت» فراموش نکنند؛ «توانایی‌هایی که به شما محول شده برای دفاع از مردم است و نه سرکوب».

میرحسین موسوی کجا ایستاده است؟
کنارِ مردم؟! وقتی پای جریان‌های و جناح‌های سیاسی در میان باشد این پاسخ روشنی نیست. همه‌ی سیاست‌مداران، مخصوصا وقتی در قدرت نیستند، خود را در کنار مردم می‌دانند. «مردم» اسم عام و مبهمی است که بسیاری از پوپولیست‌ها و عوام‌فریب‌ها هم با دست‌ و دلبازی و فریب‌کارانه به‌کار می‌گیرند تا بر موج خواسته‌های مردم سوار شوند.

در ایرانِ امروز، طیف وسیعی از جریان‌های سیاسی وجود دارد. یک‌سوی این طیف آیت‌الله علی خامنه‌ای و هوادارانش ایستاده اند که به «تندروی» شناخته شده‌ اند و سپاه و بسیج و مداحان و دسته‌هایی مانند پایداری آن‌ها را نسبتا نمایندگی می‌کنند. پس از آن‌ها طیف وسیعی از اصول‌گرایان قرار می‌گیرند که از موتلفه تا حسن روحانی را در بر می‌گیرد و سپس به اصلاح‌طلبانی می‌رسیم که از حسن خمینی آغاز می‌شود که عافیت‌طلبانه هیچ‌گاه میانه را گم نمی‌کند و در انتهای خود به نهضت آزادی و مصطفی تاج‌زاده ختم می‌شود که خواستار اصلاحات ساختاری است. از آن پس نوبت تحول‌طلبانی است که به کمتر از رفراندوم راضی نیستند، و ‌سرانجام طیف متنوعی از براندازان سنتی و مدرن و رادیکال و خشونت‌طلب.
هر بار که پیامِ جدیدی ‌از میرحسین موسوی منتشر می‌شود، بخش وسیعی از واکنش‌ها و تحلیل‌ها تلاش برای پیدا کردن جای او در میان این جریان‌های سیاسی است؛ در هنگامه‌ای که همه می‌خواهند او را به عبور از اصل نظام متهم کنند ناگاه اشاره و کنایتی از او و سخنی از «جان بیدار» همه را دچار تردید می‌کند.‌

پاسخ این سوال را شاید بتوان از میان اشاراتی از خود او؛ رویکردی که میرحسین موسوی به فعالیت‌ سیاسی و اجتماعی پس از خرداد ۸۸ داشت، و نیز «هویتِ جنبش‌های اجتماعی» دریافت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105889
👍38👎4🤬4❤2
اعتراضات به روایت تصویر (۲۸)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
❤24👍9😢5👎2🔥2
پرچم اعتراضات در دستان دانش‌آموزان دختر

زیتون-
مدارس و خیابان‌های ایران در سومین هفته اعتراضات سراسری، شاهد حضور بی‌سابقه دانش‌آموزان بود.
ویدیوهای متعددی در فضای مجازی منتشر شده، که دختران دبیرستانی یا مقاطع دیگر را بدون حجاب در حال رقصیدن و شعار دادن به نمایش می‌گذارد. برخی از آنان نیز مقنعه‌های خود را آتش می‌زنند.

ویدیوهایی که روز سه‌شنبه ۱۲ مهر منتشر شده، نشان می‌دهد که دانش‌آموزان در تهران، شیراز، کرج، سقز، مریوان و سنندج دست به اعتراض در مدرسه و خیابان‌ها زده‌اند.

در برخی از تصاویر منتشر شده، دانش‌آموزان عکس علی خامنه‌ای و روح‌الله خمینی را در کلاس درس یا در خیابان پاره می‌کنند.

اگرچه اغلب ویدیوهای منتشر شده مربوط به دانش آموزان دختر است، اما کاربران شبکه‌های اجتماعی فیلم‌هایی به اشتراک گذاشته‌اند که نشان می‌دهد در باغ فیض تهران و گوهردشت کرج گروهی از دانش‌آموزان پسر اعتراض کرده و از مدیر و ناظم می‌خواهند که با آنها همراهی کنند.

در این میان، ویدیو بیرون کردن یک مقام آموزشی در کرج از مدرسه توسط دختران دانش‌آموز بازتاب گسترده‌ای در توییتر داشته است. دختران با شعار «خجالت، خجالت» و «بی‌شرف، بی‌شرف» و پاشیدن آب به این مقام او را وادار به خروج از مدرسه کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105942
👍6👎1
جامعه‌شناس؛ جامعه‌نشناس: کچوییان 
محمد منصورنژاد

این روزها اظهار نظر آقای «حسین کچوییان» را در باب اعتراضات اخیر که از تلویزیون هم پخش شد، دیدم و متاسف شدم. اگر او غیر دانشگاهی بود، خیلی جای خرده‌گیری نداشت؛ اگر تحصیلات غیر علوم انسانی داشت هم می‌توانستیم متساهلانه از کنار افاضاتش! بگذریم؛ اگر علوم انسانی در رشته غیر جامعه‌شناسی هم خوانده بود، کمی موضوع قابل تحمل‌تر می‌شد. اما او مثلا جامعه‌شناس است آن هم با مدرک از دانشگاه‌های انگلیس!، و تا این حد بی پروا و در هوا سخن می‌کند. این شخص از مصادیق از قضا سرکنجبین صفرا فزود و از نمونه‌های ظاهرا به کچل می‌گویند؛ زلف علی! است. به کسی که اصلا جامعه‌اش، طبقات و شئونات اجتماعی را نمی‌شناسد، گویند جامعه‌شناس! مشکل اینجاست که تحلیل‌های «صدمن یک غاز»، این‌گونه افراد (که سابقه عضویت در شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی هم دارد)، مبنای تصمیمات کلان برای کشوری عزیز و با سابقه چون ایران می‌گردد و سرکوب‌های اجتماعی با ابتنای به نظرات بی‌ارزش این تحلیل‌گران صورت می‌پذیرد. بد نیست با این جناب «جامعه‌نشناس»! چند جمله سخن گفت:

الف.او می‌گوید که شعار «زن، زندگی، آزادی»، یعنی «زن، فحشا، هرزگی»! و شعار «مرد، میهن، آبادی»، یعنی «مرد، بی‌ناموسی و شهوترانی»!

یک، می توان پرسید که این معنا را بر اساس کدام روش تحقیقی و یا رهیافت هرمنوتیکی! استخراج نموده است؟ مگر روش‌های جامعه‌شناسی، به‌کارگیری روش‌های میدانی (مصاحبه و پرسش‌نامه و…) در شناخت اجتماع نیست؟ ایشان این مدعایشان را بر اساس کدام روش علمی به‌دست آورده‌اند؟ بدیهی است که با مراجعه اولیه به شعاردهندگان، می توان بر دهان این یاوه‌گو زد و مدعای پوچش را باطل کرد.

دو، نوجوان و جوانی که پای شعارهایش جان می‌دهد؛ آیا این مثلا جامعه‌نشناس فکر کرد که کجا می‌تواند به فحشا و هرزگی برسد؟ ابتدا باید زنده باشد تا هرزگی کند! ولی شاید برجسته‌ترین ویژگی این جنبش، حرکت جسورانه نسل جدید بود که با تمام وجود به میدان آمدند و همگان را غافل‌گیر کردند، اما مغز «روشنفکر ارگانیک مضاعف» ما که نمی‌دانیم برای این سخنان بی‌ارزشش چقدر می گیرد، را تکان کوچکی هم نداد!

سه، این فرد ادعا دارد که علوم حوزوی هم خوانده است. یحتمل ایشان فرصت نکرده که به کلاس «درس اخلاق» حوزویان سَرَکی بکشد. وگرنه می‌دانست که این سخنان بلاشک «بهتان» و «تهمت» است؛ آن هم نه به یک نفر؛ بلکه به یک نسل و یک ملت؛ اگر «قوه عدلیه» بسامانی داشتیم، کچوییان می‌بایست برای این اراجیف دست کم «تعزیر» می‌شد!

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105950
👍18👎1
نمایه روانشناختی یک رهبر تصادفی؛
در ذهن خامنه‌ای چه می‌گذرد؟ 

ضیاء نسفی

اگر سرگذشت خامنه‌ای را از پیش از انقلاب ۵۷ تا رسیدن به رهبری مرور کنیم درمی‌یابیم که راهی که خامنه‌ای در رسیدن به قدرت طی کرده مشابهتی با راهی که دیگر دیکتاتورهای جهان سومی، از قبیل صدام و قذافی و حافظ اسد –یا حتی پوتین– طی کرده اند، ندارد. اگر دیکتاتورهای منطقه با نبرد با دیگر مدعیان قدرت و اثبات شایستگی خود به جایگاه خود رسیدند، ترقی خامنه‌ای در صحنه سیاست ایران بعد انقلاب در واقع محصول یک سلسله تصادفات تاریخی بود که او را تا جایگاه رهبری ایران بالا برد. برای درک ریشه رفتار و تصمیم‌های خامنه‌ای و این موضوع که در ذهن خامنه‌ای در قامت رهبری ایران چه می‌گذرد می‌بایست سرگذشتی که بر او رفته و مسیری که وی طی کرده را مرور کوتاهی بکنیم. در یک مرور اجمالی شاید بتوان در زندگی وی سه واقعه تاثیر گذار بر ذهن او را تشخیص داد.

قبل انقلاب خامنه‌ای تحصیلات حوزوی یا رسمی درخشانی نداشت و در صحنه سیاسی مبارزات ضد پهلوی نیز چهره چندان شاخصی نبود. سید طلبه خوش‌بیانی بود که مشهور بود شعر می‌سراید و ساز می‌زند؛ در محافل سنتی شهرش نیز حضوری فعال و منبری پر شنونده داشت. واقعه تاثیرگذار اول باید ملاقات خامنه‌ای گم‌نام با جلال‌ آل‌احمد، چهره مشهور روشنفکری آن دوره، بوده باشد. این دیدار در سال ۴۷ در مشهد رخ داده و خامنه‌ای از لفظ “زیارت” برای آن استفاده می‌کند: «در سال ۴۷ که {آل‌احمد} را در مشهد زیارت کردم… آل‌احمد به راستی نعمت بزرگی بود. حداقل، یک نسل را او آگاهی داده است. و این برای یک انقلاب، کم نیست.»[پاسخ‌ به پرسش‌های انتشارات رواق در سال ۱۳۵۸ در تبیین منش فکری و عملی جلال آل‌احمد]. از این دیدار نعمت میرزا زاده (آزرم) جزییات بیشتری ارائه داده؛ در منزل محمدتقی شریعتی، پدر علی شریعتی محفلی به افتخار سفر آل‌احمد به مشهد بوده و در جمع علاوه بر برخی از اعضای کانون نشر حقایق اسلامی، شریعتی پدر و پسر و علی خامنه‌ای هم بوده اند. آل‌احمد همان بحثی را پیش می‌کشد که در کتاب «در خدمت و خیانت روشنفکران» نیز آورده که درنهضت‌های اجتماعی ایران هر وقت روشنفکر جدا از روحانیت و جدا از بدنه جامعه خواسته تحولی ایجاد کند موفق نشده، اما هر جا که روشنفکران در چهره روشنفکر مذهبی، یعنی به همراهی روحانیت با هم کار کرده اند موفق شده اند. آل‌احمد بعد این که سخنش تمام می‌شود برای حواله سخن به کسی دیگر به سمت خامنه‌ای جوان می‌گردد و صمیمانه می‌گوید «این‌ است رئیس حالا…؛ خیلی خوب. من نماینده روشنفکرها هستم. منِ قرتی نماینده روشنفکر، نماینده روحانیت کو؟ تو هستی؟ دستت را بده به من، چراکه این نهضت باید این جوری درست بشود از ترکیب اینها.» خامنه‌ای هم محجوبانه مجلس را ادامه می‌دهد که بله در تحولات اجتماع لازم است روشنفکر و مذهبی با هم همراه باشند.[مصاحبه نعمت میرزازاده با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار دوم، تاریخ مصاحبه: ۴ خرداد ۱۳۶۳، مصاحبه‌کننده: ضیاء صدقی]. برای خامنه‌ای ۲۹ ساله دیدار با آل‌آحمد –چهره اصلی جریان روشنفکری آن دوره– و اینکه از سوی او «نماینده روحانیت در نهضت‌های اجتماعی» خطاب بشود احتمالا خاطره تاثیرگذاری بوده.

در طی سال‌های بعد که منتهی به انقلاب شد خامنه‌ای برای ساواک به عنوان یک آخوند خراسانی مشکل‌ساز کمابیش شناخته شده بود و به خاطر منبرهایش چند باری دستگیر و حتی تبعید شده بود، اما شروع صعود او به قدرت با حضور او به جلسات شورای انقلاب به پیشنهاد مرتضی مطهری بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105958
👍29👎3🤬2🔥1👏1
زبانِ «حضرت آقا» 
افشین حکیمیان

به زبان مردم نمی‌توانست صحبت کند. انگاری زبان جدیدی سرهم‌بندی کرده بود. کلماتی که در چنته داشت به بیشتر از «دشمن و استکبار جهانی و اسرائیل و غرب و فریب‌خورده و مزدور و خائن و نفوذی و فتنه‌گر و بابصیرت و انقلابی» قد نمی‌داد. در مورد هرچیزی هم که صحبت می‌کرد به جز از این کلمات نمی‌توانست که استفاده کند؛ که مگر کلمات دیگری هم در ذهن داشت؟ چه خطاب به دانشجویان، چه خطاب به کارگران و معلمان و فرهنگیان و….به جز کلمات کذایی، کلمات و اصطلاحات و عبارات و توصیفات دیگری از امور دنیا را بلد نبود که بتواند به کمک آن‌ها سخن بگوید.

این بود که رفته‌رفته، دنیای جدیدی برای خودش خلق کرده بود که چندان ارتباطی با واقعیت نداشت. گویی رفته‌رفته از این دنیای پیرامون، پاک کنده شده بود و معلم و کارگر و دانشجو و … اصلن کل ملت ایران، برای‌اش به مردمی ناآشنا بدل شده بودند.
همه را یا به چشم اُمت اسلام می‌دید؛ یا به چشم فریب‌خورده و مزدور.

به کلمه‌ی زن که می‌رسید جز عفاف و حجاب و مادری، چیزی به عقل‌اش نمی‌رسید. به مواجهه با مسائل زنان، دستورِ به حجاب و عفاف‌شان می‌داد. بالاتر از شغل مادری و بچه‌داری را برای‌شان، جایز نمی‌دانست. زن را فقط و فقط در خانه می‌پسندید. این بود که نه فقط استماع صدای آواز زن برای‌اش تعریف‌ناپذیر بود. نه فقط با رفتن به استادیومِ زنان کار داشت. نه فقط با دوچرخه‌سواری زنان کار داشت؛ که با نحوه‌ی زندگی و بچه‌دار شدن و نشدن آن‌ها هم مسأله‌ها داشت.
زندگی هم در ذهن او، رنگی از حس رهایی آدمی نداشت که با ساز و آواز مخالف بود. با خواننده مشکل داشت. با “اردوی کیش” مخالف بود و “زیارت مشهد” را خیلی بهتر از آن می‌دانست. با تنوع آرایش مو و رخت و لباس آقایان هم مشکل داشت. با شب‌گردی‌های مردم در خیابان و رستوران مشکل داشت. با آب‌بازی دختر و بچه در پارک‌ها، مسأله داشت؛ هنجارشکن‌اش قلمداد می‌کرد. با نِیش و نوش مردم کار داشت. با ترویج آموزش زبان انگلیسی مخالف بود.

دنیای او، دنیایی بسیط و خطی و ساده بود. کشکول کلمات او، چیزی در بساط نداشت که بتواند پیچیدگی‌های دنیای شهروند ایرانی را بشناسد.

از این سبب بود که طرفداران او هم، توان ارتباط با مردم را از دست داده بودند. دانشگاه‌ها را به چشم پایگاه دشمن می‌دیدند. به هنرمندان و بازیگران، به چشم هرزه و….می‌نگریستند. به محتویات هر آن‌چه که از قلم نویسنده می‌چکید؛ همیشه مشکوک بودند.

ذهن خطی و ساده‌ی آن‌ها، فرسنگ‌ها فاصله داشت با ذهن و زندگی مردم.

واکنش‌های مریدان او را به حوادث اخیر بنگرید. حمید رسایی خطاب به معترضان می‌گوید:«شما دنبال هم‌خوابگی با این و آن هستید.» “دکتر” عباسی می‌گوید:«فوتبالیست یعنی پول و فساد و فحشا». وحید یامین‌پور می‌گوید:«شما دختران دنبال لخت شدن هستید.»

و نه که در صدر قدرت نشسته‌اند؛ هیچ‌گاه نخواستند. هیچ‌گاه ضرورتی ندیدند که به زبان و گویش ملت آشنا شوند. نه که آشنا نشدند؛ که زور زدند که ملت، جز به زبان آن‌ها سخن نگویند. برای همین منظور، مداح و آخوند و سردار را ، به همه‌جا گسیل‌شان کردند. دست در محتوای کتب درسی کودکان کردند. خدای دهه‌ی شصت را به کمک فراخواندند.

به همین هم اکتفا نکردند. حتی زور زدند که زبان‌های دیگر را ممنوع کنند. نمی‌بینید از حذف روزنامه‌نگاران و نویسندگان… رسیده‌اند به حذف سلبریتی‌ها و ورزش‌کاران و زنان.

و در تداوم و تسلط چندین دهه‌ی الزامات و هنحارپروی‌های زبان آلکن اوست که این همه زنان و مردان به پا خواسته‌اند تا هر آن‌چه را که این زبان، دستور به حرام‌شان داده است را به عرصه‌ی حیات خود بازگردانند:«زن، زندگی، آزادی»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/105954
👍28👎2😱1
رسوایی
زخم باز پرونده قتلِ نیکا شاکرمی

زیتون-یلدا امیری: «شو مسخره»؛ عنوانی که بسیاری از کاربران فضای مجازی به برنامه خبری بیست و سی در مورد «نیکا شاکرمی» نسبت دادند، دختر ۱۷ ساله‌ای که از ماجرای مرگش ده‌ها روایت حکومتی و غیرحکومتی نقل شده است.

رسانه‌های جمهوری اسلامی در دو روز گذشته خط خبری مشخصی را در راستای فیلم منتشر شده در بیست و سی در پیش گرفته‌اند، اما این روایت‌ها را حتی «خودی‌های دیروز» نیز باور ندارند.

تناقضاتی که در روایت‌های حکومتی از مرگ این نوجوان وجود دارد، نشان‌دهنده سردرگمی و پریشانی نیروها و رسانه‌های جمهوری اسلامی است.

یکی از روایت‌هایی که روز پنجشنبه ۱۴ مهر در رسانه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شد، روایت «وحید اشتری» بود، یکی از اعضای «جنبش عدالت‌خواه دانشجویی» که چندی پیش به دنبال افشای ماجرای «سیسمونی گیت» در مورد محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، بر سر زبان افتاد.

اشتری در رشته توییتی ۳۸ قسمته مدعی شده که شخصا موضوع را دنبال کرده و تلاش کرد تا القا کند که نیکا شاکرمی خودکشی کرده و مرگ او هیچ ارتباطی به اعتراضات نداشته و کشته شدن او در بازداشت غیرممکن است.
یکی از اعضای جنبش عدالت‌خواه که به گفته خود پیش از این روابط نزدیکی با اشتری داشته، به «زیتون» گفت که او «روی خون راه می‌رود و خون به سادگی شسته نخواهد شد.»

او افزود که من زودتر از اشتری فارغ‌التحصیل شدم، خیلی زودتر از جریانات سیاسی جدا شدم، اما شما چه انتظاری دارید، اشتری دست‌پروده «وحید جلیلی» است. یکی از نظریه‌پردازان شبکه «افق». فکر نمی‌کنم بیش از این، لازم باشد که توضیحی بدهم.

نیکا شاکرمی دختر معترض ۱۶ ساله‌ای بود که پس از شرکت در نخستین تظاهرات شهریور ۱۴۰۱ در بلوار کشاورز تهران ناپدید شد. خانواده نیکا اعلام کرده بودند که او در آخرین تماس تلفنی گفته که در حال فرار از نیروهای امنیتی است.

پس از ۱۰ روز بی‌خبری، خانواده نیکا برای شناسایی جسد او فراخوانده شدند. به گفته منابع نزدیک به خانواده «ماموران امنیتی جسد را از غسال‌خانه شهر خرم‌آباد دزدیدند و مخفیانه در روستای ویسیان به خاک سپردند.».

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍46👎4😢1
سنتزِ ریزش و رویش 
عبدالعلی بازرگان

امروز نیز جوانان دهه هشتاد، به خصوص دختران، محاسبات نسل ما را هم به هم زده‌اند و می‌خواهند سرنوشتشان را خود رقم بزنند. رهبری که از ضرورت«تنبیه» جوانان به پاخاسته سخن می‌گوید، نشان می‌دهد هنوز تربیت را با چوب و فلک تصور می‌کند و از موضع ولایت خودخوانده پدرسالارانه تهدید می‌کند.

او از مکانیسم «ریزش» نیروهای سرکوب و «رویش» ملت به پاخواسته غافل است؛ وقتی حاکمانی خطای شلیک موشک پدافند سپاه پاسداران به هواپیمای مسافربری اوکراین حامل ۱۷۶ نفر را با تکذیب‌های متوالی«چوپان دروغگو»، حتی با نسبت دادن به توطئه روانی آمریکا سرپوش می‌گذارند و دروغ مصلحت‌آمیزش می‌شمارند، ازاین سنت الهی غافلند که از قضا درست هزار روز بعد! به دعوت کسی( دکتر حامد اسماعیلیون) که همسر و تنها دخترش را در آن پرواز از دست داده بود، پنجاه هزار ایرانی آزاده در اعتراض به قتل مهسا امینی و دیگر هموطنان جان‌باخته در تورنتو تجمع اعتراضی افشاگرانه کردند.

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍16👎1🤬1
جنبش زنان؛ نیرویی رهایی‌بخش در آستانه قرن جدید
مرضیه بهرامی برومند

قهرمان گم­نام ما که حالا دیگر همه جهان او را می­شناسند، نمادی از تحقیر تمام عیار زن ایرانی بود که چهل سال توسط نظام حکومت اسلامی سرکوب شده است. او به شکل معجونی آمیزه­ای از هویت جنسیتی زن زیبا و آزاد و جوانِ ۲۲ سالۀ نا امید از آینده­ای روشن و اهل سقز کردستان، سنی مذهب و یکی از اقوام ایرانی رنج­کشیده که تاریخ طولانی از سرکوب و تبعیض در حافظه جمعی خود دارند و به بهانه­های تجزیه­طلبی سال­ها سعی در فراموشی و طرد درد و رنج واقعی این قوم اصیل و هویت آنها گماشته است. مهسا بازنمایانندۀ خشونت آشکار نظم پلیس به نام «گشت ارشاد» است که از همان ابتدای انقلاب با دخالت در زندگی خصوصی مردم و کنترل بدن زنان در عرصه عمومی تجربه تلخی را برای مردم در حافظه جمعی و فردی آنها به جا گذاشته­ است. مهسا با مانتوی بلند گشاد و شال بلند که کمی هم شبیه همان لباس­های محلی زنان کُردستان بود اما نه به رنگ شاد طبیعت که به رنگ سیاه بود نماد مظلومیت اقوام و کرد­های ایرانی شد که در بخش قدرتمند مرکزی، غریبه­ هستند و جایی ندارند. او به معنی واقعی کلمه برای نظام حاکم یک «دیگری» و غریبه بود.

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍11👎2
«جسم سخت» را پیدا و محاکمه کنید! 

مدتی است موجودی به نام «جسم سخت» می‌کوشد میان مردم ایران و حاکمان بسیار عزیز و محترم و دوست‌دار امنیت مردم فاصله بیندازد. مسئولان عزیز ما تمام تلاش خود را می‌کنند تا امنیت مردم را حفظ کنند اما هر قدر مسئولان عزیز تلاش می‌کنند سو تفاهم‌ها و سو ظن موجود را برطرف کنند و هر قدر مردم خوش‌بین و قدرشناس ما می‌کوشند نسبت به حاکمان عزیزشان بدبین نشوند، نمی‌شود که نمی‌شود. همین چندی قبل بود که سردار سلامی فرمانده‌ی عزیز و محترم سپاه در طی نطقی جذاب و نویدبخش فرمودند: «ما وقتی از کشور دفاع می‌کنیم، برای همه دفاع می‌کنیم، حتی برای آن‌ها که به دلیل فریب و اغوای دشمن، ما را دوست ندارند ولی ما آنها را دوست داریم.»

اما رفتارها و اقدامات آتش به اختیار این موجود خودسر مانع از گسترش این دوستی‌های متقابل می‌شود و اعتماد و دوستی مردم و حاکمان را مخدوش و محدود می‌سازد و بدبینی می‌آفریند. اکنون جای شک و شبهه نمانده است که این بدبینی‌ها و سو تفاهمات ناشی از عملکرد موجودی است که «جسم سخت» نام دارد. این موجود به احتمال زیاد بازیچه دست دشمن ایران است. متاسفانه در سالیان اخیر رد پاهای جسم سخت در بسیاری جای‌ها دیده شده است از جمله در موارد زیر:

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍8👎1
نمایه روانشناختی یک رهبر تصادفی؛ در ذهن خامنه‌ای چه می‌گذرد؟ 
ضیاء نسفی

اگر سرگذشت خامنه‌ای را از پیش از انقلاب ۵۷ تا رسیدن به رهبری مرور کنیم درمی‌یابیم که راهی که خامنه‌ای در رسیدن به قدرت طی کرده مشابهتی با راهی که دیگر دیکتاتورهای جهان سومی، از قبیل صدام و قذافی و حافظ اسد –یا حتی پوتین– طی کرده اند، ندارد. اگر دیکتاتورهای منطقه با نبرد با دیگر مدعیان قدرت و اثبات شایستگی خود به جایگاه خود رسیدند، ترقی خامنه‌ای در صحنه سیاست ایران بعد انقلاب در واقع محصول یک سلسله تصادفات تاریخی بود که او را تا جایگاه رهبری ایران بالا برد. برای درک ریشه رفتار و تصمیم‌های خامنه‌ای و این موضوع که در ذهن خامنه‌ای در قامت رهبری ایران چه می‌گذرد می‌بایست سرگذشتی که بر او رفته و مسیری که وی طی کرده را مرور کوتاهی بکنیم. در یک مرور اجمالی شاید بتوان در زندگی وی سه واقعه تاثیر گذار بر ذهن او را تشخیص داد.

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍28👎2
اعتراضات به روایت تصویر (۲۹)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
👍21👎1
سنندج ۱۶ مهر ۱۴۰۱
اعتراضات به روایت تصویر (۳۰)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
👍20👎1
اعتراضات به روایت تصویر (۳۱)
#مهسا_امینی
#ژینا_امینی
👍27👎1
روزگار سپری‌شده‌ خدای سالخورده‌ دهه‌ شصت


یکی از اعضای گروه پایداری به تازگی مدعی شد:”مرگ مهسا بهانه است، خود خدا نشانه است” و معنایش این است که ایرانیان قصد نابودی برساخته‌ای را دارند که با عنوان «خدای دهه شصت» شناخته می‌شود؛ خدایی که ستون دینش دروغگویی و خرافات‌پراکنی و یاوه‌گستری است و ابزار کارش قتل و غارت و جنایت، بی‌بهره از کمترین خرد و هوش و درایت.

این خدا به پشتوانه ی سر نیزه، متکی بر اموال تاراج شده ی مردم، با کمک دین‌فروشان، به یارگیری از باورمندان بی‌بصیرت دین سنتی پرداخت تا در روزهایی چون ۹ دی نمایش دین‌داری دهد و اعتبار دین سنتی را خرج خود کند. دستاورد عیانش، این که “دین نردبام قدرت” را جایگزین “دین پشتوانه ی اخلاق” کرد و با تضعیف تا سر حد نابودی گفتمان دین سنتی، به شعار درمانی و مراسم‌تراپی پرداخت و تا توانست تنور مداحان نظامی/نظامیان مداح را گرم کرد و هیات‌ها را گزینش‌گر لشکر فرمان‌بردارانش ساخت تا به وقت سرکوب، حتی موقعی که از آنها کلاه خواسته شده، سر بیاورند.

حاملان اسلام سنتی یا متنعم شدند و منضم به حکومت، یا سکوت پیشه کردند که تاوان ندهند . اقلی هم تسلیم نشدند و به فراخور وضعیت‌شان هزینه دادند. در نهایت گفتمان مسلط، گفتمان اسلام نظامیان، با کلیدواژه‌ی خدای دهه شصت شد.

متن کامل در تلگرام زیتون

متن کامل در وب‌سایت زیتون
👍16👎2👏1