عشق میان دو دنیا
وقتی ازدواج از مرزهای دین عبور می‌کند
تائو ویتنامی و بودایی است، مارتین انگلیسی و ندانم‌گرا؛ پنج سال است زیر یک سقف زندگی می‌کنند. کارن یهودی و مارتین دیگر مسیحی است؛ سی‌ویک سال ازدواج کرده و دو پسر دارند. آماندا خداناباور است و همسرش جرج بهایی. سه زوج، سه دین متفاوت، یک پرسش مشترک: عشق چطور از شکاف باورها عبور می‌کند؟
ازدواج فرادینی چیست؟
ازدواج بین‌دینی یا فرادینی به پیوند افرادی با باورها یا پیشینه‌های مذهبی متفاوت گفته می‌شود؛ از جمله میان کسی که خود را در چارچوب دین خاصی تعریف نمی‌کند. با پیوستگی فزاینده جوامع و تغییر الگوهای همسرگزینی، این نوع ازدواج افزایش قابل توجهی داشته است؛ مواجهه بیش‌تر با تنوع مذهبی، پذیرش را عادی‌سازی کرده است.
ایران و گرایش به سکولاریسم
در ایران، سرخوردگی از نتایج اسلام سیاسی، مشکلات اقتصادی، سرکوب سیاسی و نارضایتی از روحانیت حاکم، بخشی از جامعه را به اندیشه‌های سکولار سوق داده است. دسترسی به رسانه‌های جهانی و اینترنت نیز تفکرات ارثی مذهبی را به چالش کشیده و علاقه به تصوف، عرفان یا فلسفه‌های جدید را در کنار مذهب سازمان‌یافته تقویت کرده است.
محدودیت‌های واقعی
با این حال، ایران دست‌کم در کوتاه‌مدت یکسره عاری از دین نخواهد شد؛ بخش بزرگی از جامعه همچنان عمیقا مذهبی است. نهادهای مذهبی-سیاسی، دولت را انحصارا در دست دارند و دستگاه‌های قضایی تحت امر مراجع اسلامی، روی خوشی به ازدواج بین‌دینی نشان نمی‌دهند و ممکن است افراد را به خاطر آن پیگرد کنند.
درس زوج‌ها: گفت‌وگو
تجربه زوج‌ها نشان می‌دهد مهارت گفت‌وگو کلید عبور از تفاوت‌هاست. تائو و مارتین بر گفت‌وگو برای غلبه بر موانع فرهنگی تاکید دارند؛ مارتین حتی محراب بودایی تائو را در خانه محترم می‌شمارد. کارن و مارتین درباره اختلاف اسرائیل و فلسطین «توافق دارند که توافق ندارند»؛ این رویکرد از سرایت تعارض بیرونی به خانواده جلوگیری می‌کند.
نقاط مشترک، نه اختلاف
جورج و آماندا در رویدادهای جوامع مذهبی مختلف شرکت می‌کنند و ارزش‌های مشترک غیرمذهبی را کشف کرده‌اند؛ از دید آن‌ها گفت‌وگو به معنای متقاعدکردن طرف مقابل نیست. آن‌ها حتی می‌گویند تفاوت اسکاتلندی-انگلیسی‌بودنشان از تفاوت دینی‌شان بیش‌تر است! تاکید بر نقاط مشترک و جلوگیری از سرایت اختلافات بیرونی، درس مشترک همه این تجربه‌هاست.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
https://dialog.tavaana.org/different-religion-marriage/
#رواداری #تکثر #چندفرهنگی #ازدواج #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی ازدواج از مرزهای دین عبور می‌کند
تائو ویتنامی و بودایی است، مارتین انگلیسی و ندانم‌گرا؛ پنج سال است زیر یک سقف زندگی می‌کنند. کارن یهودی و مارتین دیگر مسیحی است؛ سی‌ویک سال ازدواج کرده و دو پسر دارند. آماندا خداناباور است و همسرش جرج بهایی. سه زوج، سه دین متفاوت، یک پرسش مشترک: عشق چطور از شکاف باورها عبور می‌کند؟
ازدواج فرادینی چیست؟
ازدواج بین‌دینی یا فرادینی به پیوند افرادی با باورها یا پیشینه‌های مذهبی متفاوت گفته می‌شود؛ از جمله میان کسی که خود را در چارچوب دین خاصی تعریف نمی‌کند. با پیوستگی فزاینده جوامع و تغییر الگوهای همسرگزینی، این نوع ازدواج افزایش قابل توجهی داشته است؛ مواجهه بیش‌تر با تنوع مذهبی، پذیرش را عادی‌سازی کرده است.
ایران و گرایش به سکولاریسم
در ایران، سرخوردگی از نتایج اسلام سیاسی، مشکلات اقتصادی، سرکوب سیاسی و نارضایتی از روحانیت حاکم، بخشی از جامعه را به اندیشه‌های سکولار سوق داده است. دسترسی به رسانه‌های جهانی و اینترنت نیز تفکرات ارثی مذهبی را به چالش کشیده و علاقه به تصوف، عرفان یا فلسفه‌های جدید را در کنار مذهب سازمان‌یافته تقویت کرده است.
محدودیت‌های واقعی
با این حال، ایران دست‌کم در کوتاه‌مدت یکسره عاری از دین نخواهد شد؛ بخش بزرگی از جامعه همچنان عمیقا مذهبی است. نهادهای مذهبی-سیاسی، دولت را انحصارا در دست دارند و دستگاه‌های قضایی تحت امر مراجع اسلامی، روی خوشی به ازدواج بین‌دینی نشان نمی‌دهند و ممکن است افراد را به خاطر آن پیگرد کنند.
درس زوج‌ها: گفت‌وگو
تجربه زوج‌ها نشان می‌دهد مهارت گفت‌وگو کلید عبور از تفاوت‌هاست. تائو و مارتین بر گفت‌وگو برای غلبه بر موانع فرهنگی تاکید دارند؛ مارتین حتی محراب بودایی تائو را در خانه محترم می‌شمارد. کارن و مارتین درباره اختلاف اسرائیل و فلسطین «توافق دارند که توافق ندارند»؛ این رویکرد از سرایت تعارض بیرونی به خانواده جلوگیری می‌کند.
نقاط مشترک، نه اختلاف
جورج و آماندا در رویدادهای جوامع مذهبی مختلف شرکت می‌کنند و ارزش‌های مشترک غیرمذهبی را کشف کرده‌اند؛ از دید آن‌ها گفت‌وگو به معنای متقاعدکردن طرف مقابل نیست. آن‌ها حتی می‌گویند تفاوت اسکاتلندی-انگلیسی‌بودنشان از تفاوت دینی‌شان بیش‌تر است! تاکید بر نقاط مشترک و جلوگیری از سرایت اختلافات بیرونی، درس مشترک همه این تجربه‌هاست.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
https://dialog.tavaana.org/different-religion-marriage/
#رواداری #تکثر #چندفرهنگی #ازدواج #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4❤1🥰1
دین موروثی
آنچه علوم شناختی درباره شکل‌گیری باور می‌گوید
اگر در عربستان به دنیا می‌آمدید، مسلمان بودید. اگر در تایلند به دنیا می‌آمدید، بودایی. این یک حدس نیست، یک واقعیت آماری‌ست.
جامعه‌شناسان دین به این پدیده می‌گویند «برنامه‌ریزی فرهنگی» (Cultural Programming). ایده اصلی‌اش ساده و در عین حال آزاردهنده است: مغز انسان در سال‌های اول زندگی، پیش از آنکه قدرت داوری نقادانه داشته باشد، باورهای اطرافیانش را نه به‌عنوان «یک گزینه از میان گزینه‌ها»، بلکه به‌عنوان «واقعیت مطلق جهان» ضبط می‌کند.
یک کودک چهار ساله وقتی نماز خواندن پدرش یا صلیب کشیدن مادرش را می‌بیند، در حال یادگیری ریاضی یا زبان نیست، در حال نقشه‌برداری از «جهانی که در آن باید زندگی کند» است.
این یادگیری، برخلاف یادگیری زبان، هرگز به‌طور جدی به چالش کشیده نمی‌شود. چرا؟ چون کسی به کودک نمی‌گوید «حالا چند تا دین دیگر را هم بررسی کن و بعد تصمیم بگیر».
نکته جالب اینجاست: این فرایند مخصوص دین نیست. زبان مادری، ارزش‌های سیاسی، حتی ذائقه غذایی، همگی به همین شکل «نصب» می‌شوند. اما دین یک ویژگی خاص دارد معمولا با برچسب «مقدس» و «غیرقابل‌سوال» عرضه می‌شود، در حالی که ذائقه غذایی این‌طور نیست.
اینجاست که سوال جدی مطرح می‌شود: اگر باور من به هر دینی، محصول تصادف جغرافیایی تولدم است، نه نتیجه تحقیق آگاهانه‌ام، آیا این باور می‌تواند «حقیقت» نامیده شود؟ یا فقط یک عادت ذهنی به‌ارث‌رسیده است که هرگز آزمایش نشده؟
این پرسش، اهانت به هیچ دینی نیست. دعوتی‌ست به یک تمرین ساده: باوری را که داری، یک‌بار هم که شده، از زاویه دید یک ناظر بیرونی نگاه کن. آیا اگر امروز برای اولین بار با آن مواجه می‌شدی، بازهم می‌پذیرفتی‌اش؟
#دین_موروثی #تفکر_نقاد #آزاداندیشی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
آنچه علوم شناختی درباره شکل‌گیری باور می‌گوید
اگر در عربستان به دنیا می‌آمدید، مسلمان بودید. اگر در تایلند به دنیا می‌آمدید، بودایی. این یک حدس نیست، یک واقعیت آماری‌ست.
جامعه‌شناسان دین به این پدیده می‌گویند «برنامه‌ریزی فرهنگی» (Cultural Programming). ایده اصلی‌اش ساده و در عین حال آزاردهنده است: مغز انسان در سال‌های اول زندگی، پیش از آنکه قدرت داوری نقادانه داشته باشد، باورهای اطرافیانش را نه به‌عنوان «یک گزینه از میان گزینه‌ها»، بلکه به‌عنوان «واقعیت مطلق جهان» ضبط می‌کند.
یک کودک چهار ساله وقتی نماز خواندن پدرش یا صلیب کشیدن مادرش را می‌بیند، در حال یادگیری ریاضی یا زبان نیست، در حال نقشه‌برداری از «جهانی که در آن باید زندگی کند» است.
این یادگیری، برخلاف یادگیری زبان، هرگز به‌طور جدی به چالش کشیده نمی‌شود. چرا؟ چون کسی به کودک نمی‌گوید «حالا چند تا دین دیگر را هم بررسی کن و بعد تصمیم بگیر».
نکته جالب اینجاست: این فرایند مخصوص دین نیست. زبان مادری، ارزش‌های سیاسی، حتی ذائقه غذایی، همگی به همین شکل «نصب» می‌شوند. اما دین یک ویژگی خاص دارد معمولا با برچسب «مقدس» و «غیرقابل‌سوال» عرضه می‌شود، در حالی که ذائقه غذایی این‌طور نیست.
اینجاست که سوال جدی مطرح می‌شود: اگر باور من به هر دینی، محصول تصادف جغرافیایی تولدم است، نه نتیجه تحقیق آگاهانه‌ام، آیا این باور می‌تواند «حقیقت» نامیده شود؟ یا فقط یک عادت ذهنی به‌ارث‌رسیده است که هرگز آزمایش نشده؟
این پرسش، اهانت به هیچ دینی نیست. دعوتی‌ست به یک تمرین ساده: باوری را که داری، یک‌بار هم که شده، از زاویه دید یک ناظر بیرونی نگاه کن. آیا اگر امروز برای اولین بار با آن مواجه می‌شدی، بازهم می‌پذیرفتی‌اش؟
#دین_موروثی #تفکر_نقاد #آزاداندیشی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍5👏2👌1
پیام فریدیان، عکاس و سفالگر بهایی، به دو سال حبس محکوم شد
پیام فریدیان، عکاس و سفالگر بهایی ساکن مشهد، در مرحله تجدیدنظر با کاهش مجازات به دو سال حبس محکوم گردید.
به گزارش خبرگزاری هرانا، وی پیشتر توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب مشهد از بابت اتهام «اجتماع و تبانی» به سه سال حبس محکوم شده بود که این حکم در شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به دو سال کاهش یافت.
آقای فریدیان در تاریخ دوم بهمن ۱۴۰۴ در محل کار خود در مشهد توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود.
صدور و تایید احکام حبس برای شهروندان بهایی در حالی ادامه دارد که موج تازه‌ای از فشارها، احضارها، تفتیش منازل و بازداشت‌ها علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.
#بهاییان_ایران #داستان_ما_یکیست #پیام_فریدیان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
پیام فریدیان، عکاس و سفالگر بهایی ساکن مشهد، در مرحله تجدیدنظر با کاهش مجازات به دو سال حبس محکوم گردید.
به گزارش خبرگزاری هرانا، وی پیشتر توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب مشهد از بابت اتهام «اجتماع و تبانی» به سه سال حبس محکوم شده بود که این حکم در شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به دو سال کاهش یافت.
آقای فریدیان در تاریخ دوم بهمن ۱۴۰۴ در محل کار خود در مشهد توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود.
صدور و تایید احکام حبس برای شهروندان بهایی در حالی ادامه دارد که موج تازه‌ای از فشارها، احضارها، تفتیش منازل و بازداشت‌ها علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.
#بهاییان_ایران #داستان_ما_یکیست #پیام_فریدیان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡3
اعلامیه‌ای که «حق تغییر دین» را به رسمیت شناخت
سطری که کمتر کسی می‌خواند
سال ۱۹۴۸، هنگام تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده‌ی ۱۸ عبارتی گنجاند که در آن زمان هم بحث‌برانگیز بود: هر انسانی حق دارد دین یا عقیده خود را «تغییر دهد».
این عبارت به‌طور خاص با مخالفت برخی کشورهای عضو با اکثریت مسلمان روبه‌رو شد، عربستان سعودی در رای نهایی به کل اعلامیه رای ممتنع داد و یکی از دلایل اعلام‌شده‌اش همین ماده بود.
با این حال، متن نهایی بدون تغییر تصویب شد و بعدها در ماده‌ی ۱۸ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶) نیز با همان مضمون تکرار شد.
هاینر بیله‌فلت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی دین یا عقیده (۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶)، در گزارش‌های رسمی خود به مجمع عمومی سازمان ملل بارها تأکید کرد که «بعد درونی» آزادی دین یعنی حق فرد برای داشتن، تغییر یا ترک هر باوری در درون خود برخلاف بعد بیرونی آن (مانند مناسک یا تبلیغ دینی)، در حقوق بین‌الملل هیچ استثنا یا محدودیتی نمی‌پذیرد؛ حتی دولت‌هایی که سایر جنبه‌های دینداری را تنظیم می‌کنند، از نظر او مجاز به دخالت در این بعد درونی نیستند.
عبدالله احمد النعیم، حقوق‌دان و پژوهشگر سودانی-آمریکایی، در آثارش از جمله «اسلام و دولت سکولار» (۲۰۰۸) این تنش را از درون سنت فقهی اسلامی بررسی کرده است. او نشان می‌دهد میان تفاسیر کلاسیک فقهی درباره ارتداد و متن حقوق بشری مدرن، شکافی واقعی وجود دارد که به گفته او، بخشی از دنیای اسلام هنوز در حال مواجهه فکری با آن است، نه اینکه این تنش را نادیده یا انکار کند.
پیو ریسرچ سنتر در گزارش «محدودیت‌های جهانی بر دین» (به‌روزرسانی ۲۰۲۲) داده‌هایی از بیش از ۱۹۸ کشور جمع‌آوری کرده که نشان می‌دهد در تعداد قابل‌توجهی از کشورها، ترک یک دین رسمی همچنان پیامدهای حقوقی یا اجتماعی مشخصی برای فرد به همراه دارد، طیفی که از فشار خانوادگی و اجتماعی تا مجازات قانونی را در برمی‌گیرد.
آنچه از کنار هم گذاشتن این شواهد پیداست، فاصله‌ای است میان متنی که هفتاد سال پیش در نیویورک نوشته شد و واقعیتی که در بسیاری از نقاط جهان، هنوز روزانه با آن دست‌وپنجه نرم می‌شود.
#آزادی_دین #آزادی_باور #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
سطری که کمتر کسی می‌خواند
سال ۱۹۴۸، هنگام تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده‌ی ۱۸ عبارتی گنجاند که در آن زمان هم بحث‌برانگیز بود: هر انسانی حق دارد دین یا عقیده خود را «تغییر دهد».
این عبارت به‌طور خاص با مخالفت برخی کشورهای عضو با اکثریت مسلمان روبه‌رو شد، عربستان سعودی در رای نهایی به کل اعلامیه رای ممتنع داد و یکی از دلایل اعلام‌شده‌اش همین ماده بود.
با این حال، متن نهایی بدون تغییر تصویب شد و بعدها در ماده‌ی ۱۸ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶) نیز با همان مضمون تکرار شد.
هاینر بیله‌فلت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی دین یا عقیده (۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶)، در گزارش‌های رسمی خود به مجمع عمومی سازمان ملل بارها تأکید کرد که «بعد درونی» آزادی دین یعنی حق فرد برای داشتن، تغییر یا ترک هر باوری در درون خود برخلاف بعد بیرونی آن (مانند مناسک یا تبلیغ دینی)، در حقوق بین‌الملل هیچ استثنا یا محدودیتی نمی‌پذیرد؛ حتی دولت‌هایی که سایر جنبه‌های دینداری را تنظیم می‌کنند، از نظر او مجاز به دخالت در این بعد درونی نیستند.
عبدالله احمد النعیم، حقوق‌دان و پژوهشگر سودانی-آمریکایی، در آثارش از جمله «اسلام و دولت سکولار» (۲۰۰۸) این تنش را از درون سنت فقهی اسلامی بررسی کرده است. او نشان می‌دهد میان تفاسیر کلاسیک فقهی درباره ارتداد و متن حقوق بشری مدرن، شکافی واقعی وجود دارد که به گفته او، بخشی از دنیای اسلام هنوز در حال مواجهه فکری با آن است، نه اینکه این تنش را نادیده یا انکار کند.
پیو ریسرچ سنتر در گزارش «محدودیت‌های جهانی بر دین» (به‌روزرسانی ۲۰۲۲) داده‌هایی از بیش از ۱۹۸ کشور جمع‌آوری کرده که نشان می‌دهد در تعداد قابل‌توجهی از کشورها، ترک یک دین رسمی همچنان پیامدهای حقوقی یا اجتماعی مشخصی برای فرد به همراه دارد، طیفی که از فشار خانوادگی و اجتماعی تا مجازات قانونی را در برمی‌گیرد.
آنچه از کنار هم گذاشتن این شواهد پیداست، فاصله‌ای است میان متنی که هفتاد سال پیش در نیویورک نوشته شد و واقعیتی که در بسیاری از نقاط جهان، هنوز روزانه با آن دست‌وپنجه نرم می‌شود.
#آزادی_دین #آزادی_باور #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤4👍4
از خشونت مذهبی تا همزیستی
درس‌های پنج جامعه کثرت‌گرا برای ایران
همسایگانی که سال‌ها کنار هم زندگی کرده بودند، ناگهان به قاتل یکدیگر تبدیل شدند. کشتار روز سن بارتلمی در پاریس، هزاران پروتستان را در چند روز به کام مرگ کشاند؛ تنها به این جرم که ایمانشان با اکثریت فرق داشت. اما از دل همین خون، فرانسه راهی به سوی همزیستی یافت. این مسیر، امروز چه درسی برای جوامع دیگر دارد؟
▪️از جنگ مذهبی تا فرمان نانت
فرانسه در قرن شانزدهم درگیر جنگ‌های خونین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها بود. کشتار سن بارتلمی نقطه اوج این خشونت بود. اما در ۱۵۹۸، هانری چهارم که خود میان دو هویت دینی زیسته بود، فرمان نانت را صادر کرد؛ حقوقی محدود برای عبادت پروتستان‌ها. این فرمان کامل نبود و بعدها لغو شد، اما نخستین گام یک دولت اروپایی به‌سوی همزیستی بود.
▪️چشم‌انداز و ماموریت
در بریتانیا، فرانسه، هند، کانادا و آفریقای جنوبی، چشم‌انداز مشترک این است که افراد بتوانند آزادانه باور خود را برگزینند، تغییر دهند یا رد کنند. بریتانیا این را در «قانون حقوق بشر ۱۹۹۸» نهادینه کرده، فرانسه بر «لائیسیته» تاکید دارد، کانادا چندفرهنگی‌بودن را ارزش ملی می‌داند و هند سکولاریسم را در قانون اساسی دارد.
▪️اهداف و مقاصد
اهداف اصلی این کشورها شامل حمایت از افراد در برابر تبعیض دینی، تضمین مشارکت برابر برای باورهای متنوع و پیشگیری از تعارضات دینی از طریق تضمین‌های حقوقی است. کانادا از سازوکارهای تطبیقی برای اقلیت‌های دینی پشتیبانی می‌کند، دادگاه قانون اساسی آفریقای جنوبی موازنه میان آزادی دینی و برابری برقرار می‌کند، و فرانسه بی‌طرفی دولت را در اولویت قرار می‌دهد.
▪️رهبری در بریتانیا و فرانسه
در بریتانیا، رهبری میان سنت (نقش رسمی کلیسای انگلستان) و انطباق‌پذیری توازن دارد؛ دادگاه‌ها به پرونده‌های تبعیض دینی رسیدگی می‌کنند و رهبران جامعه مدنی گفتمان عمومی را شکل می‌دهند. در فرانسه، رهبری دولتی به‌شدت بر لائیسیته تاکید دارد اما با رهبری جامعه مدنی تکمیل می‌شود؛ چانه‌زنی مستمر میان اقتدار دولت و تکثر اجتماعی جریان دارد.
▪️رهبری در کانادا، هند و آفریقای جنوبی
در کانادا، رهبری غیرمتمرکز و مشارکتی است؛ دیوان عالی نقشی محوری در تفسیر منشور حقوق دارد. در هند، دستگاه قضائی مدافع سکولاریسم است اما رهبری سیاسی نوسان‌های شدید دارد. آفریقای جنوبی با هدایت شخصیت‌هایی مانند نلسون ماندلا، قانون اساسی‌ای بنا کرد که بر برابری تاکید دارد. رهبری موثر از تعامل اقتدار حقوقی، اراده سیاسی و مشارکت مدنی برمی‌آید.
▪️جامعه و محیط
محیط اجتماعی بریتانیا با تنوع دینی ناشی از مهاجرت پس از جنگ جهانی شکل گرفته و شوراهای میان‌دینی محلی فعال‌اند. فرانسه با لائیسیته سخت‌گیرانه، تنش‌هایی با جامعه‌های مسلمان ایجاد کرده است. کانادا تنوع را نهادی تشویق می‌کند. هند با تکثر تاریخی عمیق، گاه تنش‌های فرقه‌ای را تجربه می‌کند. آفریقای جنوبی پسا-آپارتاید بر آشتی و شمول تاکید دارد.
▪️فعالیت‌ها و الگوی مشترک
آزادی دین باید از طریق مشارکت مستمر حفظ شود، نه صرفا یک دستاورد حقوقی ثابت. در بریتانیا گفت‌وگوی میان‌دینی محوری است؛ در فرانسه جامعه مدنی شکاف‌های لائیسیته را پر می‌کند؛ کانادا بر چندفرهنگی‌بودن تاکید دارد؛ هند فعالیت‌ها را در سطح محلی پیش می‌برد؛ آفریقای جنوبی بر آشتی تمرکز دارد. الگوی مشترک: گفت‌وگو، آموزش، کنشگری حقوقی و ابتکارهای ریشه‌ای.
▪️درس‌هایی برای ایران
تجربه این پنج کشور نشان می‌دهد آزادی دین صرفا به چارچوب حقوقی وابسته نیست، بلکه نیازمند مشارکت پایدار جامعه مدنی است. برای ایران، درس‌های کلیدی عبارت‌اند از: امکان پرورش تدریجی کثرت‌گرایی حتی زیر ایدئولوژی‌های مسلط، ضرورت آگاهی حقوقی شهروندان، نقش گفت‌وگوی بین‌جماعتی در کاهش تنش، و اهمیت سازمان‌دهی ریشه‌ای که از سطح محله آغاز می‌شود، نه از بالا.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
https://dialog.tavaana.org/religious-bloodshed-coexistence/
#همزیستی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
درس‌های پنج جامعه کثرت‌گرا برای ایران
همسایگانی که سال‌ها کنار هم زندگی کرده بودند، ناگهان به قاتل یکدیگر تبدیل شدند. کشتار روز سن بارتلمی در پاریس، هزاران پروتستان را در چند روز به کام مرگ کشاند؛ تنها به این جرم که ایمانشان با اکثریت فرق داشت. اما از دل همین خون، فرانسه راهی به سوی همزیستی یافت. این مسیر، امروز چه درسی برای جوامع دیگر دارد؟
▪️از جنگ مذهبی تا فرمان نانت
فرانسه در قرن شانزدهم درگیر جنگ‌های خونین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها بود. کشتار سن بارتلمی نقطه اوج این خشونت بود. اما در ۱۵۹۸، هانری چهارم که خود میان دو هویت دینی زیسته بود، فرمان نانت را صادر کرد؛ حقوقی محدود برای عبادت پروتستان‌ها. این فرمان کامل نبود و بعدها لغو شد، اما نخستین گام یک دولت اروپایی به‌سوی همزیستی بود.
▪️چشم‌انداز و ماموریت
در بریتانیا، فرانسه، هند، کانادا و آفریقای جنوبی، چشم‌انداز مشترک این است که افراد بتوانند آزادانه باور خود را برگزینند، تغییر دهند یا رد کنند. بریتانیا این را در «قانون حقوق بشر ۱۹۹۸» نهادینه کرده، فرانسه بر «لائیسیته» تاکید دارد، کانادا چندفرهنگی‌بودن را ارزش ملی می‌داند و هند سکولاریسم را در قانون اساسی دارد.
▪️اهداف و مقاصد
اهداف اصلی این کشورها شامل حمایت از افراد در برابر تبعیض دینی، تضمین مشارکت برابر برای باورهای متنوع و پیشگیری از تعارضات دینی از طریق تضمین‌های حقوقی است. کانادا از سازوکارهای تطبیقی برای اقلیت‌های دینی پشتیبانی می‌کند، دادگاه قانون اساسی آفریقای جنوبی موازنه میان آزادی دینی و برابری برقرار می‌کند، و فرانسه بی‌طرفی دولت را در اولویت قرار می‌دهد.
▪️رهبری در بریتانیا و فرانسه
در بریتانیا، رهبری میان سنت (نقش رسمی کلیسای انگلستان) و انطباق‌پذیری توازن دارد؛ دادگاه‌ها به پرونده‌های تبعیض دینی رسیدگی می‌کنند و رهبران جامعه مدنی گفتمان عمومی را شکل می‌دهند. در فرانسه، رهبری دولتی به‌شدت بر لائیسیته تاکید دارد اما با رهبری جامعه مدنی تکمیل می‌شود؛ چانه‌زنی مستمر میان اقتدار دولت و تکثر اجتماعی جریان دارد.
▪️رهبری در کانادا، هند و آفریقای جنوبی
در کانادا، رهبری غیرمتمرکز و مشارکتی است؛ دیوان عالی نقشی محوری در تفسیر منشور حقوق دارد. در هند، دستگاه قضائی مدافع سکولاریسم است اما رهبری سیاسی نوسان‌های شدید دارد. آفریقای جنوبی با هدایت شخصیت‌هایی مانند نلسون ماندلا، قانون اساسی‌ای بنا کرد که بر برابری تاکید دارد. رهبری موثر از تعامل اقتدار حقوقی، اراده سیاسی و مشارکت مدنی برمی‌آید.
▪️جامعه و محیط
محیط اجتماعی بریتانیا با تنوع دینی ناشی از مهاجرت پس از جنگ جهانی شکل گرفته و شوراهای میان‌دینی محلی فعال‌اند. فرانسه با لائیسیته سخت‌گیرانه، تنش‌هایی با جامعه‌های مسلمان ایجاد کرده است. کانادا تنوع را نهادی تشویق می‌کند. هند با تکثر تاریخی عمیق، گاه تنش‌های فرقه‌ای را تجربه می‌کند. آفریقای جنوبی پسا-آپارتاید بر آشتی و شمول تاکید دارد.
▪️فعالیت‌ها و الگوی مشترک
آزادی دین باید از طریق مشارکت مستمر حفظ شود، نه صرفا یک دستاورد حقوقی ثابت. در بریتانیا گفت‌وگوی میان‌دینی محوری است؛ در فرانسه جامعه مدنی شکاف‌های لائیسیته را پر می‌کند؛ کانادا بر چندفرهنگی‌بودن تاکید دارد؛ هند فعالیت‌ها را در سطح محلی پیش می‌برد؛ آفریقای جنوبی بر آشتی تمرکز دارد. الگوی مشترک: گفت‌وگو، آموزش، کنشگری حقوقی و ابتکارهای ریشه‌ای.
▪️درس‌هایی برای ایران
تجربه این پنج کشور نشان می‌دهد آزادی دین صرفا به چارچوب حقوقی وابسته نیست، بلکه نیازمند مشارکت پایدار جامعه مدنی است. برای ایران، درس‌های کلیدی عبارت‌اند از: امکان پرورش تدریجی کثرت‌گرایی حتی زیر ایدئولوژی‌های مسلط، ضرورت آگاهی حقوقی شهروندان، نقش گفت‌وگوی بین‌جماعتی در کاهش تنش، و اهمیت سازمان‌دهی ریشه‌ای که از سطح محله آغاز می‌شود، نه از بالا.
متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
https://dialog.tavaana.org/religious-bloodshed-coexistence/
#همزیستی #رواداری #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍2❤1
سیما سبتو و ناهید فلاحتی، دو شهروند بهائی ساکن شیراز، با گذشت بیش از ۷۳ روز از زمان بازداشت، کماکان به‌صورت بلاتکلیف در زندان عادل‌آباد این شهر به‌سر می‌برند و از حق تماس تلفنی و ملاقات با خانواده‌های خود محروم هستند.
سیما سبتو، متاهل و مادر دو فرزند، در منزل شخصی خود بازداشت و در مراحل بازجویی با اتهام «تبلیغ علیه نظام» مواجه شده است.
همزمان ناهید فلاحتی نیز در همان روز توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت و به زندان عادل‌آباد منتقل شده است، اما تا کنون اطلاع دقیقی از اتهامات مطروحه علیه وی دردست نیست.
این دو شهروند بهائی همچنان از امکان برقراری تماس تلفنی و ملاقات با خانواده‌های خود محروم هستند
مقامات مسئول دلیلی برای اعمال محدودیت‌ها و محرومیت این دو شهروند از تماس و ملاقات اعلام نکرده‌اند.
تداوم بازداشت و بلاتکلیفی این شهروندان در حالی ادامه دارد که موج تازه‌ای از فشارها، احضارها، تفتیش منازل، صدور احکام حبس و بازداشت‌های خودسرانه علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران
#سیما_سبتو #ناهید_فلاحتی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
سیما سبتو، متاهل و مادر دو فرزند، در منزل شخصی خود بازداشت و در مراحل بازجویی با اتهام «تبلیغ علیه نظام» مواجه شده است.
همزمان ناهید فلاحتی نیز در همان روز توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت و به زندان عادل‌آباد منتقل شده است، اما تا کنون اطلاع دقیقی از اتهامات مطروحه علیه وی دردست نیست.
این دو شهروند بهائی همچنان از امکان برقراری تماس تلفنی و ملاقات با خانواده‌های خود محروم هستند
مقامات مسئول دلیلی برای اعمال محدودیت‌ها و محرومیت این دو شهروند از تماس و ملاقات اعلام نکرده‌اند.
تداوم بازداشت و بلاتکلیفی این شهروندان در حالی ادامه دارد که موج تازه‌ای از فشارها، احضارها، تفتیش منازل، صدور احکام حبس و بازداشت‌های خودسرانه علیه جامعه بهایی در شهرهای مختلف ایران با شدت در جریان است.
#داستان_ما_یکیست #بهاییان_ایران
#سیما_سبتو #ناهید_فلاحتی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
😡2🙏1
استیون فرای، نویسنده، بازیگر و طنزپرداز برجسته بریتانیایی، یکی از چهره‌های شاخص انسانگرایی معاصر است که جهان‌بینی خود را بر پایه خردگرایی، شفقت و تعهد عمیق به کرامت انسانی بنا کرده است.
او با صراحتی کم‌نظیر و طنزی گزنده، همواره مدافع حقوق فردی، آزادی بیان و حقوق اقلیت‌ها بوده و تلاش کرده است تا با تکیه بر علم و تفکر انتقادی، پاسخ‌هایی انسانی برای مسائل پیچیده دنیای مدرن بیابد. فرای در آثار و سخنرانی‌هایش انتقاد از دین را با رویکردی مبتنی بر پرسش‌گری فلسفی همراه می‌کند، اما تمرکز اصلی‌اش نه بر نفی مذهب، بلکه بر دعوت انسان‌ها به خویشتن‌باوری، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و یافتن معنای زندگی در درون تجربه زیسته خود انسان است.
انسانگرایی فرای عمیقا با درک رنج‌های روانی و همدلی با آسیب‌پذیری‌های بشر گره خورده است؛ چنان‌که او با افشاگری صادقانه درباره مبارزه شخصی‌اش با اختلال دوقطبی، تابوهای سلامت روان را به چالش کشید و به هزاران نفر کمک کرد تا با رنج‌های خود بهتر کنار بیایند. این نگاه انسانی در بازآفرینی‌های او از اسطوره‌های یونانی نیز بازتاب می‌یابد؛ جایی که او خدایان باستانی را با تمام نقاط ضعف و عواطف انسانی‌شان به تصویر می‌کشد تا یادآور شود که کمال‌ناپذیری، بنیاد هویت ماست.
فرای از این طریق، تصویر انسانی از فرهنگ ارائه می‌دهد که در آن هنر، شوخ‌طبعی و پذیرش دیگری، ابزارهایی برای ساختن جهانی روشن‌تر و مدارا‌پذیرتر هستند.
#استیون_فرای #انسانگرایی #اومانیسم #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
او با صراحتی کم‌نظیر و طنزی گزنده، همواره مدافع حقوق فردی، آزادی بیان و حقوق اقلیت‌ها بوده و تلاش کرده است تا با تکیه بر علم و تفکر انتقادی، پاسخ‌هایی انسانی برای مسائل پیچیده دنیای مدرن بیابد. فرای در آثار و سخنرانی‌هایش انتقاد از دین را با رویکردی مبتنی بر پرسش‌گری فلسفی همراه می‌کند، اما تمرکز اصلی‌اش نه بر نفی مذهب، بلکه بر دعوت انسان‌ها به خویشتن‌باوری، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و یافتن معنای زندگی در درون تجربه زیسته خود انسان است.
انسانگرایی فرای عمیقا با درک رنج‌های روانی و همدلی با آسیب‌پذیری‌های بشر گره خورده است؛ چنان‌که او با افشاگری صادقانه درباره مبارزه شخصی‌اش با اختلال دوقطبی، تابوهای سلامت روان را به چالش کشید و به هزاران نفر کمک کرد تا با رنج‌های خود بهتر کنار بیایند. این نگاه انسانی در بازآفرینی‌های او از اسطوره‌های یونانی نیز بازتاب می‌یابد؛ جایی که او خدایان باستانی را با تمام نقاط ضعف و عواطف انسانی‌شان به تصویر می‌کشد تا یادآور شود که کمال‌ناپذیری، بنیاد هویت ماست.
فرای از این طریق، تصویر انسانی از فرهنگ ارائه می‌دهد که در آن هنر، شوخ‌طبعی و پذیرش دیگری، ابزارهایی برای ساختن جهانی روشن‌تر و مدارا‌پذیرتر هستند.
#استیون_فرای #انسانگرایی #اومانیسم #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍2
فضیلت ایمان یا فضیلت پرسیدن؛ کدام اخلاقی‌تر است؟
یک باور معروف در بسیاری از سنت‌های دینی این است: هرچه ایمانت را بی‌چون‌وچرا بپذیری، اخلاقا ارزشمندتری. کسی که بی‌دلیل باور می‌کند، «تسلیم» است؛ کسی که دلیل می‌خواهد، «متکبر» یا «کم‌ایمان».
اما این فرض، وقتی کنار نظریه برنامه‌ریزی فرهنگی گذاشته شود، ترک برمی‌دارد.
اعتقاد بدون دلیل، فضیلت است یا فقط تنبلی ذهنی با اسم زیباتر؟
فیلسوف و ریاضی‌دان انگلیسی، ویلیام کلیفورد، در مقاله معروف «اخلاق باور» (۱۸۷۷) استدلالی تند مطرح کرد: پذیرفتن هر باوری بدون شواهد کافی، نه‌فقط اشتباه فکری، بلکه یک خطای اخلاقی است.
او مثال ناخدای کشتی را می‌زند که بدون بررسی، به سالم بودن کشتی‌اش «ایمان» می‌آورد و مسافرانش را به کام مرگ می‌فرستد. از نگاه کلیفورد، باور بی‌دلیل هرگز بی‌ضرر نیست، فقط ضررش دیرتر آشکار می‌شود.
حالا این را کنار یافته‌های جامعه‌شناسان دین بگذارید: باور اکثر آدم‌ها نه محصول تحقیق، بلکه محصول محل تولدشان است. اگر باوری صرفا به این دلیل شکل گرفته که در کودکی، بدون امکان مقایسه، «نصب» شده، آیا حفظ آن بدون بازبینی، واقعاً یک انتخاب اخلاقی محسوب می‌شود؟ یا صرفا تداوم یک عادت ذهنی است که هیچ‌گاه در معرض آزمون قرار نگرفته؟
سوال ساده‌ای که ارزش پرسیدن دارد: اگر فردا کسی از شما بپرسد «چرا این را باور داری؟» و تنها پاسخت این باشد «چون همیشه همین‌طور بوده»، آیا این پاسخ، شما را به آدم اخلاقا برتری تبدیل می‌کند؟ یا صرفا نشان می‌دهد که هرگز فرصت پرسیدن را نداشته‌اید؟
ارزش اخلاقی ایمان، شاید نه در «بی‌چون‌وچرا بودن» آن، بلکه در «آگاهانه بودن» آن نهفته باشد.
#ایمان #اخلاق #باور #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
یک باور معروف در بسیاری از سنت‌های دینی این است: هرچه ایمانت را بی‌چون‌وچرا بپذیری، اخلاقا ارزشمندتری. کسی که بی‌دلیل باور می‌کند، «تسلیم» است؛ کسی که دلیل می‌خواهد، «متکبر» یا «کم‌ایمان».
اما این فرض، وقتی کنار نظریه برنامه‌ریزی فرهنگی گذاشته شود، ترک برمی‌دارد.
اعتقاد بدون دلیل، فضیلت است یا فقط تنبلی ذهنی با اسم زیباتر؟
فیلسوف و ریاضی‌دان انگلیسی، ویلیام کلیفورد، در مقاله معروف «اخلاق باور» (۱۸۷۷) استدلالی تند مطرح کرد: پذیرفتن هر باوری بدون شواهد کافی، نه‌فقط اشتباه فکری، بلکه یک خطای اخلاقی است.
او مثال ناخدای کشتی را می‌زند که بدون بررسی، به سالم بودن کشتی‌اش «ایمان» می‌آورد و مسافرانش را به کام مرگ می‌فرستد. از نگاه کلیفورد، باور بی‌دلیل هرگز بی‌ضرر نیست، فقط ضررش دیرتر آشکار می‌شود.
حالا این را کنار یافته‌های جامعه‌شناسان دین بگذارید: باور اکثر آدم‌ها نه محصول تحقیق، بلکه محصول محل تولدشان است. اگر باوری صرفا به این دلیل شکل گرفته که در کودکی، بدون امکان مقایسه، «نصب» شده، آیا حفظ آن بدون بازبینی، واقعاً یک انتخاب اخلاقی محسوب می‌شود؟ یا صرفا تداوم یک عادت ذهنی است که هیچ‌گاه در معرض آزمون قرار نگرفته؟
سوال ساده‌ای که ارزش پرسیدن دارد: اگر فردا کسی از شما بپرسد «چرا این را باور داری؟» و تنها پاسخت این باشد «چون همیشه همین‌طور بوده»، آیا این پاسخ، شما را به آدم اخلاقا برتری تبدیل می‌کند؟ یا صرفا نشان می‌دهد که هرگز فرصت پرسیدن را نداشته‌اید؟
ارزش اخلاقی ایمان، شاید نه در «بی‌چون‌وچرا بودن» آن، بلکه در «آگاهانه بودن» آن نهفته باشد.
#ایمان #اخلاق #باور #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5
تفکر انتقادی
مهارت فکری یا وظیفه اخلاقی؟
سقراط را به جرم «فاسد کردن ذهن جوانان» محاکمه کردند.
جرمش چه بود؟ پرسیدن.
او در بازار آتن می‌ایستاد و از مردم می‌پرسید «عدالت چیست؟»، «فضیلت چیست؟»، «از کجا مطمئنی که درست می‌دانی؟».
او در دفاع از خودش جمله‌ای گفت که ۲۴۰۰ سال بعد هنوز نقل می‌شود: «زندگی ناکاویده، ارزش زیستن ندارد».
از نگاه او، پرسیدن سوال، تفنن فکری نبود، وظیفه‌ای بود که هر انسان در قبال زندگی خودش دارد.
قرن‌ها بعد، فیلسوف آمریکایی جان دیویی، تفکر انتقادی را نه یک استعداد ویژه، بلکه یک مهارت قابل‌آموزش دانست که پایه دموکراسی سالم است. از نظر او، جامعه‌ای که شهروندانش عادت به پرسیدن ندارند، محکوم است باورهایش را از دیگران قرض بگیرد، نه بسازد.
اما چرا این «وظیفه اخلاقی» است، نه صرفا یک عادت فکری خوب؟
مثالی ساده: فرض کنید شایعه‌ای درباره یک هم‌محله‌ای می‌شنوید و بدون بررسی آن را باور و بازگو می‌کنید. اگر شایعه دروغ باشد، به کسی آسیب زده‌اید. نه چون بدخواه بودید، بلکه چون زحمت پرسیدن «آیا این درست است؟» را به خود ندادید.
حالا این را به مقیاس باورهای بزرگ‌تر زندگی، سیاسی، اجتماعی، دینی ببرید. باوری که هرگز نپرسیده‌ای «چرا این را قبول دارم؟»، می‌تواند دقیقا همان نقش را در تصمیم‌های بزرگ‌تر زندگی‌ات بازی کند.
تفکر انتقادی یعنی این: نه اینکه به همه‌چیز شک کنی، بلکه اینکه هیچ باوری را فقط به‌خاطر تکرار زیاد یا قدمتش، از بررسی معاف نکنی.
سوالی که همیشه ارزش پرسیدن دارد: آخرین باری که یک باور مهم زندگی‌ات را نه از سر شک، بلکه از سر مسئولیت به چالش کشیدی، کی بود؟
#تفکر_نقاد #آزاداندیشی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
مهارت فکری یا وظیفه اخلاقی؟
سقراط را به جرم «فاسد کردن ذهن جوانان» محاکمه کردند.
جرمش چه بود؟ پرسیدن.
او در بازار آتن می‌ایستاد و از مردم می‌پرسید «عدالت چیست؟»، «فضیلت چیست؟»، «از کجا مطمئنی که درست می‌دانی؟».
او در دفاع از خودش جمله‌ای گفت که ۲۴۰۰ سال بعد هنوز نقل می‌شود: «زندگی ناکاویده، ارزش زیستن ندارد».
از نگاه او، پرسیدن سوال، تفنن فکری نبود، وظیفه‌ای بود که هر انسان در قبال زندگی خودش دارد.
قرن‌ها بعد، فیلسوف آمریکایی جان دیویی، تفکر انتقادی را نه یک استعداد ویژه، بلکه یک مهارت قابل‌آموزش دانست که پایه دموکراسی سالم است. از نظر او، جامعه‌ای که شهروندانش عادت به پرسیدن ندارند، محکوم است باورهایش را از دیگران قرض بگیرد، نه بسازد.
اما چرا این «وظیفه اخلاقی» است، نه صرفا یک عادت فکری خوب؟
مثالی ساده: فرض کنید شایعه‌ای درباره یک هم‌محله‌ای می‌شنوید و بدون بررسی آن را باور و بازگو می‌کنید. اگر شایعه دروغ باشد، به کسی آسیب زده‌اید. نه چون بدخواه بودید، بلکه چون زحمت پرسیدن «آیا این درست است؟» را به خود ندادید.
حالا این را به مقیاس باورهای بزرگ‌تر زندگی، سیاسی، اجتماعی، دینی ببرید. باوری که هرگز نپرسیده‌ای «چرا این را قبول دارم؟»، می‌تواند دقیقا همان نقش را در تصمیم‌های بزرگ‌تر زندگی‌ات بازی کند.
تفکر انتقادی یعنی این: نه اینکه به همه‌چیز شک کنی، بلکه اینکه هیچ باوری را فقط به‌خاطر تکرار زیاد یا قدمتش، از بررسی معاف نکنی.
سوالی که همیشه ارزش پرسیدن دارد: آخرین باری که یک باور مهم زندگی‌ات را نه از سر شک، بلکه از سر مسئولیت به چالش کشیدی، کی بود؟
#تفکر_نقاد #آزاداندیشی #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤1🤔1