Arteshban
4.61K subscribers
19.1K photos
1.85K videos
50 files
397 links
کانال ارتشبان؛ انتشار اخبار دفاعی-امنیتی روز و تحلیل مسائل نظامی و تاریخی.


🚫 مسئولیت کامنت‌ها بر عهده نگارنده آن‌ها است 🚫
Download Telegram
IRIAF F-4D , 1st TAB , Tehran

ماجرای F-4D در ایران
#علیرضا_نبی

ایران در سال 1968-69 سفارش 32 عدد جنگنده F-4D را تسلیم ایالات متحده کرد .

تحویل فانتوم های D تا سال 1971 ادامه داشت و این 32 فروند موجب شد نیروی هوایی ایران وارد عرصه جدیدی شود .

در بین فانتوم های مدل D ، تعدادی ارتقا پیدا کردند و در اختیار ایران قرار گرفتند .

*********************************************

 ارتقا های خاص ، تحت نام پروژه <بازيگر صلح> بر روی فانتوم های اعمال شد .

در سال 1357 هشت فروند از F-4D های نیروی هوایی تحت برنامه بازیگر صلح به جستوجوگر های IRST Housing به همراه RHAW پیشرفته و جدید و همچنین هدف گذار لیزری AN/AVQ-9 ملقب به Zot Box گردیدند،که به این فانتومها توانایی استفاده از بمبهای هدایت لیزری از جمله GBU-10 Paveway I را می دادند.

 پس از انقلاب نیروی هوایی 20 کیت بمبهای هدایت تلویزیونی GBU-8 و GBU-9از ایالات متحده دریافت میکند ،تقریبا همهء کیتهای GBU-8 پس از جنگ باقی میمانند.. طی پروژه ای تصمیم بر ساخت بمب هدایت تلویزیونی جدید توسط نیروی هوایی تحت نام قدر گرفته میشود .

 طی این پروژه بیش از 10 بمب Mk-84 بوسیلهء کیتهای هدایت اپتیکالی GBU-8 به بمبهای مجهز به موشک میشوند موتور این بمبها موتور موشک ضدهوایی هاک بود که در آن زمان هنوز تعداد زیادی از آنها باقیمانده بود .

نام این بمب GBU-67/B قدر نام داشت و از سلاح معدود فانتوم دی های ارتقا یافته باقیمانده از جنگ ایران و عراق بود .

قبل از انقلاب هشت فروند از هشت فروند خاص به همراه تعدادی دیگر از فانتوم های مدل D در پایگاه هفتم شکاری شیراز مستقر شدند .

*********************************************

اما روی 4 فروند دیگر از فانتوم های مدل D ارتقایی صورت پذیرفت  که ان ها را خاص ترین فانتوم ها در ایران میدانند و معتقدند که یکی از باارزش ترین دارایی های ارتش ایران بودند

ان فانتوم ها دارای سیستم AN/ARN-92 معروف به LORAN بودند ، این فانتوم ها رجیستر استاندارد ایران را حمل نمیکردند .

مستشاران امریکایی این ارتقا را در پایگاه یکم انجام دادند ، امریکایی ها معتقد بودند دو تن از افسرانشان که از مسئولان این پروژه بودند بعد از انقلاب در ایران دستگیر شدند .

این فانتوم ها در انتهای کمر خود ، دارای انتن Towel Rail بودند . سیستم ECM این فانتوم ها از نوع AN/ALQ-87 بود .

دو فروند اخر لوران فانتوم ، مجهز به APS-107A RHAW بودند .

*********************************************

شماره دهی فانتوم های مدل D ;

پس از تحویل نخستین سری فانتوم ها که از مدل D بودند، سازمان دهی و سامان دهی فانتوم ها در پایگاه های مختلف شکاری شروع شد. فانتوم های مدل D با شماره سریال های 67-14869 - 3-601 تا 68-6919 - 3-632 مشخص شدند. تا سال 1353، فانتوم های مدل D که هنوز در خدمت بودند دوباره سریال دهی شدند. اینبار شماره سریال ها از 665-3 شروع و به 691-3 خاتمه می یافت.

گفته می شود که یک فروند فانتوم D و یک فروند فانتوم مدل E وجود دارد که هر دو دارای شماره سریال 668-3 هستند.

*********************************************

در جنگ تحمیلی ، تلفات فانتوم های D نسبت به تعدادشان به شدت بالا بود و تقریبا تلفات سنگینی دادند بنابر این به پشت خط مقدم برگردانده شدند .

بعد از منحل شدن اسکادران F-4D پایگاه شیراز ، انچه که از فانتوم های دیزل ( اصطلاح عامیانه برای F-4D )
پایگاه یکم و هفتم باقی مانده بود ، به پایگاه ضعیف چابهار فرستاده شدند و اسکادران 101 را تشکیل دادند .

طی پروژه ای که به پروژه <شهید دوران> معروف بود ، فانتوم های چابهار به همراه فانتوم های مدل E پایگاه نهم بندرعباس ارتقای الکترونیکی پیدا کردند .

بهسازی های جالبی روی فانتوم های D صورت گرفت که یکی از ان ها تعویض کنترل اتش ان بود که تقریبا جان تازه ای به فانتوم D ایران بخشید .

کهن سال ترین فانتوم های عملیاتی جهان دیزل فانتوم های ایران با تقریبا 50 سال سن هستند.
 
باکمال احترام و ادب؛
علیرضا نبی
#arteshban
#ارتشبان
@arteshbannews
1
جنگنده خاص F-4D Loran در عربستان سعودی ؛ 1978

#علیرضا_نبی

#arteshban
#ارتشبان
@arteshbannews
1
پرسنل فنی و خلبان های عراقی در حال اموزش پرواز و نگهداری جنگنده سوپر اتاندارد در فرانسه ، تابستان 1983 #ارتشبان #arteshban #علیرضا_نبی
👎1
Iraqi Super-Etendard

سوپر اتاندارد ، جنگنده پر ماجرا !
#علیرضا_نبی
در 1982 ؛ عراق در تلاش برای خریدن جنگنده ای بود که حرفی در برابر جنگنده های ایرانی داشته باشد و بتوان از ان استفاده گسترده کرد .

عراق با فرانسه وارد مذاکره شد و درخواست خرید جنگنده میراژ F-1 از نوع EQ از فرانسه کرد .

فرانسه موافقت کرد ولی اقدامی انجام داد که تعجب هر فرد نظامی و استراتژیست را بر می انگیزد .

فرانسه ذکر کرد که خط تولید میراژ F-1 فی الواقع جا ندارد ولی میتوان به جای میراژ برای مدت محدودی به عراق جنگنده ضد کشتی داسو-برگه Super-Etendard قرض داد .

البته شایان ذکر است که خود عراقی ها هم تمایلات قبلی از خود برای اجاره نشان داده بودند .

عراق از این موافقت دولت فرانسه بسیار خوشحال شد زیرا میتوانست به وسیله سوپر اتاندارد ضربات مهلکی به شاهرگ اقتصاد ایران یعنی نفت وارد کند .

سوپر اتاندارد هایی که عراق اجاره کرد دو ویژگی بسیار موثر در حملات به کشتی های نفت کش ایرانی داشت :

1-سوپر اتاندارد های عراق ، نسخه استاندارد نیروی دریایی فرانسه بود که برتری های الکترونیکی نسبت به سوپر اتاندارد های سایر کشور ها مانند ارژانتین داشت که در نبرد این برتری ها نمایان میشود .
2-حمل موشک مرگبار Exocet که نه تنها در زمان خود بلکه فی الواقع هم از ان در خیلی از کشور ها استفاده میشود .

سر انجام در تابستان سال 1983 تیم فنی 30 نفره از طرف عراق عازم فرانسه شد تا مهارت های نگهداری سوپر اتاندارد ها را فرا بگیرند .

در 7 اکتبر 1983 ، عملیات شکر ( Sugar ) صورت گرفت . 5 تن از خلبانان فرانسوی به همراه 5 سوپر اتاندارد به شماره های (65 ، 66 ، 67 ، 68 ، 69 ) و 2 عدد داسو فالکن ( احتمالا 20 ) راهی عراق شدند .

جنگنده ها در دو مرحله در جریان سفرششان به عراق ابتدا بر روی ناو هواپیمابر فوش که از لبنان باز می گشت فرود امدند و سپس بار دیگر بر روی ناو کلمنسو نشستند .

بالاخره جنگنده های اجاره ای عراقی در پایگاه هوایی ( القریه ) فرود امدند . نیروی هوایی عراق برای سوپر اتاندارد ها اسکادران 81 را تشکیل داد .

بر خلاف مسئله ای که بر ما و ذهن ما غالب میکنند ، از 5 تن خلبان فرانسوی که حامل جنگنده ها بودند تنها 1 نفر باقی ماند که به عنوان مربی در عراق باقی ماند و خلبانان عراقی سوپر اتاندارد ها را به پرواز در می اوردند .
سوپر اتاندارد های فرانسوی در پایگاه القریه ، 1983 #ارتشبان #علیرضا_نبی #arteshban
Iraqi Super-Etendard

سوپر اتاندارد ، جنگنده پر ماجرا !
#علیرضا_نبی
قسمت دوم

عراق همراه سوپر اتاندارد ها 20 موشک AM-39 Exocet دریافت کرد که بعدا سفارش دریافت اگزوست بیشتر هم شد .

در زمان اموزش عراقی ها در فرانسه ، ستوان Feuilloy مسئول اموزش عراقی ها بود ، این ستوان که از اسکادران 81F نیروی دریایی فرانسه بود نه تنها بر مکانیک های عراقی نظارت میکرد بلکه بر اموزش خلبان ها نیز ناظر بود و گمان میرود وارد عراق هم شده باشد .

عراقی ها اولین ضربه را توسط سوپر اتاندارد ، به نفتکش یونانی Filikon زدند که غرق نشد ولی اسیب جدی دید و نتوانست به سفر خود ادامه دهد و همین برای عراقی ها کفایت میکرد .

از شکار های دیگر سوپر اتاندارد میتوان به نفتکش Heyang Ilho کره جنوبی اشاره کرد که نفتکش کره ای غرق شد .

عراقی ها در مجموع 51 حمله انجام دادند که تعداد نسبتا چشمگیری بود ولی یکی از جالب ترین عملیات های اتاندارد ها ، حمله به نیروگاه اتمی بوشهر بود !

سوپر اتاندارد های عراقی اولین تلاش را برای از بین بردن راکتور بوشهر انجام دادند و بار ها و بار ها این تلاش توسط جنگنده های دیگر تکرار شد . ماجرا بدین صورت است :

عراق در روز 23 بهمن سال 1363 نخستین تلاش رزمی واقعی خود را برای انهدام اولین نیروگاه هسته ای ایران یعنی نیروگاه بوشهر به کار بست .

 به طرز جالب و تعجب برانگیزی هواپیمای مورد انتخاب فرماندهان نیروی هوایی عراق برای این حمله پر خطر دو فروند سوپر اتاندارد بود هر پرنده مسلح به یک تیر اگزوسه از پایگاه هوایی شعیبه به اسمان برخواستند  و به طور مخفیانه به محدوده اسمان ایران نزدیک شدند.

با وجود اغاز عملیات زمینی نیروهای ایرانی در جبهه جنوب که نتیجه ان تعدد و فراوانی رهگیر های هوایی نیروی هوایی ارتش ایران در مناطق حساس بود. فرستادن دو جنگنده زیر صوت و بسیار ارزشمند سوپر اتاندارد برای این ماموریت خطر پذیر سوال برانگیزی بود که البته فرماندهان ارشد نیروی هوایی عراق قبول کرده بودند.

اوضاع بر طبق پیش بینی و امید خلبانان عراقی پیش نرفت و به زودی رهگیر های ایران متوجه نزدیک شدن دو مهاجم شدند. عملیات رهگیری اغاز شده و رادار زمینی به هر دو سوپر اتندارد ورود تامکت های ایرانی را به منطقه گزارش دادند. خلبان عراقی سوپر اتندارد شماره دو بلافاصله متغیر های پروازی مورد نیاز برای پرتاب اگزوسه را فراهم نمود و موشک را روانه هدف کرد .

اما رهبر دسته که میدانست اگزوسه با وجود برد بالا مرد این فاصله و این مسافت زیاد تا نیروگاه نیست فارغ از پرتاب اگزوسه و گردش به عقب شماره دو اش خطر به چنگ تامکت افتادن را قبول و به مسیر خود را ادامه داد .

نزدیک شدن بیش از این به فضای بوشهر یعنی خودکشی بنابراین رهبر دسته به محض وارد شدن به لبه برد پروازی موشکش جنگنده را در موقعیت مناسب قرار داد اگزوسه را پرتاب نمود و بدون معطلی در ارتفاع پایین گردش شدیدی به طرف بصره نمود .
ستوان انصاری ( لباس سبز ) در زمان اموزش سوپر اتاندارد در جمع پرسنل عراقی در فرانسه ، تابستان 1983 #ارتشبان #علیرضا_نبی #arteshban
Iraqi Super-Etendard

سوپر اتاندارد ؛ جنگنده پر ماجرا !
#علیرضا_نبی
قسمت سوم

همانطور که همه میدانیم ، هیچ جنگنده ای نیست که شکار نشود ، سوپر اتاندارد های در اختیار عراق هم با این قاعده و قانون بیگانه نبودند .

انچه که از 5 فروند سوپر اتاندارد باقی ماند ، تنها 2 یا 3 فروند بود ! اما با این حال هیچ مرجعی در شرح و نحوه از بین رفتن ان 2 یا 3 فروند اتفاق نظر ندارند ولی انچه که بعضی منابع فرانسوی ادعا میکنند چنین است :

1-در 2 اوریل 1984 توسط F-4E و Aim-7

2-در 7 اوت 1984 توسط F-14A

3-در 14 ژانویه 1985

در مورد شکار 2 اوریل ، 2 نظر وجود دارد :

1-سوپر اتانداردی که شکار شد ، در یک ماموریت هارد لندینگ داشته است و نقص داشته است ، در یک ماموریت بر فراز خلیج در حین لانچ موشک اگزوست به او اخطار داده می شود که جنگنده ای در شرف نزدیک شدن هست و در حین گردش به سمت راست و فرار شکار شد .
 خلبانش ستوان ( کمال حسین کاظم الانصاری ) فارغ التحصیل از دوره 29 دانشگاه نیروی هوایی عراق ؛ بوده است ( عراقی ها نیز به هلاکت رسیدن ستوان انصاری را تایید کرده اند )

2-سوپر اتاندارد شماره 67 نیروی دریایی فرانسه ، هارد لندینگ سختی تجربه کرده است ولی به کشورش برگشته است و شکار نشده است .
 
با تمام اتفاقات و شکار ها و افتخارات سوپر اتاندارد ها در عراق ، سر انجام در فوریه 1985 ، با شروع تحویل جنگنده های Mirage F-1 که قابلیت لانچ اگزوست را دارا بودند ، سوپر اتاندارد ها به زادگاه مادری شان برگشتند و به سازمان رزم فرانسه بازگردانده شدند .

پرسنل فنی و خلبانان سوپر اتاندارد ، به خاطر اشنایی با جنگنده میراژ و سیستم هایش به گردان های میراژ پیوستند .

اسکادران 81 منحل نشد و تبدیل به اسکادران جنگنده Mirage F-1 شد و ماموریت اصلی ان حملات دقیق به مواضع دشمن بود .

پایان
با کمال احترام و ادب
علیرضا نبی
( استفاده از مطلب به هر نحوی ازاد است ولی ممنون میشویم نام بنده و ارتشبان را در انتهای متن بنویسید )
یا حق...
👍1
برای دیدن قسمت اول سوپر اتاندارد های عراقی میتوانید به هشتگ #علیرضا_نبی بروید و مطلب را به طور کامل مطالعه کنید .
Capitan Al-Shamrani & F-15C behind him , Dhahran air base

2 شکار در کمتر از یک دقیقه با F-15 !
#علیرضا_نبی

در 24 ژانویه 1991 در خلال عملیات طوفان صحرا ، هواپیمای E-3 ایالات متحده که در حال گشت زنی بود ، هشدار داد که 3 هواپیمای عراقی در حال نزدیک شدن به 2 کشتی انگلیسی هستند ، کشتی ها نیز این خبر را تایید کردند .

چندی نگذشت که خبر دادند که هواپیماها از نوع میراژ هستند و هر کدام حامل موشک اگزوست هستند ، اگزوست یعنی پایان کشتی ها !

فورا از پایگاه ظهران عربستان یک فروند جنگنده F-15C به خلبانی سروان( عاید الشمرانی ) از اسکادران 13 به پرواز در امد .

میراژ ها از شمال وارد فضای عربستان شده بودند و به سمت کشتی ها در خلیج فارس میرفتند ، الشمرانی باید خود را قبل از اینکه میراژ ها به محدوده لانچ اگزوست برسند ، ان ها را شکار میکرد .

شمرانی توانست خود را بر فراز خلیج فارس به ان ها برساند ، شمرانی اولین میراژ را با موشک کوتاه برد Aim-9 مورد هدف قرار داد ، بعد از 30 ثانیه دومین را هم با Aim-9 مورد هدف قرار داد .

میراژ سومی گریبان گیر شوک انفجار هم رزم خود شد و به اب بر خورد کرد ؛ و کشتی های انگلیسی و ستوان الشمرانی صحیح و سالم ماندند .

این شکار نه تنها رکوردی در نیروی هوایی عربستان ، بلکه در کارنامه رزمی جنگنده F-15 هم ثبت شد .

پ.ن : به اشتراک گذاشتن این مطلب تنها و تنها و تنها جنبه تاریخی دارد و به ملاحظات سیاسی ربطی ندارد .
👍1