This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
:شفای بیماری یا ایمان خالصانه به خرافات؟
نقش شواهد، جمعیت، و درد و رنج در پذیرش باورها
در این ویدیو (از چند سال پیش) مردی را می‌بینیم که به داشتن دستان شفابخش معروف شده است و البته بخشی از «درمان» او با لمس کردن و یا سیلی‌زدن به صورت مراجعان انجام می‌شود. صحنه ممکن است در نگاه اول فقط عجیب یا حتی خنده‌دار به‌نظر برسد، اما این‌جا سوال‌هایی جدی وجود دارد:
یک - آیا می‌توان این فرد را قانع کرد تا اثربخشی روش خود را با استفاده از آمار و محاسبات ریاضی به آزمون بگذارد؟
دو - آیا رواج شایعات و افزایش باورمندان به چیزی، در تحکیم ایمان سایرین به آن چیز موثر است، با این که شواهد آن چیز را رد می‌کنند؟
سه - چرا بعضی افراد پس از چنین تجربه‌هایی واقعا متقاعد می‌شوند که درمان موثر بوده است؟
چهار - چرا هر از گاهی چنین افرادی میان مردم محبوبیت می‌یابند؟ آیا بعضی انسان ها از نظر روانی و احساسی نیاز دارد به نوعی از سحر و جادو باور داشته باشد؟
پنج - آیا به کسی که بعد از دریافت چنین درمانی حالش بهتر می‌شود می‌توان گفت بعضی بیماری‌ها خودبه‌خود بهتر می‌شوند، بعضی علایم دوره‌ای هستند، بعضی دردها با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند؟
شش - آیا خرافه‌پرسیتی همیشه آشکار است یا ممکن است در پس باورهایی با ظاهری بسیار قانع کننده ارائه شود که هزاران نفر نیز به آن صادقانه و خالصانه ایمان و اعتماد دارند؟
هفت - آیا میان کتک زدن و درد کشیدن، از جمله ضربه زدن بر سر یا بدن خود یا دیگران، و تعمیق ایمان به یک باور یا فرقه رابطه وجود دارد؟
هشت - چرا نظر شخصی برای بسیاری از مردم از آمار و پژوهش قانع‌کننده‌تر است؟
نه - آیا ممکن است خرافه فقط در باورهای دیگران آشکار باشد و در باورهای خود ما لباس «سنت» یا «ایمان» پوشیده باشد؟
هر از چندی تصاویری از ایمان خالصانه گروهی از مردم به چیزی منتشر می‌شود که ممکن است از دید ما بسیار خرافی یا عجیب باشد. هر گروهی از باورمندان ممکن است باورهای گروه دیگر را خیلی عجیب یا آشکارا خرافی بپندارند، در حالی که همان باورها برای آن گروه دیگر کاملا عادی یا حتی بدیهی به نظر می‌رسد - این می‌تواند در مورد خود ما هم صادق باشد.
#ایمان #باور #خرافه #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
نقش شواهد، جمعیت، و درد و رنج در پذیرش باورها
در این ویدیو (از چند سال پیش) مردی را می‌بینیم که به داشتن دستان شفابخش معروف شده است و البته بخشی از «درمان» او با لمس کردن و یا سیلی‌زدن به صورت مراجعان انجام می‌شود. صحنه ممکن است در نگاه اول فقط عجیب یا حتی خنده‌دار به‌نظر برسد، اما این‌جا سوال‌هایی جدی وجود دارد:
یک - آیا می‌توان این فرد را قانع کرد تا اثربخشی روش خود را با استفاده از آمار و محاسبات ریاضی به آزمون بگذارد؟
دو - آیا رواج شایعات و افزایش باورمندان به چیزی، در تحکیم ایمان سایرین به آن چیز موثر است، با این که شواهد آن چیز را رد می‌کنند؟
سه - چرا بعضی افراد پس از چنین تجربه‌هایی واقعا متقاعد می‌شوند که درمان موثر بوده است؟
چهار - چرا هر از گاهی چنین افرادی میان مردم محبوبیت می‌یابند؟ آیا بعضی انسان ها از نظر روانی و احساسی نیاز دارد به نوعی از سحر و جادو باور داشته باشد؟
پنج - آیا به کسی که بعد از دریافت چنین درمانی حالش بهتر می‌شود می‌توان گفت بعضی بیماری‌ها خودبه‌خود بهتر می‌شوند، بعضی علایم دوره‌ای هستند، بعضی دردها با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند؟
شش - آیا خرافه‌پرسیتی همیشه آشکار است یا ممکن است در پس باورهایی با ظاهری بسیار قانع کننده ارائه شود که هزاران نفر نیز به آن صادقانه و خالصانه ایمان و اعتماد دارند؟
هفت - آیا میان کتک زدن و درد کشیدن، از جمله ضربه زدن بر سر یا بدن خود یا دیگران، و تعمیق ایمان به یک باور یا فرقه رابطه وجود دارد؟
هشت - چرا نظر شخصی برای بسیاری از مردم از آمار و پژوهش قانع‌کننده‌تر است؟
نه - آیا ممکن است خرافه فقط در باورهای دیگران آشکار باشد و در باورهای خود ما لباس «سنت» یا «ایمان» پوشیده باشد؟
هر از چندی تصاویری از ایمان خالصانه گروهی از مردم به چیزی منتشر می‌شود که ممکن است از دید ما بسیار خرافی یا عجیب باشد. هر گروهی از باورمندان ممکن است باورهای گروه دیگر را خیلی عجیب یا آشکارا خرافی بپندارند، در حالی که همان باورها برای آن گروه دیگر کاملا عادی یا حتی بدیهی به نظر می‌رسد - این می‌تواند در مورد خود ما هم صادق باشد.
#ایمان #باور #خرافه #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤3👏1🥴1
ادعا و باور، دو سوی یک معامله
چرا رهبر فرابشری به جامعه پذیرنده نیاز دارد؟
آدام گالینسکی و همکارانش در مقاله‌ای در Psychological Science (۲۰۰۶) نشان دادند حتی حس قدرت موقت و آزمایشگاهی، توانایی افراد را در دیدن موقعیت از چشم دیگران کم می‌کند.
داچر کلتنر، روان‌شناس دانشگاه برکلی، در «پارادوکس قدرت» (۲۰۱۶) همین روند را توصیف می‌کند: قدرت، همان همدلی‌ای را که به کسب آن کمک کرده بود، به‌تدریج می‌فرساید.
این یافته‌ها درباره‌ی افراد عادی است و روان‌شناسان معمولا از تشخیص بیماری روانی حاکمان و رهبران از راه دور پرهیز می‌کنند.
اما ادعای برتری مطلق فقط به گوینده‌اش وابسته نیست.
ایان کرشاو، مورخ بریتانیایی، در «اسطوره هیتلر» (۱۹۸۷) نشان داد تصویر رهبر فرابشری در آلمان نازی تنها محصول تبلیغات از بالا نبود. بخشی از جامعه نیز آماده بود این تصویر را بپذیرد و بازتاب دهد. ادعا و باور، هم‌زمان یکدیگر را تقویت می‌کردند.
هانا آرنت در «آیشمان در اورشلیم» (۱۹۶۳) از «نیندیشیدن» (Thoughtlessness) نوشت: ناتوانی در اینکه فرد خود را جای دیگری بگذارد و کار خود را از بیرون بسنجد. او این را درباره مجریان می‌گفت، اما چارچوبی به دست می‌دهد برای فهم اینکه چرا پرسش‌نکردن، زمینه ادعاهای بزرگ را آماده می‌کند.
نمونه روشن آن امپراتور ژاپن است. در سنت رسمی پیش از ۱۹۴۵، امپراتور فرزند الهه خورشید و «خدای زنده» (آراهیتوگامی) شمرده می‌شد. در ۱ ژانویه ۱۹۴۶، هیروهیتو در فرمانی، که به «اعلامیه انسانیت» شهرت یافت، تصریح کرد پیوند او با مردم بر «تصور نادرست الوهیت امپراتور» استوار نیست.
مورخان تاکید می‌کنند این فرمان در بستر اشغال متفقین صادر شد. جایگاهی که قرن‌ها قطعی می‌نمود، تنها با یک متن رسمی کنار رفت.
ادعای برتری مطلق، چه در شکل «اسطوره رهبر» و چه در شکل «الوهیتِ رسمی»، همواره دو سر داشته: یک، گوینده‌ای که مدعی بود و دو، شنونده‌ای که نمی‌پرسید و باور داشت.
#باور #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چرا رهبر فرابشری به جامعه پذیرنده نیاز دارد؟
آدام گالینسکی و همکارانش در مقاله‌ای در Psychological Science (۲۰۰۶) نشان دادند حتی حس قدرت موقت و آزمایشگاهی، توانایی افراد را در دیدن موقعیت از چشم دیگران کم می‌کند.
داچر کلتنر، روان‌شناس دانشگاه برکلی، در «پارادوکس قدرت» (۲۰۱۶) همین روند را توصیف می‌کند: قدرت، همان همدلی‌ای را که به کسب آن کمک کرده بود، به‌تدریج می‌فرساید.
این یافته‌ها درباره‌ی افراد عادی است و روان‌شناسان معمولا از تشخیص بیماری روانی حاکمان و رهبران از راه دور پرهیز می‌کنند.
اما ادعای برتری مطلق فقط به گوینده‌اش وابسته نیست.
ایان کرشاو، مورخ بریتانیایی، در «اسطوره هیتلر» (۱۹۸۷) نشان داد تصویر رهبر فرابشری در آلمان نازی تنها محصول تبلیغات از بالا نبود. بخشی از جامعه نیز آماده بود این تصویر را بپذیرد و بازتاب دهد. ادعا و باور، هم‌زمان یکدیگر را تقویت می‌کردند.
هانا آرنت در «آیشمان در اورشلیم» (۱۹۶۳) از «نیندیشیدن» (Thoughtlessness) نوشت: ناتوانی در اینکه فرد خود را جای دیگری بگذارد و کار خود را از بیرون بسنجد. او این را درباره مجریان می‌گفت، اما چارچوبی به دست می‌دهد برای فهم اینکه چرا پرسش‌نکردن، زمینه ادعاهای بزرگ را آماده می‌کند.
نمونه روشن آن امپراتور ژاپن است. در سنت رسمی پیش از ۱۹۴۵، امپراتور فرزند الهه خورشید و «خدای زنده» (آراهیتوگامی) شمرده می‌شد. در ۱ ژانویه ۱۹۴۶، هیروهیتو در فرمانی، که به «اعلامیه انسانیت» شهرت یافت، تصریح کرد پیوند او با مردم بر «تصور نادرست الوهیت امپراتور» استوار نیست.
مورخان تاکید می‌کنند این فرمان در بستر اشغال متفقین صادر شد. جایگاهی که قرن‌ها قطعی می‌نمود، تنها با یک متن رسمی کنار رفت.
ادعای برتری مطلق، چه در شکل «اسطوره رهبر» و چه در شکل «الوهیتِ رسمی»، همواره دو سر داشته: یک، گوینده‌ای که مدعی بود و دو، شنونده‌ای که نمی‌پرسید و باور داشت.
#باور #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤6👍1
Forwarded from گفت‌وشنود
۹ نوامبر در تاریخ آلمان و جهان تنها یک روز نیست؛ آیینهای است از تاریکی و روشنایی انسان.
در چنین روزی در سال ۱۹۳۸، Kristallnacht «شب شیشه‌های شکسته» رقم خورد؛ شبی که در آن، شیشه‌های فرو ریخته مغازه‌ها و کنیسه‌های یهودیان، انعکاس فروپاشی انسانیت در برابر نفرت بود.
شعله‌هایی که آن شب در آسمان شهرهای آلمان زبانه کشیدند، نشانه آغاز فاجعه‌ای شدند که به هولوکاست انجامید — فاجعه‌ای که در آن، بیش از شش میلیون انسان تنها به جرم «دیگری بودن» نابود شدند.
امروز، آلمان با آگاهی از گذشته خود، این روز را نه برای ماندن در اندوه، بلکه برای بیداری وجدان جمعی گرامی می‌دارد.
در مدارس، میدان‌ها و یادمان‌ها، نام قربانیان خوانده می‌شود تا صدای خاموش‌شان بار دیگر در دل جامعه طنین‌اندازد. این یادآوری، پاسخی است به فراموشی؛ پاسخی است به خطر بازگشت نفرت در چهره‌ای تازه.
یهودی‌ستیزی، نژادپرستی، اسلام‌هراسی یا هر شکل دیگری از تبعیض، ریشه‌ای مشترک دارند: ناتوانی در دیدن انسان در چهره دیگری. تجربه آلمان به ما می‌آموزد که تمدن، تنها با فناوری یا فرهنگ ساخته نمی‌شود، بلکه با رواداری، همدلی و مسئولیت اخلاقی در برابر «دیگری» است که معنا می‌یابد.
۹ نوامبر یادآور آن است که حافظه جمعی اگر به فراموشی سپرده شود، تاریخ تکرار می‌شود.
و اگر به یاد آوریم، می‌توانیم جهانی بنا کنیم که در آن هیچ انسانی از ترس نام و نژاد خود پنهان نشود. این روز، دعوتی است برای دفاع از کرامت انسان — برای آن‌که هرگز اجازه ندهیم شیشه‌های شکسته دوباره چهره انسان را بخراشد.
#هولوکاست #شب_شیشه_های_شکسته #Kristallnacht
#رواداری #دیگری_ستیزی #یهودستیزی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
۹ نوامبر در تاریخ آلمان و جهان تنها یک روز نیست؛ آیینهای است از تاریکی و روشنایی انسان.
در چنین روزی در سال ۱۹۳۸، Kristallnacht «شب شیشه‌های شکسته» رقم خورد؛ شبی که در آن، شیشه‌های فرو ریخته مغازه‌ها و کنیسه‌های یهودیان، انعکاس فروپاشی انسانیت در برابر نفرت بود.
شعله‌هایی که آن شب در آسمان شهرهای آلمان زبانه کشیدند، نشانه آغاز فاجعه‌ای شدند که به هولوکاست انجامید — فاجعه‌ای که در آن، بیش از شش میلیون انسان تنها به جرم «دیگری بودن» نابود شدند.
امروز، آلمان با آگاهی از گذشته خود، این روز را نه برای ماندن در اندوه، بلکه برای بیداری وجدان جمعی گرامی می‌دارد.
در مدارس، میدان‌ها و یادمان‌ها، نام قربانیان خوانده می‌شود تا صدای خاموش‌شان بار دیگر در دل جامعه طنین‌اندازد. این یادآوری، پاسخی است به فراموشی؛ پاسخی است به خطر بازگشت نفرت در چهره‌ای تازه.
یهودی‌ستیزی، نژادپرستی، اسلام‌هراسی یا هر شکل دیگری از تبعیض، ریشه‌ای مشترک دارند: ناتوانی در دیدن انسان در چهره دیگری. تجربه آلمان به ما می‌آموزد که تمدن، تنها با فناوری یا فرهنگ ساخته نمی‌شود، بلکه با رواداری، همدلی و مسئولیت اخلاقی در برابر «دیگری» است که معنا می‌یابد.
۹ نوامبر یادآور آن است که حافظه جمعی اگر به فراموشی سپرده شود، تاریخ تکرار می‌شود.
و اگر به یاد آوریم، می‌توانیم جهانی بنا کنیم که در آن هیچ انسانی از ترس نام و نژاد خود پنهان نشود. این روز، دعوتی است برای دفاع از کرامت انسان — برای آن‌که هرگز اجازه ندهیم شیشه‌های شکسته دوباره چهره انسان را بخراشد.
#هولوکاست #شب_شیشه_های_شکسته #Kristallnacht
#رواداری #دیگری_ستیزی #یهودستیزی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍6🏆2👎1
محمدتقی مصباح یزدی، ۱۳۷۲
«مادام که نبرد میان حق و باطل جریان دارد، طرفداران حق ... می‌توانند پیروان باطل را اسیر و برده سازند. این بردگی به صلاح بردگان و مصلحت امت اسلامی است، و این موضع اسلام کاملا قابل دفاع و توجیه عقلانی است.»
روح‌الله خمینی، ۱۳۶۳
«کشتن کافر به صلاح خودش است...اگر فاسد را بگیرند و به قتل برسانند به صلاح خودش است، برای اینکه اگر زنده بماند فساد زیادتر می‌کند و عذابش بیشتر می‌شود».
مفهوم «صلاح» در اندیشه نظام ولایت فقیه چیست؟
#فقه #دین #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
محمدتقی مصباح یزدی، ۱۳۷۲
«مادام که نبرد میان حق و باطل جریان دارد، طرفداران حق ... می‌توانند پیروان باطل را اسیر و برده سازند. این بردگی به صلاح بردگان و مصلحت امت اسلامی است، و این موضع اسلام کاملا قابل دفاع و توجیه عقلانی است.»
روح‌الله خمینی، ۱۳۶۳
«کشتن کافر به صلاح خودش است...اگر فاسد را بگیرند و به قتل برسانند به صلاح خودش است، برای اینکه اگر زنده بماند فساد زیادتر می‌کند و عذابش بیشتر می‌شود».
مفهوم «صلاح» در اندیشه نظام ولایت فقیه چیست؟
#فقه #دین #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
🤮8🤡4😁1
چرا «منجی» همیشه آشناست؟
کهن‌الگوها و ناخودآگاه جمعی
کارل گوستاو یونگ، روان‌پزشک سوئیسی، استدلال کرد زیر لایه تجربه شخصی، لایه‌ای مشترک میان انسان‌ها وجود دارد: «ناخودآگاه جمعی». این لایه از کهن‌الگوهایی مثل مادر، قهرمان، سایه و پدر ساخته شده که در اسطوره‌ها و آیینهای فرهنگ‌های دور از هم تکرار می‌شوند.
زیگموند فروید در «روان‌شناسی جمعی و تحلیل من» (۱۹۲۱) از زاویه‌ای نزدیک نوشته بود که افراد در گروه، رهبر را جای «پدر» می‌نشانند و با او پیوندی عاطفی و وابسته می‌سازند. البته باید دقت داشت که، هر دو چارچوب تفسیری‌اند و آزمون تجربی قطعی ندارند؛ پس نتیجه‌شان «خوانشی ممکن» است، نه حکمی اثبات‌شده.
حال با این عینک می‌توان ساختار رهبری در جمهوری اسلامی را هم نگریست. «ولایت» در فقه شیعه به معنای سرپرستی است و «ولی» کسی است که امور دیگران را برعهده می‌گیرد. اصل ۵ قانون اساسی، «ولایت امر و امامت امت» را در دوران غیبت به فقیه عادل می‌سپارد و لقب رسمی رهبر «ولی‌امر» است.
خمینی این نظریه را در درس‌های نجف (۱۹۷۰) صورت‌بندی کرد و پیروانش او را «امام» خواندند، عنوانی که در شیعه دوازده‌امامی پیش‌تر برای دوازده امام معصوم به‌کار می‌رفت.
سعید امیر ارجمند در «عمامه به جای تاج» (۱۹۸۸) برپایی این رهبری را با مفهوم «کاریزما»ی وبر تحلیل کرده است. منتقدانی چون محسن کدیور هم درباره بار معنایی «ولایت» و نسبتی که میان شهروند و ولی می‌سازد بحث کرده‌اند.
نمونه‌ی مستند آن نامه‌ی ۱۶ دی ۱۳۶۶ خمینی به علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، است. او نوشت حکومت از احکام اولیه اسلام است و می‌تواند به‌اقتضای مصلحت، حتی نماز و روزه و حج را موقتا تعطیل کند.
در خوانش کهن‌الگویی، این همان قلمرو بی‌مرز مرجعیتی است که تصویر «پدر مقتدر» را می‌سازد.
شاید پرسش اصلی این نباشد که کهن‌الگو درست است یا نه، بلکه این باشد که چرا برخی ساختارها، پیش از آن‌که در قانون نوشته شوند، در تصور ما جا باز کرده‌اند.
#یونگ #کهن_الگو #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
کهن‌الگوها و ناخودآگاه جمعی
کارل گوستاو یونگ، روان‌پزشک سوئیسی، استدلال کرد زیر لایه تجربه شخصی، لایه‌ای مشترک میان انسان‌ها وجود دارد: «ناخودآگاه جمعی». این لایه از کهن‌الگوهایی مثل مادر، قهرمان، سایه و پدر ساخته شده که در اسطوره‌ها و آیینهای فرهنگ‌های دور از هم تکرار می‌شوند.
زیگموند فروید در «روان‌شناسی جمعی و تحلیل من» (۱۹۲۱) از زاویه‌ای نزدیک نوشته بود که افراد در گروه، رهبر را جای «پدر» می‌نشانند و با او پیوندی عاطفی و وابسته می‌سازند. البته باید دقت داشت که، هر دو چارچوب تفسیری‌اند و آزمون تجربی قطعی ندارند؛ پس نتیجه‌شان «خوانشی ممکن» است، نه حکمی اثبات‌شده.
حال با این عینک می‌توان ساختار رهبری در جمهوری اسلامی را هم نگریست. «ولایت» در فقه شیعه به معنای سرپرستی است و «ولی» کسی است که امور دیگران را برعهده می‌گیرد. اصل ۵ قانون اساسی، «ولایت امر و امامت امت» را در دوران غیبت به فقیه عادل می‌سپارد و لقب رسمی رهبر «ولی‌امر» است.
خمینی این نظریه را در درس‌های نجف (۱۹۷۰) صورت‌بندی کرد و پیروانش او را «امام» خواندند، عنوانی که در شیعه دوازده‌امامی پیش‌تر برای دوازده امام معصوم به‌کار می‌رفت.
سعید امیر ارجمند در «عمامه به جای تاج» (۱۹۸۸) برپایی این رهبری را با مفهوم «کاریزما»ی وبر تحلیل کرده است. منتقدانی چون محسن کدیور هم درباره بار معنایی «ولایت» و نسبتی که میان شهروند و ولی می‌سازد بحث کرده‌اند.
نمونه‌ی مستند آن نامه‌ی ۱۶ دی ۱۳۶۶ خمینی به علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، است. او نوشت حکومت از احکام اولیه اسلام است و می‌تواند به‌اقتضای مصلحت، حتی نماز و روزه و حج را موقتا تعطیل کند.
در خوانش کهن‌الگویی، این همان قلمرو بی‌مرز مرجعیتی است که تصویر «پدر مقتدر» را می‌سازد.
شاید پرسش اصلی این نباشد که کهن‌الگو درست است یا نه، بلکه این باشد که چرا برخی ساختارها، پیش از آن‌که در قانون نوشته شوند، در تصور ما جا باز کرده‌اند.
#یونگ #کهن_الگو #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍7❤2👎2🤔1
دیواری که همه فکر می‌کردند ابدی است
۱۳ اوت ۱۹۶۱. مردم برلین صبح از خواب بیدار شدند و دیدند سیم‌خاردار و بتن، شهرشان را دو نیم کرده است. دیوار برلین ۲۸ سال ایستاد، حدود ۱۵۵ کیلومتر دور برلین غربی کشیده شد و برج‌های مراقبت و دستور شلیک به فراریان داشت. شمار قربانیان مرز را پژوهشگران بسته به تعریف، از ۱۳۰ تا بیش از ۱۴۰ نفر و برخی بیشتر برآورد می‌کنند.
برای نسلی از آلمان شرقی، این دیوار فقط بتن نبود؛ سقف دنیا بود.
بسیاری باور داشتند همیشه همین‌طور می‌ماند.
جامعه‌ای که از خبرچین‌های استازی می‌ترسید، حرف واقعی‌اش را در جمع نمی‌زد و هر کس خیال می‌کرد بقیه راضی‌اند یا دست‌کم تسلیم.
بعد در ۱۹۸۹ همه‌چیز در چند ماه جابه‌جا شد.
در تابستان، هزاران نفر از راه مجارستان که مرزش را باز کرده بود، گریختند.
از سپتامبر همان سال، دوشنبه‌ها بعد از دعا در کلیسای نیکولای لایپزیگ، جمعیت به خیابان آمد: چند هزار نفر، بعد ده‌ها هزار. در ۹ اکتبر حدود ۷۰ هزار نفر راه افتادند و نیروهای امنیتی، برخلاف انتظار، شلیک نکردند.
شعارها از «ما مردم هستیم» (Wir sind das Volk) شروع شد.
دو هفته بعد از جشن‌های رسمی چهلمین سال حکومت، رهبر حزب برکنار شد. و شب ۹ نوامبر، در پی اظهارات گیج‌کننده یک سخنگوی حزب درباره مقررات سفر، مردم به گذرگاه‌ها هجوم بردند و مرزبانان راه را باز کردند.
دیواری که ۲۸ سال ایستاده بود، عملاً در یک شب معنایش را از دست داد.
نکتهٔ شگفت‌انگیز این بود که تقریباً هیچ‌کس پیش‌بینی‌اش نکرده بود.
جامعه‌شناسی به نام تیمور کوران بعدها نوشت چنین انقلاب‌هایی «پیش‌بینی‌ناپذیرند» چون ترجیحات واقعی مردم پنهان است: هر کس فقط وقتی جرئت می‌کند حرف بزند که ببیند دیگران هم آمده‌اند. نخستین قدم‌ها، هرچند کوچک، سد ترس را برای بقیه ترک می‌دهند.
تاریخ این را نمی‌گوید که تغییر آسان است یا قطعی. می‌گوید خاموشیِ یک جامعه همیشه نشانه پذیرش نیست؛ گاهی انبوه نگفته‌هایی است که منتظر یک نشانه مشترک‌اند.
چه چیزی لازم است تا هر کس بفهمد تنها نیست؟
#دیوار_برلین
@Dialogue1402
۱۳ اوت ۱۹۶۱. مردم برلین صبح از خواب بیدار شدند و دیدند سیم‌خاردار و بتن، شهرشان را دو نیم کرده است. دیوار برلین ۲۸ سال ایستاد، حدود ۱۵۵ کیلومتر دور برلین غربی کشیده شد و برج‌های مراقبت و دستور شلیک به فراریان داشت. شمار قربانیان مرز را پژوهشگران بسته به تعریف، از ۱۳۰ تا بیش از ۱۴۰ نفر و برخی بیشتر برآورد می‌کنند.
برای نسلی از آلمان شرقی، این دیوار فقط بتن نبود؛ سقف دنیا بود.
بسیاری باور داشتند همیشه همین‌طور می‌ماند.
جامعه‌ای که از خبرچین‌های استازی می‌ترسید، حرف واقعی‌اش را در جمع نمی‌زد و هر کس خیال می‌کرد بقیه راضی‌اند یا دست‌کم تسلیم.
بعد در ۱۹۸۹ همه‌چیز در چند ماه جابه‌جا شد.
در تابستان، هزاران نفر از راه مجارستان که مرزش را باز کرده بود، گریختند.
از سپتامبر همان سال، دوشنبه‌ها بعد از دعا در کلیسای نیکولای لایپزیگ، جمعیت به خیابان آمد: چند هزار نفر، بعد ده‌ها هزار. در ۹ اکتبر حدود ۷۰ هزار نفر راه افتادند و نیروهای امنیتی، برخلاف انتظار، شلیک نکردند.
شعارها از «ما مردم هستیم» (Wir sind das Volk) شروع شد.
دو هفته بعد از جشن‌های رسمی چهلمین سال حکومت، رهبر حزب برکنار شد. و شب ۹ نوامبر، در پی اظهارات گیج‌کننده یک سخنگوی حزب درباره مقررات سفر، مردم به گذرگاه‌ها هجوم بردند و مرزبانان راه را باز کردند.
دیواری که ۲۸ سال ایستاده بود، عملاً در یک شب معنایش را از دست داد.
نکتهٔ شگفت‌انگیز این بود که تقریباً هیچ‌کس پیش‌بینی‌اش نکرده بود.
جامعه‌شناسی به نام تیمور کوران بعدها نوشت چنین انقلاب‌هایی «پیش‌بینی‌ناپذیرند» چون ترجیحات واقعی مردم پنهان است: هر کس فقط وقتی جرئت می‌کند حرف بزند که ببیند دیگران هم آمده‌اند. نخستین قدم‌ها، هرچند کوچک، سد ترس را برای بقیه ترک می‌دهند.
تاریخ این را نمی‌گوید که تغییر آسان است یا قطعی. می‌گوید خاموشیِ یک جامعه همیشه نشانه پذیرش نیست؛ گاهی انبوه نگفته‌هایی است که منتظر یک نشانه مشترک‌اند.
چه چیزی لازم است تا هر کس بفهمد تنها نیست؟
#دیوار_برلین
@Dialogue1402
👌4👍1
جاستین بارت
پژوهشگری که خودش مومن است، اما دلیل باور را در مغز می‌جوید
تصور کنید روان‌شناسی که هر روز درباره ریشه‌های شناختی باور به خدا پژوهش می‌کند، خودش یک مومن مسیحی باشد. جاستین بارت دقیقا چنین جایگاهی دارد: یکی از چهره‌های اصلی علوم شناختی دین که یافته‌هایش در بحث‌های خداناباوران هم مرتب نقل می‌شود.
🔹 بارت کیست؟
جاستین ال. بارت روان‌شناس شناختی و رشدی آمریکایی است. دکترایش را در روان‌شناسی رشد از دانشگاه کورنل گرفت، سال‌ها در دانشگاه آکسفورد در حوزه انسان‌شناسی شناختی و تکاملی پژوهش کرد، و بعدها در موسسه الهیات فولر در کالیفرنیا به تدریس روان‌شناسی پرداخت.
🔹 سهم او در علوم شناختی دین
بارت اصطلاح HADD، «سامانه فرابرانگیخته تشخیص عامل»، را در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۰ مطرح کرد. ایده این بود که مغز ما به نشانه‌های مبهم، مثل صدایی در تاریکی، زود و بیش از حد لازم نیت و عامل نسبت می‌دهد. این اصطلاح از پایه‌های اصلی توضیح شناختی باور به موجودات فراطبیعی شد.
🔹 آزمایش مشهور درباره «خدای روی کاغذ»
در پژوهشی با فرانک کیل (۱۹۹۶)، شرکت‌کنندگان در پرسشنامه خدا را همه‌جاحاضر و بی‌محدودیت توصیف کردند. اما وقتی از آن‌ها خواسته شد داستانی درباره خدا را بازگو کنند، خدا را مثل موجودی می‌دیدند که ابتدا یک کار را تمام می‌کند و بعد سراغ کار بعدی می‌رود. این یافته مبنای مفهوم «درستی الهیاتی» شد: شکاف میان آنچه می‌گوییم باور داریم و آنچه ذهن در لحظه واقعی پردازش می‌کند.
🔹 کتاب‌های مهم
Why Would Anyone Believe in God?
(۲۰۰۴) مقدمه‌ای خوانا بر این رشته است.
کتاب دیگر او
Born Believers
(۲۰۱۲) استدلال می‌کند کودکان از همان ابتدا آمادگی شناختی برای باور به موجودات فراطبیعی دارند.
🔹 دیدگاه خاص او
بارت معتقد است توضیح شناختی چرایی باور، به‌خودی‌خود نه درستی دین را اثبات می‌کند و نه نادرستی‌اش را. به باور او، اگر خدایی وجود داشته باشد، می‌توانسته ذهن انسان را طوری شکل داده باشد که باور به او طبیعی باشد.
📌 نکته پایانی:
پژوهش بارت یادآور می‌شود که پرسش «چرا باور داریم؟» و پرسش «آیا باورمان درست است؟» دو پرسش جداگانه‌اند؛ تمایزی که در بحث‌های عمومی درباره دین کمتر رعایت می‌شود.
#باور #ایمان #علوم_شناختی_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
پژوهشگری که خودش مومن است، اما دلیل باور را در مغز می‌جوید
تصور کنید روان‌شناسی که هر روز درباره ریشه‌های شناختی باور به خدا پژوهش می‌کند، خودش یک مومن مسیحی باشد. جاستین بارت دقیقا چنین جایگاهی دارد: یکی از چهره‌های اصلی علوم شناختی دین که یافته‌هایش در بحث‌های خداناباوران هم مرتب نقل می‌شود.
🔹 بارت کیست؟
جاستین ال. بارت روان‌شناس شناختی و رشدی آمریکایی است. دکترایش را در روان‌شناسی رشد از دانشگاه کورنل گرفت، سال‌ها در دانشگاه آکسفورد در حوزه انسان‌شناسی شناختی و تکاملی پژوهش کرد، و بعدها در موسسه الهیات فولر در کالیفرنیا به تدریس روان‌شناسی پرداخت.
🔹 سهم او در علوم شناختی دین
بارت اصطلاح HADD، «سامانه فرابرانگیخته تشخیص عامل»، را در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۰ مطرح کرد. ایده این بود که مغز ما به نشانه‌های مبهم، مثل صدایی در تاریکی، زود و بیش از حد لازم نیت و عامل نسبت می‌دهد. این اصطلاح از پایه‌های اصلی توضیح شناختی باور به موجودات فراطبیعی شد.
🔹 آزمایش مشهور درباره «خدای روی کاغذ»
در پژوهشی با فرانک کیل (۱۹۹۶)، شرکت‌کنندگان در پرسشنامه خدا را همه‌جاحاضر و بی‌محدودیت توصیف کردند. اما وقتی از آن‌ها خواسته شد داستانی درباره خدا را بازگو کنند، خدا را مثل موجودی می‌دیدند که ابتدا یک کار را تمام می‌کند و بعد سراغ کار بعدی می‌رود. این یافته مبنای مفهوم «درستی الهیاتی» شد: شکاف میان آنچه می‌گوییم باور داریم و آنچه ذهن در لحظه واقعی پردازش می‌کند.
🔹 کتاب‌های مهم
Why Would Anyone Believe in God?
(۲۰۰۴) مقدمه‌ای خوانا بر این رشته است.
کتاب دیگر او
Born Believers
(۲۰۱۲) استدلال می‌کند کودکان از همان ابتدا آمادگی شناختی برای باور به موجودات فراطبیعی دارند.
🔹 دیدگاه خاص او
بارت معتقد است توضیح شناختی چرایی باور، به‌خودی‌خود نه درستی دین را اثبات می‌کند و نه نادرستی‌اش را. به باور او، اگر خدایی وجود داشته باشد، می‌توانسته ذهن انسان را طوری شکل داده باشد که باور به او طبیعی باشد.
📌 نکته پایانی:
پژوهش بارت یادآور می‌شود که پرسش «چرا باور داریم؟» و پرسش «آیا باورمان درست است؟» دو پرسش جداگانه‌اند؛ تمایزی که در بحث‌های عمومی درباره دین کمتر رعایت می‌شود.
#باور #ایمان #علوم_شناختی_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤2🏆1