زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
فرمان قتل‌عام، انتقام خونین علی خامنه‌ای از ملت ایران بود
ابوالفضل قدیانی

از روز شنبه ۱۳ دی ماه ۱۴۰۴ که علی خامنه ای خودکامه تبهکار و جنایت پیشه ایران در یک سخنرانی شوم و مرگ طلبانه با کینه توزی و انتقامجوئی فرمان قتل عام معترضان مخالف نظام را صادر کرد تا امروز هزاران هزاران جان عزیز بدست مزدوران خونریز او بقتل رسیده‌اند و ایران را عزادار کرده‌اند. 
علی خامنه ای نیرنگ باز قبل از صدور فرمان قتل عام معترضان و مخالفان نظام فاسد و مفسد جمهوری اسلامی در دروغی آشکار و وقیحانه تلاش مذبوحانه ای کرد که بازار و بازاری را مصادره کند. او گفت:"بازار و بازاری باخدا وفادارترین اقشار به نظام و انقلاب اسلامی هستند ما آنها را خوب می شناسیم" ظاهراً او غافل است یا تغافل می کند که بازار امروز با بازار قبل از نظام فاسد جمهوری اسلامی زمین تا آسمان متفاوت است. اکثریت قاطع بازاریان بااین نظام فاسد غارتگر مخالفند، البته درصد ناچیزی از بازاریانی که همراه حکومتند همانهائی هستند که از غارتگریهای علی خامنهای و اعوان و انصارش لفت و لیسی از چپاولی مردم ستمدیده نصیب شان می شود. مستبد تبهکار می خواست آنان را به جای کل بازار و بازاریان به مردم بفروشد، که مردم کالای تقلبی او را نخریدند. سپس فرمان قتل عام معترضان و مخالفان نظام را با این جمله صادر کرد:" مسئولان باید با معترضان حرف بزنند اما حرف زدن با اغتشاشگر فایده ای ندارد بلکه باید او را سر جایش نشاند " یعنی معترضان مخالف نظام را به قتل برسانید. این جمله نشان از دشمنی پایان ناپذیر و کینه توزی و انتقام جوئی علی خامنه ای قدرت پرست نسبت به ملت ایران دارد. چرا که او از میزان انزجار ملت ایران نسبت به خود آگاه است و به روشنی می داند که مردم تحملش نخواهند کرد. البته اکثریت قاطع مردم می خواهند او مسالمت آمیز برود و شر خود را از سر ملت و کشور کم کند اما علی خامنه ای انتقام خونینی از مردم گرفت و حمام خونی به راه انداخت که هیچ لشگر غاصبی با این ملت نکرده بود.

این انتقام و سرکوب به داد او نخواهد رسید و نتیجه ای جز راسخ تر شدن مردم در تصمیم خود مبنی بر بیرون انداختن او از کشور نخواهد داشت. پس از همان سخنرانی سروکله سرکوب گران و آدم کشان علی خامنه ای مستبد مجنون قدرت ایران پیدا شد و شروع به تهدید و خط و نشان کشیدن علیه معترضان و مخالفان نظام کردند. زمان زیادی نگذشت که سرکوبگران اقدام به قتل و کشتار مردم کردند و و تا کنون هزاران هزار از معترضان بی‌دفاع را به قتل رسانده اند و هزاران نفر را مجروح و عده زیادی را دستگیر کرده اند.

ابعاد جنایت ارتکابی توسط آدم کشان علی خامنه ای که نسبت به معترضان و مخالفان نظام کردند در صد سال اخیر بی سابقه است. به طوریکه درمحافل حقوق بشری این جنایت عظیم را جنایت علیه بشریت میدانند. وقاحت در جنایت را به جائی رسانده اند که بیشرمانه به بیمارستانها هم یورش می برند، و با تهاجم و اهانت و تهدید کادر درمان درصدد دستگیری مجروحان برای انتقال به زندان یا قتل آنها هستند و همچنان به روشهای شرورانه خود در برابر جنبش های اعتراضی مردم در سالهای قبل ادامه می دهند. البته به مراتب و حشیانه تر و خونبارتر. به نیروهای سرکوبگر مسلح می گویم؛ شما که شاهد چنین کشتار بی‌سابقه‌ای بودید، سلاحهای خود را زمین بگذارید، به مردم معترض بپیوندید یا حداقل از میدان سرکوب خارج شوید و در جنایات علی خامنه ای خود کامه تبهکار جنایت پیشه مشارکت نکنید و به ننگ سرکوب مردم به خاطر این جرثومه قدرت پرست تن ندهید. علی خامنه ای به هر شکل و قیمت ممکن در تلاش است این حکومت ننگین نامشروع، غیر قانونی، ظالمانه و سراسر الوده به جنایت و خیانت و غارت را حفظ کند و شما را قربانی این هدف شیطانی خود می خواهد. به هوش باشید خود را فدای مطامع جهنمی او نکنید. بدانید پایان حکومت شرارت بارش نزدیک است. این مستبد قدرت پرست برای بقای حکومت سراسر جنایت و فساد خود به هر وسیله ای اعم از دروغ، تهمت و افترا، فریب، تحریف حقیقت و سرکوب و جنایت چنگ می زند.

او مانند غریقی است که به هر حشیشی متوسل میشود اما نجات برایش ممکن نیست و این رذائل اخلاقی که ذاتی اوست دیگر کارکردی برایش نخواهد داشت. اصولاً این نظام در عرصه های مختلف یعنی در اقتصاد و سیاست و فرهنگ و اجتماع فروپاشیده است. نظام فاسد جمهوری اسلامی که با تسامح به آن نظام می گوئیم متکی به چپاول و ماشین سرکوب است. این ماشین هم لنگ می زند و شکستگیهای زیادی پیدا کرده است و روحیه سرکوبگران هم متزلزل و ضعیف شده است و بسیاری از آنان با تطمیع و تهدید به شغل ننگین خود ادامه می دهند. حکومت ویرانگر ولایت مطلقه فقیه هم اکنون مانند گروهی از حرامیانند که به زور سرنیزه ملت ایران را به گروگان گرفته اند و مشغول غارت تمامی هستی آنانند و ملت هم در سعی و تلاش است که خود را از اسارت این راهزنان آزاد کند. 
❤26👍16👎1
پس از این قتل‌عام بزرگ و دریای خونی که علی خامنه‌ای خونریز خودکامه و نظام فاسد جمهوری اسلامی براه انداختند، انتظار می رود تمامی جریانهای سیاسی که دل در گرو استقلال و آزادی ایران دارند حساب خود را از جمهوری ننگین اسلامی جدا کنند و کنار مردم به ستوه‌ آمده و جان به لب بایستند. مکرر گفته ام باز هم می گویم مسالمت آمیزترین و خشونت پرهیزترین شیوه تغییر نظام این است که علی خامنه ای مستبد تبهکار و جنایت پیشه ایران از مردم ایران طلب عفو کند، استعفا دهد و کنار رود تا مردم ایران با برگزاری رفراندم تغییر نظام حکومت دلخواه خود را انتخاب کنند. در انتظار روزی هستیم که در این کشور، آزادی، دمکراسی و عدالت بر پا شود.
 
ابوالفضل قدیانی
بند ۷ زندان اوین
دی ماه ۱۴۰۴
❤33👍12👎3
«اعتراضِ مشروع»؛ آقا خوشش بیاید
طاها پارسا

وقتی زبان سرکوب می‌کند و
روشنفکر حمال قدرت می‌شود


در گفتمان رسمیِ بسیاری از دولت‌ها، به‌ویژه دولت‌های اقتدارگرا یا نیمه‌اقتدارگرا، از تعبیر «اعتراض مشروع» به‌عنوان شرط بهره‌مندی از «حق اعتراض» استفاده می‌شود. این تعبیر در نگاه نخست، تمایزی معقول میان اعتراض مسئولانه و رفتار خشونت‌آمیز به نظر می‌رسد؛ اما در سطح نظری، با مفهوم مدرن «حق اعتراض» دچار تناقضی ساختاری است. این یادداشت می‌کوشد نشان دهد این تناقض چگونه شکل می‌گیرد و چرا این مفهوم در انحصار زبان قدرت سیاسی است و استفاده از آن از سوی روشنفکران و فعالان سیاسی نادرست است.

۱.اعتراض، حق یا امتیاز: در سنت حقوق طبیعی و حقوق بشر، «حق» مفهومی پیشادولتی است. حقوق بنیادین انسان مانند حیات، آزادی و مالکیت، نه محصول ارادهٔ حاکم، بلکه مقدم بر دولت‌اند. دولت‌ها برای حفاظت از حقوق پدید می‌آیند، نه برای اعطای آن‌ها.
در این چارچوب، حق اعتراض به‌عنوان امتداد آزادی بیان و آزادی تجمع، حقی است که ذاتی فرد است، به رضایت یا عدم رضایت دولت وابسته نیست و تنها در شرایط استثنایی و به‌صورت محدود -آن هم برای حفاظت از حقوق دیگر شهروندان- می‌تواند مقید شود. بنابراین، حق اعتراض در نظریهٔ حقوقی مدرن، حقِ اعمال مخالفت با قدرت سیاسی است، نه حقی مشروط به تأیید همان قدرت.

۲.مغالطه «دور باطل»: مشکل اصلی تعبیرِ «اعتراض مشروع» در آن است که مفهوم «مشروعیت» را به حق پیوند می‌زند. مشروعیت مفهومی تفسیری است و همواره نیازمند مرجع تشخیص. اگر این مرجع، خودِ حاکمیت سیاسی باشد، با یک دور منطقی و باطل مواجه می‌شویم؛ چون: قدرت سیاسی مشروعیت اعتراضی را می‌سنجد که اساساً متوجه نقد همان قدرت است!
این وضعیت به فروکاست «حق اعتراض» به یک «امتیاز مشروط» می‌انجامد. در چنین حالتی، اعتراض نه به‌مثابه یک حق، بلکه به‌عنوان رفتاری مجاز و موقت تلقی می‌شود.

۳.قانونی یا عادلانه: مفهوم «اعتراض مشروع» شکاف میان قانون و عدالت را نادیده می‌گیرد و قانون را همواره عادلانه می‌پندارد. حال آنکه قانونی بودن، شرط کافی برای عادلانه بودن نیست و چه بسا یک قانون عادلانه هم به تدریج به قانونی نادعدلانه تبدیل شود. مخصوصا در شرایط بی‌عدالتی ساختاری، نقض آگاهانهٔ قانون می‌تواند اخلاقاً موجه باشد.
نافرمانی مدنی نمونهٔ روشنی از کنشی مبتنی بر وجدان است که هدف آن اصلاح قانون یا سیاست‌های ناعادلانه است. بر این اساس، ممکن است کنشی غیرقانونی اما مشروع باشد. بااین‌حال، مفهوم «اعتراض مشروع» در گفتمان رسمی، دقیقاً این امکان نظری را مسدود می‌کند؛ زیرا مشروعیت را با قانونی بودن و تأیید قدرت یکی می‌گیرد و هرگونه شکاف میان قانون و عدالت را انکار می‌کند.

۴. زبان، ابزار گفتمانی قدرت: در نظریه‌های گفتمان، قانون و زبان حقوقی نه صرفاً ابزار نظم، بلکه ابزار تولید و بازتولید قدرت‌اند. از این منظر، واژه‌هایی مانند «اعتراض مشروع» بخشی از یک رژیم گفتمانی هستند که مرز میان اعتراض قابل‌تحمل و غیرقابل‌تحمل را تعیین می‌کنند، اعتراض سیاسی مؤثر را به‌عنوان «تهدید» بازنمایی می‌کنند و «سرکوب» را در قالب زبان حقوقی مشروع جلوه می‌دهند. در این چارچوب، «مشروعیت» مفهومی خنثی نیست، بلکه محصول مناسبات قدرت است.

۵. تله دولت برای اپوزیسیون: کاربرد غالب تعبیر «اعتراض مشروع» از سوی حکومت‌ها نه تصادفی است و نه صرفاً حقوقی؛ یک «تله» مفهومی و فکری است که کارکردهای مشخصی دارد. این تله: نخست، با جابه‌جایی مسئله، تمرکز را از محتوای اعتراض به شکل آن منتقل می‌کند. دوم، با مشروعیت‌زدایی پیشینی، اعتراض را پیش از شنیده شدن ارزیابی و رد می‌کند. سوم، سرکوب را توجیه می‌کند؛ زیرا اعتراض «نامشروع» دیگر موضوع گفت‌وگو نیست، بلکه به مسئله‌ای امنیتی تبدیل می‌شود. و در نهایت، این امکان را فراهم می‌آورد که نظام سرکوب‌گر هم‌زمان مدعی احترام به حق اعتراض و اعمال محدودیت‌های شدید باشد.
به این معنا، «اعتراض مشروع» بیش از آنکه مفهومی حقوقی یا اخلاقی باشد، ابزاری گفتمانی برای مدیریت مخالفت سیاسی است.
👍27❤7👏4👎2
⚫️ بیانیه ۱۷ چهره سیاسی، فرهنگی و مدنی درباره «جنایت سازمان‌یافتهٔ حکومتی علیه بشریت»

▫️ مردم شریف، شجاع و داغدار ایران

کشتار گسترده و جمعیِ جان‌به‌لب‌رسیدگانِ حق‌طلبی که شجاعانه راهی خیابان شدند تا به این نظام نامشروع پایان دهند، یک جنایت سازمان‌یافتهٔ حکومتی علیه بشریت بود.

شلیک مستقیم گلوله‌های جنگی به مردم، ستاندن ده‌ها هزار جان، تعقیب و بازداشت چند ده هزار تن، تعرض به زخمی‌ها، جلوگیری از درمان و حتی کشتن آنان، نامی جز اقدام علیه امنیت ملت ایران و خیانت به وطن ندارد.

مسئول اصلی این روزگار هولناک، شخص رهبر جمهوری اسلامی و ساختار سرکوبگر نظام حاکم است؛ ساختار خودکامه‌ای که برای بقا از کشته پشته ساخت، بی‌اعتنا به اینکه خواست شهروندان، حتی برای تغییر نظام سیاسی، از حقوق اساسی و بدیهی ملت است و حاکمیت حق ندارد با انگ‌های رسوایی چون «فتنه‌گر، اغتشاشگر و تخریب‌گر»، یا «تروریست و وابسته به دشمن»، حق بنیادین تعیین سرنوشت را از مردم سلب کند.

تکرار تلخ تجارب چند دههٔ اخیر نشان داده است که مانع اصلی نجات ایران از مهلکهٔ حاضر، شخص علی خامنه‌ای و نظام استبداد دینی است که هر روز بقای آن گرد مرگ و نابودی بیشتر می‌پاشد، فروپاشی جامعه را گسترده‌تر می‌کند و سقوط میهن را در ورطهٔ ویرانی عمیق‌تر؛ چنان‌که دهه‌ها ایران را در میان بحران‌های ناشی از سیاست‌های ستیزه‌جویانه نگه داشت و اکنون احتمال جنگ در نتیجهٔ تداوم این حاکمیت بیش از همیشه بر کشور سایه انداخته است.

در این بزنگاه تاریخی که آتیهٔ میهن تاریک‌تر از هر زمان دیگر شده است، وظیفهٔ خود می‌دانیم بر لزوم دادخواهی کشته‌شدگان و آزادی همهٔ زندانیان سیاسی تأکید کنیم. ما با آنکه آگاهیم قدرت کور هرگز به تغییر تن نخواهد داد، اما تنها راه نجات ایران را در محاکمهٔ تمامی آمران و عاملان دستگاه سرکوب و پایان‌بخشی به نظام ناجمهوری و غیرانسانی حاکم می‌دانیم تا با تشکیل جبههٔ فراگیر ملی برای برگزاری رفراندوم و تشکیل مجلس مؤسسان، همهٔ مردم ایران از تمام سلایق سیاسی بتوانند در فرآیندی دموکراتیک و آگاهانه برای آیندهٔ سیاسی خود تصمیم بگیرند.

هشدار که جز این، کشور دچار چرخهٔ خشونت خانمان‌سوز خواهد شد. باشد که آفتاب آزادی بر مردم و میهن ما طلوع کند.

✍️ قربان بهزادیان‌نژاد، جعفر پناهی، امیرسالار داودی، ویدا ربانی، محمد رسول‌اف، حسین رزاق، نسرین ستوده، ابوالفضل قدیانی، حاتم قادری، عباس صادقی، منظر ضرابی، بنیاد نرگس محمدی، مهدی محمودیان، سعید مدنی، عبدالله مومنی، محمد نجفی، صدیقه وسمقی


@kaleme
❤30👍18👎5
⚫️ بیانیه میرحسین موسوی از حصر:
بازی به پایان رسید! تفنگ‌تان را زمین بگذارید و از قدرت کناره بگیرید

بسم‌الله الرحمن الرحیم

▫️برگی سیاه بر تاریخ طولانی ملت ما افزوده شده است که ایران شبیه آن را به یاد ندارد. هرچه روزها می‌گذرند، ابعاد هول‌انگیز واقعه بیشتر نمایان می‌شود. خیانت و جنایتی بزرگ در حق مردم روی داده است. خانه‌ها عزادارند. کوچه‌ها عزادارند؛ شهرها و قصبه‌ها عزادارند. پس از سال‌ها تصاعدِ شدتِ سرکوب، این فاجعه‌ای است که تا دهه‌ها، بلکه سده‌ها، از آن یاد خواهد شد. و رودخانه‌ای از خونِ گرمِ محرومان که در دی‌ماه سرد بر زمین به جریان افتاد، تا مسیر تاریخ را تغییر ندهد، از جوشش باز نخواهد ایستاد.

▫️مردم به چه زبانی بگویند که این نظام را نمی‌خواهند و دروغ‌های‌تان را باور نمی‌کنند. دیگر بس است. بازی به پایان رسید. ستم‌ها دامن‌تان را گرفت و درختان زقومی که می‌کاشتید میوه آورد. آن زمان که علیه ملت خویش لباس رزم می‌پوشیدید، داشتید تیشه به ریشهٔ خویش می‌زدید. آن زمان که دلسوزان مردم را سر می‌کوبیدید و اجازهٔ کمترین سخنِ حقی در دفاع از حقوق انسان‌ها نمی‌دادید، داشتید برای مداخلهٔ خارجی فرش قرمز می‌انداختید. آن زمان که برای نشنیدن نصایح دلسوزان انگشت در گوش می‌گذاشتید، داشتید با جهالت، گران‌بهاترین فرصت‌های‌تان را از دست می‌دادید. نوبت شما هم آمد. از شما نیز جز داستانی باقی نماند؛ داستانی پر از خون و خشونت. دیگر بس است. نه شما راه‌حلی برای هیچ‌یک از بحران‌های کشور دارید و نه ملت چاره‌ای جز اعتراض مجدد تا رسیدن به نتیجه. و نخواهید توانست فاجعهٔ هجدهم و نوزدهم دی را تکرار کنید. این باری است که قوای نظامی و انتظامی دیر یا زود، و احتمالاً زود، از برداشتنش سر باز خواهند زد. تفنگ‌تان را زمین بگذارید و از قدرت کناره بگیرید تا ملت، خود این سرزمین را به آزادی و آبادی برساند.

▫️مسیری که این همراهِ کوچکِ مردم برای این منظور پیشنهاد می‌کند، برگزاری رفراندوم قانون اساسی با تشکیل جبهه‌ای فراگیر، متشکل از همهٔ سلایق ملی، بر اساس سه اصلِ عدمِ مداخلهٔ خارجی، نفیِ استبدادِ داخلی و گذارِ دموکراتیکِ مسالمت‌آمیز است؛ زیرا استقرار صلح و امنیت پایدار و نجات کشور از شرِ استبدادِ حاکم، بر مبنای خواست و ارادهٔ ملت، تنها به دست مردم و بدون مداخلهٔ خارجی امکان دارد.

▫️خداوندا، فریادی را که بندگانِ مظلومت از صمیمِ ضمیر به درگاهت می‌آورند، بشنو و دعای‌شان را برای ایرانی آزاد و آباد اجابت کن. این تنها تسلیتی است که جان‌های داغدارِ مردم ما را آرام می‌کند. و آن زمان که زندانیان آزاد می‌شوند، اولین‌شان دینِ تو خواهد بود که از پسِ اسارتی طولانی در چنگِ دین‌فروشان، از نو لبخندِ محمدیِ خورشید را می‌بیند.
برای ایران و به‌ویژه نسلِ نوخاستهٔ آن، سربلندی و بهروزی آرزو می‌کنم.

میرحسین موسوی
۹ بهمن ۱۴۰۴

@kaleme
❤119👍21👎8🤬2
وضعیت اسفبار امروز ایران، نتیجه سیاست‌های ویرانگر آقای خامنه‌ای‌ست

بیانیه مهدی کروبی در باره کشتار فجیع مردم

انا لله وانا الیه راجعون

این‌روزها سراسر ایران در غم، اندوه و ماتم جنایتی‌ست که زبان و قلم از بیان ابعاد آن قاصر است. به‌راستی که بر این ماتم باید خون گریست. این فاجعه بزرگ را به همه‌ی خانواده‌های معظم داغدار که در مظلومیت تمام حتی نگذاشتند مراسمی در شأن عزیزان‌شان برگزار نمایند و نیز به مردم بزرگ ایران تسلیت می‌گویم و از خداوند متعال برای همه‌ی قربانیان رحمت و برای بازماندگان آن‌ها طلب صبر و اجر می‌کنم.

و اما چند نکته؛

۱. اعتراض حق مردم و حفظ جان و تأمین امنیت شهروندان از وظایف نهادهای امنیتی و انتظامی حکومت است. مسئولیت هرگونه کوتاهی در قبال امنیت و حضور احتمالی عوامل بیگانه برعهده حکومت است. عمق فاجعه البته آنقدر عمیق است که هیچ عذر و بهانه‌ای برای توجیه و یا سرپوش گذاشتن بر این کشتار فجیع و بی‌رحمانه و همچنین بی‌احترامی به أجساد قربانیان قابل پذیرش نیست.

۲. روشن شدن ابعاد این جنایت، از جمله آمار دقیق از جان‌باختگان، مجروحین و آسیب دیده‌ها، نیازمند هیاتی مستقل از نهادهای مدنی و افراد مورد وثوق مردم است. مقامات قضایی هم لازم است به جای صدور کیفرخواست‌های سیاسی و ابلاغ احکام دیکته شده، زمینه رهایی و آزادی بدون قید و شرط مردم معترض را فراهم آورند.

۳. وضعیت اسفبار امروز ایران، نتیجه مستقیم دخالت‌ها و سیاست‌های ویرانگر داخلی و بین‌المللی آقای خامنه‌ای‌ست که یک نمونه آن اصرار بر پروژه‌ پرهزینه و بی‌حاصل هسته‌ای و پیامدهای سنگین تحریم‌ها در دو دهه گذشته بر کشور و مردم است.

۴. ⁠ایشان پس از کشتار بی‌رحمانه مردم معترض به شرایط اسفبار اقتصادی مدعی شدند اعتراض را به رسمیت می‌شناسند. این سخن ادعایی‌ست نادرست، چراکه وی تاکنون جز به طرفداران‌ خود یا آتش به اختیارهایش اجازه صدور مجوزی برای تجمع نداده‌اند؟ در بهمن ۸۹ اینجانب و مهندس موسوی مطابق نص صریح قانون اساسی از وزارت کشور درخواست راهپیمایی کردیم که سهم مردم در آن روز باتوم و چماق و ضرب‌وشتم و گلوله در کوچه و خیابان‌ها بود و سهم ما فحاشی و هتاکی، ویرانی خانه و کاشانه و سپس اعمال حصر و حبس خودسرانه.

۵. رسیدن به آزادی و دموکراسی در أراده بیدار یک ملت و یکی شدن آنان تحقق پیدا خواهد کرد، نه در بمب‌های دول خارجی. ببینید با این ملت چه کردید که بخش قابل توجهی از مردم حتی حاضر نیستند هشدارهای دلسوزانه و مشفقانه صاحبنظران را نسبت به وخیم‌تر شدن أوضاع کشور در صورت مداخله نظامی خارجی بشنوند. این همان ملتی‌ست که در جنگ تحمیلی با ایثار و رشادت کم‌نظیرش تمامیت ایران را حفظ کرد.

۶. ⁠تنها راه برون رفت مسالمت‌امیز از این بحران رجوع به مردم و به رسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت آنان در یک همه‌پرسی آزاد است.
👍42❤24👎2🤬2
از اصلاح تا گذار و دادخواهی
یک امکان تاریخی برای جبهه داخلی اپوزیسیون ایران

زیتون– دی‌ماه ۱۴۰۴ فقط یک ماه خونین نبود؛ لحظه‌ای بود که زبان سیاست در ایران دگرگون شد. کشتار گسترده معترضان، که با شلیک مستقیم گلوله‌های جنگی و سرکوب سازمان‌یافته همراه بود، نه‌تنها شکاف دولت–ملت را عمیق‌تر کرد، بلکه مجموعه‌ای از بیانیه‌های سیاسی را رقم زد که در کنار هم، تصویری کم‌سابقه از «اپوزیسیون داخلی» ایران ارائه می‌دهد.

از اصلاح‌طلبان نهادی تا چهره‌های محصور و زندانی، و از کنشگران سیاسی تا ائتلافی از حقوقدانان، هنرمندان و فعالان مدنی، یک طیف متکثر اما هم‌جهت شکل گرفته است؛ طیفی که اگرچه در راه‌حل‌ها اختلاف دارد، اما در یک گزاره مشترک است: وضع موجود قابل تداوم نیست.

این گزارش می‌کوشد با کنار هم گذاشتن شش موضع کلیدی شش بیانیه، مسیر رادیکال‌شدن تدریجی اپوزیسیون داخلی ایران را روایت کند؛ مسیری که از اصلاح نهادی آغاز می‌شود و به دادخواهی کیفری و پایان‌بخشی به نظام می‌رسد.

https://www.zeitoons.com/116741
👍14👎3❤1
Forwarded from زیر سقف آسمان
♦️آخرین نبردِ قیصر: «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»!

✍حسن محدّثی‌ی گیلوایی
تاریخ انتشار: 12 بهمن 1404

(تقدیم به وطن دردمند اَم!)
(نوشته شده در ۲۱ تا ۲۸ دی ۱۴۰۴)

بازنشر در کانال: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴

https://www.zeitoons.com/116765

مقدّمه
در این روزهای سیاه که هر ایرانی‌ی دل‌سوز و شریفی، نفس کشیدن را بر خود دشوار می‌یابد و چه بسا در لحظات گوناگونی زانوی ماتم بغل کرده و گاه از انبوه درد و رنج گریسته و خود را به‌غایت ناتوان و مستأصل و بی‌چاره یافته است، با درد و رنج و اندوه و دل‌مرده‌گی، گاه می‌خوانم و می‌نویسم. فضای مجازی با قطع اینترنت به‌کلی محو شده است و امکان ارسال پیامک نیز وجود ندارد[۱]. آن‌چه مرا هنوز دل‌داری می‌دهد، یکی تلفن‌هایی است که اجازه می‌دهد صدای دوستان و عزیزان ام را که از جاهای مختلف تماس می‌گیرند (یا با آنان تماس می‌گیرم) بشنوم و دیگری عشق و امیدی است که در دل دارم و این‌ها مرا گرم و زنده نگه می‌دارند. خواندن و نوشتن نیز در این شرایط به‌غایت سیاه، گه‌گاه یاری‌رسان اند تا احساس کنم هنوز می‌توانم ادامه دهم. از دو سال پیش که نگارش کتاب «کورش،‌ جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست» را آغاز کرده ام، هر زمان که مجالی دست دهد به آن برمی‌گردم تا به انجام اش برسانم. در ماه‌های اخیر در حال خواندن تاریخ روم بودم تا فصل آخر کتاب ام را که مربوط به دین رسمی‌ی امپراتوری‌ی روم است، تمام کنم. رسیده ام به داستان تراژیک قیصر، دیکتاتور روم. امّا در خیابان‌های کشورمان، مردم ما خشم‌گینانه و توفنده و معترض، تظاهرات می‌کنند و علیه حکومت و برخی حکومتیان شعار می‌دهند. احساس می‌کنم تاریخی که در خیابان‌های کشور در حال ورق ‌خوردن است و چه بسا عنقریب جهان‌مان را دگرگون خواهد کرد، با تاریخ ما و جهان پیوند دارد. شعارهای مردم، برای من پیوندْ زَنَنْده‌ی خیابان‌های ایران و تاریخ روم باستان اند: «مرگ بر دیکتاتور»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده»!

     مردم ایران در این سال‌ها هر بار که به خیابان آمده اند (سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۱، و ۱۴۰۴)، این شعار را تکرار کرده اند: «مرگ بر دیکتاتور». گاه حتّا از پشت بام‌ها فریاد زده اند: «مرگ بر دیکتاتور». امّا وقتی تاریخ روم را خواندم، دریافتم که ما مردم فلات ایران، در جامعه و تاریخ‌مان هرگز دیکتاتور نداشته ایم. چنین پدیده‌ای، به‌کلّی در فرهنگ سیاسی‌ی ما غایب بوده است. دیکتاتور، محصول تاریخ یونان و روم است. روم باستان، قرن‌ها حکومتی از نوع جمهوری داشته است.

داستان این مقاله، داستان یک مقایسه است: مقایسه‌ی میان دو تاریخ و دو فرهنگ سیاسی و من مایل ام در این بزن‌گاه تاریخی‌ی خاص، این داستان خوانده شود؛ به‌حکم وظیفه‌‌‌ی یک اهل قلم در قِبال وطن عزیز اش.

ادامه در لینک👇👇👇


🔻متن مقاله را می‌توانید در لینک درج شده بخوانید!
https://www.zeitoons.com/116765

در تلفن هم‌راه، وقتی بر روی لینک کلیک کردید، صفحه را به سمت چپ حرکت دهید تا متن دیده شود!

#شاه
#قیصر
#پهلوی
#دیکتاتور
#جمهوری
#استبداد
#آخرین_نبرد
#امپراتوری_روم
#فرهنگ_سیاسی_سلطنتی
#فرهنگ_سیاسی_جمهوری
@NewHasanMohaddesi
❤15👎9
وقتی جنایت عادی‌سازی می‌شود
طاها پارسا
 
سند کشتار، مهندسی روایت یا دستاورد سیاسی؟


انتشار فهرست کشته‌شدگان اعتراضات از سوی حکومتی که خود در موقعیت اتهام قرار دارد، در نگاه نخست می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از شفافیت یا مسئولیت‌پذیری معرفی شود. اما این برداشت، اگر بدون دقت مفهومی و اخلاقی پذیرفته شود، به‌سرعت ما را وارد منطقه‌ای از وارونه‌سازی می‌کند؛ جایی که سند جنایت، به‌جای آن‌که مبنای پاسخ‌گویی و عدالت باشد، به ابزار تبلیغاتی و حتی «افتخار حکمرانی» بدل می‌شود.

مسئله اصلی نه «انتشار یا عدم انتشار» یک لیست، بلکه جایگاه سیاسی و حقوقی منتشرکننده است. دولتی که نیروهایش متهم به شلیک، سرکوب یا فراهم‌کردن شرایط مرگ معترضان هستند، در جایگاه «راوی بی‌طرف» قرار ندارد. چنین دولتی، پیش از هر چیز، یک متهم است؛ و هر متهمی که خود روایت را تنظیم می‌کند، لزوماً در پی کشف حقیقت نیست، بلکه در پی کنترل آن است. این اقدام، پیش از هر چیز، تلاشی است حساب‌شده برای تبدیل فشار اجتماعی و مطالبه عدالت به یک «خبر اداری» و نهایتاً یک «دستاورد سیاسی»؛ نشانه‌ای است از مهندسی روایت برای بقا. هر متهمی که خود، سند را تنظیم و روایت را منتشر می‌کند، نه حقیقت را آشکار می‌سازد و نه مسئولیت می‌پذیرد؛ بلکه می‌کوشد مرزهای حقیقت را از پیش تعیین کند و دامنه پرسش‌ها را ببندد.

شفافیت‌نمایی به‌جای پاسخ‌گویی
مغالطه مرکزی در دفاع از این اقدام، یکی‌گرفتن «اعتراف حداقلی» با «شفافیت» است. شفافیت، اگر قرار است معنایی داشته باشد، به‌معنای پذیرش مسئولیت حقوقی و سیاسی، معرفی آمران و عاملان، و تن‌دادن به سازوکار عدالت است. لیستی که بدون توضیح درباره نحوه مرگ افراد، بدون تعیین نقش نهادهای امنیتی، و بدون هیچ پیامدی برای ساختار قدرت منتشر می‌شود، شفافیت نیست؛ نمایش شفافیت است. ما در این‌جا با حقیقت‌گویی مواجه نیستیم، بلکه با حداقل‌گویی اجباری طرفیم؛ «گفتن» آن‌قدر که فشار فروکش کند و نه یک کلمه بیشتر.

وقتی انسان به عدد تقلیل می‌یابد
انتشار لیست، بدون روایت، بدون مسئولیت و بدون عدالت، انسان‌ها را به آمار تقلیل می‌دهد. کشته‌شدن شهروندان از یک فاجعه سیاسی و اخلاقی، به یک داده اداری فروکاسته می‌شود. این فرایند تصادفی نیست؛ آگاهانه است. عدد، حساسیت اخلاقی ندارد؛ عدد خشم تولید نمی‌کند؛ عدد دادخواهی نمی‌طلبد. عدد فقط ثبت می‌شود و بایگانی. به این ترتیب، کشتار نه انکار می‌شود و نه توجیه؛ بلکه عادی‌سازی می‌شود.

دوگانه‌سازی برای خاموش‌کردن مطالبه
دفاع‌کنندگان این رویکرد معمولاً جامعه را در برابر یک انتخاب جعلی قرار می‌دهند: یا همین لیست ناقص را بپذیرید، یا هیچ چیز نخواهید داشت. این دوگانه، ابزاری برای پایین‌آوردن سطح مطالبه است. گویی حقیقت‌یابی مستقل، محاکمه علنی، و حق دادخواهی خانواده‌ها، توقعات غیرواقع‌بینانه یا «تندروانه»‌اند. در این منطق، عدالت به آینده‌ای نامعلوم تبعید می‌شود و حداقل ممکن، به‌عنوان عقلانیت معرفی می‌گردد.

جابه‌جایی نقش‌ها: متهم در لباس داور
خطرناک‌ترین بخش ماجرا همین‌جاست: دولتِ متهم، خود را در جایگاه داور و راوی می‌نشاند. عدالت مسخره شده و دادگاه به ابتذال کشیده می‌شود. 
اما شاید خطرناک‌ترین بخش ماجرا، جابه‌جایی جای جلاد و شاهد باشد. وقتی دولتِ متهم، خود را در نقش گزارشگر بی‌طرف جا می‌زند، مرز میان حقیقت و قدرت مخدوش می‌شود. قاتل یا شریکِ قتل، گزارشگر قتل می‌شود. با این جابه‌جایی، نه‌تنها حقیقت مخدوش می‌شود، بلکه امکان دادخواهی از اساس تضعیف می‌گردد و عدالت به تعویق می‌افتد، زیرا روایت رسمی از پیش تثبیت شده و هر روایت دیگری «اغراق»، «سیاه‌نمایی» یا «سیاسی‌کاری» خوانده می‌شود. این‌جاست که «لیست کشته‌شدگان» از سند دادخواهی به ابزار تطهیر بدل می‌شود.

اخلاق‌فروشی به‌جای عدالت
منطق روزنه‌گشایی وارد می‌شود. ‌زبانِ توجیه این وضعیت، معمولاً اخلاقی است: «باید واقع‌بین بود»، «قدم‌های کوچک هم مهم‌اند»، «نباید همه‌چیز را سیاه دید». اما نتیجه عملی این زبان، چیزی جز تعلیق عدالت نیست. وقتی عدالت به آینده‌ای نامعلوم حواله داده می‌شود و هر مطالبه‌ای «تندروی» تلقی می‌گردد، خشونت سیاسی نه‌تنها متوقف نمی‌شود، بلکه تثبیت می‌شود

باری؛ فهرست کشته‌شدگان اصالتا یک معنا بیش ندارد: سندی برای دادخواهی علیه ساختار قدرت. هر تلاشی برای تبدیل این سند به «گام مثبت»، یا «کارنامه افتخار» در واقع تلاشی است برای پاک‌کردن صورت مسئله، سفیدسازی جنایت و عادی‌سازی مرگ شهروندان معترض. معیار قضاوت روشن است: بدون پذیرش مسئولیت، بدون حقیقت‌یابی مستقل، بدون محاکمه، و بدون جبران، هیچ لیستی نشانه اصلاح یا شجاعت نیست؛ بلکه نشانه‌ای است از مهندسی روایت برای بقا؛ در همان حکومتی که برای چند روز بقای بیشتر شهروندان خود را به گلوله بسته است
❤39👍25👎8👏4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«فریادمان را نشنیدید؛ از سکوتمان بترسید…»

قلم در دست گرفتیم تا بیانیه‌ای در محکومیت جنایات و کشتار اخیر بنویسیم، اما از فرط استیصال کلام در برابر توحش، قلم‌ بر زمین نهادیم. جایی که حقیقت سلاخی می‌شود، سخن به بی‌راهه نمی‌فرستیم.
ما را دیگر با شما، زبان گفت‌و‌گو نیست.

👥 مجمع انجمن‌های علمی دانشگاه صنعتی شریف

🔥 @sharif_scientific_associations
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤42👏12👎2
کشتار دی‌ماه، کنش یا واکنش؟
چه کسی خشک و تر را با هم سوزاند؟
طاها پارسا

پس از کشتار دی‌ماه، وسوسه‌ی پخش‌کردن مسئولیت، حتی برخی از مخالفان و منتقدان نامدار جمهوری اسلامی را، درگرفت. گروهی -گاه پس از تأکید بر مسئولیت قدرت حاکم- کوشیدند سهمی نیز برای «دیگران» قائل شوند: نیروهای بیرونی، دشمنان خارجی، اپوزیسیون، رسانه‌ها یا بازیگران حاشیه‌ای. حتی در برخی روایت‌ها، کشتار نه به‌مثابه تصمیم یک قدرت مسلح، بلکه به‌عنوان پیامد تحریک و نفوذ دیگران توضیح داده شد؛ گویی کنش‌هایی رخ داده که «مستبدان را برانگیخته» تا «خشک و تر را با هم بسوزانند»*.

نتیجه‌ی این رویکرد، اغلب نه روشن‌شدن حقیقت و نه نزدیک‌شدن به عدالت، بلکه تقویت همان روایتی بود که حکومت از کشتار ارائه می‌کرد و از این رو رسانه‌های جمهوری اسلامی -موزیانه خنده‌های فتح‌شان بر لب- در بازنشر سخنان این منتقدان و‌ مخالفان کم نگذاشتند.

این گرایش به پخش‌کردن مسئولیت البته بی‌ریشه نیست. کارل یاسپرس پس از جنگ جهانی دوم، در بحث «مسئله گناه آلمان»، از نوعی هم‌مسئولیتی اخلاقی سخن گفت. به‌نظر او، مسئولیت تنها به عاملان مستقیم جنایت محدود نمی‌شود؛ سکوت، انفعال و تحمل نیز می‌توانند شرایطی بیافرینند که جنایت در آن ممکن شود. این ایده در بستر تاریخی خود کوششی بود برای گریز از تبرئه‌ی جمعی و مواجهه با خودآگاهی تاریخی.

اما درست در همین نقطه، بود که شاگرد یاسپرس خطر یکی‌کردن خشک و تر را دریافت! هانا آرنت هشدار داد که اگر مفهوم هم‌مسئولیتی بی‌تمایز و بی‌دقت به کار رود، نتیجه نه تعمیق اخلاق، بلکه ابهام سیاسی است. از نظر آرنت، گناه و مسئولیت همواره به کنش مشخص گره خورده‌اند: به دستور، به تصمیم، به فرمان، به شلیک، به سرکوب. او می‌گوید لحظه‌ای که بگوییم «همه مقصرند»، در عمل گفته‌ایم هیچ‌کس پاسخ‌گو نیست.

آرنت با تفکیک میان گناه حقوقی و مسئولیت اخلاقی موافق است، اما تأکید می‌کند که گناه همواره فردی است؛ تعمیم آن به «همه» یا توزیع آن به «دیگران»، بی‌گناهی واقعی را نیز بی‌معنا می‌کند. وقتی همه گناهکار باشند، مسئول مشخصی باقی نمی‌ماند. در برابر این منطق، آرنت از مسئولیت سیاسیِ غیرقابل‌واگذاری دفاع می‌کند؛ مسئولیتی که به «کنش» و انتخاب معین گره خورده است. در نظر آرنت کشتار کنش است و نه واکنش.
او همچنین هشدار می‌دهد که مفهوم گناه متافیزیکی می‌تواند ناخواسته مسئولیت کنشگران واقعی را در مهی اخلاقی حل کند و مرز میان جنایتکار، همدست و تماشاگر را مخدوش سازد. آنچه مانع تکرار فجایع سیاسی می‌شود، احساس گناه کلی یا توزیع مسئولیت نیست، بلکه توان داوری و امتناع فردی است؛ توانایی گفتن «نه» در لحظه‌ی تصمیم.

غفلت روشنفکر از جان انسان گناهی بخشودنی نیست! آنجا که پای جان انسان‌ها در میان است، باید میان تحلیل شرایط و تعیین مسئولیت تمایز گذاشت. ممکن است نفوذ وجود داشته باشد؛ ممکن است خشونت‌های حاشیه‌ای رخ داده باشد؛ ممکن است بازیگران بیرونی در پی مصادره‌ی اعتراض باشند. این‌ها می‌توانند موضوع تحلیل باشند، اما مبنای تقسیم مسئولیت کشتار نیستند. مسئولیت کشتار بر عهده‌ی نهادی است که دستور می‌دهد، سلاح در اختیار دارد و تصمیم می‌گیرد شلیک کند.

خلط این دو سطح -تحلیل و مسئولیت- دقیقاً همان‌جایی است که روایت را ، آگاهانه یا ناآگاهانه، به سود قدرت تقویت می‌کند. وقتی گفته می‌شود «تحریک کردند»، فاعل خشونت به واکنش‌گر فروکاسته می‌شود. وقتی گفته می‌شود «برانگیختند»، تصمیم به اجبار تبدیل می‌شود. و وقتی سخن از «پیچیدگی شرایط» به میان می‌آید، فرمان کشتار و فرمانده اصلی از مرکز دید کنار می‌رود.

آرنت در تحلیل «ابتذال شر» نشان می‌دهد که شر سیاسی اغلب نه در هیولاهای بیرونی، بلکه در تعلیق داوری و امتناع از نام‌بردن مسئول واقعی پدیدار می‌شود. آنجا که مسئولیت در مفاهیم کلی حل شود، حتی نقد نیز می‌تواند ناخواسته به تطهیر قدرت بدل گردد.

حتی اگر بپذیریم کنش‌هایی بوده که «مستبدان را برانگیخته»، این گزاره هرگز مسئولیت را از خود استبداد سلب نمی‌کند. برانگیخته‌شدن جایگزین تصمیم نمی‌شود و تحریک، اختیار را لغو نمی‌کند. آنچه دی‌ماه را به کشتار بدل کرد، نه آلودگی یک خیزش، بلکه انتخاب آگاهانه‌ی قدرتی بود که می‌توانست شلیک نکند اما کرد. اگر نام مسئول را دقیق بر زبان نیاوریم، اگر فرماندهی کل قوا، نهاد ولایت فقیه و سپاه را به‌عنوان بازوی کشتار به روشنی نشانه نرویم، نه خشونت مهار می‌شود و نه حافظه‌ی جمعی از تکرار آن در امان می‌ماند. چنین است که روشنکفر هم مردود می‌شود و فحش می‌خورد که به جای آن‌که صدای جامعه باشد به گلوی استبداد و بلندگوی قدرت حاکم تبدیل شده است حتی اگر بارها و بارها از استبداد داخلی و خارجی نالیده و زخم‌خورده باشد و آن را «در همه‌ی شکل‌های آن، شدیداً محکوم» کرده باشد.
❤28👍26👎9
آقای پزشکیان! «دروغ ممنوع»!
صداقت، فضیلتی تضمین‌شده نیست
طاها پارسا

صداقت ویژگی‌ای ذاتی و تغییرناپذیر نیست که فرد یک‌بار برای همیشه با آن تعریف شود. صداقت بیش از آن‌که یک صفت ثابت باشد، یک وضعیت پایدار در بستر قدرت و امنیت است. انسان‌ها با ظرفیت اخلاقی به دنیا می‌آیند، اما این ظرفیت در شرایط مختلف تغییر می‌کند. قدرت، ترس و منافع ساختاری می‌توانند حتی فردی با نیت‌های صادقانه را به‌تدریج به سمت تحریف واقعیت سوق دهند.

دروغ در سطح ملی اغلب از دل توجیه‌های اخلاقی بیرون می‌آید: «برای آرامش جامعه»، «برای جلوگیری از سوءاستفاده دشمن»، «برای حفظ نظام». به همین دلیل، صداقت در سطح کلان و در سیاست، محصول نهادهای پاسخ‌گو است، نه صرفاً فضیلت فردی.

از این منظر، مسئله فقط اخلاق شخصی نیست؛ مسئله ساختار قدرت است. اگر سازوکارهای مستقل تحقیق، پاسخ‌گویی و نظارت وجود نداشته باشد، حتی نیت‌های سالم نیز زیر فشار قدرت و ترس فرسوده می‌شوند. بنابراین وقتی با دفاعی مبتنی بر احساسات روبه‌رو می‌شویم، پرسش فقط این نیست که «آیا او دروغ می‌گوید؟» بلکه این است که «چه ساختاری اجازه می‌دهد حقیقت بدون هزینه بیان شود؟»

سیاستمداری که خود را مسئول «ثبات کشور» می‌داند، ممکن است به این نتیجه برسد که گفتن حقیقت پرهزینه است. در این نقطه، دروغ نه به‌عنوان خیانت، بلکه به‌عنوان «حفظ امنیت» توجیه می‌شود. ابتدا حذف جزئیات است، سپس تغییر روایت، و در نهایت انکار. به‌تدریج فاصله میان «حقیقت» و «روایت رسمی» بیشتر می‌شود. چون این فاصله گام‌به‌گام شکل گرفته، حتی خود گوینده هم ممکن است آن را احساس نکند و با چنان اطمینانی سخن بگوید که احساسات و زبان بدنش نیز با او هماهنگ شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/116810
👍17❤4👎1
مغالطه «توسل به احساسات» و جابه‌جایی میدان داوری
طاها پارسا

مغالطه «توسل به احساسات» در ظاهر ساده است؛ گویی فقط بازی با عواطف است. اما در واقع یکی از منحرف‌کننده‌ترین ابزارهای خطابه سیاسی است. قدرت این مغالطه در آن است که هم میدان بازی و هم دستگاه شناختی مخاطب را تغییر می‌دهد: به‌جای آنکه ادعا در چارچوب شواهد، روش تحقیق و مسئولیت‌پذیری بررسی شود، در چارچوب غیرت، خشم، ترس یا وفاداری داوری می‌شود. احساسات سریع‌تر از تحلیل منطقی فعال می‌شوند و می‌توانند پرسشگری انتقادی را موقتاً خاموش کنند.

به این بخش از سخنان جنجالی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی، توجه کنید:

«این چه حرفی است که فردی به اسم اصلاحات یا روشنفکری حرف‌هایی بر زبان بیاورد که دشمن دلش می‌خواهد؟ مگر ممکن است کاری کنیم که خودمان بازار، مسجد و ماشین آمبولانس را به آتش بکشیم که مثلا جامعه را مدیریت کنیم و بعد نتانیاهو و ترامپ از آن‌سو بگویند بروید و آتش بزنید ما هم هستیم و داریم می‌آییم؟ انصاف و حقیقت‌یابی هم خوب چیزی است […] می‌خواهم آدمی که ادعا کرده چنین اتفاقاتی از سوی حاکمیت رخ داده است، را از بازداشت بیرون بیاورند و به او اختیار دهیم تا بررسی کند و اگر سخنانش صحت داشت ما را دار بزنند! اگر در حکومت، ما یا کسانی که به ما مرتبط هستند گفته‌اند چنین کارهایی انجام شود، خداوکیلی باید ما را اعدام کنند.»
این جملات چند سازوکار احساسی را هم‌زمان فعال می‌کند:

۱. «اگر درست باشد ما را دار بزنند»
در نگاه اول، جمله‌ای قاطع و مطمئن است. اما از نظر منطقی، هیچ توضیحی درباره نحوه تحقیق، مرجع مستقل بررسی، دسترسی به اسناد یا تعیین مسئولیت ارائه نمی‌کند. در این ژست اخلاقی حداکثری، شدت بیان جای استدلال را می‌گیرد. ذهن مخاطب از «چگونه بررسی می‌شود؟» به «چقدر مطمئن و شجاع سخن می‌گوید» منحرف می‌شود.

۲. «خداوکیلی باید ما را اعدام کنند»
این جمله استدلال نیست؛ نمایش اخلاقی است. . گوینده با نشان دادن آمادگی ظاهری برای شدیدترین مجازات، این تصویر را می‌سازد که «آن‌قدر مطمئن و پاک هستم که حتی حکم اعدام را هم می‌پذیرم». گوینده این جملات احساسی با برانگیختن حس شرافت، صداقت را به مخاطب القا می‌کند و مخاطب را از نظر عاطفی خلع سلاح می‌کند. اما آمادگی برای مجازات، جایگزین تحقیق و شواهد نمی‌شود و کمکی به روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت نمی‌کند.

۳. «حرف‌هایی که دشمن دلش می‌خواهد»
اینجا ادعا به «دشمن» گره می‌خورد. وقتی سخنی هم‌راستا با دشمن معرفی شود، مخاطب ناخودآگاه در موضع دفاعی قرار می‌گیرد. بحث از حوزه حقیقت خارج و وارد حوزه وفاداری می‌شود. پرسش دیگر این نیست که «آیا ادعا درست است؟» بلکه این است که «تو در کدام سوی جبهه ایستاده‌ای؟» این تکنیک با ایجاد دوگانه «ما» و «آن‌ها»، خشم و غیرت ملی را برمی‌انگیزد و یک بحث حقوقی را به مسئله امنیتی تبدیل می‌کند و پرسش از حقیقت جای خود را به واکنش احساسی علیه «دشمن» می‌دهد.

۴. «مگر ممکن است خودمان مسجد و آمبولانس را آتش بزنیم؟»
در اینجا از ناباوری و انزجار اخلاقی استفاده می‌شود. مخاطب با تصویری تکان‌دهنده روبه‌رو می‌شود و می‌گوید «نه! چنین چیزی غیرقابل تصور است». اما غیرقابل تصور بودن، دلیل بر ناممکن بودن نیست. این واکنشی احساسی است، نه داوری مبتنی بر شواهد؛ آن‌هم شواهد مسلمی که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی بارها و بارها پیش از این هم به این کارهای غیرقابل تصور دست زده است؛ از جمله انفجار در حرم امام هشتم شیعیان، قتل‌های زنجیره‌ای و شلیک به هواپیمای اوکراینی.

۵. «این چه حرفی است؟»
این لحن، نوعی خشم اخلاقی القا می‌کند. نمایش خشم کنترل‌شده می‌تواند این تصور را ایجاد کند که گوینده بی‌گناه و صادق است؛ چون «بی‌گناه‌ها عصبانی می‌شوند». اما عصبانیت، صدق ادعا را ثابت نمی‌کند. این هم جایگزین یک فرآیند حقوقی با واکنش احساسی است.

توسل به احساسات فقط یک آرایه خطابی نیست؛ تکنیکی برای جابه‌جایی میدان داوری است. به‌جای آنکه ادعا در میدان شواهد سنجیده شود، در میدان هیجان داوری می‌شود. در نتیجه، مخاطب به‌جای پرسیدن «چه اتفاقی افتاده؟» درگیر این می‌شود که «آیا این حرف به دشمن کمک می‌کند؟» یا «چقدر گوینده مطمئن است؟»

و درست در همین لحظه، سیاستمدار از پاسخ‌گویی فاصله می‌گیرد و به مدیریت احساسات پناه می‌برد. تحریک غیرت و شرافت، برانگیختن وطن‌دوستی و نفرت از دشمن، و ایجاد ناباوری اخلاقی، جای استدلال را می‌گیرد. این‌جاست که فاصله گرفتن از حقیقت و دروغ گفتن آغاز می‌شود.
👍30❤13👎2
🔴 کمیته موقت اجرایی برای تاسیس جبهه نجات ایران

به نام خدا
چهل روز از فجایع دیماه گذشت، کشتاری بی‌سابقه که در تاریخ معاصر کشورمان مشابهش را سراغ نداریم. اما قدرت‌پرستان  در برابر شماتت‌هایی که دریافت می‌کنند چنان شانه بالا می‌اندازند که گویا هیچ اتفاق مهمی نیفتاده است. بدین خاطر است که تمامی ایران دوستان به صورت خودانگیخته راه برون‌رفت از این وضعیت وطن‌سوز را تشکیل یک جبهه فراگیر ملی برای نجات ایران اعلام می‌کنند.

آنچه امروز بدان نیاز داریم به راستی شکل‌گیری یک جبهه است، به همان معنای پرشوری که در گذشته هر بار کیان کشور در معرض خطر قرار می‌گرفت نه فقط در مرزها، بلکه در کوچه‌ها و محله‌ها و در عواطف و اندیشه‌های‌مان جبهه تشکیل دادیم. و این جبهه به راستی باید فراگیر باشد بدان معنا که با حفظ هویت‌های رنگارنگ‌‌مان دست در دست یکدیگر بگذاریم. کما اینکه باید ملی باشد، یعنی در آن هیچ سلیقه و سابقه و سائقه‌ای بر نجات ملت اولویت نیابد.

هر حرکت جمعی برای آنکه به نتیجه برسد جا دارد با مبنا قرار دادن اصولی ولو حداقلی از حالت توده‌وار فاصله بگیرد. مهندس میرحسین موسوی برای این منظور سه اصل عدم‌مداخله خارجی، نفی استبداد داخلی و گذار دموکراتیک و مسالمت‌آمیز را پیشنهاد داده است. یقیناً می‌توان با مد نظر قرار دادن آمالی بیشتر بر این اصول سه‌گانه افزود، اما در ادامه راه و با گفتگو و ‌مدارا، ‌و نه به هزینه کاستن از فراگیری.

ما نود میلیون انسان ایرانی، چه در داخل و یا خارج، نمی‌توانیم بدون همبستگی وطن‌مان را نجات دهیم. در عین حال هر یک موجودی یگانه و متفاوتیم. اثر انگشت هیچ دو نفری از ما عین دیگری نیست. همین طور است توانائی‌ها، ریشه‌ها، نیازها، پسندها و اولویت‌های‌مان. مهم تر از همه آرزوهای هر یک از ماست که با دیگران، ولو به میزانی اندک فرق دارد. و اگر هر کس تمامیت‌خواهانه بر تحقق تمامی خواسته‌هایش اصرار کند هرگز به ایرانی برای همه نخواهیم رسید. بلکه باید میان‌شان دست به گزینش بزنیم و بر آنهایی پای بفشاریم که مانع از همدلی‌ نمی‌شوند.

به علاوه آنچه ما امروز در دستور کار داریم وضع قواعد صحیح برای سیاست آینده کشور است، و نه تعیین نتایج فرضا صحیح برای بازی‌های آتی سیاست. این تفکیکی است مهم که اگر به آن توجه نکنیم موفق به عبور از این گردنه تاریخی نمی‌شویم. در این‌چهلمین روز از سوگ بزرگ‌ دی‌ماه، ملت نیاز به تسلا دارد، و کدام تسلا اثرگذارتر از آنکه دست‌ها را بالا بزنیم و در مسیر تشکیل جبهه فراگیر ملی وارد عمل شویم. 

به عرض ملت شریف ایران می‌رساند که در این راستا، «کمیته موقت اجرایی برای تاسیس جبهه نجات ایران» در شرف شکل‌گیری است، تا اولین حلقه وصل باشد میان تمام آنانی که به ایجاد نیرویی برای نجات ایران به دست ایرانیان باور دارند، نیروئی برای رهایی از شر استبداد، اجتناب از خطر جنگ ‌و خشونت، و استقرار دموکراسی، آزادی، عدالت، امنیت، قانون،   ‌و تضمین بی‌تبعیض حقوق بنیادین همگان  در سرزمینی یکپارچه از طریق برگزاری رفراندمی آزاد سالم و  ‌‌منصفانه جهت تعیین نظام سیاسی و سرنوشت آینده کشور.
پاینده ایران.

اردشیر امیرارجمند
۲۷ بهمن ۱۴۰۴
@kaleme
❤41👍14👎13🔥1
مدیریت سوگ و امتناعِ بخشش
سهم دولت پزشکیان در سوریه‌ای شدن ایران
طاها پارسا

سال‌ها پیش در ماجرای بخشش یک خانواده حضور داشتم. جوانی ۲۱ ساله کشته شده بود. خانواده پس از کشاکشی طولانی رضایت دادند، اما مادر شرطی گذاشت: قاتل باید شهر را ترک کند. می‌گفت: «من بخشیدم، اما دیدنش زخمم را تازه می‌کند. شهر ما کوچک است؛ هر بار ببینمش انگار پسرم دوباره کشته می‌شود.»
پیام او روشن بود: بخشش با فراموشی فرق دارد؛ یادآور همان اصل اخلاقی که می‌گوید «می‌بخشیم، اما فراموش نمی‌کنیم.»
در تجربه آفریقای جنوبی نیز کمیسیون «حقیقت و آشتی» بر همین منطق استوار بود: حقیقت باید گفته شود؛ بخشش ممکن است رخ دهد؛ اما فراموشی جایگاهی ندارد.
اما راهبرد دولتِ مسعود پزشکیان در مواجهه با کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴ منطقی وارونه دارد؛ راهبردی که بر «مدیریت روایت» و «مدیریت سوگ» استوار است. دولت با مدیریت روایت می‌کوشد «حقیقت» ناگفته بماند و با مدیریت سوگ تلاش می‌کند داغ ماجرا به «فراموشی» سپرده شود. این در حالی است که سوگواران نه فرصتی داشته‌اند و نه انتخابی برای «بخشیدن» یا نبخشیدن. چه‌بسا فشار برای فراموشی و تلاش برای وارونه‌کردن حقیقت امتناع بخشش را هم به‌دنبال دارد

خطا در تشخیص صورت مسئله
در روایت‌های رسمی چند محور تکرار می‌شود: دولت خود را «صاحب‌عزا» معرفی می‌کند؛ میان جان‌باختگان تفکیک قائل نمی‌شود؛ از «آشتی ملی» سخن می‌گوید؛ کمیته بررسی و آسیب‌شناسی تشکیل می‌دهد؛ و بر نقش دشمن خارجی تأکید می‌کند. در ظاهر، این اقدامات نشانه مسئولیت‌پذیری است. اما در جامعه‌ای که اعتمادش فروریخته، همین اقدامات می‌تواند به مصادره رنج تعبیر شود.
مشکل جامعه ایران امروز کمبود روایت رسمی نیست؛ مشکل، فقدان اعتماد به روایت رسمی است. مسئله اصلی بحران روایت نیست، بلکه «بحران اعتماد ساختاری» است. در چنین شرایطی هیچ کنش دولتی قابل اعتماد دیده نمی‌شود. حتی بهترین کمیته حقیقت‌یاب «صحنه‌سازی» تلقی می‌شود و حتی صادقانه‌ترین عذرخواهی تاکتیکی برای  بقا خوانده می‌شود. وقتی اعتماد فرو می‌ریزد، هر حرکت رسمی به جای ترمیم، تحریک می‌کند.

وقتی متهم، صاحب‌عزا می‌شود
قدرت سیاسی همواره می‌کوشد «روایت رسمی رنج» را تثبیت کند، زیرا این روایت تعیین می‌کند چه کسی قربانی است، چه کسی مسئول است و چه کسی حق شکایت دارد. اما اگر حکومت بگوید «ما داغداریم، ما اولیای دم هستیم» در حالی که بخش بزرگی از جامعه آن را مسئول می‌داند، شکاف روانی عمیقی ایجاد می‌شود. خانواده‌ها و صاحبان واقعی عزا ممکن است حذف شوند؛ سوگ به «سوگ تحقیرشده» بدل گردد؛ خشم فروخورده تشدید شود. مدیریت رنج، اگر از سوی کسی باشد که متهم آن رنج است، می‌تواند خودِ رنج را عمیق‌تر کند. اگر سوگواران احساس کنند قاتل مجلس عزا را برگزار می‌کند، زخم عمیق‌تر می‌شود. جمهوری اسلامی-به کمک دولت پزشکیان- این‌بار می‌کوشد مدیریت سوگ را نیز به عهده بگیرد تا از «متهم» به «صاحب‌عزا» تغییر نقش دهد. اما سوگ برای سیاستمدار یک «روایت» است و برای خانواده‌ها یک «حقیقت زیسته». وقتی حقیقت زیسته به سطح مدیریت سیاسی تقلیل پیدا کند، خشم واکنشی طبیعی است؛ نه از سر سیاست، بلکه از سر بی‌عدالتی. به بیان دیگر، وقتی رنج انسانی به سطح روایت رسمی و تحریف‌شده فروکاسته شود، سوگوار احساس می‌کند دردش نمایشی یا مصادره‌شده شده و به‌شدت خشمگین می‌شود.

مهر ابله مهر خرس آمد یقین
اگر جمهوری اسلامی مفاهیمی مدرنی چون انتخابات، جمهوریت، آزادی رسانه و حق رأی را به ابتذال کشاند، اگر اصلاح‌طلبان متهم‌اند که با رفرم و بافت‌های جامعه مدنی شوخی کردند، اکنون روزنه‌گشایان و دولت پزشکیان در حال به ابتذال کشیدن آخرین مفاهیمی هستند که انسان‌ها به کمک آن یکدیگر را در شرایط سخت تحمل می‌کردند. وقتی چهلم مادری که فرصت سوگواری نیافته مصادره می‌شود؛ وقتی روایت کشته‌شدن فرزندش جعل می‌شود؛ وقتی مجلس ختم به مراسم مشروعیت نظام تبدیل می‌شود؛ وقتی قاتل صاحب عزا می‌شود، آخرین ضربه‌ها به پیکره بافت‌های سنتی جامعه هم وارد می‌شود. خشمی عمیق در دل و جان بازماندگان و جامعه می‌نشیند و پس از آن سوریه‌ای شدن و فروپاشی آسان‌تر و ممکن‌تر می‌شود.

چه باید کرد؟
لعنتی‌ها! سوگ را مدیریت نکنید. بگذارید عزاداران خود سوگواری کنند. مانعشان نشوید. بی‌اعتمادی عمومی ساختاری است و با آیین‌نامه و مراسم ترمیم نمی‌شود. اگر مسئولیت‌پذیری واقعی در کار است، باید در سطحی فراتر از نمادها نشان داده شود: استعفا دهید.
👍33❤14👎5😢2
🔴 تراژدی جنیش دی‌ماه؛ گذاز از "شورش نان" به "انقلاب سیاسی"

بیانیه‌ی تحلیلی جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی درباره‌ی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴


جنبش‌های اجتماعی ایران تابعی از بحران‌های جمهوری اسلامی هستند و هریک بخشی از این بحران‌ها را نمایندگی می‌کنند و در اعتراص به آنها شکل می‌گیرند. سه سال پس از جنبش "زن، زندگی، آزادی" خیزشی که از بازار تهران و با خاستگاهی اقتصادی آغاز شد بسیار زود به محروم‌ترین شهرها و استان‌های ایران تسرّی پیدا کرد و هم‌چون همیشه به مقابله‌جویی با کلیّت حکومت منجر گردید و این طبیعی می‌نمود زیرا مردم جان‌به‌لب ‌آمده در ناصیهٔ این حکومت راه‌حلّی درون‌ماندگار و چشم‌اندازی امیدبخش نمی‌بینند.

بسا بدعهدی‌های حکومت، پس از جنگ دوازده روزهٔ تابستان امسال نیز بر این ناامیدی افزوده‌بود و این‌گونه شد که جرقّه‌ای کوتاه از تهران کافی بود تا در بیش از۴٠٠ شهر و  ۹۰۰ نقطه خیل عظیمی از جمعیّت را به خیابان‌ها روانه کند و با همهٔ تفاوت‌های طبقاتی، جنسیتی ونسلی یک‌صدا فریاد نه به حکومت را سردهند…

📎متن کامل و امضاها
❤10👍3👎1
مسئولیت اخلاقی در شرایط پیشا-جنگ

۱. هدف این نوشته، تأملی خونسرد در مفهوم جنگ است. بی‌رحمانه دندان بر جگر می‌فشارم و مسئولانه می‌کوشم با همه مخالفان و موافقانِ جنگ بر پایه «اصل همدلی» مواجه شوم. به‌نظرم این دست تأملات می‌تواند گفت‌وگو را شفاف‌تر کند و از فروکاستن مخالف به «خائن»، «بی‌وطن» یا «خون‌شو» جلوگیری نماید.

۲. جنگ، به خودیِ خود، مفهومی خشن و منفی است. جنگ وضعیتی است که در آن حرمت جان انسان نسبی می‌شود. در جنگ جان انسان در وضعیت تعلیق قرار می‌گیرد. اگر در زندگی عادی، کشتن «جرم» است؛ در جنگ، کشتن می‌تواند به «وظیفه» تبدیل شود. در جنگ مرگ به ابزار سیاست بدل می‌گردد و انسان‌ها از «فرد» به «نیرو» تقلیل می‌یابند.

۳. وقتی با انسان‌های عاقل گفت‌وگو می‌کنیم، باید بپذیریم که -تقریباً!- هیچ‌کس با «مفهوم جنگ» موافق نیست. یعنی در گفت‌وگوهای مخالفان و‌موافقان، مسئله اصلی این نیست که جنگ خوب است یا بد؛ بلکه این است که «آیا راه دیگری باقی مانده است یا نه؟»

۴. نقطه مرکزی بحث «جان انسان» است؛ همان عنصری که هم دلیل آغاز جنگ دانسته می‌شود و هم دلیل مخالفت با آن. این تناقضی تراژیک است: جنگ معمولاً با این استدلال آغاز می‌شود که «برای حفظ جان مردم می‌جنگیم»، اما نتیجه آن اغلب مرگ همان مردم، تخریب نسل‌ها و آسیب‌های روانی طولانی‌مدت است. این پارادوکس اخلاقیِ جنگ است: برای حفظ زندگی‌ها آغاز می‌شود، اما زندگی‌هایی را نابود می‌کند.

۵. جنگ اعم از دفاع است یا حمله. یعنی مفهوم جنگ در برابر «دفاع مشروع» قرار نمی‌گیرد؛ بلکه دفاع مشروع یکی از انواع جنگ است، همان‌گونه که تجاوز نیز گونه‌ای دیگر از آن است.

۶. مفاهیم را به کمک اضدادشان می‌شود شناخت. برای فهم بهتر «جنگ»، می‌توان آن را در برابر مفهوم «صلح/آشتی» قرار داد. در این صورت، جنگ مفهومی کاملاً ویرانگر، منفی و سیاه است. اما اگر جنگ را در برابر «نابودی» قرار دهیم ـ یعنی آن را راهی برای حفظ بقا بدانیم ـ دیگر مفهومی مطلقاً سیاه نخواهد بود. یعنی جنگ اگرچه «خوب» نیست؛ اما از «تسلیم در برابر نابودی» بهتر است و چه بسا مشروع و حتی ارزشمند!

۷. بسیاری از جنگ‌ها با این روایت آغاز می‌شوند که «اگر نجنگیم نابود می‌شویم»؛ حال آن‌که آنچه در معرض خطر است، لزوماً نابودی واقعی یک ملت نیست، بلکه ممکن است تغییر سیاسی، از دست رفتن قدرت، تهدید ایدئولوژیک یا رقابت ژئوپولیتیک باشد. در این نقطه است که مفهوم «نابودی» دستکاری می‌شود.

۸. مخالفان جنگ دلایل محکمی برای مخالفت دارند. آن‌ها می‌گویند: جنگ حتی اگر راه گریز از «نابودی» باشد، از کجا معلوم که مفهوم «نابودی» دستکاری نشده باشد. از نظر آن‌ها: هزینه انسانی جنگ عظیم است از جمله مرگ کودکان، معلولیت، آوارگی و آسیب‌های روانی نسل‌ها. جنگ ویرانی اقتصادی به‌بار می‌آورد و با تخریب زیرساخت‌ها سال‌ها توسعه را عقب می‌اندازد. بر اثر جنگ خشونت عادی می‌شود و وقتی خشونت مشروعیت یابد، اثر آن در درون جامعه باقی می‌ماند. و سرانجام: پیامدهای جنگ پیش‌بینی‌ناپذیرند؛ بسیاری از جنگ‌ها با هدفی محدود آغاز می‌شوند اما گسترده و غیرقابل کنترل می‌گردند.

۹. هر دو گروه موافق و مخالف به تجربه‌های تاریخی استناد می‌کنند که به‌زعم آنان نظریه‌شان را تأیید می‌کند. به‌نظر سست‌ترین دلایل همین شواهد تاریخی‌اند چون متناقض‌نماست و در دست مخالف و‌ موافق بسیار است. علاوه بر آن استناد تاریخی همیشه تعیین‌کننده نیست، زیرا هر جنگ، هر جغرافیا، هر حکومت و هر فرهنگ، شرایط خاص خود را دارد. و سرانجام قیاس‌های تاریخی ناقص، دشوار و گاه مع‌الفارق و عملاً ناممکن‌اند.

۱۰. شاید مهم‌ترین وظیفه ما در این بحث، دقت در واژه‌ها و پرهیز از ساده‌سازی باشد. پیش از آن‌که به موافقت یا مخالفت قطعی با «جنگ» برسیم، باید بپرسیم: دقیقاً از چه چیزی دفاع می‌کنیم؟ چه چیزی را «نابودی» می‌نامیم؟ هزینه انسانی جنگ را تا کجا موجه می‌دانیم؟ آیا حاضریم یکی از کسانی باشیم که هزینه انسانی آن‌را تامین‌ می‌کند؟ آیا جنگ احتمال بقا را افزایش می‌دهد یا صرفاً شکل نابودی را تغییر می‌دهد؟
اگر این پرسش‌ها با اندکی صداقت و انصاف طرح شوند، شاید گفت‌وگو جایگزین اتهام شود و فهم جایگزین نفرت.
❤20👎13👏13
پوکر ایران و آمریکا؛ بازی با منابع نامتقارن
طاها پارسا

۱.
در پوکر، بازیکن حرفه‌ای دو مهارت کلیدی دارد: نخست، توانایی مدیریت منابع؛ دوم، توانایی ساختن تصویری قابل قبول از قدرت خود. او می‌داند چه زمانی فشار بیاورد، چه زمانی مکث کند، و چه زمانی وانمود کند دستش قوی‌تر از آن چیزی است که واقعاً هست. نکته مهم این است که در پوکر، «غیرقابل پیش‌بینی بودن» یک ضعف نیست؛ یک ابزار است.
رفتار دونالد ترامپ در قبال ایران دقیقاً در همین چارچوب قابل فهم است. او ممکن است امروز مهلت تعیین کند، فردا آن را تغییر دهد، یک روز از توافق سخن بگوید و روز دیگر از اقدام سخت. اگر این رفتار را با منطق شطرنج تحلیل کنیم، متناقض و بی‌ثبات به نظر می‌رسد. اما اگر آن را با منطق پوکر بخوانیم، الگو روشن‌تر می‌شود.

۲.
در پوکر حرفه‌ای، بازیکن هرگز همه اطلاعات واقعی را افشا نمی‌کند. حتی زمان‌بندی سخن گفتن، سکوت کردن یا بالا بردن شرط بخشی از بازی است. وقتی ترامپ مهلت زمانی اعلام می‌کند یا جمله‌ای تند در رسانه‌ها می‌گوید، این الزاماً «خبر» نیست؛ می‌تواند یک «حرکت» باشد. در نظریه بازی‌ها به این کار «سیگنال‌دهی استراتژیک» می‌گویند: ارسال پیامی که هدفش تغییر رفتار طرف مقابل است، نه صرفاً اطلاع‌رسانی.
بسیاری از تحلیل‌های رسانه‌ای، اظهارات سیاسی را همچون داده‌های ثابت می‌خوانند: جمله‌ای گفته شده، پس معنایش همان است که به‌ظاهر بیان شده. اما در بازی‌-که شبیه پوکر است- هر جمله می‌تواند بخشی از طراحی فشار باشد. حتی تعیین یک ضرب‌الاجل ممکن است بیش از آن‌که نشان‌دهنده تصمیم قطعی باشد، تلاشی برای وادار کردن طرف مقابل به تصمیم‌گیری سریع‌تر باشد.

۳.
در پوکر، بازیکنی که چیپ بیشتری دارد، دستِ بازتری برای شرط‌بندی سنگین‌تر دارد. او می‌تواند فشار بیاورد، ریسک کند و حتی چند دست را ببازد بی‌آنکه از بازی حذف شود. آمریکا از نظر اقتصادی، مالی و نظامی منابع بسیار بزرگ‌تری نسبت به ایران در اختیار دارد. این برتری به واشنگتن اجازه می‌دهد تهدید را با پشتوانه مطرح کند؛ یعنی اگر لازم شد، توان اجرای آن را هم داشته باشد.
در نظریه بازی‌ها، وقتی منابع نامتقارن‌اند، بازیگرِ دارای منابع بیشتر معمولاً قدرت مانور بالاتری دارد. او می‌تواند زمان را طولانی کند، تحریم‌ها را تشدید کند، یا سطح فشار را بالا ببرد بی‌آنکه فوراً هزینه‌ای هم‌وزن بپردازد. همین عدم‌تقارن، احتمال موفقیت در چانه‌زنی را برای او افزایش می‌دهد؛ زیرا طرف مقابل باید با منابع محدودتر تصمیم بگیرد که آیا مقاومت کند یا امتیاز بدهد.
این بدان معنا نیست که نتیجه از پیش تعیین شده است. در پوکر هم بازیکن با چیپ کمتر می‌تواند با جسارت یا محاسبه دقیق، دست را ببرد. اما در مجموع، داشتن منابع بیشتر شانس پیروزی را بالا می‌برد؛ به‌ویژه اگر بازیکن قواعد بازی را به‌خوبی بداند.

۴.
در پوکر، بازیکنی موفق‌تر است که بتواند همزمان دو تصویر بسازد: تصویری از آمادگی برای توافق و تصویری از آمادگی برای درگیری. اگر فقط یکی از این دو تصویر وجود داشته باشد، حریف راحت‌تر تصمیم می‌گیرد. اما وقتی هر دو همزمان حاضر باشند، فضای تردید شکل می‌گیرد و تردید همان جایی است که امتیاز به دست می‌آید. بنابراین، ساده‌خوانیِ جملات، ضرب‌الاجل‌ها یا تغییر لحن ترامپ می‌تواند خطای تحلیلی باشد. او ممکن است غیرقابل‌پیش‌بینی به نظر برسد، اما این بی‌قاعدگی نیست؛ استفاده آگاهانه از قواعد پوکر است: بالا بردن ناگهانی شرط برای آزمایش واکنش حریف؛ ترکیب تهدید و پیشنهاد مذاکره برای حفظ ابهام و تغییر لحن برای برهم زدن محاسبات طرف مقابل.
تحلیل رفتار ترامپ با ایران نباید صرفاً خبری باشد. هر مهلت، هر توییت، هر جمله در کنفرانس خبری، ممکن است بخشی از چینش فشار باشد. در میز پوکر، کسی که زودتر معنای واقعی کارت‌هایش را آشکار کند، معمولاً بازنده است. بنابراین بازیگری که عمداً تصویر «غیرقابل پیش‌بینی» می‌سازد، ممکن است در حال افزایش قدرت چانه‌زنی خود باشد.

۵.
خلاصه این‌که ترامپ در این نقطه بازی می‌کند: ترکیب منابع برتر با نمایش غیرقابل‌پیش‌بینی بودن. او می‌داند که هر جمله می‌تواند بازارها را تکان دهد، هر مهلت می‌تواند طرف مقابل را به تصمیم‌گیری سریع‌تر وادار کند، و هر تهدید می‌تواند هزینه‌ی تعلل را بالا ببرد. در چنین بازی‌ای، ایران نیز ناچار است محاسبه کند که کدام تهدید واقعی است و کدام حرکت صرفاً برای گرفتن امتیاز بیشتر در میز مذاکره است.و در این بازی‌، بازیگری که هم چیپ بیشتری دارد و هم بازی را بلد است، طبیعتاً شانس بیشتری برای برد یا تحمیل نتیجه‌ای نزدیک به خواست خود خواهد داشت؛ حتی اگر هیچ‌کدام از کارت‌های واقعی‌اش هنوز روی میز نیامده باشد.
🔥10❤9👍3
https://www.zeitoons.com/116820

نظام وجدان‌سوز و تباه جمهوری اسلامی دیروز ۴۸ ساله شد. رسوایی‌های این نظام چنان آشکار است که تکرار آن‌ها حشو و زاید می‌نماید. چیزی که این روزها بدان نیاز داریم، مهیا شدن برای آینده‌ای است که پس از این نظام – چه با فروپاشی‌اش و چه با دگردیسی‌اش – رخ می‌دهد. تأملات زیر محصول مشاهده‌ی مستقیم در بخش‌های مختلفی از جامعه‌ی ایرانی داخل و خارج از ایران است که وزن قابل اعتنایی از واقعیت در آن‌ها هست. هر کدام از این‌ها باید مو بر اندام هر انسان سالم و صاحب وجدانی راست کند. این‌ها چشم‌انداز آینده‌ای هراسناک را برای انسان – نه فقط برای ایران و ایرانی – ترسیم می‌کنند.
👎4❤3👍2