Amir Taheri امیر طاهری

در یک مقاله در آن زمان، بلوچستان را با «سیندرلا» مقایسه کردم با این تصویر که دختر مطبخ‌نشین لباس‌های نو دارد، اما هنوز به عنوان شاهزاده خانمی پنهان از بی‌توجهی دیگران رنج می‌برد.

این در حالی بود که «سیندرلا» امکانات فوق‌العاده‌ای داشت: منابع معدنی از جمله اورانیوم و مس، امکانات صنعتی و کشاورزی، نقاط دیدنی فراوان، از جمله آتش‌فشان‌ فعال ایران (تفتان) دریاچه‌های هامون و جازموریان، رودخانه جکیگور، کوهستان‌هایی با رنگ‌های امپرسیونیستی که یادآور سزان و مانه‌اند، کرانه‌های کم‌نظیر منطقه مکران که آمیزه‌ای از مناطق حاره‌ای و منطقه معتدل شمالی را عرضه می‌کند و، از همه مهم‌تر، مردمی مهمان‌نواز، بلند‌نظر و بافرهنگ. کوشش ما در آن زمان با شعار «ایرانی جوان! به شرق برو!» با روی کار آمدن خمینی‌گرایان متوقف شد.

در ۱۳۵۷ بلوچستان نیازمند توجه و تفاهم بود اما ملایان سلطه‌گر چیزی جز تحقیر و ترور عرضه نمی‌کردند. خمینی‌گرایان تازه به حکومت رسیده به غرب ایران می‌نگریستند با این امید که حوزه اقتدار خود را به عراق، سوریه، لبنان و سرانجام فلسطین عزیزشان گسترش دهند. صدور انقلاب به عنوان هدف اولیه جمهوری اسلامی، همچنین، متوجه بحرین نیز بود که اکثریت شیعه دارد.

در ۱۳۵۷، ایران سیستان و بلوچستان را امن‌ترین استان خود حساب می‌کرد. به همین سبب از مرز ایران و پاکستان یعنی ۹۳۵ کیلومتر، تنها با حضور ۳۰۰ مرزبان حفظ می‌شد. آخرین ساخلو ارتش ایران در شهر خاش در سال ۱۳۵۰ تخلیه شده بود. از دید محمدرضا شاه، میهن‌دوستی بلوچستان و مردم سیستان موثرترین وسیله حفظ امنیت و آرامش در آن استان به شمار می‌رفت. شهبانو فرح نیز خود را به عنوان سفیر هنرهای سنتی بلوچ معرفی می‌کرد.

دید امنیتی خمینی‌گرایان به شرق ایران، به ویژه سیستان و بلوچستان، اندک اندک آن منطقه را به صورت ناامن‌ترین بخش کشور درآورد. حکومت اسلامی در همان حال که حاضر نبود برای توسعه و رفاه در بلوچستان سرمایه‌گذاری کند، دانسته یا ندانسته مردم آن سرزمین را در نقش «دشمن» بازمی‌ساخت.

یکی از راه‌‌های گریز بلوچستان از فقر، بازرگانی فرامرزی با پاکستان و عمان بود. جمهوری اسلامی بستن این ممر عایدی را الویت می‌دانست و در نتیجه، به جای ارائه تسهیلات قانونی همان‌طور که در استان هرمزگان صورت گرفته بود، به حربه سرکوب «قاچاقچیان» متوسل شد. استقرار واحدهای ضربتی در دست‌کم ۱۲ شهر بلوچستان از ۱۳۶۰ به بعد، آن سرزمین را به شکل یک منطقه اشغالی ترسیم کرد.

طبیعی است که سیاست سرکوب با عکس‌العمل شورش به‌نام دفاع از خود روبه‌رو می‌شود. بدین سان زنجیره‌ای از برخوردهای خون‌آلود میان بلوچ‌ها و نیروهای اسلامی از سال ۱۳۶۴ آغاز شد که تا امروز ادامه دارد.

در ۲۰۰۴ میلادی نخستین حملات گروه «جندالله» (ارتش الله) زنگ خطر را به صدا درآورد.

در ۲۰۰۵ میلادی، حمله یک گروه مسلح بلوچ به کاروان محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری اسلامی وقت، به کشتن او منجر نشد اما به تقویت دید امنیتی تهران به منطقه کمک کرد.

بر اساس داده‌های رسمی، حضور نظامی جمهوری اسلامی در دو سال پس از حادثه دوبرابر شد. دو دهه پس از آن حادثه، بلوچستان شاهد بیش از ۴۰ برخورد نظامی میان گروه‌های مسلح بلوچ و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بود. چندین شهر منطقه حالت «میدان جنگ» یا عاشورا را پیدا کرد. درباره تلفات گروه‌‌های مسلح بلوچ – از جمله جندالله، جیش‌العدل (ارتش دادخواهی)، انصار – فرقان (همراهان تفاوت بین خیر و شر)، جبهه النصره (جبهه پیروزی) و حزب فرقان پشتون‌ها، اطلاعات کاملی در دست نیست. اما تخمین‌‌های کم و بیش قابل اطمینان، رقم صدها کشته، زخمی و اسیر را ادامه می‌دهد. تلفات نیروهای امنیتی تهران نیز بیش از آن است که رسما پذیرفته شده است. سردار قاسم سلیمانی عروج مقامی خود را با رهبری یک سلسله عملیات علیه «خرابکاران بلوچ» آغاز کرد. این «خرابکاران» یا «معاندین» توانستند در سال ۲۰۰۹ میلادی سردار نورعلی شوشتری را به «شهادت» برسانند. شوشتری، در آن زمان ستاره رو به اوج قشر نظامی – اسلامی و معاون فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران اسلامی بود.

در طی سال‌ها، نام چندین تن به عنوان فرماندهان گروه‌‌های «معاند» مطرح شده است. از جمله عبدالمالک ریگی که ربوده و اعدام شد، محمدظاهر بلوچ، صلاح‌الدین فاروقی (احتمالا نام مستعار)، شیخ ابوحفص بلوچی، و عبدالرحمن غمشادزی که ظاهرا فرمانده گروهی بود که سرتیپ علی موسوی از سپاه پاسداران را به «شهادت» رساند.

با این حال، دوستان و آشنایان بلوچ تایید می‌کنند که هیچ یک از این‌ گروه‌ها و گردانندگان آنها، زمینه مردمی ندارند. اکثریت مردم استان «سیندرلا»، به میهن خود ایران عشق می‌ورزند و در مسیر آزادی ایران و استقرار حکومت قانون، در کنار هم‌میهنان خود قرار دارند.

@AmirTaheri4

❤60👍29

3.19K views13:03