زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
«اَنا رَبُکُم‌الاعلی»

آن هنگام خیلی کار می‌بُرد که اسم‌ورسم‌اش را برای جایگاه رهبری بتراشند و جا بیانداند. هاشمی رفسنجانی هم این‌را می‌دانست که داشت از خودش نقلِ قول سرِ هم می‌کرد که :«فرضاً ما می‌گفتیم ما الان نداریم کسی رو که مطرح بکنیم تو جامعه [برای رهبری]، چون ما فرضمون با مرجعیت بود و اون مسائل بود، امام فرمودن: چرا نداریم؟ آقای خامنه‌ای را [برای رهبری] داریم.»

هاشمی می‌دانست که بدون این خاطره‌سازی‌ها، سخت بود که بشود اسمی از او برای آن جایگاه بُرد. هاشمی می‌دانست که او جذبه و کِششِ به‌خصوصی که نداشت. شخصیت منحصر بفردی که نداشت. جبروت و جاذبه‌ی ذاتی چندانی هم نداشت که بتواند به‌راحتی به دیگران تأثیری بگذارد. فرهمند و کاریزما هم که نبود. مقبولیتِ عمومی خاص و نادری هم که نداشت. چهره‌ی مثال‌زدنی و اُسوه و الگومانندِ متمایزی هم که نداشت. یک سروگردن از دیگران بالاتر نداشت که. شخصیتِ آن‌چنانی‌ایی هم نداشت که بشود او را به مواهب و الطاف الهی دوخت. آن استحاله هم هنوز در او رخ نداده بود و حالاحالاها هم راه داشت که در حال‌وهوای فضای سیاسی دستی ببَرند تا اتمسفر کاذبی برای این استحاله‌اش دست‌وپا کنند. و در اثر این فقدان‌ها بود که، وقتی هاشمی مشغولِ آن روایت‌سازی کذایی بود؛ او مجبور بود که سرش را به زیر بیاندازد و به خود مثلا حالتِ مغمومی بدهد. دو انگشتِ شست و سبابه‌اش را روی بینی‌اش بگذارد که مثلا از شدت تأثر و اندوه و غم، دارد در دلش ماتم می‌گیرد. او نمی‌توانست بدون این حالتِ کاذب حتی، به سمتِ جایگاه سخن‌رانی در مجلس خبرگان رهبری خیز بردارد. ماهیت و هویتِ نادر و یگانه‌ای که در اندرون نداشت و چنان تصویر و تصوری هم از او، در ذهن و فکر اعضای همان مجلس هم نبود؛ تا او بتواند به پشتوانه‌ی آن هویت نادر نداشته و مقبولیت نادرِ نداشته‌اش، بی‌هیچ حرف و حدیثی، خودش را جا بیاندازد. از این‌رو او سخت به آن حالات سرتاپا ریایی نیاز مبرم داشت. خلاء آن ماهیت و هویتِ نادر و یگانه‌، چنین ریایی را می‌طلبید. و از سرِ این خودآگاهی از این فقدان بود که وقتی هم که پشت آن جایگاه سخنرانی قرار گرفت؛ این‌گونه سخنش را به ریایی افزون‌تر آلود که :« واقعا باید خون گریست به جامعه اسلامی که حتی احتمال کسی مثل بنده در آن [برای رهبری] مطرح بشود… به لحاظ فنی اشکال پیدا می کند این قضیه. من نه از لحاظ قانون اساسی، و نه از لحظ شرعی برای بسیاری از آقایان، حرفم حجت حرف رهبر را ندارد. این چه رهبری خواهد بود؟»
و خیلی زمان نیاز داشت و خیلی کار می‌بُرد که این‌گونه دچار استحاله شود و بگوید که :«خدای متعال همین‌طور حرف می زد. در واقع زبان من بود. حرف خدا بود.» آن فروتنی و افتاده‌گی مصلحتی هم زمان می‌بُرد تا به جایگاه همیشه متکلم وحده‌اش، از رفتار و سکناتش رخت بر بندد. لحنِ خالی از غرور و تکبرش به بازه‌ی رهبری مادام‌العمر نیاز داشت؛ که از زبانش غیب شود. آن ذهنیتی را هم که در اذهان دورواطرافیانش نبود از تشخص و جای و جایگاهش؛ به مرور با قدرتِ بلامنازعی که به هم زد. اندک‌اندک با دستورِ عزل و نصب‌هایی که از بیتش صادر ‌می‌کرد. رفته رفته با صدور فرمان و دستوراتش که همیشه و در هر برهه‌ای بالاتر از هر قانونی بود. به هیچ‌کس پاسخ‌گو نبود. بدین بالانشینیِ همواره‌اش، آن ذهنیت را هم به هر زور و ضربی در ذهن اطرفیانِ تحتِ امرش می‌کاشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113206
👍48🔥3❤1👏1
فاجعه کرمان و وضعیت «بی‌حکومتی» در ایران
احسان ابراهیمی

آنچه امروز در ایران در جریان است، منطقاً با وضعیتی قابل توصیف است که علمای سیاست از آن با عنوان «بی‌حکومتی» یاد می‌کنند. درواقع توصیف وضعی است که در آن حکومت مستقر بنا به هر دلیلی، از کارکردهای اصلی و اولیه خود تهی و منعزل شده است ولو هرچند به صورت رسمی و ویترین‌گون در رأس هرم قدرت و مدیریت قرار دارد. مثال روشن‌اش در تاریخ معاصر، دولت مستعجل شاپور بختیار بود که اگرچه رسماً عهده‌دار قدرت و مدیریت کشور بود اما در پشت درهای بسته نخبگان سیاسی و بطن و متن جامعه و مردم، تحولات مهم و تصمیمات جدی بدون دخالت، مدخلیت و مدیریت دولت رسمی در جریان بود و کشور در آن وهله زمانی به نحو «بی‌حکومت» به مسیر خود ادامه می داد. یا در یکسال پایانی دولت صدام تا پیش از آغاز حمله آمریکا، عملاً قدرت و مدیریت در دست حکومت صدام نبود هرچند به نحو رسمی و ظاهری دولت بعثی همچنان در مصدر امور بود. در نظام ولایت مطلقه فقیه هم، می توان پس از جنبش مهسا، از نوعی وضعیت «بی‌حکومتی» سراغ گرفت که اوج آنرا در فاجعه کرمان شاهدیم. عدم تأمین امنیت، ناتوانی در پیش‌بینی احتمال این دست عملیات‌های تروریستی، ناتوانی در مدیریت افکار عمومی برای دستیابی به حقیقت و واقعیت، فقدان مرجعیت رسانه‌های رسمی حکومت در تبیین واقعیت، اتهام اکثریت مردم به حکومت مبنی بر دست داشتن در این حمله، بی‌اعتمادی محض و مطلق افکار عمومی به روایت حکومت و نوع مواجهه دستگاه قضایی با موضوع و احیاناً صدور احکام سنگین بدون طی دادرسی های عادلانه و شفاف و علنی و … همه و همه نشانه‌های «بی‌حکومتی» است. در واقع با مجموعه‌ای بلند از «ناتوانی» و «فقدان» در تمام مراحل یک مراسم ساده روبروییم که روزانه صدها و هزارهای آن در سراسر دنیا بدون کوچکترین مشکلی برگزار می شود.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113243
👍25❤5😢1
خشونت، خشونت است
چه به دست حکومت استبدادی دینی، چه به دست اسلام‌گرایان جهادی تروریستی
 
نرگس محمدی
زندان اوین

عملیات تروریستی - انتحاری نیروهای داعش در کرمان پنجمین عملیات تروریستی به دست این نیروی اسلام‌گرای جهادی در خاک سرزمین ایران است. در حالی که جمهوری اسلامی با صرف هزینه‌های هنگفت و بی حد و حساب ادعا می‌کرد که داعش را در منطقه نابود کرده و ایران کشور با ثبات و امنیت منطقه است، داعش در قلب ایران عملیات‌های کشنده و پی‌درپی انجام داده است.
 
در مقابل، جمهوری اسلامی با پروپاگاندای راهبرد انتقام سخت و سرکوب بی امان، در اقداماتی غیرقانونی و نمایشی و از سر استیصال، انسان‌هایی را به دار می‌آویزد که پرونده‌های‌شان حکایت از فقدان دادرسی عادلانه و ادله حقوقی و صرفا مبتنی بر اقرار زیر شکنجه در سلول انفرادی دارد. این واقعه نگرانی مدافعان حقوق بشر را نسبت به تداوم و شتاب این روند و به خطر افتادن جان زندانیان اعدامی فزونی بخشیده است.
 
اقدامات تروریستی و ضد انسانی داعش و کشته شدن دهها انسان محکوم است، همان طور که اعدام صدها انسان در زندان‌های جمهوری اسلامی محکوم است. خشونت، خشونت است، چه به دست حکومت استبدادی دینی، چه به دست اسلام‌گرایان جهادی تروریستی که به واقع هر دو علیه مردم صورت می‌گیرد و مردم ایران با هر دو مخالف هستند.
 
جهانیان نسبت به فزونی شرارت جنگ و استبداد و اولاد منحوس و ننگین‌شان کشتار، اعدام، ترور و خشونت علیه مردم بی پناه جان به لب رسیده، نگران هستند. ایران، خاورمیانه و منطقه نیاز به تقویت نیروهای پیش‌برنده و متضمن دموکراسی، آزادی و برابری دارد و جهان باید مسئولانه و با اقتدار برای صلح و حقوق بشر بایستد و اقدام کند.
 
زندان اوین
دی ماه ۱۴۰۲
👍61❤9🔥1
بیانیه بیش از ۳۸۰ فعّال مدنی، سیاسی و فرهنگی در محکومیت فاجعه تروریستی کرمان

به‌نام هستی‌بخش
فاجعه حمله‌ی منجر به قربانی‌شدن نزدیک به ۱۰۰ نفر از هموطنان‌مان در کرمان، بار دیگر ملّت ایران را درگیر اندوهی بزرگ کرد.

ما امضاکنندگان ضمن محکوم‌کردن این عملیات تروریستی، تسلیت و هم‌دردی خود را با خانواده‌های قربانیان و آسیب‌دیدگان این مصیبت مرگ‌بار، اعلام می‌کنیم.

در پی این فاجعه‌ی دردناک، گمانه‌ها و پرسش‌های متعددی نیز مطرح شده‌است که وظیفه پاسخ‌گویی به آن‌ها بر عهده‌ی حکومت است، ازجمله این‌که :

چرا در شرایطی که بسیج نیروهای اطلاعاتی و امنیتی برای موضوعاتی از جمله حجاب و انواع فشارها بر منتقدان و دانشجویان و … پیوسته امکان‌پذیر است، این نیروهای اطلاعاتی توان حفظ امنیت و جان شهروندان را ندارند؟
چرا به‌جای ایجاد فضای امن و آرام، با طرح شعارهای واکنش‌برانگیزی نظیر انتقام و پاسخ سخت، جامعه باید دائماً درگیر تنش و اضطراب بیش‌تری شود؟
چرا ملّت باید در ابهام و گمانه‌زنی‌های فراوان، پیوسته در معرض این سؤال باشد که مقصّر ریشه‌ای این‌گونه فجایع کیست؟

اسامی :

https://www.zeitoons.com/113258
👍20❤3
تکریم مصباح و تحقیر جمهور
سروش دباغ

اخیرا در اخبار خواندم که روز «بزرگداشت علامه مصباح یزدی»، بر اساس ابلاغ شورای انقلاب فرهنگی، به تقویم رسمی کشور اضافه شده و سالروز وفات ایشان، تحت عنوان «روز ملی علوم انسانی اسلامی» ثبت گردیده است. با دیدن این خبر، به اندازۀ یک ابر دلم گرفت و به وضع و حال فرهنگ این دیار، سخت تاسف خوردم.
محمد تقیِ مصباح یزدی، در فلسفۀ اسلامی توانمند بود و ذهن وقّاد و توانمدی داشت. روزگاری که ایران بودم، جهت آشنایی روشمند با فلسفۀ اسلامی، در کنار «اصول فلسفه و روش رئالیسمِ» علامه طباطبایی که با پاورقی های مرتضی مطهری همراه گشته؛ «آموزش فلسفه» و شرح ایشان بر «نهایه الحکمۀ» را خوانده و بهره برده بودم. اما، از حوزۀ فلسفۀ اسلامی که پای را بیرون می نهیم، متاسفانه کارنامۀ مصباح یزدی، در مجموع مضرّ و مخرب بوده است. در دهۀ هفتاد شمسی، در کسوت سخنران پیش از خطبه‌های نماز جمعه، مصباح یزدی که مستظهر به هستۀ سخت قدرت بود، خشونت و « ارهاب» را تئوریزه و برجسته کرد و برای منتقدان و دگراندیشان دینی و سیاسی خط و نشان کشید و آنها را تهدید کرد. در همین راستا، در مراسم بزرگداشت نواب صفوی در شهر قم، آشکارا دگراندیشان دینی را تهدید کرد که اگر «غیرت نوابی» در میان بود، جرات نمی‌کردند پاره‌ای ایده‌ها را طرح کنند و از «تجربۀ نبوت» سخن برانند. گویی به تنی چند از نواندیشان دینی گوشزد می‌کرد که به هوش باشند، مبادا بر ایشان آن رود که بر احمد کسروی در دهۀ بیست شمسیِ سدۀ پیشین رفت و نیست و نابود گردند.
افزون بر این، در کتاب « گفتمان مصباح» که متضمنِ مواضع فکری و سیاسیِ مصباح یزدی است؛ او با وام کردن و تمسک جستن به «امر به معروف و نهی از منکر»، از بسیجیان و نیروهای انقلابی- ولایی می‌خواهد که اگر مسئولان به وظایف خود عمل نکردند، ساکت ننشینند و دست به‌کار شوند. به تعبیر دیگر، آشکارا این جماعت را دعوت به قانون‌شکنی و قانون‌گریزی می‌کند. به تعبیر دیگر، التزام به قانون اساسی به عنوان میثاق ملی که از فراورده‌های نیکوی فلسفۀ سیاسی جدید است، با اندیشه‌های ایشان سخت بیگانه است. همچنین، مصباح با برکشیدن و برجسته کردنِ «ولایت انتصابی مطلقه فقیه»، استبداد دینی را تئوریزه کرد و دست ردّ به ساز و کار دموکراتیک و مشروعیت سیاسیِ مردم مدار و «ملت-دولت» محور زد…

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113270
👍34❤5👎2😱1
گفت‌وگوهای زندان |  مصاحبه حسین رزاق با سعید مدنی


مقدمه
سعید مدنی را غالبا در ردای یک جامعه‌شناس و پژوهشگر اجتماعی شناخته‌ایم که یکی از شناخته شده‌ترین پژوهشگران حوزه‌‌ی جامعه مدنی و جنبش‌های اجتماعی است. اما این تمام وجوه شخصیتی او که در تعریف دقیق‌تر به شماره‌ی روشنفکران عمومی جمع میشود، نیست. علقه‌های او به “جامعه” و هزینه‌ی توانائی‌هایش در جهت خیر عمومی، او را بیشتر از یک روزنامه‌نگار‌، جامعه‌شناس، روشنفکر دینی و فعال سیاسی ملی مذهبی که زندان‌های متوالی و تبعید را هم گذرانده و امروز نیز به صرف همان کنش‌ها‌، دوران محکومیت ۹ ساله‌‌اش را در اوین سپری می‌کند، بر نهج یک “جماعت‌گرا” یا سوسیال دموکرات نشانده است.

کتاب‌های “جنبش‌های اجتماعی و امید”، “جنبش‌های اجتماعی و دموکراتیزاسیون”، “علیه خشونت”، “علیه اعدام”، “آتش خاموش” (درباره اعتراضات آبان ۹۸) “مظاهرات سلمیه” (درباره اعتراضات آب خوزستان) و مقاله مفصل “صد روز به مثابه صد سال” (درباره جنبش مهسا) از جمله آثار او و حاصل جمع‌بندی و نگاهش به برهه‌های حساس سیاسی/اجتماعی چند دهه اخیر ایران است.

اما فارغ از تمام جنبه‌های شخصی و ابعاد فردی او، پائیز امسال و در اولین سال از جنبش پائیزه‌ی مردم ایران و نیمه‌ی دوم از دومین سال حبسی که در یک اتاق می‌گذرانیم و فرای گفت‌وگوهای یومیه‌ی زندان، با سعید مدنی به گفت‌و‌گویی جدی پیرامون روند پرشتاب وقایع سال اخیر و برکات بی‌شماره‌ی جنبش مهسا برای جامعه ایران نشستم که تبدیل به مصاحبه‌ای مفصل و جامع شد.

آنچه “پس‌از مه‌سا” در جامعه می‌گذرد، “گذار طلبی” به مثابه استراتژی بدیل برای استراتژی‌های اصلاحی یا انقلابی، معجزه‌ای که با “جنبش‌های اجتماعی” در سپهر سیاسی ایران رخ داده، ضرورت “خشونت‌پرهیزی” و “مقاومت مدنی”، و ابتکار “رفراندوم” میرحسین موسوی که سعید مدنی نیز از ابتدا با این الگو برای تغییر و گذار از نظام حکمرانی کنونی همراه شده، مباحثی است که در این گفت‌وگو به تفضیل درباره‌ی آنها صحبت کرده‌ایم و از امروز، در پنج فصل و بصورت هفتگی منتشر می‌شود.

حسین رزاق
دی‌ماه ۱۴۰۲، اوین


متن کامل گفت‌وگو را با کلیک بر روی لینک یا تصویر دریافت کنید.
👍37❤4👎1
آینه‌خانه هویتِ ایرانی

زیتون: آن‌چه از این پس در زیتون با عنوان «آینه‌خانه هویتِ ایرانی» منتشر می‌شود، مجموعه‌ای است از یادداشت‌ها و تأملات مهدی جامی، ویراستار و پژوهش‌گر فرهنگ و ادب ایرانی. این مجموعه به‌طور اختصاصی در وب‌سایت زیتون منتشر و در پایان در ‌شکل کتاب الکترونیکی و به‌رایگان در اختیار خوانندگان قرار خواهد گرفت.

مهدی جامی در این سلسله نوشته‌ها دغدغه هویت  ایرانی دارد؛ هویتی که «از غنی‌ترین و قدیم‌ترین هویت‌ها ست». او  برای شناسایی و معرفی این هویت، «تاریخ معاصر را برگزیده» و در حد «توان و قلم خویش» به آن پرداخته تا «ستارگانش را نیک ببینیم» و  دریافتی از هویت ایرانی به‌دست دهد. آینه‌خانه هویتِ ایرانی «داستان هویتِ ایرانی‌ست و «گزارشی است که هر کسی که در آن تامل کند قاعدتا می‌تواند آن را گسترش دهد» و  «زاویه‌ای دیگر ببیند و بر این بیفزاید».

نویسنده در فصل‌ نخست  به «الواح هویت» می‌اندیشد تا با تمرکز بر هویت معاصر  تصویری از «افق هویت» به‌دست دهد. او در فصل دوم «آینه‌داران و روایت‌پردازان هویت معاصر» را معرفی می‌کند و در موخره به «آینه‌های کژ و کوژ هویت و ستیز با خویشتن و جهان» می‌پردازد. «تخریب دولتیِ هویت و بی دولتی ملت» نیز پیوستِ تأملات و یادداشت‌های نویسنده  است و پس از آن «چشم‌انداز نزدیکی از ایرانِ من» به‌ خواننده گزارش می‌شود.

یادنامه و اهدائیه‌ کتاب نیز نشانی از هویت ایرانی دارد.‌ مهدی جامی کتاب‌اش را «به یاد مهسا امینی»، «مادرم و خواهران‌ام، خواهران‌مان» و با یاد «همه دختران ایرانی در قیام زن، زندگی، آزادی» آغاز کرده؛ «به یاد ریحانه دخترم، به یاد سیمین دانشور و سیمین بهبهانی، با احترام به نسرین ستوده و فرهاد میثمی، با بزرگداشت استاد نجیب مایل هروی». او با دریغ‌ از «استادان محمدجان شکوری، حیات نعمت سمرقندی و مهرداد بهار» نام برده و آن را به همسرش، شهزاده که «دغدغه هویت در شعر و داستان‌هایش جاری است» و پسرش امیرعلی که «در هویت‌یابی پدر را شگفت‌زده می‌کند» تقدیم کرده است.

آن‌چه در ادامه می‌آید سخن آغازین این پرونده‌ است؛ پرونده‌ای که هر هفته سه بخش از آن در زیتون منتشر خواهد شد و فصل‌های آن به شکل پی‌دی‌اف نیز در اختیار خوانندگان قرار خواهد گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113276
👏6👍4❤1
علی دهباشی و دفن تجربه‌های ایرانی

مجله بخارا عنوان آشنایی برای عموم ایرانیان دوستدار فرهنگ و هویت ایرانی است. نشریه‌ای روشنفکرانه که در نزدیک به سه دهه گذشته پا‌یمردانه در حوزه‌های ایران‌شناسی و ادبیات و هنر ایران تولید محتوا کرده است و این روزها به علت بیماری صاحب امتیاز و سردبیر این نشریه که در تمامی دوران انتشار آن این مسئولیت را برعهده داشته، مجددا نامش بیش از پیش بر سر زبان‌ها افتاده است.

علی دهباشی بزرگمردی که عمر خود را از طریق انتشار مجلات متعدد که مشهورترین آن‌ها بخارا و کلک هستند، وقف فرهنگ ایران زمین کرده است و مرحوم داریوش شایگان در وصف او و کارهایش عباراتی را آورده است که به نظر می‌رسد توصیف مشترک تمامی افرادی باشد که دهباشی را می‌شناسند: «علی دهباشی یک فرد نیست، یک وزارتخانه است و یک تنه به اندازه یک کل وزارت فرهنگ کار می‌کند.» تشبیه دهباشی به یک نهاد، توصیفی اشتباه یا غلوآمیز نیست. در نتیجه همت والای او امروز مجموعه‌ای مدون از آثار بسیاری از اندیشمندان و فرهنگ دوستان حوزه تمدنی زبان فارسی از غرب ایران تا افغانستان و تاجیکستان در مجلدات بخارا و کلک جمع‌آوری شده است. مجموعه‌ای که منبعی بسیار گرانقدر برای تمامی مراکز علمی و پژوهشی در حوزه ایرانشناسی است. و پر واضح است که این خدمت بزرگ از توان بسیاری از سازمان‌ها و نهادهای امروزی خارج بوده است.

اما هرچه از بزرگی این خدمت دهباشی برای فرهنگ ایران زمین بگوییم، به همان مقدار باید اقرار کنیم که او خود نه تنها قربانی، که متاسفانه با افتخار امتداد دهنده برخی ویژگی‌های منفی فرهنگی است که سرنوشت انسان‌های ساکن در حوزه تمدنی ایران را به شرایط نامناسب امروزی رسانده است.

دهباشی بارها در پاسخ به سوال نحوه مدیریت نشریه بخارا تاکید کرده است که اعتقادی به کارگروهی ندارد. از جمله در مصاحبه با روزنامه اعتماد در سال ۱۳۹۹ گفته است: «من اعتقاد به کار جمعی ندارم. برای اینکه ما تجربه کار جمعی نداریم، معمولا سلایق شخصی‌مان را در کار دخالت می‌دهیم و شروع می‌کنیم، یکدیگر را حذف می‌کنیم.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113318
👍24❤14👎3
یکی شیرزن…
داریوش محمدپور

مختصر بگویم؛ صحبت‌های پرستو سرمدی را در کنگره‌ی حزب اتحاد ملت شنیدم. بی‌ هیچ مجامله و تعارف بگویم که اینکه پرستو سرمدی بدون حجاب در یک تشکل رسمی سیاسی در نظام جمهوری اسلامی بدون حجاب آمرانه و تحکمی حکومتی ظاهر شود، فی‌نفسه عمل سیاسی و حتی هدف است.

به خیال من مفاهیم متعالی را باید از دست غاصبان‌اش نجات داد. این مفاهیم می‌خواهند دین و اسلام و تشیع باشند یا دموکراسی و حقوق بشر و یا اصلاحات. در این مورد مشخص، به خیال من «زن، زندگی، آزادی» را هم باید از اسارت برخی مدعیان پرادعا و غوغاطلب و کاسب نجات داد. باید از مفاهیم معنادار و هویت‌بخش و اصیل اعاده‌ی حیثیت کرد.

امروز در سیاست تنگ و تاریک ایران چه می‌شود کرد؟ کسی می‌تواند در این فضا حرفی بزند و اعتماد کسی را جلب کند که بتواند نشان بدهد کاری می‌تواند بکند. این «کار» خیلی مهم است. حرف زدن و قصه‌ بافتن را هر کسی می‌توان کردن. دقیقاً به همین دلیل است که به گمان من، «کارِ» پرستو سرمدی، کاری است کارستان. اصلاً نیازی نیست حتی به شنیدن حرف‌اش یا محتوای حرف‌اش. نفس موقعیت او و شیوه‌ی انجام کارش مهم است. اولین چیزی که از خاطرم گذر کرد پس از دیدن فیلم او در حین سخنرانی، قمر الملوک وزیری بود و رفتار شجاعانه‌اش با کنسرت بی‌حجابی که در گراند هتل داد. زن بود. خواننده‌ی بود. دلیر بود. و انسان‌دوست و سخاوت‌مند. اما کاری کرد که هیچ مردی دل و جرأت‌اش را نداشت. این همان کاری است که پرستو سرمدی کرده است. کاری کرده که هیچ یک از مردان حاضر در آن جماعت جسارت انجام‌اش را ندارند. خوب فکر کنید که معادل بی‌حجاب سخن گفتن یک زن فعال سیاسی در جمهوری اسلامی در میان مردان – از هر طیفی – چه می‌تواند باشد؟

اصلاح‌طلبان نیاز به عبور از خود دارند. نمی‌شود با عوض کردن اسم و انداختن همه‌ی تقصیرها به گردن دیگرانی فرضی، وجهه و آبروی بربادرفته را بخرند. مردم چگونه ممکن است به کسی اعتماد کنند؟ با عمل. نه با حرف. بیایید فرض کنیم آقای خامنه‌ای می‌خواهد روزنه‌ای باز کند برای بازی دادن جناح‌های سیاسی که با او زاویه‌ی دارند. و می‌گویم «بازی دادن» به معنی دقیق کلمه. چون این بازی دادن است نه بازی کردن. بازی کردن یعنی اینکه هر فرد یا حزب و گروهی که مجال نفس کشیدن پیدا کند بتواند نشان بدهد با کدام ابزار عملی می‌تواند بساط غیرشفاف و ضد دموکراتیک نظارت استصوابی و شورای نگهبان را – که زیر حمایت مستقیم رهبر است – می‌تواند تعطیل کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113308
👍39❤2
میراث مهجور بازرگان؛ نهادسازی و پای‌بندی به کار گروهی

نام مهندس مهدی بازرگان در اذهان عمومی و رسانه‌ها، بیش از هر چیزی در دو بُعد اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ روشنفکری یا نواندیشی دینی و همچنین تحولات سیاسی انقلاب ۱۳۵۷. در بُعد شخصی هم ‌زیست اخلاقی وی در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی مورد توجه زیادی قرار دارد. اما به باور نگارنده، شاید بتوان درخشان‌ترین ویژگی مرحوم بازرگان را اعتقاد نظری و عملی وی به تقویت بنیان‌های جامعه یا به عبارتی دقیقتر «پایبندی او به اصول فعالیت گروهی در تشکیل نهادها و تقویت حوزه عمومی» دانست، که نه تنها کمتر دیده شده است که حتی کم اهمیت نیز فرض شده است!

تأملات و تطورات فکری و نظری بازرگان در حوزه دین، امروزه با نقدهای بسیاری مواجه است و حتی خود وی نیز در سال‌های پایانی عمر، به نقادی جدی گذشته فکری خود پرداخت تا جایی که شاید بتوان بخش عمده آن میراث را امروز تنها به عنوان تاریخ نواندیشی دینی مورد بازخوانی قرار داد. از سوی دیگر آنچه در انقلاب سال ۵۷ نیز متبلور شد؛ آن‌قدر نواقص داشت که خود وی آن را سیلی ویرانگر توصیف کرد که ناخواسته در نتیجه اقدامات و مبارزات سیاسی او و بسیاری مصلح نیک‌خواه دیگر چون او راه افتاد. اما آن بخش از میراث بازرگان که امروز می‌توان با اطمینان و بر مبنای تجربه عملی و مطالعات علمی بر درستی و راهگشایی آن تاکید کرد در ویژگی نهادسازی بازرگان نهفته است. او در این بُعد از سلوک اجتماعی خود، نهادهای مستقلی را به عنوان میراث‌هایی گران‌بها به جای گذاشته است. میراثی که حتی امروز که سی و دو سال از درگذشت بازرگان می‌گذرد، بسیاری از آن‌ها همچنان در راستای اهداف سازمانی و تخصصی خود در حال فعالیت و خدمت به جامعه هستند.

حوزه عمومی یا عرصه عمومی، مفهومی اجتماعی است که نظریه‌پردازانی چون هانا آرنت و یورگن هابرماس بسیار بر اهمیت آن در تقویت جامعه دموکراتیک و بسط آزادی‌ها اجتماعی تأکید دارند. حوزه عمومی، محملی است که تک‌تک شهروندان جامعه، به صورت مستقل از حکومت یا دولت‌ها، در محدوده آن به فعالیت جمعی و گروهی در تخصص‌ها و دغدغه‌های مختلف می‌پردازند. این تشکل‌ها، موسسات و شرکت‌ها ابزارهایی هستند که به توده بی‌شکل جامعه، امکان شکل‌یابی و قدرتمندی، به منظور کنش‌گری و تاثیرگذاری در جامعه می‌دهند. تجمیع قدرتِ تخصص تک‌تک شهروندان در قالب این نهادهاست که در نهایت «دولت‌ها» را به عنوان غول‌های قدرتمند جامعه (یا به قول هابز «لِویاتان») را با یک «عرصه عمومی» قدرتمند مواجه ساخته و وادار می‌سازد تا در سیاست‌گذاری‌ها و مدیریت اجتماع، برای اجزای مختلف جامعه شخصیت مستقل قائل شده و از مشارکت آن‌ها استفاده کند. به زبان ساده‌تر به عقیده هابرماس و آرنت، وجود یک حوزه عمومی قدرتمند است که باعث می‌شود حکومت ها به مشروط شدن دموکراتیک تن دهند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113326
👍41👎6❤4
‍ ابوالفضل قدیانی:
عبدالله مومنی تسلیم جبّار ظالم و عمّال حکومت دینی نخواهد شد

روز چهارشنبه عبدالله مومنی برای گذراندن محکومیت غیرقانونی یک سال زندان به دادسرای اوین مراجعه کرد .در دادسرای اوین عمال شکنجه‌گر علی خامنه‌ای، مستبد قدرت‌پرست و ستم‌پیشه ایران می‌خواهند به عبدالله دست‌بند بزنند که وی اعتراض می‌کند. ماموران سرکوب او را به شدت ضرب و شتم می‌کنند. دو فرزندش حمید و امیر که  به این عمل وحشیانه اعتراض می‌کنند نیز توسط سرکوبگران مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرند و چند ساعتی هم بازداشت می‌شوند.

این رفتار شرورانه با عبدالله عزیز نشانه کینه‌توزی و انتقام‌جویی دستگاه بیداد تحت فرمان علی خامنه‌ای  نسبت به اوست چرا که عبدالله سال‌های مدیدی است که با استبداد به اشکال گوناگون به‌طور مسالمت‌آمیز و خشونت‌پرهیز مبارزه می‌کند و به همین خاطر مکرر دستگیر شده و سال‌ها زندان را تحمل کرده‌است که یک مورد آن ۵ سال زندان بدون یک روز مرخصی بوده است‌.

عبدالله حاضر نیست دست از مقاومت در مقابل استبداد دینی و دفاع از آزادی و دمکراسی و عدالت بردارد و تسلیم جبار ظالم و عمّال سرکوبگرش شود. علی خامنه‌ای خودکامه ستم‌پیشه ایران و اعوان و انصارش در این ایام نگران آن‌اند که انسان آزادی‌خواه و ضداستبدادی نظیر عبدالله عزیز که بسیار باهوش، کارآمد، تحلیل‌گر و اثرگذار است علیه انتخابات نمایشی- فرمایشی که در حقیقت انتصابات رسوایی بیش نیست فعال شود و بی‌آبرویی نظام تمامیت‌خواه فاسد را دو چندان کند. به همین خاطر شتابزده و با  انتقام‌جویی او را به زندان می برند(البته این انتخابات نمایشی-فرمایشی پیشاپیش از طرف ملت تحریم شده، بنده نیز این انتخابات رسوا را تحریم می‌کنم و معتقدم تمامی آزادگان و آزادی‌خواهان و طرفداران دموکراسی و عدالت باید این انتخابات نمایشی-فرمایشی را تحریم کنند).

درهرحال عبدالله سرفراز است و دستگاه بیداد سرافکنده و رسوا. همگان می‌دانند که عبدالله مشغول رسیدگی و معالجه همسر فداکار و عزیزش خانم فاطمه آدینه‌وند بود که از بیماری حادی رنج می‌برد و اوقات او مصروف این امر مهم می‌شد که دستگاه ظلم مانع از آن شد‌. در این موقعیت هر اتّقاق سویی برای عبدالله رخ دهد نیروهای امنیتی و دستگاه قضاییِ تحت فرمان مستبد مقصرند و مسئول و باید پاسخگو باشند اما مسئول و مقصر اصلی علی خامنه‌ای است و اوست که باید پاسخگو باشد .
 
👍53❤12
نطق مهم مهندس بازرگان در باره انتخابات مجلس دوم و جنجال در صحن مجلس

https://www.zeitoons.com/113365

توضیح
: متنی که ملاحظه می‌کنید، گزارشی از نطق مهندس بازرگان در ۲۰ مرداد ۱۳۶۲ با موضوع انتخابات مجلس دوم است؛ نطقی که جنجال زیادی ایجاد کرد و شماری از نمایندگان «حزب‌اللهی» مجلس به شدت به ناطق حمله کرده و علیه او شعار داده و حتی به او هتاکی کردند. هاشمی رفسنجانی نیز در مقام مجلس، البته خلاف تعهد قانونی و حداقل اخلاقی اش، نه تنها از حقوق مصرح سخنران دفاع نکرد، بلکه به نوعی با مهاجمان همدلی نشان داد. در هرحال آنچه در پی می‌آید، خود به قدر کفایت روشن است.
تاریخ این یادداشت ۲۱ مرداد ۶۲ است. این متن، جز در چند مورد توضیح بعدی در پانوشت‌ها، عینا از دفترچه یادداشت‌های روزانه من است. انتشار نخست این یادداشت در بیست و نهمین سالگرد درگذشت زنده‌یاد بازرگان و به ویژه در آستانه برگزاری انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، می‌تواند مفید و حاوی پیامی معنادار باشد.
حسن یوسفی اشکوری
نماینده مجلس اول از تنکابن و رامسر
***
روز گذشته آقای مهندس بازرگان در مجلس نطق قبل از دستور داشت. محتوای نطق ایشان در رابطه با انتخابات آینده مجلس بود. ایشان گفت برای مشروعیت مجلس آینده باید مسئولان و متولیان جمهوری اسلامی کاری کنند که انتخابات به طور کامل آزاد باشد و برای تحقق این امر لازم است که از هم اکنون وسیله آزادی عقیده و بیان و اجتماعات و مطبوعات به وجود آید و فضای وحشت و ترس برداشته شود. ایشان ادامه داد …

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113365
❤36👍10👎2👏1
‍ ابوالفضل قدیانی: جمهوری اسلامی هم‌چنان دست‌اندرکار قتل جوانان بی‌پناه است

    نظام سرکوبگر جمهوری اسلامی به ریاست علی‌خامنه‌ای مستبد قدرت‌پرست و خونریز ایران هم‌چنان دست‌اندرکار قتل جوانان معترض و مظلوم و بی‌پناه است.
 
سه‌شنبه صبح خبر اعدام (قتل حکومتی)
محمد قبادلو و فرهاد سلیمی منتشر شد.

این جوانان معترض بدون یک دادرسی قانونی و عادلانه توسط قاضی سر سپرده قدرت به اعدام محکوم شدند تردیدی نیست که اعترافات
محمد قبادلو و فرهاد سلیمی زیر شکنجه صورت گرفته و هیچ اعتبار و وجاهت قانونی ندارد.

در این جنایات نیروهای امنیتی و دستگاه قضایی مقصرند و مسئول و باید پاسخگو باشند اما مقصر و مسئول اصلی علی خامنه‌ای است که باید پاسخ‌گو باشد چرا که این مظلوم‌کشی‌ها همگی به خاطر تداوم چند صباح بیشتر حکومت ‌غیرقانونی، غاصبانه و نامشروع اوست.
امیدوارم که پایان آن نزدیک باشد.
                   
👍55❤6🤬1
چهارپاره انتقادی؛ چه‌کسی توهین را آغاز کرد؟
عبدالکریم سروش

زیتون– آن‌چه در ادامه می‌آید مکاتبه انتقادی عبدالکریم سروش و یکی از «فضلای حوزه علمیه قم» است که از سوی آقای سروش برای انتشار به زیتون ارسال شده است. چنانچه در مقدمه آمده، موضوع مکاتبه اشارات و تعابیر عبدالکریم سروش درباره محسن کدیور است که مورد انتقاد طرف مقابل قرار گرفته و سروش هم به این انتقاد واکنش نشان داده است. لازم به یادآوری است که  متن اصلی مورد انتقاد در رسانه‌های شخصی عبدالکریم سروش منتشر شده و زیتون ناشر آن نبوده است اما با انتشار مکاتبه فعلی و باتوجه به بازنشر ناگزیر بخش‌هایی از متن، زیتون آمادگی خود را برای انتشار پاسخ احتمالی  آقای کدیور اعلام می‌دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113411
👍16❤2👎1
آیا اعدام‌های بیشتر در راه است؟
احسان ابراهیمی

با عنایت به تحمیل شکست‌های پی‌در‌پی نظام جمهوری اسلامی در عرصه نظامی/امنیتی در منطقه توسط اسراییل، امریکا و بریتانیا و اخیراً پاکستان، و ناتوانی عیان جمهوری اسلامی در مداخله مستقیم برای نجات حماس از انهدامی که در جریان است و همچنین کشته‌شدن بالغ بر ۲۵ هزار نفر از مردم غزه و عدم ورود رهبر جمهوری اسلامی به جنگ با اسراییل، که رسواکننده امنیت و قدرت خیالی/پوشالی نظام جمهوری اسلامی، محور مقاومت و کذا و کذای وی و دروغ‌های متوهمانه وی برای نابودی اسراییل است، در کنار وضعیت قرمز رابطه حکومت و مردم در داخل با توجه به جنبش مبارک مهسا، به‌نظر می رسد روند اعدام‌ها رو به افزایش خواهد گذاشت.

ترس از خیزش بعدی مردم ایران علیه استبداد سیاه ولی‌فقیه در کنار انهدام بازوهای شبه‌نظامی نظام در کشورهای منطقه از جمله عراق، یمن و سرنوشتی که در انتظار حماس و غزه است، و چشم‌انداز ناروشن انتخابات ریاست‌جمهوری در امریکا و باتلاق جنگ روسیه و اوکراین، اتخاذ وضعیت تدافعی در داخل و خارج توسط نظام جمهوری اسلامی به‌نظر تنها گزینه روی میز رهبر جمهوری اسلامی است. وضعیت تدافعی نیز در سرکوب بیشتر مردم بی‌پناه و مظلوم ایران و جوانان از یک سو و از سوی دیگر دادن باج‌های بیشتر به روسیه و چین برای تهیه سلاح و جنگ‌افزارهای دست چندم و قدیمی خود را نشان خواهد داد.

تلاش برای ایجاد اختلال و انقطاع در روند هم‌افزایی بحران‌های داخلی و خارجی به سمت هدف نهایی و غایی سرنگونی رژیم، اصلی‌ترین دستورکار نظام خواهد بود. درین مسیر، ابربحران‌های اقتصادی، سیاسی و محیط‌زیستی بستر مناسبی برای شعله‌ور شدن جنبش‌های سهمگین تغییرخواهی و ساختارشکنانه خواهند بود و این جنبش‌ها، ساختار تصمیم‌گیری و مدیریت سرکوب و کنترل اوضاع را هرچه بیشتر مضمحل و پوسیده خواهد کرد. ناتوانی در مدیریت تنش‌های داخلی و آوار شدن بحران‌های جدی منطقه‌ای و فرامنطقه‌‌ای، در یک نقطه کانونی و اثرگذار به انهدام دستگاه سرکوب و مدیریت حکومت منجر خواهد شد و برای جلوگیری ازین وضعیت، تنها گزینه قابل فهم و دسترس برای ساختار حکومت، اعدام بیشتر معترضان زندانی و سرکوب جدی‌تر جامعه مدنی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/113428
👍26🤬3❤2👎1
انسان‌ستیزی چرا؟
بیانیه بیش از سیصد نفر از فعالان سیاسی و مدنی


زیتون-بیش از ۳۰۰ نفر از فعالین سیاسی و مدنی با صدور بیانیه‌ای «شیوه‌های ناقض حقوق اولیه انسان‌ها و مغایر با حقوق بشر، قانون اساسی و قوانین آیین دادرسی کیفری و مغایر با حرمت و کرامت انسانی»  را محکوم کردند.

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته در ادامه می‌آید.

https://www.zeitoons.com/113480
👍14
دیکتاتور به پایان رسیده است 
 
وقتی که موی پریشان می‌شورد
وقتی که سر
   سینه
       چشم
          قلب کودک
               جنین در زهدان مادر حتی
            بر تفنگ می‌شورد
یعنی دیکتاتور تنهاست
  تنهاتر از همیشه
وقتی پنجره می‌شورد
وقتی که پای در زنجیر
  گردن در طناب دار
      بر ننگ
            می‌‌شورد
یعنی دیکتاتور به پایان رسیده است
 
صدیقه وسمقی
         آذر ۱۴۰۱
❤62👍10👎4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فیلمی از حضور رهبر جمهوری اسلامی در نمایشگاهی درباره انرژی. برای فهم اینکه کشور چگونه اداره می‌شود باید به حرف‌های این جوان چاپلوس و بی‌اطلاعی آقای خامنه‌ای توجه‌ کرد. جوان چاپلوس دارد در مورد حفاری افقی حرف می‌زند که تکنولوژی آن‌را حداقل دو دهه پیش آمریکا و اروپا‌ ساخته و در حفاری افقی چاه‌های نفت و گاز از آن استفاده می‌کنند. روسیه و چین هنوز هم تجربه‌ای در این راه کسب نکرده‌اند. رهبر جمهوری اسلامی که توضیحات دروغ این جوان چاپلوس را نمی‌فهمد، برای مقایسه قنات را مثال می‌زند و آن‌چنان سر شعف می‌آید که به او می‌گوید این تکنولوژی را به‌نام ایران ثبت کنید. جوانک چاپلوس که می‌داند دروغ می‌گوید، به‌شکلی خودش را تبرئه می‌کند و می‌خواهد دست بالا را در خلق این تکنولوژی به چینی‌ها دهد. کروناسنج سپاه، تولید واکسن کرونا، محو اسرائیل از نقشه دنیا، اقتصاد مقاومتی، اقتصاد و صنعت هوشمند و جبهه مقاومت، همه از همین دست و جهالت مطلقی‌ست که رهبران جمهوری اسلامی ایران از دنیای بیرونی، سیاست، صنعت و تکنولوژی دارند. کشور این‌‌گونه در جهل اداره می‌شود.

مهدی نوربخش
👍58❤6🤬6👎2
انالله و انا الیه راجعون
 
آقای دکتر محسن کدیور عزیز
خانم دکتر جمیله کدیور گرامی
 
خود را در سوگ درگذشت پدر مکرّم‌تان استاد منوچهر کدیور، مرد مبارزه و فرهنگ، شریک می‌دانیم. عمر پر برکت و خدمات ماندگار ایشان به ایران‌زمین مایه مباهات هموطنان و شما فرزندان صالح اوست.
 
ما دوستان و همراهان، ضمن عرض تسلیت در این روزهای سخت، برای شما صبر و آرامش و برای آن مرحوم رحمت و آمرزش الهی آرزو می‌کنیم.
 
محمّدجواد اکبرین
حسن یوسفی اشکوری
میثم بادامچی
رضا بهشتی معزّ
سروش دبّاغ
احمد صدری
محمود صدری
احمد علوی
رضا علیجانی
علی طهماسبی
حسن فرشتیان
رحمان لیوانی
عبدالله ناصری طاهری
داریوش محمّدپور
یاسر میردامادی
 
 
❤36👍11👎3
پیام تسلیت بیش ۵۰۰ نفر از علما وفعالان  سیاسی مدنی به مناسبت درگذشت استاد منوچهر کدیور
 
*مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ رِجَالࣱ صَدَقُوا۟ مَا عَـٰهَدُوا۟ ٱللَّهَ عَلَیۡهِۖ فَمِنۡهُم مَّن قَضَىٰ نَحۡبَهُۥ وَمِنۡهُم مَّن یَنتَظِرُۖ وَمَا بَدَّلُوا۟ تَبۡدِیلࣰا،*
 
در آغازین ساعات جمعه ۱۳ بهمن ماه ۱۴۰۲ بزرگ‌مردی در شیراز به دیدار حق شتافت که عمری را در کسوت تعلیم و تربیت و حفظ حرمت قلم گذراند و بی‌تردید از خود باقیات‌ صالحات متعددی بجای گذاشت. صداقت، ایمان واقعی، پاکدامنی و مهربانی به خلق از خصوصیات بارز استاد منوچهر کدیور بود،
او در کنار همسر بزرگوارش، اندیشمند فرزانه سرکار خانم تدین، همواره بدنبال خلق آثار راهگشا بود و تا توان داشت از این کوشش باز نایستاد،

او سالها قبل با نوشتن کتاب ارزشمند «اصلاح‌طلبان‌ناکام» خدمتی بزرگ به تاریخ اصلاح‌طلبی در ایران معاصر کرد و سرانجام به همان بزرگان این مرز و بوم پیوست،

برخود فرض می‌دانیم تسلیت ویژه را به فرزند برومند ایشان حجه الاسلام آقای دکتر محسن کدیور ابراز نماییم،
رحمت و رضوان الهی برای ایشان و صبر و اجر برای همسر بزرگوارشان سرکار خانم  پروین دخت تدین، فرزندان برومندشان دکتر محسن کدیور، دکتر ملیحه کدیور، دکتر جمیله کدیور، و سایر وابستگان، از درگاه حق تعالی خواستاریم.

متن کامل و اسامی امضا‌کنندگان:

https://t.me/ZeitoonsArchive/125
👍20❤8👎3