“O’ZBEKISTON – O’RTA OSIYO MINORASI”

SHAYX AYMAN SUVAYDNI HAYRATGA SOLGAN YANGI O’ZBEKISTONING O’ZGARISHLARI

Shayx Alijon qori rasmiy
sahifalari👇
Telegram | Facebook | Youtube | Instagram

#МАҚОЛА

ХЎРОЗ УРИШТИРИШ — ЛУТ ҚАВМИНИНГ ҚОРАЛАНГАН ОДАТЛАРИДАН!

• Қуръон ояти, Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан нақл қилинган хабар ҳамда Ибн Касир ва Қуртубий тафсирлари асосида

• Бугун айрим жойларда хўроз уриштириш мусобақа, томоша, эрмак, ҳатто миллий анъана сифатида кўрсатилмоқда.
• Икки жонзотни бир-бирига гижгижлаб, қонга белангунича уриштириш, уларнинг азобланишидан завқ олиш, атрофида тўпланиб бақир-чақир қилиш, ғолибга пул тикиш айрим кишилар учун оддий кўнгилхушликка айланиб бормоқда.
• Аммо бу ишнинг тарихи ва моҳияти ҳақида биласизми?
• Буюк муфассирларимиз бу ҳақда нима деганлар?
• Имом Ибн Касир ва Имом Қуртубий ўз тафсирларида хўроз уриштиришни Лут алайҳиссалом қавми қилган мункар ишлар қаторида зикр этганлар!
• Бу ҳақиқатни билган мусулмон бундай машғулотга бепарво қарай оладими?!

• Қуръонда Лут қавмининг мункар ишлари

• Аллоҳ таоло Анкабут сурасининг 29-оятида марҳамат қилади:

أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُونَ السَّبِيلَ وَتَأْتُونَ فِي نَادِيكُمُ الْمُنْكَرَ

«Сизлар эркакларга борасизларми, йўлни тўсасизларми ва мажлисларингизда мункар ишларни қиласизларми?!»

• Анкабут сураси, 29-оят.

• Оятдаги

«وَتَأْتُونَ فِي نَادِيكُمُ الْمُنْكَرَ» —

«Мажлисларингизда мункар ишларни қиласизлар» деган жумла тафсирида уламолар Лут қавмининг турли қабиҳ одатларини санаб ўтганлар.
• Улар орасида хўроз ва қўчқор уриштириш ҳам бор!
• Машҳур муфассир Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ Анкабут сурасининг 29-ояти тафсирида Лут қавмининг мажлисларидаги мункар ишларини баён қилиб, шундай ёзади:

وَمِنْ قَائِلٍ: كَانُوا يُنَاطِحُونَ بَيْنَ الْكِبَاشِ، وَيُنَاقِرُونَ بَيْنَ الدُّيُوكِ، وَكُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَصْدُرُ عَنْهُمْ، وَكَانُوا شَرًّا مِنْ ذَلِكَ.

• Яъни:
«Баъзиларнинг айтишича, улар қўчқорларни бир-бирига сузиштирар, хўрозларни бир-бирига чўқиштириб уриштирар эдилар. Буларнинг барчаси улардан содир бўлар эди. Ҳолбуки, улар бундан ҳам баттар ишларни қилар эдилар».
• Манба: Ибн Касир, «Тафсирул Қуръонил азийм», Анкабут сураси, 29-оят тафсири.

• Эътибор беринг!
• Имом Ибн Касир хўроз уриштиришни Лут қавмининг мажлисларида содир бўлган қабиҳ ишлар қаторида келтирмоқда.
• Демак, буни шунчаки бегуноҳ эрмак, деб оқлашга уринмаслик керак!
• Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ ўзининг машҳур «Ал-Жомеъ ли аҳкомил Қуръон» тафсирида Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан Лут қавмининг бошқа гуноҳлари ҳақида ҳам хабар келтиради.
• Унда шундай дейилади:

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: إِنَّ قَوْمَ لُوطٍ كَانَتْ فِيهِمْ ذُنُوبٌ غَيْرُ الْفَاحِشَةِ

• Ибн Аббосдан нақл қилинишича: Лут қавмида фоҳишаликдан бошқа гуноҳлар ҳам бор эди.

• Сўнг уларнинг ишлари бирма-бир санаб ўтилади.
• Жумладан:

وَيَتَنَاقَرُونَ بِالدِّيَكَةِ، وَيَتَنَاطَحُونَ بِالْكِبَاشِ

• Улар хўрозларни уриштирар, қўчқорларни бир-бирига сузиштирар эдилар, дейилган.

• Манба: Имом Қуртубий, «Ал-Жомеъ ли аҳкомил Қуръон», Анкабут сураси, 29-оят тафсири.
• Қуртубий келтирган хабарда Лут қавмининг қуйидаги ишлари санаб ўтилган:

- Бир-бирларига зулм қилиш.
- Бир-бирларини ҳақоратлаш.
- Мажлисларда беҳаё ва одобсиз ҳаракатлар қилиш.
- Одамларга майда тошлар отиб озор бериш.
- Хўрозларни бир-бирига уриштириш.
- Қўчқорларни бир-бирига сузиштириш.
- Бармоқ учларини ҳино билан бўяш.
- Эркакларнинг аёллар кийимига, аёлларнинг эркаклар кийимига тақлид қилиши.
- Йўлтўсарлик қилиш.
- Ширк келтириш ва жинсий бузуқликлар билан шуғулланиш.
• Бу рўйхат Қуртубий тафсирида келтирилган тарихий нақлдир.
• Хўрозвозлик ушбу қавмнинг жирканч ишлари орасида келмоқда.
• Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳайвонларни уриштиришдан қайтарганлар
• Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:

نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ التَّحْرِيشِ بَيْنَ الْبَهَائِمِ

• Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳайвонларни бир-бирига гижгижлаб уриштиришдан қайтардилар.

• Манба:
• Абу Довуд, «Сунан», 2562-ҳадис;
• Термизий, «Жомеъ», 1708-ҳадис.

• Бу қайтариқнинг ҳикмати очиқ: жонзотларни беҳуда азоблаш, жароҳатлаш, уларнинг оғриғидан кўнгилхушлик қилиш мусулмонга ярашмайди.

• Хўроз уриштиришда бир хўроз иккинчисининг кўзини чўқиши, бошини ёриши, танасини қонатиши, ҳатто ўлдириши мумкин.
• Одамлар эса атрофида тўпланиб, бу ваҳшийликни томоша қиладилар.
• Бир жонзотнинг азобидан лаззатланиш қалбни қотиради.
• Энди бу ишга қимор қўшилса, гуноҳ устига гуноҳ бўлади!
• Айрим хўроз уриштириш йиғинларида катта пуллар тикилади.
• Бир хўрознинг ғалабаси бошқаларнинг молиявий зарари ҳисобига даромад келтиради.
• Аллоҳ таоло айтади:

إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

«Албатта, хамр, қимор, бутлар ва фол ўқлари шайтон амалидан бўлган нажосатдир. Бас, нажот топишингиз учун улардан четланинг!»
• Моида сураси, 90-оят.

• Хўроз уриштиришнинг ўзи ҳайвонга зулм бўлса, унга қимор қўшилиши молни ботил йўл билан ейиш гуноҳини ҳам келтириб чиқаради.
• Бундай йиғинларни «спорт», «мусобақа», «қадимий анъана» деган чиройли номлар билан оқлаб бўлмайди.
• Зулмга спорт деган ном бериш билан зулм ҳалол бўлиб қолмайди!
• Мусулмон киши кимларнинг одатидан ибрат олиши керак?
• Лут алайҳиссалом қавми Қуръонда бизга эргашиш учун эмас, ибрат олиш ва гуноҳларидан сақланиш учун зикр қилинган.
• Аллоҳ таоло уларнинг оқибати ҳақида шундай марҳамат қилади:

فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ

«Бас, Биз у шаҳарнинг остини устига ағдардик ва уларнинг устига пиширилган лойдан бўлган тошларни ёғдирдик».

• Ҳижр сураси, 74-оят.

• Уларнинг мункар одатлари орасида санаб ўтилган барча жирканч ишлардан сақланишимиз керак эмасми?
• Мусулмоннинг қалбида раҳм бўлиши керак.
• Мусулмоннинг қўлидан бошқа жонзотлар ҳам беҳуда азият чекмаслиги керак.
• Мусулмоннинг кўнгилхушлиги зулм ва қон тўкиш устига қурилмаслиги керак.
• Хўрозвозман деб юрганларга мурожаат
• Эй, хўроз уриштиришга қизиқувчи биродар!
• Сен икки жонзотни бир-бирига ташлантириб, уларнинг қони оқишини томоша қилганингда, ўзингдан сўраб кўр:
• Бу ишимдан Аллоҳ рози бўладими?
• Бу иш менинг қалбимда раҳм-шафқатни кўпайтирадими ёки шафқатсизликни кучайтирадими?
• Эртага Аллоҳнинг ҳузурида бу жонзотларга нима учун озор берганимни сўралса нима деб жавоб бераман?!

• Сенга мардлик керак бўлса, мусулмонга ярашиғлик ишлар билан машғул бўл!
• Сенга мусобақа керак бўлса, ҳалол спорт билан шуғуллан!
• Сенга кучингни намойиш қилиш керак бўлса, заиф жонзотларни азоблаш билан эмас, балки заифларни ҳимоя қилишингни, матонатингри намойиш эт!
• Жонзотларни бир-бирига уриштириш мардлик эмас, ўз нафсига кучи етмаслик, ожизликдир!

• Хулоса
• Имом Ибн Касир ва Имом Қуртубий Анкабут сурасининг 29-ояти тафсирида хўроз уриштиришни Лут алайҳиссалом қавмида мавжуд бўлган мункар одатлар қаторида зикр қилганлар.
• Имом Қуртубий бу ҳақда Ибн Аббос розияллоҳу анҳумога нисбат берилган хабарни ҳам келтирган.
• Шунинг ўзиёқ бу масала ҳақида жиддий ўйлаб кўришга ундайди. Энг муҳими, ҳайвонларни атайлаб бир-бирига уриштириш исломнинг раҳм-шафқат тамойилига зиддир.
• Бугун биз жамиятимизда хўроз уриштиришни тарғиб қилишимиз эмас, ундан қайтаришимиз керак.
• Болаларимизга жонзотларни қийнашни эмас, уларга раҳм қилишни ўргатайлик!
• Ёшларимизга қимор ва зулмга асосланган томошаларни эмас, ҳалол мусобақаларни тарғиб қилайлик!
• Лут қавмининг қораланган одатлари қаторида зикр қилинган хўроз уриштиришни маданиятга, анъанага ёки спортга айлантирмайлик!
• Зеро, раҳм-шафқат мўминнинг фазилати, зулм эса қалб қотишининг аломатидир.
• Аллоҳ таоло барчамизни зулмдан, шафқатсизликдан ва мункар ишлардан асрасин!
• Аллоҳим!
• Етказдим!
• Ўзинг шоҳидсан!

©️ Аброр Мухтор Алий

#СУҲБАТ

• 20.10.2026.

© Аброр Мухтор Алий

📨 Постни яқинларингизга ҳам улашинг!

Расмий канал👇
📱 @abrormuxtoraliy

#НАСИҲАТ

• Жавоби сени хафа қиладиган, айби сенга зарар етказадиган гапни ҳаргиз айтма;

• Ҳар бир сўзнинг жавоби, ҳар бир гўзал амалнинг савоби, мукофоти бор;

• Ташлаб юбориладиган гапни гапирма, қайтарилган ишни қилма, тилингни тий;
- Аммо ҳақни изоҳлаш, бузуқни тузатиш, бир сўзни тушунтириш, шарҳлаш ёки бир яхшиликни ёйиш учун тилингга эрк беравер;

• Кишининг айтган гапи унинг ақли қандайлигига, қилган иши эса унинг кимлигига далолатдир:

• Тушундингми?!

© Аброр Мухтор Алий

📨 Постни яқинларингизга ҳам улашинг!

Расмий канал👇
📱 @abrormuxtoraliy