Amir Taheri امیر طاهری

حاج قاسم» و شیشه عطر اسطوره‌ای چگونه می‌توان «کلاف سردرگم» میراث سلیمانی را با حداقل خسارت باز کرد؟ در حالی که سر و صدای ناشی از کشتن سرلشکر قاسم سلیمانی اندک اندک فروکش می‌کند، مسئله مهمی که پیش از این حادثه مطرح بود و هنوز هم مطرح است، شایسته توجه بیشتری…

در دوران ریاست جمهوری حجت‌الاسلام محمد خاتمی، قدرت و بودجه بیشتری به این سپاه اختصاص یافت و عملا اداره سیاست جمهوری اسلامی را در بخش مهم خاورمیانه به عهده گرفت.
هنگامی که فیلم این جریانات را در ذهن خود به نمایش در می‌آوریم، به خوبی می‌بینیم که سلیمانی همواره سوار موجی شده است که تحولات شاید اجتناب‌ناپذیر یک انقلاب راه گم کرده، دیکته می‌کند. به عبارت دیگر، سلیمانی مبتکر خطاهای سیاسی بزرگ جمهوری اسلامی در منطقه نبود، بلکه مجری استراتژی کودکانه‌ای بود که به‌ناچار آن خطاها را به وجود می‌آورد.
روزنامه کیهان، که ظاهرا بازگوکننده نظرات آیت‌الله علی خامنه‌ای، «رهبر جمهوری اسلامی» است، در سرمقاله خود به مناسبت کشته شدن یا «شهادت» سلیمانی می‌نویسد:«دنیا حق دارد بپرسد او کیست که از کشمیر و هند و افغانستان و پاکستان و ایران تا ترکیه و عراق و سوریه و لبنان و یمن و حتی آفریقا و اروپا و آمریکا، دلباخته‌اش شده‌اند؟»
پرسش خوبی است؛ حتی اگر این تصور که تمامی مناطق ذکر شده کسانی «دلباخته» سلیمانی هستند، درست نباشد.
نکته جالب اینجاست که هیچ یک از صدها سخنرانی و مقاله در رثای سلیمانی در جمهوری اسلامی، کوششی برای ترسیم او به صورت یک فرمانده نظامی جدی و موفق دیده نمی‌شود. ما می‌شنویم که او «داعش» را از صحنه پاک کرد، اما کسی نمی‌گوید که او کی، کجا و چگونه این کار را کرد. آیا ادعای ائتلاف ۲۷ کشور، به رهبری آمریکا، که خود را نابود کننده داعش می‌داند، دروغ محض است؟ آیا ارتش عراق در شکست داعش نقشی نداشت؟ آیا کُردهای سوریه و عراق فقط برای هورا کشیدن برای «حاج قاسم» به رقه، موصل و کرکوک و ده‌ها شهر و روستای دیگر حمله بردند؟ آیا «حاج قاسم»، حتی به عنوان توریست، به موصل و رقه رفته است؟
در تمامی سخنرانی‌ها، فقط یک بار، آن هم از زبان آیت‌الله علوی بروجردی در قم، از جزئیات یک نبرد که «حاج قاسم» در آن ظاهرا نقش تعیین کننده داشته است، می‌شنویم. آیت‌الله می‌گوید که «سردار سلیمانی» ۳۰ هزار شیعه عراقی مقیم شهر آمرلی را از کشتار حتمی نجات داد. اما آیا او در نبردهایی که سه ماه طول کشید، آن هم بین نبردهای عراقی و داعشی‌ها که شهر را محاصره کرده بودند، حضور داشت؟ سلیمانی استاد روابط عمومی و تبلیغ برای خود بود و هر جا می‌رفت، یک سری «سلفی» از خود می‌گرفت و در فضای مجازی پخش می‌کرد. بدین سان، باید انتظار داشت که «سلفی»های زیادی از او در حال فرماندهی نیروهای متعدد وجود داشته باشد.
آیت‌الله خامنه‌ای در مرثیه سه هزار کلمه‌ای خود برای «حاج قاسم»، از همه خصایص راستین یا خیالی‌ او سخن می‌گوید، بی آن که حتی یک کلمه درباره دستاوردهای نظامی او، حتی در یک نبرد، با ذکر محل و تاریخ مشخص، بر زبان آورد.
خامنه‌ای می‌گوید:«او شجاعت و تدبیرش را برای خدا خرج می‌کرد»، و می‌افزاید:«او فرماندهی جنگاور و مسلط برعرصه نظامی بود، اما در میدان جنگ نیز حدود شرعی را کاملا رعایت می‌کرد.»
بسیار خوب! اما آیا لازم نیست از حداقل یک «میدان جنگ» یاد شود؟ کسانی که کوروش بزرگ را به خاطر نبوغ نظامی‌اش می‌ستایند، از فرماندهی او در «نبرد بابل» یاد می‌کنند. جولیوس سزار، با اشاره به نبرد علیه ورسن‌ٓتوریکوس، فرمانده و متحدکننده ساکنان منطقه «گل»ها، تجلیل می‌شود. علی ابن ابیطالب به عنوان فاتح خیبر ستایش می‌شود. ناپلئون بناپارت، ستاره نبرد استرلیتز قلمداد می‌گردد.
تردیدی نیست که در بررسی یک «اسطوره»، نمی‌توان توقع داشت که واقعیات در مرکز صحنه قرار گیرند. آنچه امروز شاهد آنیم، یک «اسطوره‌سازی» پیرامون شخصیت قاسم سلیمانی است که در یک بررسی غیر‌احساساتی، به صورت فرماندهی متوسط از نظر نظامی، استادی در روابط عمومی و تبلیغ برای خویش، و سیاستمداری زرنگ که موفق شده بود در نبرد قدرت در تهران با همه جناح‌ها رابطه برقرار کند، ظاهر خواهد شد. کسی نمی‌خواهد بخیل باشد. هر انقلابی، به‌ویژه انقلاب‌های شکست خورده، نیازمند «اسطوره» است. یادآوری سابقه دردناک «حاج قاسم» در جریان جنگ ایران و عراق، به‌ویژه سه شکست فاجعه‌بار برای ایران در نبردهای جنوب باختری خوزستان که سلیمانی جوان در آن‌ها نقش فرماندهی داشت، مانع شکل گرفتن و پر باد شدن بادکنک «اسطوره‌»اش نخواهد شد.
تجلیل‌گران از «حاج قاسم»، نقش او را در نوسازی پاره‌ای از حرم‌های شیعیان در عراق و سوریه، به‌حق، ستوده‌اند. یک تجلیل‌گر به تفصیل از کمک‌های او برای بازسازی روستای زادگاهش در نزدیکی کرمان، سخن گفته است. یک تجلیل‌گر دیگر، «حاج قاسم» را به صورت «یک شیشه عطر» توصیف می‌کند که شکستن آن، یعنی «شهادت سردار»، به سود همه بشریت است؛ زیرا «بوی خوش آن فضا را پر می‌کند.» نامه‌های متعددی که «حاج قاسم» به دوستان و آشنایانش نوشته است، همواره حاوی ابراز علاقه او به «کسب شهادت» است.

@AmirTaheri4

👍79😁8🎉1

3.23K viewsedited 19:46