گفت‌وشنود
5.43K subscribers
7.6K photos
1.8K videos
3 files
2.08K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
کارل یاسپرس
هم‌زیستی در عصر بحران

کارل یاسپرس (۱۸۸۳–۱۹۶۹)، فیلسوف و روان‌پزشک آلمانی، یکی از بنیان‌گذاران فلسفه اگزیستانسیالیسم در اروپا بود. او که پزشکی را با روان‌پزشکی و سپس فلسفه پیوند زده بود، پس از تجربه تلخ نازیسم و ویرانی‌های جنگ جهانی دوم، نگاه خود را معطوف به مفاهیمی چون آزادی، ارتباط میان‌انسانی و وضعیت‌های مرزی کرد.
یاسپرس معتقد بود که انسان‌ها در انزوا به کمال نمی‌رسند، بلکه هویت و حقیقت انسانی آن‌ها تنها در بستر یک ارتباط اصیل با دیگران معنا می‌یابد.

▪️نظریه ارتباط اصیل
پذیرش در بستر «وضعیت‌های مرزی»
از دیدگاه یاسپرس، رواداری و پذیرش دیگری تنها یک مدارای سیاسی نیست، بلکه یک ضرورت وجودی است که از دل آسیب‌پذیری مشترک انسان‌ها سرچشمه می‌گیرد.

▪️ارتباط اصیل (Communication)
یاسپرس معتقد است که انسان بدون «دیگری» نمی‌تواند به خودآگاهی برسد. پذیرش در نگاه او، گشودن درهای ذهن به روی دیگری برای برقراری یک گفتگوی بی‌نقاب و بی‌ریاست. در این ارتباط، هیچ‌کس به دنبال تحمیل عقیده خود نیست، بلکه هر دو طرف تلاش می‌کنند تا حقیقت را در بستر فضای میان خود کشف کنند.

▪️وضعیت‌های مرزی (Border Situations)
یاسپرس بر این باور است که انسان‌ها در مواجهه با رنج، مرگ، مبارزه و گناه (که آن‌ها را وضعیت‌های مرزی می‌نامد) درمی‌یابند که چقدر به یکدیگر وابسته‌اند. پذیرش دیگری در این نگاه، یعنی درک درد و رنج انسان دیگر به عنوان رنج انسانیت مشترک. امری که دیوارهای تعصب و بیگانگی را فرومی‌ریزد.

▪️عقل فلسفی و تساهل جهانی
یاسپرس به شدت با جزم‌اندیشی و ایدئولوژی‌های بسته مبارزه می‌کرد. او معتقد بود رواداری حقیقی یعنی به رسمیت شناختن این حقیقت که هیچ‌کس مالک مطلق حقیقت نیست. پذیرش دیگری یعنی احترام به راه‌های گوناگونی که انسان‌ها برای رسیدن به معنا و آزادی انتخاب کرده‌اند.

پذیرش در اندیشه‌ یاسپرس، به معنای پیوند دادن آزادی فردی با مسئولیت جمعی است. او ما را فرا می‌خواند تا بپذیریم که صلح و نجات جهان بدون تفاهم میان فرهنگ‌ها و اندیشه‌ها ممکن نیست. جامعه‌ روادار از منظر یاسپرس، جامعه‌ای است که در آن افراد از طریق گفتگوی آزاد و پذیرش متقابل، به سوی یک «ارتباط جهانی» و انسانی‌تر حرکت می‌کنند، جایی که تفاوت‌ها تهدید به شمار نمی‌روند، بلکه دعوت‌نامه‌ای برای عمیق‌تر شدن فهم انسانی هستند.

#کارل_یاسپرس #رواداری #فلسفه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5🙏1
گذر از جامعه‌ای قطبی‌شده به سوی اتحاد
کدام ارزش‌ها باید مورد تاکید باشد؟

۱. مقدمه
چالش ایرلند شمالی
در سال ۱۹۹۸، توافق «جمعه نیک» برای پایان‌دادن به دهه‌ها خشونت در ایرلند شمالی میان وحدت‌گرایان و ناسیونالیست‌ها امضا شد. هدف اصلی، حل تنش‌های سیاسی و مذهبی عمیقی بود که جامعه را به‌شدت قطبی کرده بود. این توافق تنها یک راهکار سیاسی نبود، بلکه تلاشی برای تغییر ساختار قدرت جهت مشارکت موثر هر دو گروه در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور و گذار از درگیری‌های مسلحانه به سوی ثبات و آرامشی پایدار برای همه شهروندان بود.

۲. ساختار تقسیم قدرت
هسته اصلی توافق جمعه نیک، ایجاد دولتی مبتنی بر تقسیم قدرت بود که تغییری بنیادین در خط‌مشی‌های طرفین ایجاد کرد. با این ساختار، اطمینان حاصل شد که گروه‌های اصلی جامعه یعنی وحدت‌گرایان و ناسیونالیست‌ها، هر دو در ساختار حاکمیت دارای نمایندگی کافی باشند. این مدل، تضمین می‌کرد که تصمیم‌گیری‌های مهم سیاسی با مشارکت مؤثر هر دو جامعه صورت گیرد و از تسلط یک‌جانبه یک گروه بر سرنوشت سیاسی منطقه جلوگیری شود.

۳. خلع سلاح گروه‌های شبه‌نظامی
حذف خشونت گروه‌های مسلح، اولویتی حیاتی در این فرایند بود. توافق مشخص کرد که سازمان‌های شبه‌نظامی باید خلع سلاح شوند. «کمیسیون مستقل بین‌المللی برای خلع سلاح» نقش نظارتی کلیدی در این مسیر ایفا کرد. با خلع سلاح ارتش جمهوری‌خواه ایرلند در سال ۲۰۰۵ و تأیید بین‌المللی انهدام سلاح‌ها، گام بزرگی برای کاهش تنش‌های فیزیکی برداشته شد و این امر به کاهش تدریجی فضای رعب و وحشت در جامعه کمک کرد.

۴. حقوق بشر و برابری شهروندی
مواجهه با زخم‌های تاریخی و شکاف‌های مذهبی، نیازمند تأکیدی ویژه بر برابری و حقوق بشر بود. توافق جمعه نیک بر لزوم رعایت استانداردهای حقوق بشری برای همه شهروندان بدون توجه به پیشینه مذهبی یا سیاسی تأکید ورزید. اصلاح نهاد پلیس برای پایان‌دادن به رفتارهای تبعیض‌آمیز از جمله اقدامات مهم بود. این رویکرد تلاش داشت تا با تضمین کرامت انسانی برای همه، فضای اعتماد و عدالت را در ایرلند شمالی دوباره احیا کند.

۵. نقش توسعه اقتصادی
بهبود وضعیت اقتصادی، بخش لاینفک روند صلح ایرلند شمالی محسوب می‌شد. با درک اینکه نابرابری‌های اقتصادی و کمبود فرصت‌های شغلی از علل ریشه‌ای درگیری‌ها هستند، تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد اشتغال در همه مناطق صورت گرفت. هدف این بود که با کاهش شکاف‌های طبقاتی و بهبود رفاه عمومی، انگیزه‌های تنش و نزاع کاهش یابد و شهروندان به آینده‌ای مشترک و آباد امیدوار شوند، که در نتیجه همزیستی مسالمت‌آمیز را تسهیل می‌کرد.

۶. چرخه خشونت و خطر انتقال
جامعه‌های چندپاره بر اساس مذهب، مستعد ورود به چرخه‌های مداوم خشونت هستند. تجربیات تاریخی نشان می‌دهد که صلح‌های شکننده ممکن است تنها برای مدتی کوتاه دوام بیاورند و نسل‌های بعد به خصومت‌های قدیمی بازگردند. گاهی اوقات، فرهنگی که دشمنی را تقدیس می‌کند، ناخواسته به نسل‌های جدید منتقل می‌شود. این خطر وجود دارد که اگر مفاهیم صلح به عنوان ضدارزش نگریسته شوند، پایان‌دادن به درگیری‌ها، خیانت به نسل پیشین تلقی شده و تنش‌ها تداوم یابد.

۷. اهمیت تحول آموزشی
برای گسستن از چرخه‌های بازتولید نفرت و کلیشه‌های تبعیض‌آمیز، اصلاح برنامه‌های درسی مدارس ضروری است. در ایرلند شمالی، تغییر رویکردهای آموزشی برای ترویج مدارا، درک متقابل و احترام به تنوع به عنوان راهکاری بنیادین دنبال شد. آموزش یکپارچه، ابتکار موفقی بود که دانش‌آموزان کاتولیک و پروتستان را در فضایی مشترک گرد هم آورد. این کار باعث شد تا موانع فرقه‌ای از سنین پایین شکسته شده و محیطی برای درک و احترام متقابل پرورش یابد.

۸. افق‌های همزیستی مسالمت‌آمیز
تجربه ایرلند شمالی نشان می‌دهد که همزیستی افراد با پیشینه‌های مذهبی متفاوت و حتی افراد خداناباور، با وجود دشواری‌ها، امری ممکن و ضروری است. موفقیت در این مسیر، نیازمند اراده سیاسی، تعهد به حقوق بشر، توسعه اقتصادی عادلانه و مهم‌تر از همه، تحول بنیادین در آموزش برای نسل آینده است. عبور از یک جامعه قطبی‌شده، پروژه‌ای پیوسته است که از طریق نهادینه‌سازی ارزش‌های مشترک و حذف کلیشه‌های فرقه‌ای از فضای اجتماعی، به تدریج محقق می‌شود.

نسخه کامل نوشتار «گذر از جامعه‌ای قطبی‌شده به سوی اتحاد
کدام ارزش‌ها باید مورد تاکید باشد؟»
را در وبسایت گفت‌و شنود بخوانید.

https://dialog.tavaana.org/polarized-society/

#جامعه_قطبی #رواداری #همزیستی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍1🙏1🏆1
از تماشای گذشته تا زیست آینده
نگاهی به خلا گفت‌وگو میان نسل‌ها

در جغرافیای امروز ایران، فاصله میان دو نسل تنها یک بازه زمانی ساده نیست، بلکه مرز میان دو جهان بیگانه با یکدیگر است. نسل پیشین در بستر سنت‌های ریشه‌دار و باورهای مذهبی رشد و سال‌ها زیست خود را بر پایه اصول و ارزش‌هایی تنظیم کرده که ساختار قدرت مذهبی نیز مروج و مدافع آن بوده است. در آن سو، نسل نو در دل دنیایی از ارتباطات دیجیتال، اطلاعات آزاد و تناقض‌های عریان زیست می‌کند، نسلی مدرن، پرسشگر و به شدت منتقد که ساختارهای سنتی و فرمول‌های رسمی را زیر سوال می‌برد. این دو نسل اکنون زیر یک سقف و در یک جغرافیا زندگی می‌کنند، اما زبان یکدیگر را گم کرده‌اند.

این شکاف عمیق نسلی، تنها یک تفاوت ساده در سلیقه یا سبک زندگی نیست، بلکه حاصل برخورد دو ادراک کاملا متفاوت از واقعیت است. نسلی که پیوند میان هویت خود و حاکمیت مذهبی را در طول دهه‌ها تجربه کرده، جهان را از دریچه امنیت باورهای تثبیت‌شده می‌بیند و هر نوع تردید را خطری برای نظم موجود می‌پندارد. در مقابل، نسل جوان‌تر در مواجهه با فشارهای ایدئولوژیک، به بازتعریف بنیادین خویش پرداخته و مطالبات، ارزش‌ها و زبان متفاوتی را خلق کرده است.

وقتی این دو جهان روبه‌روی هم قرار می‌گیرند، کلمات معنای پیشین خود را از دست می‌دهند و گفت‌وگو جای خود را به سوءتفاهم‌های مداوم می‌دهد.

حاکمیت ایدئولوژیک با پافشاری بر مهندسی فرهنگ و تلاش برای تحمیل یک الگوی واحد، این شکاف عمیق را به بحرانی پایدار تبدیل کرده است. نهادهای رسمی تلاش می‌کنند نسل نو را با همان عینک سنتی و مذهبی تماشا کنند و انتظارات گذشته را بر جهان امروز تحمیل نمایند.

نتیجه این امتناع از پذیرشِ واقعیت دگرگون‌شده، فرسایش بیش از پیش پیوندهای عاطفی و اجتماعی در درون خانواده‌ها و جامعه است.

دو نسل در دو سیاره متفاوت سیر می‌کنند که هر کدام قوانین فکری خود را دارند، وضعیتی که در آن گفت‌وگو به معمایی پیچیده بدل شده و پل ارتباطی میان گذشته و آینده در زیر آوار سوءتفاهم‌ها و تفاوت‌های بنیادین به سکوت کشیده شده است.

#سنت #شکاف_نسلی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
❤1
محدودیت‌های جدید پوشش معلمان در ترکیه: الزام پوشیدن روپوش و ممنوعیت لباس‌های غیررسمی

وزارت آموزش ملی ترکیه با صدور بخشنامه‌ای رسمی برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، قوانین سخت‌گیرانه‌تری را برای پوشش و ظاهر کادر آموزشی در تمامی مدارس دولتی و خصوصی ابلاغ کرد.

بر اساس این تصمیم که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های ترکیه داشته است، پوشیدن روپوش برای تمامی مدیران، معلمان و کارکنان اداری در ساعات حضور در مدرسه اجباری شد. هدف از این اقدام، حفظ وقار حرفه‌ای، تقویت الگوسازی برای دانش‌آموزان و افزایش جدیّت در محیط‌های آموزشی اعلام شده است.

همچنین در راستای ضوابط عمومی کارکنان دولت، استفاده از لباس‌های غیررسمی نظیر شلوار جین، تی‌شرت و لباس‌های نامتعارف در محیط مدارس رسماً ممنوع اعلام شد.
نظارت بر حسن اجرای این قوانین بر عهده مدیریت‌های آموزش و پرورش استان‌ها خواهد بود و این ضوابط در نخستین جلسه شورای معلمان به کادر آموزشی ابلاغ می‌گردد. مدارس ترکیه از تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ با این قوانین جدید میزبان دانش‌آموزان خواهند بود.

برخی تحلیل‌گران و منتقدان سیاسی بر این باورند که اعمال این محدودیت‌ها و بازگرداندن اجباری روپوش، فراتر از یک تغییر ساده انضباطی است و در راستای سیاست‌های دولت برای یکسان‌سازی فرهنگی، ترویج ارزش‌های سنتی و افزایش نفوذ جریان‌های مذهبی و اسلامی‌سازی در ساختار آموزشی ترکیه صورت می‌گیرد.

#ترکیه #اسلامی_سازی #یکسان_سازی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
دیگری‌سازی
تکرار الگوهای دشمن‌تراشی در فرایندهای هویت‌سازی

در بسیاری از جوامع، فرایند هویت‌سازی غالباً با ایجاد و تعریف یک «دیگری دشمن» یا «دیگری متخاصم» همراه است. این الگو که بر اساس نظریات روانشناختی فروید ریشه‌های عمیقی در ذهن انسان دارد، به افراد و جوامع کمک می‌کند تا با برون‌ریزی خشم و نفرت خود، به نوعی احساس انسجام و هویت دست یابند. این روند در جوامع مختلف با شکل‌ها و مصادیق متفاوتی بروز یافته و در تاریخ نیز مثال‌های فراوانی از آن دیده می‌شود.

به باور فروید، انسان برای تخلیه خشم و نارضایتی خود، نیازمند یافتن بهانه‌ای است. این بهانه در بسیاری از جوامع، از جمله جوامع مسلمان و مسیحی، به طور سنتی «یهودیان» بوده‌اند. اما در جامعه ایران، به ویژه از اواخر دوره قاجار تاکنون، این الگوی دیگری‌سازی، اهداف متفاوتی را نشانه گرفته است. در جامعه معاصر ایرانی، گروه‌هایی همچون بابی‌ها و بهاییان، به گونه‌ای ناخواسته همان نقشی را ایفا کرده‌اند که یهودیان در دیگر جوامع داشتند. این گروه‌ها در فرآیند هویت‌سازی و برساختن «دیگری» برای جامعه ایرانی، نقش محوری داشته‌اند، نقشی که گاه از تفاوت‌های مذهبی و فرهنگی فراتر می‌رود و به نوعی ابزار برای قوام‌بخشی به هویت‌های جمعی تبدیل می‌شود.

رویکرد دیگری‌سازی و دشمن‌تراشی برای تعریف هویت‌های جمعی، به جای ایجاد تفاهم و همدلی، بر شکاف‌ها و تنش‌های اجتماعی می‌افزاید. اندیشیدن به این الگوی تکرارشونده، به ویژه در جوامعی مانند ایران، می‌تواند به بازشناسی نقش تفاوت‌ها و تقویت پذیرش تنوع کمک کند. برای جامعه‌ای که به دنبال صلح و پایداری است، درک این فرایند و جایگزینی آن با همبستگی و گفت‌وگو، اهمیت ویژه‌ای دارد.

#گفتگو_توانا #دیگری_سازی #هویت_جمعی #تاریخ_ایران

@Dialogue1402
👍1
جزایر کوچک آزادی
بازآفرینی فضاهای امن گفتگو

در جوامعی که زیر سایه‌ سنگین یک حاکمیت ایدئولوژیک و تمامیت‌خواه اداره می‌شوند، گفتگو نه یک ابزار ارتباطی، بلکه خطری امنیتی تلقی می‌شود که بنیادهای یک‌صدایی را به چالش می‌کشد.

در چنین ساختاری که تمام تریبون‌ها و رسانه‌های رسمی در انحصار بازتولید روایت‌های حکومتی است، فضاهای عمومی و رسمی به شکلی مدیریت می‌شوند که در آن‌ها ابراز هر عقیده‌ متفاوتی هزینه‌ای سنگین به همراه دارد.
سوال این است:
چگونه بسترهایی بسازیم که در آن‌ها کسی از ابراز عقیده‌ خود نترسد؟

قدرت حاکم از پویایی کلام آزاد هراس دارد، چرا که می‌داند برخورد آزادانه‌ افکار، طلسم مطلق‌گرایی را می‌شکند. در این میان، جامعه‌ای که تشنه‌ شنیده شدن و فهم مشترک است، ناچار می‌شود برای نفس کشیدن و سخن گفتن، مرزهای دیگری را جستجو کند.

وقتی فضای رسمی به حصارهای امنیتی و نظارت‌های فراگیر آغشته می‌شود، جامعه به ناچار به سوی بازآفرینی فضاهای غیررسمی و خلوت‌های امن درون‌گروهی روی می‌آورد.

خانه‌ها، جمع‌های دوستانه‌ پنهان، محفل‌های کوچک کتاب‌خوانی و لایه‌های پنهان شبکه‌های اجتماعی، به سنگرهای تازه‌ای برای گفت‌وگو تبدیل می‌شوند.

در این جزایر کوچک، افراد یاد می‌گیرند بدون ترس از قضاوت‌های ساختار قدرت، نقاب‌ها را کنار بگذارند، تردیدهای خود را به زبان بیاورند و تجربه‌ زیسته‌ واقعی‌شان را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.

این فضاها در ظاهر کوچک و شکننده به نظر می‌رسند، اما کارکردی حیاتی در حفظ سلامت روان جمعی و بازسازی پیوندهای انسانی ایفا می‌کنند.

ساختن این پناهگاه‌های کوچک فکری، پاسخی غريزی از سوی بدنه‌ جامعه در برابر منطق حذف و یک‌دستی است. هر چند این حلقه‌های گفتگو نمی‌توانند بلافاصله ساختارهای کلان سیاسی را دگرگون کنند، اما تمرینی مداوم برای زنده نگه داشتن تفکر انتقادی و هنرِ گوش دادن به شمار می‌روند.

جامعه در این فضاهای خلوت و دور از چشم نهادهای نظارتی، تمرین آزادی می‌کند؛ تمرینی برای بازپس‌گیری کلماتی که سال‌ها مصادره شده بودند و ساختن زبان مشترکی که حاکمیت تمامیت‌خواه همواره از شکل‌گیری آن بیمناک بوده است.

#آزاداندیشی #تفکر_نقاد #رواداری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5❤1