⚡️به یاد عبدالرضا انصاری؛ مرد جوانی که با پیام آبادی به جنوب رفت
- زندهیاد عبدالرضا انصارى كه در پاریس درگذشت نیز از چهرههاى شاخص آن نسل از جوانان تحصیلكرده و آیندهنگر ایران بود كه فرهنگ سنتى گذشتگان خویش را با مهارتها و مدیریت مدرن زمان خود پیوند مى زد. بنابراین طبیعى بود كه مهندس انصارى خیلى زود موقعیت و جایگاه خود را، به عنوان یكى از مدیران انگشتشمار و ستاره نخبگان تکنوکرات با افكار و آرزوهای بزرگ که مورد توجه محمدرضا شاه فقید قرار داشتند تثبیت نماید.
دوشنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۹ برابر با ۱۴ دسامبر ۲۰۲۰
امیر طاهرى – در سالهاى ١٩۶٠ میلادى پس از دوران اشغال ایران از سوى متفقین در گیرودار جنگ دوم جهانى، بحران آذربایجان، پیامدهاى ملى شدن صنعت نفت و دیگر مسائل منطقهاى، مسئولان و گردانندگان امور سعى کردند تلاشهایى براى یافتن راهى کوتاهتر و درواقع میانبُر با هدف ایجاد تغییر و تحول اساسى در ایران و بهبود اوضاع اقتصادى کشور در پیش بگیرند. ضمن آنکه درآمد حاصل از فروش نفت نیز اگرچه قدرى کُند، اما ثابت بود و به دولت امکان مىداد سرمایه بیشترى براى بازسازى مملکت در اختیار داشته باشد.
در آن روزها شخصیتها و چهرههایى ماهر و کارآمد در عرصه دیپلماسى، سیاست، دیوانسالارى و همچنین ارتش آموزش دیده در ایران حضور داشتند اما آنچه کمبودش کاملا احساس مىشد، جاى خالى مدیران با تجربه و ماهر براى اجراى طرحهاى بزرگ و بلندپروازانه در کوتاهمدت بود.
در شروع بازسازى کشور، شمارى از جوانان تحصیل کرده که غالبا در آمریکا درس خوانده و تجربه کار و فعالیت در تشکیلات موسوم به «اصل چهار» را داشتند، پا به میدان گذاشتند و با ورود به کارزار خدمت، مسئولیتهایى براى نوسازى ایران به عهده گرفتند.
سازمان «اصل چهار» در دوران ریاست جمهورى هرى اس. ترومن براى امور آبادانى و بهبود سطح زندگى مردم در کشورهاى متحد واشنگتن از جمله ایران در جنگ جهانى دوم به وجود آمده بود که در اروپا با نام «طرح مارشال» در حال اجرا بود.
عبدالرضا انصاری
زندهیاد عبدالرضا انصارى که در پاریس درگذشت نیز از چهرههاى شاخص آن نسل از جوانان تحصیلکرده و آیندهنگر ایران بود که فرهنگ سنتى گذشتگان خویش را با مهارتها و مدیریت مدرن زمان خود پیوند مى زد. بنابراین طبیعى بود که مهندس انصارى خیلى زود موقعیت و جایگاه خود را، به عنوان یکى از مدیران انگشتشمار و ستاره نخبگان تکنوکرات با افکار و آرزوهای بزرگ که مورد توجه محمدرضا شاه فقید قرار داشتند تثبیت نماید.
در آن ایام تکنوکراتها که نقش مهمى در مسائل اجتماعى و اقتصادى ایران ایفا مىکردند، این امکان براى آنها فراهم بود تا به عنوان مدیر جوان بتوانند در دورهاى کوتاه پس از تجربه در پست مهمى، آن را ترک گفته و مسئولیت حساس دیگرى را به عهده بگیرند.
عبدالرضا انصارى هم از مقام ریاست سازمان آب و برق خوزستان به معاونت وزارت دارایى برگزیده شد. سپس معاون وزیر کار شد و بعد از آن نیز به عنوان وزیر کشور به هیئت دولت پیوست.
من شادروان انصارى را نخستین بار زمانى ملاقات کردم که محمدرضا شاه او را مامور کرده بود تحولات جدید اقتصادى را از منطقه محل تولد من، استان خوزستان آغاز کند و از آنجا که انگار خدایان یا سرنوشت قرار بود جرأت و جسارت انصارى را محک بزند، او اولین ماموریت خود را هنگامى که سیل مهیبى در خوزستان جارى شده و بیشتر نقاط استان را فرا گرفته بود، با شهامت، عزم راسخ و از خودگذشتگى ستودنى انجام داد. او به اتفاق همکاران و عوامل اجرایى، موفق به مهار هجوم هولناک سیل شدند بطوری که این بلاى طبیعى هیچگونه تلفاتى به همراه نداشت.
چندى بعد شعار «مرد جوان به جنوب برو» که در ابتدا به شوخى مىمانست، به یک واقعیت تبدیل شد و سیل جویندگان کار از سراسر ایران براى اشتغال در صنایع در حال توسعه نفت، کشاورزى و طرح عظیم تولید برق از طریق مولدهاى آبى که تا آن زمان بجز آمریکا و اروپا در جاى دیگرى از دنیا وجود نداشت، براى رفتن به خوزستان بار سفر بستند.
این تحول بزرگ در خوزستان، سرزمینى پر آب درکشورى وسیع و نسبتا خشک و داراى چهار فصل مانند ایران که استعداد و زمینه فراوانى براى توسعه کشاورزى و صنعت دارد، بسیار جالب و مفید بود.
گفتنى است که اختصاص بودجه قابل توجهى از سوى دولت موجب تشویق سرمایهگذاران داخلى و خارجى براى مشارکت در این طرح شد. ضمن آنکه جوانان تحصیلکرده و با استعداد را نیز به سوى خود جذب کرد. آقای انصاری جوان نیز با ظاهر متین و موجه ریاست آنچه به «معجزه خوزستان» معروف شد را بر عهده گرفت.
دیوید لیلینتال مجرى طرح Tennessee Valley (درّه تنسى) در آمریکا در اوایل اجراى برنامه بزرگ آبیارى کارون به خوزستان رفت و بعد از مشاهده پیشرفتهاى قابل توجه در این منطقه از ایران و اطلاع از طرحهاى بزرگى که در خوزستان در دست اجرا بود، عبدالرضا انصارى را مدیرى تراز اول و
@AmirTaheri4
Telegraph
به یاد عبدالرضا انصاری؛ مرد جوانی که با پیام آبادی به جنوب رفت
به یاد عبدالرضا انصاری؛ مرد جوانی که با پیام آبادی به جنوب رفت - زندهیاد عبدالرضا انصارى كه در پاریس درگذشت نیز از چهرههاى شاخص آن نسل از جوانان تحصیلكرده و آیندهنگر ایران بود كه فرهنگ سنتى گذشتگان خویش را با مهارتها و مدیریت مدرن زمان خود پیوند مى زد.…
یکبار دیگر جمهوری اسلامی در ایران و چین کمونیست در صدر فهرست رژیمهای سرکوبگر که روزنامهنگاران و افشاگران را زندانی و به قتل میرساند، قرار گرفتند.
اعدام روح الله زم افشاگر، درست ۴۸ ساعت قبل از انتشار لیست سیاه دشمنان آزادی بیان صورت گرفت.
@AmirTaheri4
اعدام روح الله زم افشاگر، درست ۴۸ ساعت قبل از انتشار لیست سیاه دشمنان آزادی بیان صورت گرفت.
@AmirTaheri4
با خارج شدن سودان از لیست کشورهای حامی تروریسم بینالمللی، فقط ۳ رژیم در این لیست باقی ماندهاند: جمهوری اسلامی در ایران، کره شمالی و سوریه.
رئیس مجلس اسلامی، سردار قالیباف، میگوید جمهوری اسلامی هرگز "مسیر مقاومت"، که رمز واژه ترور است، را رها نخواهد کرد.
@AmirTaheri4
رئیس مجلس اسلامی، سردار قالیباف، میگوید جمهوری اسلامی هرگز "مسیر مقاومت"، که رمز واژه ترور است، را رها نخواهد کرد.
@AmirTaheri4
یک روز پس از ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر نجات اردوغان در تلاش برای کودتای ۲۰۱۵ ، کیهان با انعکاس نظرات خامنهای میگوید، نجات دهنده اردوغان، سردار قاسم سلیمانی بود.
این مقاله میگوید: اردوغان به خوبی میداند که بدون سلیمانی امروز او اینجا نبود.
@AmirTaheri4
این مقاله میگوید: اردوغان به خوبی میداند که بدون سلیمانی امروز او اینجا نبود.
@AmirTaheri4
عراقچی، معاون وزیر امور خارجه اسلامی، در مسقط است به منظور بررسی احتمال میانجیگری عمان با دولت آینده بایدن در واشنگتن.
فراکسیون رئیسجمهور روحانی امیدوار است که دولت جدید ایالات متحده با مذاکرات مقدماتی مخفی موافقت کند.
#ترامپ پیشنهاد گفتگو داد، اما نه در خفا.
@AmirTaheri4
فراکسیون رئیسجمهور روحانی امیدوار است که دولت جدید ایالات متحده با مذاکرات مقدماتی مخفی موافقت کند.
#ترامپ پیشنهاد گفتگو داد، اما نه در خفا.
@AmirTaheri4
پس از ادعای جمهوری اسلامی که سردار درگذشته قاسم #سلیمانی، #اردوغان را از مرگ حتمی در تلاش برای کودتای ۲۰۱۶ نجات داد، #قطر ادعای خود را به عنوان ناجی رهبر ترکیه مطرح کرد.
امروز نوبت روسیه بود که ادعا کند #ولادیمیر_پوتین، اردوغان را نجات داد.
ناجی دیگر داریم؟ لطفا جلو بیاید.
@AmirTaheri4
امروز نوبت روسیه بود که ادعا کند #ولادیمیر_پوتین، اردوغان را نجات داد.
ناجی دیگر داریم؟ لطفا جلو بیاید.
@AmirTaheri4
رئیسجمهور روحانی امروز در کنفرانس مطبوعاتی، کابینه خود را به دلیل "دستاوردهای بزرگ و تحقق وعدههای ما" ستود.
او نمیگوید که کدام دستاوردها یا کدام وعدهها تحقق یافته است.
چنین لافهای گستاخانهای به پررویی زیادی نیاز دارد، حتی بیش از آنچه که آخوندها در آن استاد هستند.
@AmirTaheri4
او نمیگوید که کدام دستاوردها یا کدام وعدهها تحقق یافته است.
چنین لافهای گستاخانهای به پررویی زیادی نیاز دارد، حتی بیش از آنچه که آخوندها در آن استاد هستند.
@AmirTaheri4
سودان به دور از اسلامگرایی و ترور به دنیای متمدن بازگشت.
به بازارهای سرمایه برای سرمایهگذاری دسترسی پیدا میکند و بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، وام برای توسعه و خدمات اجتماعی تأمین میکنند
۳ دهه تسلیم در برابر یک ایدئولوژی بیمار، اقتصاد و ساختار اجتماعی سودان را متلاشی کرد.
@AmirTaheri4
به بازارهای سرمایه برای سرمایهگذاری دسترسی پیدا میکند و بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، وام برای توسعه و خدمات اجتماعی تأمین میکنند
۳ دهه تسلیم در برابر یک ایدئولوژی بیمار، اقتصاد و ساختار اجتماعی سودان را متلاشی کرد.
@AmirTaheri4
خبر خوب:
گفتگوهای به اصطلاح صلح با طالبان قطع شده است.
امیدواریم این تمرین خطرناک به پایان رسیده باشد.
با گروهی که میخواهند افغانستان را به آزمایشگاهی برای ایدئولوژی مرگبار خود تبدیل کنند، نمیتوان صلح کرد.
رئیس جمهور #ترامپ باید فوراً پایان این کار بیهوده را اعلام کند.
@AmirTaheri4
گفتگوهای به اصطلاح صلح با طالبان قطع شده است.
امیدواریم این تمرین خطرناک به پایان رسیده باشد.
با گروهی که میخواهند افغانستان را به آزمایشگاهی برای ایدئولوژی مرگبار خود تبدیل کنند، نمیتوان صلح کرد.
رئیس جمهور #ترامپ باید فوراً پایان این کار بیهوده را اعلام کند.
@AmirTaheri4
آخوندها ناامیدانه به دنبال خبر خوب
رسانههای اسلامی، تماس تلفنی ۴۰ دقیقهای ظریف با وزیر امورخارجه سوئد، لینده، را اقدام بزرگ دیپلماتیک جلوه میدهند.
ظریف میگوید آنها در مورد کمکهای بشردوستانه به افغانستان و یمن صحبت کردند.
به عبارت دیگر: هنوز کسی آماده گفتگو با ظریف است.
@AmirTaheri4
رسانههای اسلامی، تماس تلفنی ۴۰ دقیقهای ظریف با وزیر امورخارجه سوئد، لینده، را اقدام بزرگ دیپلماتیک جلوه میدهند.
ظریف میگوید آنها در مورد کمکهای بشردوستانه به افغانستان و یمن صحبت کردند.
به عبارت دیگر: هنوز کسی آماده گفتگو با ظریف است.
@AmirTaheri4
"مقام عظمی" خامنهای در سخنرانی امروز گفت گفتگو با ایالات متحده همیشه بی نتیجه بودهاست.
اما صریحاً گفتگوی تازه با "شیطان بزرگ" را منع نکرد.
گفت اگر بتوان تحریم ها را لغو کرد، تأخیر مجاز نیست.
آیا این یک روش پیچیده برای گفتن بله به "نرمش قهرمانانه" با #جو_بایدن است؟
@AmirTaheri4
اما صریحاً گفتگوی تازه با "شیطان بزرگ" را منع نکرد.
گفت اگر بتوان تحریم ها را لغو کرد، تأخیر مجاز نیست.
آیا این یک روش پیچیده برای گفتن بله به "نرمش قهرمانانه" با #جو_بایدن است؟
@AmirTaheri4
رجانیوزِ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رسانه.های دولتی تحت کنترل جناح رئیسجمهور #روحانی را به "سانسور و تحریف" سخنرانی امروز "مقام معظم" #خامنهای متهم میکند.
خوب، در سیستمی که سانسور و تحریف در آن قانون است، هیچ کس در برابر آنها مصون نیست.
@AmirTaheri4
خوب، در سیستمی که سانسور و تحریف در آن قانون است، هیچ کس در برابر آنها مصون نیست.
@AmirTaheri4
آژانس رسمی اسلامی ایرنا به وزیر دفاع اسرائیل بنی گانتز به دلیل دعوت بیشتر کشورهای عربی برای قبول عادی سازی روابط با اسرائیل حمله کرد.
میگوید: "خون هزاران فلسطینی و دیگر مسلمانان از دستان وی میچکد."
(با آخوندها ازصلح صحبت کنید به دندانهایتان لگد زده میشود)
@AmirTaheri4
میگوید: "خون هزاران فلسطینی و دیگر مسلمانان از دستان وی میچکد."
(با آخوندها ازصلح صحبت کنید به دندانهایتان لگد زده میشود)
@AmirTaheri4
رئیسجمهور حسن روحانی امروز: "دولت از تمام توانایی خود برای شکستن تحریمها استفاده خواهد کرد."
آیا این شامل تواناییِ دنبال مذاکره بودن برای پایان تحریمها میشود؟
یا شاید چنین توانایی در او وجود ندارد؟
خامنهای پیامِ مبهمِ معمول خود را برای مذاکرات داده است.
@AmirTaheri4
آیا این شامل تواناییِ دنبال مذاکره بودن برای پایان تحریمها میشود؟
یا شاید چنین توانایی در او وجود ندارد؟
خامنهای پیامِ مبهمِ معمول خود را برای مذاکرات داده است.
@AmirTaheri4
دکتر عبدالله زمریانی نفر شماره۲ افغانستان گفت"گفتگوی صلح"با طالبان در ۵ژانویه ۲۰۲۱ از سر گرفته میشود.
عمرانخان نخستوزیر پاکستان میگوید به موفقیت مذاکرات کمک میکند
به دلایلی، به نظر میرسد #ترامپ مشتاق استفاده از مذاکرات به عنوان پوشش خروج نیروهای آمریکایی است.
یک اشتباه بزرگ
@AmirTaheri4
عمرانخان نخستوزیر پاکستان میگوید به موفقیت مذاکرات کمک میکند
به دلایلی، به نظر میرسد #ترامپ مشتاق استفاده از مذاکرات به عنوان پوشش خروج نیروهای آمریکایی است.
یک اشتباه بزرگ
@AmirTaheri4
سایت رجانیوزِ سپاه به نامزد وزارت دفاع #جو_بایدن، ژنرال لوید آستین، به عنوان "جنگطلب اثبات شده" نامناسب برای این شغل حمله میکند.
میگوید سناتورهای "مترقی" دموکرات؛ الیزابت وارن، برنی سندرز، گیلیبراند و دیگران هنوز هم میتوانند نامزدی وی را در سنای آمریکا ملغی کنند.
@AmirTaheri4
میگوید سناتورهای "مترقی" دموکرات؛ الیزابت وارن، برنی سندرز، گیلیبراند و دیگران هنوز هم میتوانند نامزدی وی را در سنای آمریکا ملغی کنند.
@AmirTaheri4
کیهان آیت الله خامنهای امروز ادعا میکند "صهیونیستها از ترس در اسرائیل میلرزند"
دلیل آن؟ #حزب_الله لبنان میتواند هر روز ۴۰۰ موشک و راکت به اسرائیل شلیک کند. قدرت آتش حزب الله بیش از ۹۵ درصد ملتها است.
وای!
و با این حال، حتی یک گلوله هم شلیک نمیشود!
@AmirTaheri4
دلیل آن؟ #حزب_الله لبنان میتواند هر روز ۴۰۰ موشک و راکت به اسرائیل شلیک کند. قدرت آتش حزب الله بیش از ۹۵ درصد ملتها است.
وای!
و با این حال، حتی یک گلوله هم شلیک نمیشود!
@AmirTaheri4
به اصطلاح گروه هماهنگی جلسه "معامله هسته ای" (برجام) اوباما در اسکایپ به یک مسابقه برچسب اتهام زنی بین عباس عراقچی جمهوری اسلامی و معاونان وزیران انگلیس، آلمان و فرانسه با مقامات روسیه و چین تنزل میباید که میکوشند به آن نخندند!
نمایشی ننگین!
@AmirTaheri4
نمایشی ننگین!
@AmirTaheri4
⚡️اردوغان و خمینی؛ شباهتها و تفاوتها
رهبران تهران باید از خود بپرسند: چطور است که دو میلیون ایرانی آواره در ترکیه هستند، اما هیچ ترک آوارهای به ایران نیامده است؟
آیا رجب طیب اردوغان «خمینیِ ترکیه» است؟ این پرسشی است که هفته گذشته در یک سمینار در فضای مجازی در پاریس مطرح شد. تقریبا تمامی شرکتکنندگان به این پرسش پاسخ مثبت دادند. پاسخ من، اما، یک «نه» محتاطانه بود.
به گمان من مقایسه اردوغان با خمینی، قیاس معالفارق است. البته، هر دو رهبر برنامه سیاسی خود را با چاشنی اسلامی عرضه کردهاند. هر دو در خود بزرگبینی نیز، شبیه یکدیگرند. وجه مشترک دیگر هردو، بهرهگیری از یک گفتمان ضد خارجی است.
اما از این شباهتها که در هر حال کامل هم نیستند، که بگذریم، اردوغان و خمینی در دو سپهر سیاسی متضاد قرار دارند. نخست، اردوغان یک مهندس است با آموزش امروزی که در چارچوب یک نظام سیاسی کم و بیش مدرن و با رای مردم به قدرت رسیده است. خمینی از سوی دیگر هرگز از نظام آموزشی مدرن بهره نگرفت و هرگز در یک انتخابات آزاد و کثرتگرا شرکت نکرد. او خود را «امام» اعلام کرد و مدعی شد که حق دارد در همه زمینهها بیآنکه به هیچ مرجعی حساب پس بدهد، حرف آخر را بزند.
بسیاری از تحلیلگران، رژیمِ ساخته خمینی را یک «حکومت مذهبی» یا «تئوکراسی» به شمار میآورند. اما واقعیت این است که جمهوری اسلامی در ایران به هیچ وجه یک «تئوکراسی» به معنای علمی آن نیست. دولت واتیکان یک تئوکراسی است. دولت دالایی لاما در تبعید نیز، تئوکراسی به شمار میآید. برای توصیف جمهوری اسلامی یک واژه یونانی الاصل دیگر وجود دارد؛ کالوتیئوکراسی (Calotheocracy) که به معنای حکومت عمامهبهسران است. در جمهوری اسلامی، حکومت در دست روحانیت شیعی به صورت یک نهاد نیست، بلکه گروهی کوچک از عمامهبهسران با حمایت نظامیان و عوامل امنیتی خودساخته، قدرت را در دست دارند.
در ترکیه، برعکس، قدرت در تحلیل نهایی متعلق به مردم است که میتوانند در انتخابات، این یا آن حزب یا گروه را برای اعمال آن برگزینند. در جمهوری اسلامی، برعکس، خمینی از آغاز کلیه احزاب، حتی احزاب هوادار خودش مانند حزب جمهوری اسلامی، حزب جمهوری خلق مسلمان، نهضت آزادی، حزب توده، جبهه ملی، مجاهدین خلق، چریکهای فدایی خلق، حزب دمکرات کردستان و بسیار گروههای دیگر را ممنوع و سپس بیرحمانه سرکوب کرد. اردوغان تاکنون نخواسته و یا نتوانسته است که احزاب مخالف خود را نابود کند.
خمینی از مضامین اسلامی برای تضعیف ایران به عنوان یک ملت – دولت بهره گرفت. او همچنین با ایجاد نهادهای موازی مانند سپاه پاسداران در برابر ارتش و نیز محاکم آخوندی در برابر دادگاههای دادگستری، در واقع یک نظام کانگورویی بهوجود آورد که در آن یک دولت در شکم دولت دیگر پنهان است.
اردوغان، برعکس، از مضامین اسلامی برای تقویت ترکیه به عنوان یک ملت – دولت بهره میگیرد. در حالی که خمینی، ایران را چیزی جز محملی برای ایدئولوژی خود نمیخواست، اردوغان ایدئولوژی خود را در خدمت ترکیه قرار داده است. البته این به هیچوجه به معنای آن نیست که سیاست اردوغان، در میان مدت به سود ترکیه خواهد بود. مهم این است که اردوغان، بر خلاف خمینی، در پی نابودی ترکیه به عنوان یک ملت – دولت نیست.
«اردوغانیسم»، اگر بتوان از چنین اصطلاحی بهره گرفت، نمونههای مشابهی در زمانها و کشورهای دیگر داشته است. خوان پرون، در آرژانتین و ژنرال فرانکو در اسپانیا از دین کاتولیکی برای تقویت یک ملت – دولت بهره گرفتند. امروز ولادیمیر پوتین، با همکاری کلیسای ارتدکس، همین روش را در روسیه بهکار میبرد. در چنین الگویی، دین در خدمت دولت است در حالی که در تئوکراسی، دولت در خدمت دین است. در کالوتیئوکراسی مسلط بر ایران امروز، هم دین و هم دولت در خدمت یک الیگارشی است که پیرامون یک کیش شخصیت، دیروز خمینی و امروز آیت الله خامنهای، شکل گرفته است. در مناسبات خارجی، اردوغان به شیوه یک ملت – دولت عمل میکند – یعنی در جستجوی منافع اقتصادی، نفوذ سیاسی، امنیت و بهطور کلی دیگر عوامل قابل اندازهگیری است. نظام خمینیگرا اما، در جستجوی تحمیل ایدئولوژی خود، بهویژه کیش شخصیت بر دیگران است و کمتر توجهی به منافع قابل اندازهگیری یک ملت – دولت ندارد.
کالوتیئوکراسی مسلط بر ایران در چهار دهه گذشته رقمی نزدیک به سه تریلیون دلار درآمد نفتی داشته است؛ اما اقتصاد ایران، امروز و با احتساب قدرت خرید، یک سوم اقتصاد ایران در سال ۱۹۸۰ میلادی است.
اردوغان، برعکس، طراح یک جهش اقتصادی بیسابقه بوده است. در ۲۰ سال گذشته حجم اقتصاد ملی ترکیه دست کم سه برابر شده است. سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ترکیه در ۲۰۱۹ میلادی نزدیک به ۱۵۰ میلیارد دلار بود. در حالی که این رقم در ایران، به ادعای حجت الاسلام حسن روحانی، رئیس جمهوری، در حدود سه میلیارد دلار است.
@AmirTaheri4
رهبران تهران باید از خود بپرسند: چطور است که دو میلیون ایرانی آواره در ترکیه هستند، اما هیچ ترک آوارهای به ایران نیامده است؟
آیا رجب طیب اردوغان «خمینیِ ترکیه» است؟ این پرسشی است که هفته گذشته در یک سمینار در فضای مجازی در پاریس مطرح شد. تقریبا تمامی شرکتکنندگان به این پرسش پاسخ مثبت دادند. پاسخ من، اما، یک «نه» محتاطانه بود.
به گمان من مقایسه اردوغان با خمینی، قیاس معالفارق است. البته، هر دو رهبر برنامه سیاسی خود را با چاشنی اسلامی عرضه کردهاند. هر دو در خود بزرگبینی نیز، شبیه یکدیگرند. وجه مشترک دیگر هردو، بهرهگیری از یک گفتمان ضد خارجی است.
اما از این شباهتها که در هر حال کامل هم نیستند، که بگذریم، اردوغان و خمینی در دو سپهر سیاسی متضاد قرار دارند. نخست، اردوغان یک مهندس است با آموزش امروزی که در چارچوب یک نظام سیاسی کم و بیش مدرن و با رای مردم به قدرت رسیده است. خمینی از سوی دیگر هرگز از نظام آموزشی مدرن بهره نگرفت و هرگز در یک انتخابات آزاد و کثرتگرا شرکت نکرد. او خود را «امام» اعلام کرد و مدعی شد که حق دارد در همه زمینهها بیآنکه به هیچ مرجعی حساب پس بدهد، حرف آخر را بزند.
بسیاری از تحلیلگران، رژیمِ ساخته خمینی را یک «حکومت مذهبی» یا «تئوکراسی» به شمار میآورند. اما واقعیت این است که جمهوری اسلامی در ایران به هیچ وجه یک «تئوکراسی» به معنای علمی آن نیست. دولت واتیکان یک تئوکراسی است. دولت دالایی لاما در تبعید نیز، تئوکراسی به شمار میآید. برای توصیف جمهوری اسلامی یک واژه یونانی الاصل دیگر وجود دارد؛ کالوتیئوکراسی (Calotheocracy) که به معنای حکومت عمامهبهسران است. در جمهوری اسلامی، حکومت در دست روحانیت شیعی به صورت یک نهاد نیست، بلکه گروهی کوچک از عمامهبهسران با حمایت نظامیان و عوامل امنیتی خودساخته، قدرت را در دست دارند.
در ترکیه، برعکس، قدرت در تحلیل نهایی متعلق به مردم است که میتوانند در انتخابات، این یا آن حزب یا گروه را برای اعمال آن برگزینند. در جمهوری اسلامی، برعکس، خمینی از آغاز کلیه احزاب، حتی احزاب هوادار خودش مانند حزب جمهوری اسلامی، حزب جمهوری خلق مسلمان، نهضت آزادی، حزب توده، جبهه ملی، مجاهدین خلق، چریکهای فدایی خلق، حزب دمکرات کردستان و بسیار گروههای دیگر را ممنوع و سپس بیرحمانه سرکوب کرد. اردوغان تاکنون نخواسته و یا نتوانسته است که احزاب مخالف خود را نابود کند.
خمینی از مضامین اسلامی برای تضعیف ایران به عنوان یک ملت – دولت بهره گرفت. او همچنین با ایجاد نهادهای موازی مانند سپاه پاسداران در برابر ارتش و نیز محاکم آخوندی در برابر دادگاههای دادگستری، در واقع یک نظام کانگورویی بهوجود آورد که در آن یک دولت در شکم دولت دیگر پنهان است.
اردوغان، برعکس، از مضامین اسلامی برای تقویت ترکیه به عنوان یک ملت – دولت بهره میگیرد. در حالی که خمینی، ایران را چیزی جز محملی برای ایدئولوژی خود نمیخواست، اردوغان ایدئولوژی خود را در خدمت ترکیه قرار داده است. البته این به هیچوجه به معنای آن نیست که سیاست اردوغان، در میان مدت به سود ترکیه خواهد بود. مهم این است که اردوغان، بر خلاف خمینی، در پی نابودی ترکیه به عنوان یک ملت – دولت نیست.
«اردوغانیسم»، اگر بتوان از چنین اصطلاحی بهره گرفت، نمونههای مشابهی در زمانها و کشورهای دیگر داشته است. خوان پرون، در آرژانتین و ژنرال فرانکو در اسپانیا از دین کاتولیکی برای تقویت یک ملت – دولت بهره گرفتند. امروز ولادیمیر پوتین، با همکاری کلیسای ارتدکس، همین روش را در روسیه بهکار میبرد. در چنین الگویی، دین در خدمت دولت است در حالی که در تئوکراسی، دولت در خدمت دین است. در کالوتیئوکراسی مسلط بر ایران امروز، هم دین و هم دولت در خدمت یک الیگارشی است که پیرامون یک کیش شخصیت، دیروز خمینی و امروز آیت الله خامنهای، شکل گرفته است. در مناسبات خارجی، اردوغان به شیوه یک ملت – دولت عمل میکند – یعنی در جستجوی منافع اقتصادی، نفوذ سیاسی، امنیت و بهطور کلی دیگر عوامل قابل اندازهگیری است. نظام خمینیگرا اما، در جستجوی تحمیل ایدئولوژی خود، بهویژه کیش شخصیت بر دیگران است و کمتر توجهی به منافع قابل اندازهگیری یک ملت – دولت ندارد.
کالوتیئوکراسی مسلط بر ایران در چهار دهه گذشته رقمی نزدیک به سه تریلیون دلار درآمد نفتی داشته است؛ اما اقتصاد ایران، امروز و با احتساب قدرت خرید، یک سوم اقتصاد ایران در سال ۱۹۸۰ میلادی است.
اردوغان، برعکس، طراح یک جهش اقتصادی بیسابقه بوده است. در ۲۰ سال گذشته حجم اقتصاد ملی ترکیه دست کم سه برابر شده است. سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ترکیه در ۲۰۱۹ میلادی نزدیک به ۱۵۰ میلیارد دلار بود. در حالی که این رقم در ایران، به ادعای حجت الاسلام حسن روحانی، رئیس جمهوری، در حدود سه میلیارد دلار است.
@AmirTaheri4
Telegraph
اردوغان و خمینی؛ شباهتها و تفاوتها
اردوغان و خمینی؛ شباهتها و تفاوتها رهبران تهران باید از خود بپرسند: چطور است که دو میلیون ایرانی آواره در ترکیه هستند، اما هیچ ترک آوارهای به ایران نیامده است؟ جمعه ۲۸ آذر ۱۳۹۹ برابر با ۱۸ دِسامبر ۲۰۲۰