گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
علی دشتی
روح دیرآمده تمرد و عصیان


▪️فراز و فرود اندیشه
علی دشتی چهره‌ای برجسته در تاریخ معاصر ایران است که نامش با آزادی بیان، روزنامه‌نگاری و نقد دین گره خورده است. او که به واسطه کتاب جنجالی «بیست و سه سال» شناخته می‌شود، مسیر فکری پرفراز و نشیبی را طی کرد. از جوانی در محیط مذهبی کربلا تا رسیدن به جایگاه یک منتقد ساختارشکن، زندگی او بازتابی از تحولات فکری و سیاسی جامعه ایران است که در طول دهه‌ها تغییرات بنیادینی را تجربه کرد.

▪️نطق تمرد
چرخش مواضع سیاسی
در سال ۱۳۲۳، دشتی در مجلس شورای ملی با انتقاد شدید از احمد کسروی، او را به «روح تمرد و عصیان» علیه مذهب رسمی کشور متهم کرد. با این حال، سال‌ها بعد، او کتاب «بیست و سه سال» را نوشت که به نقد اسلام پرداخت. این تضاد آشکار نشان می‌دهد که دشتی با تغییر فضای سیاسی کشور، از مدافع سرسخت سنت‌های مذهبی به منتقدی جسور تبدیل شد که دیگر حاضر به سکوت نبود.

▪️تولد و خاستگاه‌های مذهبی
علی دشتی در سال ۱۲۷۶ شمسی در کربلا، مرکز مذهبی شیعیان، در خانواده‌ای با پیشینه دینی به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی او در حوزه‌های علمیه، سنگ‌بنای جهان‌بینی او را شکل داد. اگرچه او بعدها از این فضا فاصله گرفت. تسلط او بر زبان‌های عربی و فارسی و پیوند عمیق با ادبیات کلاسیک، بستر لازم را برای فعالیت‌های پژوهشی و نگارش آثار ادبی در دوران بلوغ فکری‌اش فراهم کرد.

▪️روزنامه‌نگاری و حبسیه نویسی
دشتی فعالیت‌های مطبوعاتی‌اش را با انتشار روزنامه «شفق سرخ» آغاز کرد و بستری برای نویسندگان مطرح فراهم نمود. کتاب «ایام محبس» او، نه تنها یکی از نخستین نمونه‌های «حبسیه» در ایران مدرن است، بلکه به وضوح نشان‌دهنده دفاع اولیه او از اسلام به عنوان منجی بشریت است. این اثر در کنار فعالیت‌های ژورنالیستی‌اش، نشان می‌دهد که او چگونه در آغاز راه، دیدگاهی متفاوت نسبت به مذهب داشت.

▪️پژوهش ادبی و بازخوانی میراث
بخش قابل‌توجهی از کارنامه دشتی را پژوهش‌های ادبی تشکیل می‌دهد. آثار او درباره حافظ، سعدی، خیام، صائب و ناصرخسرو، گواهی بر تلاش او برای رهاسازی ادبیات کلاسیک از کلیشه‌های رایج است. به عقیده سعیدی سیرجانی، دشتی موفق شد با رویکردهایی نو، این شاعران بزرگ را دوباره به نسل جوان بشناساند و به میراث کهن پارسی، جانی تازه در دنیای مدرن ببخشد.

▪️گذار از باور تا نقد رادیکال
تحول فکری دشتی از یک مدافع مذهب به منتقد اسلام‌گرایی، حرکتی تدریجی بود. با وجود مواضع دفاعی‌اش از تشیع پس از تبعید رضاشاه، او به مرور متوجه مخاطرات اسلام رادیکال شد. این درک عمیق از خطرات ایدئولوژی‌های افراطی، او را به سمت نقد مبانی دینی سوق داد، تغییری که در نهایت منجر به خلق آثاری شد که پایه‌های فکری او را به چالش کشید و وی را به نماد تفکر انتقادی تبدیل کرد.

▪️«بیست و سه سال»؛ اثر جنجالی
شناخته‌شده‌ترین و بحث‌برانگیزترین اثر علی دشتی، کتاب «بیست و سه سال» است که به نقد شخصیت پیامبر اسلام و آموزه‌های دینی پرداخته است. این کتاب که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ممنوع شد، همچنان موضوع بحث‌های داغ میان روشنفکران، دین‌پژوهان و آزادی‌خواهان است. این اثر نقطه اوج جدایی دشتی از باورهای مذهبی گذشته‌اش و تعهد او به مسیر روشنفکری انتقادی و پرسشگری در حوزه‌های مقدس محسوب می‌شود.

▪️میراث دشتی؛ تداوم پرسشگری
زندگی علی دشتی گواهی بر این است که یک ذهن جست‌وجوگر، همواره در حال تغییر و تکامل است. او که خود قربانی تنگ‌نظری‌ها بود، با میراثی از پژوهش‌های ادبی و نقدهای دینی بر جای ماند. مسیر دشتی، از تدافع تا نقد صریح، نشانگر اهمیتی است که او برای آزادی اندیشه قائل بود، حقی که او در نهایت با پرداخت هزینه‌های گزینش، آن را در آثارش به تصویر کشید.


نسخه کامل نوشتار «علی دشتی
روح دیرآمده تمرد و عصیان»
را در وبسایت گفت‌و شنود بخوانید.

https://dialog.tavaana.org/ali-dashti/

#علی_دشتی #۲۳سال #نقد_دین #آزاداندیشی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤6👍2
تداوم فشارها بر اقلیت‌های مذهبی؛ بازداشت ارسلان یزدانی و ثریا منوچهرزاده، دو شهروند بهائی

در ادامه روند فشارهای امنیتی و اعمال محدودیت بر اقلیت‌های مذهبی در ایران، دو شهروند بهائی به نام‌های ارسلان یزدانی و ثریا منوچهرزاده توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. این بازداشت‌ها بار دیگر نگرانی‌ها درباره وضعیت حقوق بشر و نقض آشکار حقوق شهروندی بهائیان را افزایش داده است.

صبح روز گذشته، ثریا منوچهرزاده، شهروند بهائی ساکن ساری، توسط ماموران اداره اطلاعات بازداشت شد. ماموران امنیتی بدون ارائه حکم قضایی و با بالا رفتن از دیوار منزل خانوادگی، وارد این محل شدند و ضمن تفتیش منزل، شماری از کتاب‌ها و وسایل الکترونیکی و شخصی وی و اعضای خانواده‌اش را ضبط کردند. تا زمان تنظیم این گزارش، از اتهامات مطروحه و محل نگهداری این شهروند اطلاعی در دست نیست. پیش‌تر نیز منزل خانم منوچهرزاده در سال ۱۴۰۱ مورد تفتیش نیروهای امنیتی قرار گرفته بود.

ارسلان یزدانی، دیگر شهروند بهائی، توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد. ماموران در جریان این بازداشت، برخی وسایل شخصی از جمله تلفن همراه و لپ‌تاپ وی را ضبط کردند. آقای یزدانی پیش از این نیز سابقه بازداشت و محکومیت قضایی به دلیل باورهای دینی خود را داشته است؛ از جمله در آذرماه ۱۴۰۲ با رأی دادگاه تجدیدنظر به همراه همسرش به حبس محکوم شده بود. تا لحظه تنظیم این خبر، از دلایل بازداشت و اتهامات جدید این شهروند اطلاعی حاصل نشده است.

#ثریا_منوچهر_زاده #ارسلان_یزدانی #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
😡5💔1
اخلاق در آینه‌ گفتگو
خرد عملی و هنر زیستن از منظر ارسطو

ارسطو، شاگرد برجسته افلاطون و آموزگار اسکندر مقدونی، با ارائه نظریه‌ای اخلاقی که بر پایه‌ «فضیلت» و «خرد عملی» (فرونسیس) بنا شده، یکی از بنیان‌گذاران اصلی اخلاق هنجاری در سنت فلسفه غرب به‌شمار می‌رود.

برخلاف افلاطون که اخلاق را به جهان مُثُل و ایده‌آل‌های انتزاعی پیوند می‌زد، ارسطو رویکردی زمینی‌تر، واقع‌بینانه و تجربه‌محور اتخاذ کرد. او در اثر مشهور خود، «اخلاق نیکوماخوس»، اخلاق را به‌مثابه «هنری برای زیستن خوب» تعریف می‌کند؛ هنری که نه با دستورالعمل‌های یک‌شبه، بلکه نیازمند پرورش تدریجی فضیلت‌ها در انسان و تصمیم‌گیری خردمندانه در موقعیت‌های گوناگون زندگی است.

از نظر ارسطو، انسان موجودی است اجتماعی و گفت‌وگومحور که شکوفایی حقیقی او تنها در بستر اجتماع و تعامل با دیگران ممکن می‌شود. او مفهوم «لوگوس» (گفتار و عقلانیت) را جوهر اصلی انسان می‌دانست و باور داشت که نوع بشر به‌واسطه توانایی‌اش در استدلال، گفتگو و داوری اخلاقی از دیگر موجودات متمایز می‌گردد.

بر این اساس، پرورش فضیلت‌های اخلاقی از راه فرمان‌های خشک یا اجبار حاصل نمی‌شود، بلکه در سایه گفت‌وگو، تربیت مدنی و مشارکت فعال در زندگی جمعی تحقق می‌یابد. گفت‌وگو در این اندیشه، نه صرفا ابزاری برای تبادل کلام، بلکه روشی اصیل برای زیستن و شناخت حقایق اخلاقی است.

هسته مرکزی اخلاق ارسطویی، ایده‌ درخشان «حد وسط» (Golden Mean) است: فضیلت همواره در میانه‌ افراط و تفریط جای دارد. برای نمونه، شجاعت حد میانه‌ میان ترسویی و بی‌پروایی است. انتخاب این حد وسط نیازمند خرد عملی و تامل است، نوعی عقلانیت موقعیت‌مند و منعطف که تنها در طول زمان و از طریق تجربه، گفتگوهای سازنده و تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرد.

در این دیدگاه، گفتگو ابزاری زنده برای قضاوت اخلاقی و انتخاب بهترین راه عمل در پیچیدگی‌های زندگی واقعی است.

میراث ارسطو با تاکید بر پیوند ناگسستنی میان اخلاق، گفتگو و خرد جمعی، اخلاق را به فرآیندی پویا برای شکوفایی انسان بدل کرده که تا امروز در مباحث فلسفی، روان‌شناسی و آموزش مدنی حضوری کارآمد دارد.


#اخلاق #فلسفه #ارسطو #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ارسلان یزدانی، شهروند بهائی ساکن کرج، بازداشت و برای تحمل پنج سال حبس به زندان تهران بزرگ منتقل شد

ارسلان یزدانی، شهروند ۴۳ سالهٔ بهائی ساکن کرج، روز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، توسط نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت و برای اجرای حکم پنج سال حبس به زندان تهران بزرگ منتقل شد. مأموران هنگام بازداشت، شماری از وسایل شخصی اعضای خانواده، از جمله تلفن همراه و لپ‌تاپ، را نیز ضبط کردند.

آقای یزدانی پیش‌تر در آذرماه ۱۴۰۲، با رأی دادگاه تجدیدنظر، به شش سال حبس محکوم شده بود که پنج سال آن قابل اجراست.

او در ویدیویی که پیش از بازداشت ضبط کرده، با تأکید بر اینکه به دلیل بهائی بودن زندانی شده می‌گوید: «من، به اتهام عضویت، -به قول آقایان- در “فرقهٔ ضالهٔ بهائیت” به پنج سال حبس و به خاطر “تبلیغ علیه نظام” به یک سال حبس محکوم شده‌ام که پنج سال آن قابل اجراست.»


توضیحات:
این ویدیو پیش از ابلاغ حکم توسط دادگاه تجدیدنظر ضبط شده است. حکم ارسلان یزدانی بعدا در این دادگاه به سه سال حبس کاهش پیدا کرده است.

#ارسلان_یزدانی #داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
💔5🙏2❤1😡1
پارادوکس رواداری
چرا برخی فیلسوفان معتقدند جامعه‌ باز باید در برابر ناشکیبایی، مرز داشته باشد؟


سال ۱۹۴۵، کارل پوپر در کتاب «جامعه‌ باز و دشمنان آن» پانویسی نوشت که بعدها به یکی از پرارجاع‌ترین بحث‌های فلسفه‌ سیاسی بدل شد: پارادوکس رواداری.

استدلال او این بود که اگر جامعه‌ای بدون هیچ مرزی به همه‌ عقاید بها بدهد، سرانجام باید به کسانی هم که هدفشان نابودی خود رواداری است میدان دهد. نتیجه، به گفته‌ پوپر، فروپاشی خود اصل تحمل خواهد بود، چرا که ناشکیبایان از فضای باز برای برچیدن آزادی دیگران بهره می‌برند. او تاکید داشت این استدلال به معنای سرکوب هر عقیده‌ ناخوشایند نیست، بلکه محدود است به مواردی که گروهی صریحا گفت‌وگوی عقلانی را رد می‌کند و مستقیم به خشونت یا حذف دیگری متوسل می‌شود.

جان رالز، فیلسوف سیاسی آمریکایی، در «لیبرالیسم سیاسی» زاویه‌ای محتاطانه‌تر گرفت. از نظر او، جامعه‌ عادل حق دارد آزادی گروه ناشکیبا را محدود کند، اما تنها زمانی که امنیت نهادهای آزاد واقعا در خطر باشد، نه صرفا به این علت که عقیده‌ای آزاردهنده یا نامتعارف به نظر می‌رسد.

این تمایز میان «تهدید واقعی برای نهاد آزادی» و «ناخوشایند عقیده» یکی از خطوط باریکی است که در عمل، تشخیصش کار ساده‌ای نیست.

هربرت مارکوزه از زاویه‌ای دیگر وارد شد. در مقاله‌ «رواداری سرکوبگر» (۱۹۶۵) نوشت رواداری بی‌قید و شرط گاهی نه ابزار آزادی، بلکه ابزار حفظ وضع موجود و نابرابری‌های پنهان آن می‌شود. وقتی صداهای قدرتمند و ضعیف را در یک ترازو می‌گذاریم و «بی‌طرفی» می‌نامیم.

آنچه این سه نگاه مشترک دارند، نه یک نسخه‌ نهایی، بلکه اذعان به این واقعیت است که رواداری بدون هیچ مرزی نمی‌تواند خودش را حفظ کند و تعیین آن مرز، همچنان یکی از پرمناقشه‌ترین پرسش‌های فلسفه‌ سیاسی مدرن باقی مانده است.


#رواداری #پذیرش #تکثر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
🤔3👏1
روز جهانی بزرگداشت قربانیان خشونت مبتنی بر دین یا عقیده
یادآوری قربانیان تفاوت باور

▪️پیشینه
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۹، در پی افزایش حملات مرگبار علیه اماکن مذهبی و پیروان ادیان و باورهای مختلف روز ۲۲ اوت را به عنوان «روز جهانی بزرگداشت قربانیان خشونت مبتنی بر دین یا عقیده» نامگذاری کرد. هدف این روز، یادآوری رنج کسانی است که به دلیل باور یا بی‌باوری خود قربانی خشونت شده‌اند و همچنین تأکید بر مسئولیت دولت‌ها و جامعه جهانی در حفاظت از آزادی دین و عقیده به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشر.

روز جهانی بزرگداشت قربانیان خشونت مبتنی بر دین یا عقیده فرصتی است تا بار دیگر به یاد آوریم که آزادی اندیشه، وجدان و باور از بنیادی‌ترین حقوق انسانی است. این روز نه تنها یادآور فجایعی است که در جهان به نام دین یا به بهانه عقیده رخ داده، بلکه نگاهی به کشورهایی چون ایران نیز دارد؛ جایی که جمهوری اسلامی طی چهار دهه با اعمال تبعیض سیستماتیک، سرکوب و خشونت، حیات اجتماعی و انسانی میلیون‌ها شهروند را به بهانه باور یا بی‌باوری آنان مخدوش کرده است.

▪️سرکوب سازمان‌یافته جامعه بهائی
در ایران، جامعه بهائیان به طور ویژه هدف آزار ساختاری قرار گرفته است. محرومیت از تحصیل و اشتغال، تخریب قبرستان‌ها و اماکن مذهبی، مصادره اموال، بازداشت‌های خودسرانه و حتی صدور احکام سنگین زندان و اعدام بخشی از سرکوبی است که تنها به دلیل «بهائی بودن» بر این شهروندان تحمیل شده است. این خشونت آشکار، مصداق بارزی از نقض حق آزادی دین و عقیده است که بارها از سوی نهادهای بین‌المللی محکوم شده است.

▪️فشار بر نوکیشان مسیحی
نوکیشان مسیحی نیز در جمهوری اسلامی همواره با فشار و تهدید روبه‌رو بوده‌اند. کلیساهای خانگی به جرم «تبلیغ علیه نظام» تعطیل شده و رهبران مذهبی مسیحی به اتهاماتی چون «اقدام علیه امنیت ملی» بازداشت و محاکمه شده‌اند. مسلمانانی که به مسیحیت گرویده‌اند به ویژه با خطر شکنجه، حبس و محرومیت‌های اجتماعی مواجه هستند؛ زیرا تغییر دین در ایران نه به‌عنوان یک حق فردی، بلکه به مثابه یک جرم تلقی می‌شود.

▪️جرم‌انگاری بی‌باوری و نقد دینی
خداناباوران، منتقدان دینی و هر کسی که به تقدسات رسمی شک کند نیز در ایران امنیت جانی ندارند. احکام سنگین برای اتهاماتی مانند «سب‌النبی» و «توهین به مقدسات» بارها به صدور حکم اعدام انجامیده است. علاوه بر آن، روحانیونی که با قرائت رسمی و حکومتی از اسلام مخالفت کرده‌اند نیز مورد تهدید، حصر و حتی حذف فیزیکی قرار گرفته‌اند. این سرکوب‌ها نشان می‌دهد که در ایران تنها یک قرائت محدود از دین مجاز است و هر نگاه متفاوتی به خشونت پاسخ داده می‌شود.

▪️مسئولیت اخلاقی جهانی
روز جهانی قربانیان خشونت مبتنی بر دین یا عقیده ما را به مسئولیتی اخلاقی فرا می‌خواند: دفاع از همه کسانی که در ایران به دلیل متفاوت بودن، مورد تبعیض و سرکوب قرار گرفته‌اند؛ چه بهائی باشند، چه نوکیش مسیحی، چه روحانی منتقد، چه خداناباور یا پیرو هر عقیده دیگری. یاد این روز نه تنها تجلیل از قربانیان است، بلکه تکرار این حقیقت است که هیچ حکومتی حق ندارد دین و باور را ابزاری برای سلطه و خشونت قرار دهد.

#آزادی_عقیده #آزادی_دین #رواداری
#گفتگو_توانا

@dialogue1402
❤3👍2🙏1