ویلیام جیمز و «گونههای تجربه دینی»
نگاهی به ایمان از دریچه روان و ضمیر انسان
فیلسوفی آمریکایی میپرسد: دین در درون انسان چه میکند؟
نه چه قانونی وضع میکند، نه چه نهادی میسازد؛ بلکه چطور یک انسان شکسته و ناامید، ناگهان به آرامش میرسد؟ کتاب ویلیام جیمز نگاهی متفاوت به دین ارائه میدهد؛ نگاهی که میتواند برای جامعهای مثل ایران، که دین اغلب از مسیر حکومت و اجبار تجربه شده، معنایی تازه داشته باشد.
▪️«گونههای تجربه دینی»؛ نگاهی تازه به ایمان
«گونههای تجربه دینی»، اثر کلاسیک ویلیام جیمز، بر پایه سخنرانیهای گیفورد در ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ شکل گرفت. جیمز کمتر به نهاد دین، فقه یا الهیات رسمی میپردازد و بیشتر به تجربه شخصی افراد از ایمان، دعا، عرفان و دگرگونی روحی توجه میکند. او دین را فراتر از مجموعهای از قوانین و مراسم رسمی میبیند.
▪️دین شخصی در برابر دین نهادی
جیمز میان «دین شخصی» و «دین نهادی» تفاوت میگذارد و به انسانهایی علاقه دارد که تجربهای مستقیم از معنا، رنج یا نجات داشتهاند. اگر تجربه دینی امری درونی است، حکومت حق ندارد آن را معیار شهروندی یا وفاداری قرار دهد. نتیجه اخلاقی این نگاه: ایمان اجباری، تجربه دینی واقعی تولید نمیکند؛ فقط اطاعت ظاهری یا رنج روانی میسازد.
▪️نقدهایی بر جیمز
منتقدان میگویند جیمز دین را بیش از حد فردی میکند و نقش جامعه و قدرت را کمتر میبیند؛ در ایران دین با قانون، دولت و رسانه نیز گره خورده است. نقد دیگر این است که او تجربههای شدید را بیش از حد مرکز دین قرار میدهد، در حالی که برای بسیاری، دین بیشتر در زندگی روزمره و آیینها حضور دارد.
▪️درسی برای ایران امروز
نقطه قوت جیمز این است که بهجای داوری شتابزده گوش میدهد؛ نه تجربههای دینی را به خرافه تقلیل میدهد، نه بیچونوچرا اثباتشان میکند. این میانهروی برای گفتوگوی ایرانی ارزشمند است. مهمترین درس کتاب برای ایران امروز این است: هیچ حکومت یا روحانی نمیتواند مالک تجربه درونی انسانها باشد؛ دین وقتی انسانیتر میشود که با آزادی وجدان همراه باشد.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفتوشنود بخوانید
ویلیام جیمز و «گونههای تجربه دینی»
نگاهی به ایمان از دریچه روان و ضمیر انسان
https://dialog.tavaana.org/william-james-2/
#ویلیام_جیمز #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
نگاهی به ایمان از دریچه روان و ضمیر انسان
فیلسوفی آمریکایی میپرسد: دین در درون انسان چه میکند؟
نه چه قانونی وضع میکند، نه چه نهادی میسازد؛ بلکه چطور یک انسان شکسته و ناامید، ناگهان به آرامش میرسد؟ کتاب ویلیام جیمز نگاهی متفاوت به دین ارائه میدهد؛ نگاهی که میتواند برای جامعهای مثل ایران، که دین اغلب از مسیر حکومت و اجبار تجربه شده، معنایی تازه داشته باشد.
▪️«گونههای تجربه دینی»؛ نگاهی تازه به ایمان
«گونههای تجربه دینی»، اثر کلاسیک ویلیام جیمز، بر پایه سخنرانیهای گیفورد در ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ شکل گرفت. جیمز کمتر به نهاد دین، فقه یا الهیات رسمی میپردازد و بیشتر به تجربه شخصی افراد از ایمان، دعا، عرفان و دگرگونی روحی توجه میکند. او دین را فراتر از مجموعهای از قوانین و مراسم رسمی میبیند.
▪️دین شخصی در برابر دین نهادی
جیمز میان «دین شخصی» و «دین نهادی» تفاوت میگذارد و به انسانهایی علاقه دارد که تجربهای مستقیم از معنا، رنج یا نجات داشتهاند. اگر تجربه دینی امری درونی است، حکومت حق ندارد آن را معیار شهروندی یا وفاداری قرار دهد. نتیجه اخلاقی این نگاه: ایمان اجباری، تجربه دینی واقعی تولید نمیکند؛ فقط اطاعت ظاهری یا رنج روانی میسازد.
▪️نقدهایی بر جیمز
منتقدان میگویند جیمز دین را بیش از حد فردی میکند و نقش جامعه و قدرت را کمتر میبیند؛ در ایران دین با قانون، دولت و رسانه نیز گره خورده است. نقد دیگر این است که او تجربههای شدید را بیش از حد مرکز دین قرار میدهد، در حالی که برای بسیاری، دین بیشتر در زندگی روزمره و آیینها حضور دارد.
▪️درسی برای ایران امروز
نقطه قوت جیمز این است که بهجای داوری شتابزده گوش میدهد؛ نه تجربههای دینی را به خرافه تقلیل میدهد، نه بیچونوچرا اثباتشان میکند. این میانهروی برای گفتوگوی ایرانی ارزشمند است. مهمترین درس کتاب برای ایران امروز این است: هیچ حکومت یا روحانی نمیتواند مالک تجربه درونی انسانها باشد؛ دین وقتی انسانیتر میشود که با آزادی وجدان همراه باشد.
متن کامل این یادداشت را در وبسایت گفتوشنود بخوانید
ویلیام جیمز و «گونههای تجربه دینی»
نگاهی به ایمان از دریچه روان و ضمیر انسان
https://dialog.tavaana.org/william-james-2/
#ویلیام_جیمز #نقد_دین #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤4👍3
شیدا بازیار،نویسنده ایرانی-آلمانی، برنده جایزه ادبی «ویلهلم رابه» سال ۲۰۲۶ شد
شیدا بازیار، نویسنده ایرانی-آلمانی، برای نگارش رمان تازه خود با عنوان «شکافها» (Die Lücken)، موفق به کسب جایزه معتبر ادبی «ویلهلم رابه» در سال ۲۰۲۶ شد.
این جایزه که ارزشی معادل ۳۰ هزار یورو دارد، بهطور مشترک از سوی شبکه رادیویی سراسری آلمان (دویچلندفونک) و شهر براونشوایگ اهدا میشود.
هیئت داوران این دوره، رمان «شکافها» را تصویری گسترده و تأثیرگذار از تاریخ آلمان در قرن بیستم توصیف کرد. داستان این اثر در یک شهرک خیالی به نام «هایمسباخ» در منطقه هونزروک روایت میشود و به واکاوی موضوعاتی چون جنایات هولوکاست، عادیسازی تدریجی یهودستیزی، و نحوه مواجهه فردی و جمعی با گذشته سیاسی میپردازد. داوران از این اثر به عنوان یکی از حساسترین و بحثبرانگیزترین رمانهای زمانه یاد کردند.
شیدا بازیار متولد ۱۹۸۸ در شهر هرمسکایل آلمان و فرزند پناهندگان سیاسی است. او پیشتر با رمانهای موفق «شبها در تهران آرام است» (۲۰۱۶) و «سه رفیق زن» (۲۰۲۱) به شهرت رسیده بود.
مراسم رسمی اهدای جایزه ویلهلم رابه ۲۰۲۶ قرار است در تاریخ ۷ نوامبر در تئاتر دولتی براونشوایگ برگزار شود.
#شیدا_بازیار #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
شیدا بازیار، نویسنده ایرانی-آلمانی، برای نگارش رمان تازه خود با عنوان «شکافها» (Die Lücken)، موفق به کسب جایزه معتبر ادبی «ویلهلم رابه» در سال ۲۰۲۶ شد.
این جایزه که ارزشی معادل ۳۰ هزار یورو دارد، بهطور مشترک از سوی شبکه رادیویی سراسری آلمان (دویچلندفونک) و شهر براونشوایگ اهدا میشود.
هیئت داوران این دوره، رمان «شکافها» را تصویری گسترده و تأثیرگذار از تاریخ آلمان در قرن بیستم توصیف کرد. داستان این اثر در یک شهرک خیالی به نام «هایمسباخ» در منطقه هونزروک روایت میشود و به واکاوی موضوعاتی چون جنایات هولوکاست، عادیسازی تدریجی یهودستیزی، و نحوه مواجهه فردی و جمعی با گذشته سیاسی میپردازد. داوران از این اثر به عنوان یکی از حساسترین و بحثبرانگیزترین رمانهای زمانه یاد کردند.
شیدا بازیار متولد ۱۹۸۸ در شهر هرمسکایل آلمان و فرزند پناهندگان سیاسی است. او پیشتر با رمانهای موفق «شبها در تهران آرام است» (۲۰۱۶) و «سه رفیق زن» (۲۰۲۱) به شهرت رسیده بود.
مراسم رسمی اهدای جایزه ویلهلم رابه ۲۰۲۶ قرار است در تاریخ ۷ نوامبر در تئاتر دولتی براونشوایگ برگزار شود.
#شیدا_بازیار #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍5❤🔥3❤1
اثر چشمان ناظر
وقتی مغز شما گمان میکند کسی تماشا میکند
در یک آشپزخانه مشترک در دانشگاه، محققان بالای صندوق پرداخت وجه چای، بهجای عکس گل، تصویر یک جفت چشم نصب کردند. هیچ توضیحی هم ندادند. نتیجه؟ افراد تقریبا سه برابر بیشتر از قبل، پول چایشان را پرداخت کردند. هیچکس آنها را تماشا نمیکرد؛ فقط یک تصویر بود. اما مغزشان چیز دیگری میگفت.
🔹 نظریه «چشمان ناظر» چیست؟ Watching Eyes Effect (اثر چشمان ناظر) پدیدهای شناختی است که نشان میدهد حتی نشانههای نمادین و غیرواقعی از «حضور یک ناظر» کافیاند تا رفتار اخلاقی و همکاریجویانه انسان افزایش یابد؛ بدون هیچ تهدید یا پاداش واقعی.
🔹 ارتباط با مجازات فراطبیعی
در علوم شناختی دین، این یافته با مفهوم Supernatural Punishment (مجازات فراطبیعی) گره خورده است: باور به اینکه یک موجود نامرئی، ناظر بر اعمال پنهانی ماست و ممکن است تخلف را مجازات کند. این باور، برخلاف قانون انسانی، هیچگاه خاموش نمیشود؛ چون خدا یا روح، شب و روز، در خلوت و در جمع، «حاضر» تصور میشود.
🔹 شاهد پژوهشی
پژوهشگرانی مانند آرا نورنزایان و ازگین بنجامین پرسل، در مطالعات میدانی بینفرهنگی نشان دادند در جوامعی که مردم باور دارند خدایانشان از تقلب و دروغ آگاهاند و آن را مجازات میکنند، میزان صداقت در بازیهای اقتصادی واقعی (مثل تقسیم عادلانهی پول با غریبهها) بهطور محسوسی بالاتر است.
🔹 مثال ملموس
همان حسی که در یک قبرستان شبانه یا کنار یک زیارتگاه قدیمی تجربه میکنید و ناخودآگاه مراقب رفتارتان میشوید، دقیقا همین سازوکار است: احساس اینکه «چیزی» میبیند، حتی وقتی هیچ انسانی حاضر نیست.
📌 نکتهی پایانی:
شاید تمدنهای بزرگ، نه با دوربین یا پلیس، بلکه با ساختن یک «چشم نامرئی» در ذهن مردمشان، توانستند غریبهها را به هم پیوند بزنند و اعتماد را در مقیاسی فراتر از قبیله گسترش دهند.
#علوم_شناختی_دین #علوم_شناختی #اثر_چشم_ناظر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
وقتی مغز شما گمان میکند کسی تماشا میکند
در یک آشپزخانه مشترک در دانشگاه، محققان بالای صندوق پرداخت وجه چای، بهجای عکس گل، تصویر یک جفت چشم نصب کردند. هیچ توضیحی هم ندادند. نتیجه؟ افراد تقریبا سه برابر بیشتر از قبل، پول چایشان را پرداخت کردند. هیچکس آنها را تماشا نمیکرد؛ فقط یک تصویر بود. اما مغزشان چیز دیگری میگفت.
🔹 نظریه «چشمان ناظر» چیست؟ Watching Eyes Effect (اثر چشمان ناظر) پدیدهای شناختی است که نشان میدهد حتی نشانههای نمادین و غیرواقعی از «حضور یک ناظر» کافیاند تا رفتار اخلاقی و همکاریجویانه انسان افزایش یابد؛ بدون هیچ تهدید یا پاداش واقعی.
🔹 ارتباط با مجازات فراطبیعی
در علوم شناختی دین، این یافته با مفهوم Supernatural Punishment (مجازات فراطبیعی) گره خورده است: باور به اینکه یک موجود نامرئی، ناظر بر اعمال پنهانی ماست و ممکن است تخلف را مجازات کند. این باور، برخلاف قانون انسانی، هیچگاه خاموش نمیشود؛ چون خدا یا روح، شب و روز، در خلوت و در جمع، «حاضر» تصور میشود.
🔹 شاهد پژوهشی
پژوهشگرانی مانند آرا نورنزایان و ازگین بنجامین پرسل، در مطالعات میدانی بینفرهنگی نشان دادند در جوامعی که مردم باور دارند خدایانشان از تقلب و دروغ آگاهاند و آن را مجازات میکنند، میزان صداقت در بازیهای اقتصادی واقعی (مثل تقسیم عادلانهی پول با غریبهها) بهطور محسوسی بالاتر است.
🔹 مثال ملموس
همان حسی که در یک قبرستان شبانه یا کنار یک زیارتگاه قدیمی تجربه میکنید و ناخودآگاه مراقب رفتارتان میشوید، دقیقا همین سازوکار است: احساس اینکه «چیزی» میبیند، حتی وقتی هیچ انسانی حاضر نیست.
📌 نکتهی پایانی:
شاید تمدنهای بزرگ، نه با دوربین یا پلیس، بلکه با ساختن یک «چشم نامرئی» در ذهن مردمشان، توانستند غریبهها را به هم پیوند بزنند و اعتماد را در مقیاسی فراتر از قبیله گسترش دهند.
#علوم_شناختی_دین #علوم_شناختی #اثر_چشم_ناظر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👌4😁1
Forwarded from گفتوشنود
امانوئل لویناس
چرا اخلاق پذیرش مقدم بر سیاست است؟
امانوئل لویناس (۱۹۰۶–۱۹۹۵)، فیلسوف فرانسوی لیتوانیاییتبار، یکی از متفکران در حوزه اخلاق و پدیدارشناسی است. او که بازماندهی هولوکاست بود، فلسفه خود را بر پایه این پرسش بنا کرد که «چگونه پس از فاجعه بشری، میتوان به اخلاق اندیشید؟».
لویناس برخلاف فیلسوفان پیشین که سوژه و «خود» را محور هستی میدانستند، معتقد است که پیش از هر اندیشه یا عقلانیتی، ما در برابر «دیگری» مسئولیم.
نظریه چهره؛
پذیرش به مثابه یک وظیفه اخلاقی
از دیدگاه لویناس، پذیرش و رواداری نه یک انتخاب آزادانه یا مصلحت سیاسی، بلکه یک «اجبار اخلاقی» است که از لحظهی دیدار با دیگری آغاز میشود.
۱. مواجهه با چهره (The Face):
لویناس معتقد است وقتی با چهرهی دیگری روبرو میشویم، گویی با یک فرمان الهی یا اخلاقی مواجه میشویم. چهره دیگری به ما میگوید: «تو نباید مرا بکشی» و «تو مسئول منی». این مواجهه، من خودخواه را از مرکزیت خارج میکند و به من یادآوری میکند که هستی من در گرو حضور دیگری است.
۲. اخلاق پیش از سیاست:
برای لویناس، پذیرش دیگری مقدم بر هر قرارداد اجتماعی یا قانون سیاسی است. رواداری در نگاه او، تحمل تفاوتها نیست، بلکه «پذیرشِ تقدس دیگری» است. او معتقد است ما باید در برابر «بینهایتِ» وجود دیگری، کرنش کنیم و بپذیریم که هرگز نمیتوانیم او را به طور کامل بشناسیم یا به زیرمجموعه هویت خود درآوریم.
۳. مسئولیت برای دیگری:
پذیرش از نظر لویناس یعنی «جانشینِ دیگری بودن». او رواداری را به معنای مسئولیتپذیری بیقید و شرط میداند. در حالی که دیگران بر «حقوق من» تاکید دارند، لویناس بر «تکلیف من در برابر دیگری» پافشاری میکند. جامعه روادار در نگاه او، جامعهای است که در آن «خود» همواره نگران رنج و نیازهای «دیگری» است.
پذیرش در اندیشه لویناس، یک پذیرش «رادیکال» و «نامتقارن» است؛ یعنی من موظفم دیگری را بپذیرم، حتی اگر او در پاسخ، چنین وظیفهای نسبت به من نداشته باشد. این اخلاق بخشش و گشودگی است که مانع از خشونت میشود. از نظر لویناس، اگر ما بتوانیم چهره انسانی دیگری را فارغ از ملیت، مذهب یا جایگاه اجتماعیاش ببینیم، دیگر رواداری یک انتخاب نخواهد بود، بلکه حقیقتی است که در سرشت انسانی ما نهفته است.
#اخلاق #پذیرش #رواداری #امانوئل_لویناس #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چرا اخلاق پذیرش مقدم بر سیاست است؟
امانوئل لویناس (۱۹۰۶–۱۹۹۵)، فیلسوف فرانسوی لیتوانیاییتبار، یکی از متفکران در حوزه اخلاق و پدیدارشناسی است. او که بازماندهی هولوکاست بود، فلسفه خود را بر پایه این پرسش بنا کرد که «چگونه پس از فاجعه بشری، میتوان به اخلاق اندیشید؟».
لویناس برخلاف فیلسوفان پیشین که سوژه و «خود» را محور هستی میدانستند، معتقد است که پیش از هر اندیشه یا عقلانیتی، ما در برابر «دیگری» مسئولیم.
نظریه چهره؛
پذیرش به مثابه یک وظیفه اخلاقی
از دیدگاه لویناس، پذیرش و رواداری نه یک انتخاب آزادانه یا مصلحت سیاسی، بلکه یک «اجبار اخلاقی» است که از لحظهی دیدار با دیگری آغاز میشود.
۱. مواجهه با چهره (The Face):
لویناس معتقد است وقتی با چهرهی دیگری روبرو میشویم، گویی با یک فرمان الهی یا اخلاقی مواجه میشویم. چهره دیگری به ما میگوید: «تو نباید مرا بکشی» و «تو مسئول منی». این مواجهه، من خودخواه را از مرکزیت خارج میکند و به من یادآوری میکند که هستی من در گرو حضور دیگری است.
۲. اخلاق پیش از سیاست:
برای لویناس، پذیرش دیگری مقدم بر هر قرارداد اجتماعی یا قانون سیاسی است. رواداری در نگاه او، تحمل تفاوتها نیست، بلکه «پذیرشِ تقدس دیگری» است. او معتقد است ما باید در برابر «بینهایتِ» وجود دیگری، کرنش کنیم و بپذیریم که هرگز نمیتوانیم او را به طور کامل بشناسیم یا به زیرمجموعه هویت خود درآوریم.
۳. مسئولیت برای دیگری:
پذیرش از نظر لویناس یعنی «جانشینِ دیگری بودن». او رواداری را به معنای مسئولیتپذیری بیقید و شرط میداند. در حالی که دیگران بر «حقوق من» تاکید دارند، لویناس بر «تکلیف من در برابر دیگری» پافشاری میکند. جامعه روادار در نگاه او، جامعهای است که در آن «خود» همواره نگران رنج و نیازهای «دیگری» است.
پذیرش در اندیشه لویناس، یک پذیرش «رادیکال» و «نامتقارن» است؛ یعنی من موظفم دیگری را بپذیرم، حتی اگر او در پاسخ، چنین وظیفهای نسبت به من نداشته باشد. این اخلاق بخشش و گشودگی است که مانع از خشونت میشود. از نظر لویناس، اگر ما بتوانیم چهره انسانی دیگری را فارغ از ملیت، مذهب یا جایگاه اجتماعیاش ببینیم، دیگر رواداری یک انتخاب نخواهد بود، بلکه حقیقتی است که در سرشت انسانی ما نهفته است.
#اخلاق #پذیرش #رواداری #امانوئل_لویناس #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍3🕊1
پیتر بوقوسیان
چگونه بدون جدل، کسی را به تردید در باورش واداریم؟
پیتر بوقوسیان، فیلسوف آمریکایی و مدرس سابق دانشگاه ایالتی پورتلند، برخلاف بسیاری از منتقدان دین، علاقهای به مناظرههای داغ و اثبات نادرستی خدا نداشت. حوزه تخصصی او فلسفه تعلیم و تربیت و معرفتشناسی بود؛ و همین زمینه، او را به پرسشی متفاوت رساند: بهجای بحث درباره «آیا خدا وجود دارد؟»، چرا از خود فرایند باورکردن نپرسیم؟
سال ۲۰۱۳، بوقوسیان کتاب A Manual for Creating Atheists را منتشر کرد؛ عنوانی که در فارسی میتوان آن را «راهنمای خداناباورشدن» ترجمه کرد. ایده مرکزی کتاب این بود: بهجای حمله به باور دینی، باید از باورمند پرسید «چگونه به این باور رسیدی؟» و «چه شواهدی میتواند نظرت را تغییر دهد؟»
او این روش را «استخراج معرفتشناختی» نامید؛ گفتوگویی سقراطی که هدفش شکستدادن طرف مقابل نیست، بلکه واداشتن او به بازبینی خود فرایند فکریاش است. به باور بوقوسیان، مشکل اصلی «ایمان» نه محتوای آن، بلکه پذیرش باور بدون نیاز به شواهد کافی است؛ او این الگو را نوعی «ویروس معرفتی» توصیف کرد که فراتر از دین، در باورهای شبهعلمی و سیاسی نیز دیده میشود.
این رویکرد، بوقوسیان را بعدها به بنیانگذاری جنبش «معرفتشناسی خیابانی» (Street Epistemology) سوق داد؛ روشی که در آن، گفتوگوهای مستندشده با افراد عادی درباره باورهایشان، بدون قصد اثبات درست یا غلطبودن، در فضای مجازی منتشر میشد.
نگاه او امروز در آموزش تفکر انتقادی و روشهای گفتوگوی بدون خصومت درباره باور، همچنان الهامبخش است.
#پرسشگری #تفکر_انتقادی #باور #ایمان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
چگونه بدون جدل، کسی را به تردید در باورش واداریم؟
پیتر بوقوسیان، فیلسوف آمریکایی و مدرس سابق دانشگاه ایالتی پورتلند، برخلاف بسیاری از منتقدان دین، علاقهای به مناظرههای داغ و اثبات نادرستی خدا نداشت. حوزه تخصصی او فلسفه تعلیم و تربیت و معرفتشناسی بود؛ و همین زمینه، او را به پرسشی متفاوت رساند: بهجای بحث درباره «آیا خدا وجود دارد؟»، چرا از خود فرایند باورکردن نپرسیم؟
سال ۲۰۱۳، بوقوسیان کتاب A Manual for Creating Atheists را منتشر کرد؛ عنوانی که در فارسی میتوان آن را «راهنمای خداناباورشدن» ترجمه کرد. ایده مرکزی کتاب این بود: بهجای حمله به باور دینی، باید از باورمند پرسید «چگونه به این باور رسیدی؟» و «چه شواهدی میتواند نظرت را تغییر دهد؟»
او این روش را «استخراج معرفتشناختی» نامید؛ گفتوگویی سقراطی که هدفش شکستدادن طرف مقابل نیست، بلکه واداشتن او به بازبینی خود فرایند فکریاش است. به باور بوقوسیان، مشکل اصلی «ایمان» نه محتوای آن، بلکه پذیرش باور بدون نیاز به شواهد کافی است؛ او این الگو را نوعی «ویروس معرفتی» توصیف کرد که فراتر از دین، در باورهای شبهعلمی و سیاسی نیز دیده میشود.
این رویکرد، بوقوسیان را بعدها به بنیانگذاری جنبش «معرفتشناسی خیابانی» (Street Epistemology) سوق داد؛ روشی که در آن، گفتوگوهای مستندشده با افراد عادی درباره باورهایشان، بدون قصد اثبات درست یا غلطبودن، در فضای مجازی منتشر میشد.
نگاه او امروز در آموزش تفکر انتقادی و روشهای گفتوگوی بدون خصومت درباره باور، همچنان الهامبخش است.
#پرسشگری #تفکر_انتقادی #باور #ایمان #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
👍4👏1
مولوی عبدالحمید: حادثه جمعه خونین زاهدان فراموششدنی نیست
مولوی عبدالحمید، امامجمعه اهلسنت زاهدان، با نزدیک شدن به سالگرد حادثه جمعه خونین زاهدان، این حادثه را «بسیار تکاندهنده و دلخراش» توصیف کرد و گفت: «حادثۀ جمعه خونین زاهدان فراموششدنی نیست.»
عبدالحمید در نماز جمعه سوم مهر ۱۴۰۵ با اشاره به حادثه هشتم مهر ۱۴۰۱ گفت: «حادثهای بسیار دلخراش بود که تمام دنیا را تکان داد. در این حادثه بسیاری از نمازگزاران بدون هیچ گناهی جان خود را از دست دادند و جمع غفیری نیز مجروح و معلول و بسیاری فلج و کور شدند.» او همچنین به حادثه ۱۳ آبان در خاش اشاره کرد و آن را حادثهای مشابه با ابعادی کمتر دانست.
عبدالحمید برای جانباختگان و مجروحان این حوادث دعا کرد و گفت: «همه ما دعا کنیم الله تعالی به شهدای این حوادث درجات بلند عنایت فرماید و به مجروحان و معلولان نیز بهبودی بدهد و به آنها کمک کند.»
امامجمعه زاهدان در بخش دیگری از سخنان خود درباره جنگ در منطقه گفت: «جنگ به ضرر تمام کشورهای منطقه و به سود بدخواهان خاورمیانه است.» او با تأکید بر ضرورت گفتوگو میان طرفهای درگیر افزود: «بهترین راه آن است که با تمام طرفهایی که آمادۀ گفتوگو هستند، مذاکره و گفتوگو انجام شود.»
عبدالحمید همچنین از مسئولان جمهوری اسلامی خواست علاوه بر گفتوگو با طرفهای درگیر، با مردم ایران نیز گفتوگو کنند تا مشکلات و گرفتاریهای آنان برطرف شود.
امامجمعه زاهدان همچنین بر پیگیری مطالبات از مسیرهای مدنی تأکید کرد و گفت: «خواستهها و مطالبات از راههای مدنی پیگیری شوند و این روش تا زمانی که جواب بدهد، ادامه داشته باشد.»
#مولوی_عبدالحمید #اهل_سنت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
مولوی عبدالحمید، امامجمعه اهلسنت زاهدان، با نزدیک شدن به سالگرد حادثه جمعه خونین زاهدان، این حادثه را «بسیار تکاندهنده و دلخراش» توصیف کرد و گفت: «حادثۀ جمعه خونین زاهدان فراموششدنی نیست.»
عبدالحمید در نماز جمعه سوم مهر ۱۴۰۵ با اشاره به حادثه هشتم مهر ۱۴۰۱ گفت: «حادثهای بسیار دلخراش بود که تمام دنیا را تکان داد. در این حادثه بسیاری از نمازگزاران بدون هیچ گناهی جان خود را از دست دادند و جمع غفیری نیز مجروح و معلول و بسیاری فلج و کور شدند.» او همچنین به حادثه ۱۳ آبان در خاش اشاره کرد و آن را حادثهای مشابه با ابعادی کمتر دانست.
عبدالحمید برای جانباختگان و مجروحان این حوادث دعا کرد و گفت: «همه ما دعا کنیم الله تعالی به شهدای این حوادث درجات بلند عنایت فرماید و به مجروحان و معلولان نیز بهبودی بدهد و به آنها کمک کند.»
امامجمعه زاهدان در بخش دیگری از سخنان خود درباره جنگ در منطقه گفت: «جنگ به ضرر تمام کشورهای منطقه و به سود بدخواهان خاورمیانه است.» او با تأکید بر ضرورت گفتوگو میان طرفهای درگیر افزود: «بهترین راه آن است که با تمام طرفهایی که آمادۀ گفتوگو هستند، مذاکره و گفتوگو انجام شود.»
عبدالحمید همچنین از مسئولان جمهوری اسلامی خواست علاوه بر گفتوگو با طرفهای درگیر، با مردم ایران نیز گفتوگو کنند تا مشکلات و گرفتاریهای آنان برطرف شود.
امامجمعه زاهدان همچنین بر پیگیری مطالبات از مسیرهای مدنی تأکید کرد و گفت: «خواستهها و مطالبات از راههای مدنی پیگیری شوند و این روش تا زمانی که جواب بدهد، ادامه داشته باشد.»
#مولوی_عبدالحمید #اهل_سنت #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤7🕊1
«از تاریکی بیگانگی
به درخشش یگانگی»
وقتی برای حق «دیگری» میایستیم
ورق بزنید
تحولات اجتماعی و جنبشها و خیزشهای ایرانیان در سالهای گذشته، در کنار تمامی رنجها و اتفاقات دردناک، دستآوردهای بزرگی نیز به همراه داشتهاست: شجاعتهایی که تکثیر شدند، تجربیات و درسهایی که آموخته شدند، مسیری که پیموده شد، بازنگریهای عمیق فرهنگی، دینی و اخلاقی، بازتعریف هویت میهنی و فهم نقش و مسئولیت فرد فرد شهروندان در امر سیاست، به معنای لزوم ایجاد تاثیر یا تغییر در حکمرانی.
▪️آنانی که ورق را برگرداندند
اعتراضات پس از مهسا ژینا خیلی زود از موضوع دین و حجاب تحمیلی و اجباری فراتر رفت. برای بخش بزرگی از ایرانیان، مهسا یک دختر غریبه نبود. او تبدیل «خویشتن» تک تک ایرانیان شد: مردمی که سزاوار ستمگری بیرحم و بیامان یک فرقه متعصب و پرادعا نیستند. دیرزمانی بود که بسیاری از ایرانیان، اخلاقیات اجباری و دین تحمیلی را به رسمیت نمیشناختند، ولی این بار دیگر صبر و سکوت چاره کار به نظر نمیرسید. خیزش فراگیر مردم ایران به همین دلیل به یک جنبش فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی تبدیل شد که نگاه بسیاری از ایرانیان به کرامت و مقام انسان، چه زن و چه مرد، آزادی فردی، حکومت، میهن، دین، تحمیل فرقهای و کنشگری را تغییر داد.
▪️گام بلند به سمت یگانگی
یکی از مهم ترین ویژگی های این جنبش آن بود که مطالبه حقوق زنان تنها بر دوش زنان باقی نماند. مردان بسیاری نیز در کنار زنان ایستادند و برای حقی اعتراض کردند که مستقیما درباره پوشش خود آنان نبود. همین همراهی اهمیت داشت: آزادی زمانی به یک ارزش عمومی تبدیل میشود که انسان برای حق دیگری نیز بایستد. همبستگی در ساحتهای گوناگون قدرت گرفت: مردان در کنار زنان، همراهی مردم از لایههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، و حمایت مناطق ایران از هم.
▪️شکستن دیوار بیگانگی
حکومت فرقهای ولایت فقیه که سال ها با تقسیم جامعه به خودی و غیر خودی، مومن و بی دین، و باحجاب یا بیحجاب حکومت کرده بود، با تصویری متفاوت روبرو شد: انسانهایی متفاوت که میخواهند بر سر آزادی و کرامت یکدیگر با هم متحد شوند؛ ایرانیانی که دیگر اسیر بازی «تفرقه بینداز و حکومت کن» نمیشوند. مردمی که از ابزار همیشگی فرقه حاکم، یعنی ترس و ترور دیگر پا پس نمیکشند و فریب گفتمان دشمنیافکن و نفرتپراکن آن را نمیخورند. ملتی که از خرافهپرستی اجباری به ستوه آمده است و میخواهد زندگی خود را بر اساس ارزشهای اخلاقی مانند عدالت، آزادی و انصاف بنا کند.
▪️ایران در میانه یک رنسانس؟
شاید بتوان آنچه را در جامعه ایران جریان دارد یک نوزایی فکری و اخلاقی دانست: بازاندیشی در ارزشهایی که پیروی میکنیم، قدرت، و مسئولیت فردی، گروهی و ملی. نسلی تازه بسیاری از ارزش های موروثی را دوباره میسنجد و رابطه خود را با آزادی و با «آن دیگری» را از نو تعریف میکند. نگاهی به مدارا و همزیستی و دشمنان اعتقادی و قسمخوردهاش. شاید این دگرگونی هنوز کامل نیست، اما نشانه های آن هر روز آشکارتر میشود.
▪️گمان مبر که به پایان رسید کار مغان...
ایران از زمان جنبش مشروطه راهی طولانی پیموده است. تحولات فکری، فرهنگی و اخلاقی ایرانیان در یک دهه گذشته چشمگیر، و گاهی بسیار دردناک بوده است. فرقه ولایت فقیه کوشش زیادی کرد با سرکوبهای خونین، بتواند جلو سیر تاریخی ایرانیان به سوی آزادی و عدالت را سد کند. اما اتفاقات روزها، هفتهها و سالهای پیش و پس از خیزش زن، زندگی، آزادی به روشنی نشان داد که جنبش آزادی و عدالتخواهی ایرانیان در حال آموختن، رشد کردن و بالغشدن بوده است، و فصلهای دیگر تحولات عمیق گفتمانی و اجتماعی در راه خواهند بود.
#زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی #آزادی_خواهی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
به درخشش یگانگی»
وقتی برای حق «دیگری» میایستیم
ورق بزنید
تحولات اجتماعی و جنبشها و خیزشهای ایرانیان در سالهای گذشته، در کنار تمامی رنجها و اتفاقات دردناک، دستآوردهای بزرگی نیز به همراه داشتهاست: شجاعتهایی که تکثیر شدند، تجربیات و درسهایی که آموخته شدند، مسیری که پیموده شد، بازنگریهای عمیق فرهنگی، دینی و اخلاقی، بازتعریف هویت میهنی و فهم نقش و مسئولیت فرد فرد شهروندان در امر سیاست، به معنای لزوم ایجاد تاثیر یا تغییر در حکمرانی.
▪️آنانی که ورق را برگرداندند
اعتراضات پس از مهسا ژینا خیلی زود از موضوع دین و حجاب تحمیلی و اجباری فراتر رفت. برای بخش بزرگی از ایرانیان، مهسا یک دختر غریبه نبود. او تبدیل «خویشتن» تک تک ایرانیان شد: مردمی که سزاوار ستمگری بیرحم و بیامان یک فرقه متعصب و پرادعا نیستند. دیرزمانی بود که بسیاری از ایرانیان، اخلاقیات اجباری و دین تحمیلی را به رسمیت نمیشناختند، ولی این بار دیگر صبر و سکوت چاره کار به نظر نمیرسید. خیزش فراگیر مردم ایران به همین دلیل به یک جنبش فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی تبدیل شد که نگاه بسیاری از ایرانیان به کرامت و مقام انسان، چه زن و چه مرد، آزادی فردی، حکومت، میهن، دین، تحمیل فرقهای و کنشگری را تغییر داد.
▪️گام بلند به سمت یگانگی
یکی از مهم ترین ویژگی های این جنبش آن بود که مطالبه حقوق زنان تنها بر دوش زنان باقی نماند. مردان بسیاری نیز در کنار زنان ایستادند و برای حقی اعتراض کردند که مستقیما درباره پوشش خود آنان نبود. همین همراهی اهمیت داشت: آزادی زمانی به یک ارزش عمومی تبدیل میشود که انسان برای حق دیگری نیز بایستد. همبستگی در ساحتهای گوناگون قدرت گرفت: مردان در کنار زنان، همراهی مردم از لایههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، و حمایت مناطق ایران از هم.
▪️شکستن دیوار بیگانگی
حکومت فرقهای ولایت فقیه که سال ها با تقسیم جامعه به خودی و غیر خودی، مومن و بی دین، و باحجاب یا بیحجاب حکومت کرده بود، با تصویری متفاوت روبرو شد: انسانهایی متفاوت که میخواهند بر سر آزادی و کرامت یکدیگر با هم متحد شوند؛ ایرانیانی که دیگر اسیر بازی «تفرقه بینداز و حکومت کن» نمیشوند. مردمی که از ابزار همیشگی فرقه حاکم، یعنی ترس و ترور دیگر پا پس نمیکشند و فریب گفتمان دشمنیافکن و نفرتپراکن آن را نمیخورند. ملتی که از خرافهپرستی اجباری به ستوه آمده است و میخواهد زندگی خود را بر اساس ارزشهای اخلاقی مانند عدالت، آزادی و انصاف بنا کند.
▪️ایران در میانه یک رنسانس؟
شاید بتوان آنچه را در جامعه ایران جریان دارد یک نوزایی فکری و اخلاقی دانست: بازاندیشی در ارزشهایی که پیروی میکنیم، قدرت، و مسئولیت فردی، گروهی و ملی. نسلی تازه بسیاری از ارزش های موروثی را دوباره میسنجد و رابطه خود را با آزادی و با «آن دیگری» را از نو تعریف میکند. نگاهی به مدارا و همزیستی و دشمنان اعتقادی و قسمخوردهاش. شاید این دگرگونی هنوز کامل نیست، اما نشانه های آن هر روز آشکارتر میشود.
▪️گمان مبر که به پایان رسید کار مغان...
ایران از زمان جنبش مشروطه راهی طولانی پیموده است. تحولات فکری، فرهنگی و اخلاقی ایرانیان در یک دهه گذشته چشمگیر، و گاهی بسیار دردناک بوده است. فرقه ولایت فقیه کوشش زیادی کرد با سرکوبهای خونین، بتواند جلو سیر تاریخی ایرانیان به سوی آزادی و عدالت را سد کند. اما اتفاقات روزها، هفتهها و سالهای پیش و پس از خیزش زن، زندگی، آزادی به روشنی نشان داد که جنبش آزادی و عدالتخواهی ایرانیان در حال آموختن، رشد کردن و بالغشدن بوده است، و فصلهای دیگر تحولات عمیق گفتمانی و اجتماعی در راه خواهند بود.
#زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی #آزادی_خواهی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤5👍1🏆1