یادداشت وارده: انتخابات، خواست مردم و بحران نخبگان*
سخنی بی پرده با دکتر محمد فاضلی
نویسنده میهمان: علی آزاد
#V 103
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
سخنی بی پرده با دکتر محمد فاضلی
نویسنده میهمان: علی آزاد
#V 103
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
یادداشت وارده: انتخابات، خواست مردم و بحران نخبگان*
سخنی بی پرده با دکتر محمد فاضلی
نویسنده میهمان: علی آزاد، (@aliawaazad)
۲۴ خرداد ماه ۱۴۰۰
برای مطالعه متن کامل یادداشت «اینجا» کلیک کرده و یا از گزینه instant view استفاده کنید.
چرا فاضلی؟
در این نوشته روی سخن‌ام، بویژه، با دکتر محمد فاضلی ( پس از این فاضلی) است. چرا؟ به سه دلیل:
۱- اهمیت و نقشِ فرهیختگان و دانش‌آموختگان در سامان دهی افکار عمومی بویژه در فضای انتخاباتی
۲- فاضلی یک جامعه شناس و استاد دانشگاه است؛ در عین حال سمت‌های مشاوره‌ای در مرکز تحقیقات استراتژیک و یا پاره‌ای از وزارت‌خانه‌ها داشته و دارد؛ و نیز در پهنه دنیای مجازی حضوری موثر دارد؛ او تلاش می‌کند تا در زمینه‌های متنابه اجتماعی-سیاسی-فرهنگی به افکار عمومی یاری رساند و جامعه را به کنشِ مطلوب نظر خویش فراخوانَد.
۳- فاضلی بویژه در زمینه‌ی انتخابات به مانند یک کنش‌گر سیاسی و فکری نقش ایفا می‌کند؛ او اینکار را در گذشته نیز (برای نمونه در ستاد دکتر معین سال ۸۴) انجام داده است.
فاضلی و عدم پای‌بندی او به مفاهیم کلیدی
آیا فاضلی می‌تواند به دلایلی که برای رای دادن به همتی برشمرده است، پایبند باشد؟ پاسخ منفی است. علت آن شاید این نیست که فاضلی نخواهد به مبانی اندیشگی خود پایبند باشد، بل مشکل کار در این است که درک فاضلی از مفاهیم کلیدی مورد نظر او دچار اشکال است. در ادامه به اختصار با مفاهیمی چون انتخابات، اصلاح‌طلبی، دمکراسی، شفافیت، اعتماد سازی، جامعه مدرن و مصداق آن از نظر فاضلی می‌پردازم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.
سخنی بی پرده با دکتر محمد فاضلی
نویسنده میهمان: علی آزاد، (@aliawaazad)
۲۴ خرداد ماه ۱۴۰۰
برای مطالعه متن کامل یادداشت «اینجا» کلیک کرده و یا از گزینه instant view استفاده کنید.
چرا فاضلی؟
در این نوشته روی سخن‌ام، بویژه، با دکتر محمد فاضلی ( پس از این فاضلی) است. چرا؟ به سه دلیل:
۱- اهمیت و نقشِ فرهیختگان و دانش‌آموختگان در سامان دهی افکار عمومی بویژه در فضای انتخاباتی
۲- فاضلی یک جامعه شناس و استاد دانشگاه است؛ در عین حال سمت‌های مشاوره‌ای در مرکز تحقیقات استراتژیک و یا پاره‌ای از وزارت‌خانه‌ها داشته و دارد؛ و نیز در پهنه دنیای مجازی حضوری موثر دارد؛ او تلاش می‌کند تا در زمینه‌های متنابه اجتماعی-سیاسی-فرهنگی به افکار عمومی یاری رساند و جامعه را به کنشِ مطلوب نظر خویش فراخوانَد.
۳- فاضلی بویژه در زمینه‌ی انتخابات به مانند یک کنش‌گر سیاسی و فکری نقش ایفا می‌کند؛ او اینکار را در گذشته نیز (برای نمونه در ستاد دکتر معین سال ۸۴) انجام داده است.
فاضلی و عدم پای‌بندی او به مفاهیم کلیدی
آیا فاضلی می‌تواند به دلایلی که برای رای دادن به همتی برشمرده است، پایبند باشد؟ پاسخ منفی است. علت آن شاید این نیست که فاضلی نخواهد به مبانی اندیشگی خود پایبند باشد، بل مشکل کار در این است که درک فاضلی از مفاهیم کلیدی مورد نظر او دچار اشکال است. در ادامه به اختصار با مفاهیمی چون انتخابات، اصلاح‌طلبی، دمکراسی، شفافیت، اعتماد سازی، جامعه مدرن و مصداق آن از نظر فاضلی می‌پردازم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.
Telegraph
انتخابات، خواست مردم و بحران نخبگان*
سخنی بی پرده با دکتر محمد فاضلی علی آزاد ۲۴ خرداد ماه ۱۴۰۰- «من به استناد ۲۰ سال مطالعه درباره توسعه و دموکراسی، آگاهی بر دشواری‌های بسیار تحقق انها، و برای جلوگیری از تضعیف بیشتر جامعه در برابر قدرت سیاسی، تداوم امکان نقد دولت، و در نقد برخی رویه‌های حاکم…
«جمهوریت» نظام کی به پایان رسید؟
#N 064
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
#N 064
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
«جمهوریت» نظام کی به پایان رسید؟
#N 064
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -بعد از اعلام رد صلاحیت‌ها، برخی از اصلاح‌طلبان این‌طور وانمود کردند که تیغ شورای نگهبان این بار از همیشه تیزتر بوده و «جمهوریت» با این اوضاع قربانی می‌شود. صراحت لهجه فائزه هاشمی همین شیوه نگاه را در یک جمله خلاصه می‌کند: «دوران جمهوری اسلامی تمام شده، و دوران حکومت اسلامی شروع می‌شود.»
در مقابل کسانی که تلاش می‌کنند از «پایان جمهوریت» هم بهانه جدیدی بتراشند برای ادامه بازی قدرت‌طلبی، من معتقدم جمهوریت نظام پیش از این پایان یافته بود. اگر بخواهم برایش زمان مشخصی پیدا کنم، بی‌شک آن لحظه را در آبان ۹۸ خواهم یافت.
پیش از آبان ۹۸ هم خون‌های زیادی به زمین ریخته شده که قطعا کم‌رنگ‌تر از خون شهدای آبان نبوده گرچه شاید هیچ‌کدام از ما هیچ‌گاه در «جمهوری»ای نزیسته باشیم که چنین بی‌پروا خون بریزد. اما جنایات آبان پرده جدیدی از چهره حاکمیت ایران برداشت:
تا پیش از آن عمده جریان‌های اصول‌گرا و اصلاح‌طلب وانمود می‌کردند که مشکلات کشور همه ناشی از «حکمرانی» ناکارآمد است. در واقع هر بار که یکی از این جریان‌ها به قدرت می‌رسید، جبهه مقابل بسیج می‌شد که ناکارآمدی و مشکلات را به گردن ندانم‌کاری‌ها و مدیریت غیرتخصصی جناح رقیب بیندازد. کسی زیر بار مشکلات عمیق ساختاری جمهوری اسلامی نمی‌رفت و تعمدا بزرگترین تضادهای حکومتی نادیده گرفته می‌شد.
در آبان ۹۸ «جمهوری اسلامی» به ناگاه با نتیجه سال‌ها تبلیغات خود روبرو شد. مردمی به خیابان آمده بودند که طبق روایت حکومتی دقیقا از همین «حکمرانی بد» به تنگ آمده بود. یعنی مشکلات معیشتی داشتند و جرقه اعتراضشان گرانی ناگهانی قیمت بنزین بود. عوارض و نارضایتی‌هایی که حتی آقای رئیسی هم بر آن صحه می‌گذارد. یعنی بدیهی‌ترین مصداق «حکمرانی بد» کف خیابان بود.
اگر چنان روایتی درست بود، یکی از جناح‌های سیاسی کشور باید ازین فرصت طلایی حداکثر استفاده را می‌کرد، سوار بر اعتراضات مردمی می‌شد و با موج بپاخاسته از کف خیابان تکلیف رقیب را یک‌سره می‌کرد. دقت کنیم اتفاقا می‌توان مدعی شد که ترکیب جمعیتی هم پتانسیل چنین مصادره‌ای را داشت. جمعیت معترض رهبری ایدئولوژیک خاصی نداشت و مطالبات غیرمجاز هم نداشت. نه خواستار آزادی زندانیان سیاسی بود، نه می‌خواست کشف حجاب کند!
اما همین اعتراض‌هایی که طبق اصول حکومتی باید در چهارچوب مطالبات معقول طبقه‌بندی می‌شد به زودی به خونین‌ترین اعتراض تاریخ جمهوری اسلامی بدل شد. مردمی که به خیابان آمده بودند خیلی زودتر از آن که کسی بتواند ازیشان سواری بگیرد، تکلیف جناح‌های سیاسی را روشن کردند. مدعیان زنده بودن «جمهوری» باید پاسخ این سوال ساده را بدهند که چگونه مطالبات معیشتی و نارضایتی از قیمت بنزین به سردادن یکی از براندازانه‌ترین شعارهای اعتراضات جمهوری اسلامی انجامیده است؟
پاسخ این سوال از نظر من ساده است. مردمی که به خیابان آمدند، خودشان می‌توانستند دودوتا چهارتای لازم برای تحقق نیازهای معیشتی‌شان را بکنند. همان‌طور که از باقی شعارها هم معلوم بود، معترضین به خوبی می‌دانستند گرانی قیمت بنزین نتیجه نابخردی یک حکمران بد نبوده بلکه سر تا پای حاکمیت در این تصمیم و شرایطی که منجر به آن شده است مقصر است.
همه متوجه بودند چرا قیمت بنزین گران شده یا تحریم‌ها چه تأثیری بر شرایط‌شان دارد. خودشان از همه جلوتر بودند در این که دلایل واقعی تحریم چیست و چرا حاکمان نمی‌خواهند تحریم‌ها را رفع کنند. همه می‌فهمیدند همان کسی که مسلسل را به سوی آنها نشانه گرفته مستقیما مقصر گران‌شدن قیمت بنزینی‌ست که فردا باید با آن مسافرکشی کنند.
به علاوه، معترضین خیلی راحت درک کرده بودند علاج این مشکل کجاست. نکته‌ای که اصلاح‌طلبان با معلق‌بازی محیر‌العقولی می‌خواهند هنوز آن را پنهان نگه دارند اما هر معترض آبانی به روشنی متوجه آن شده بود: حتی برای تحقق مطالبات تماما معیشتی، این جمهوری توان ارائه «نماینده»ای ندارد که بتواند مطالبات ما را محقق کند. پس مرگ جمهوریت را با فریاد «اصلاح‌طلب اصول‌گرا، دیگه تمومه ماجرا» اعلام کردند.
بعد از آبان 98 دیگر در یک «جمهوری» زندگی نمی‌کنیم. بدیهی‌ترین نتیجه مستقیم زندگی در یک «جمهوری» باید آن باشد که بتوانیم نمایندگانی پیدا کنیم که سرنوشت نان شب‌مان را به میل خودمان تعیین کنند. اما چشم باز کردیم و دیدیم به جای شهروندان یک جمهوری، رعایای اربابانی هستیم که نان را هم به مصلحت خودشان تقسیم می‌کنند.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#N 064
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -بعد از اعلام رد صلاحیت‌ها، برخی از اصلاح‌طلبان این‌طور وانمود کردند که تیغ شورای نگهبان این بار از همیشه تیزتر بوده و «جمهوریت» با این اوضاع قربانی می‌شود. صراحت لهجه فائزه هاشمی همین شیوه نگاه را در یک جمله خلاصه می‌کند: «دوران جمهوری اسلامی تمام شده، و دوران حکومت اسلامی شروع می‌شود.»
در مقابل کسانی که تلاش می‌کنند از «پایان جمهوریت» هم بهانه جدیدی بتراشند برای ادامه بازی قدرت‌طلبی، من معتقدم جمهوریت نظام پیش از این پایان یافته بود. اگر بخواهم برایش زمان مشخصی پیدا کنم، بی‌شک آن لحظه را در آبان ۹۸ خواهم یافت.
پیش از آبان ۹۸ هم خون‌های زیادی به زمین ریخته شده که قطعا کم‌رنگ‌تر از خون شهدای آبان نبوده گرچه شاید هیچ‌کدام از ما هیچ‌گاه در «جمهوری»ای نزیسته باشیم که چنین بی‌پروا خون بریزد. اما جنایات آبان پرده جدیدی از چهره حاکمیت ایران برداشت:
تا پیش از آن عمده جریان‌های اصول‌گرا و اصلاح‌طلب وانمود می‌کردند که مشکلات کشور همه ناشی از «حکمرانی» ناکارآمد است. در واقع هر بار که یکی از این جریان‌ها به قدرت می‌رسید، جبهه مقابل بسیج می‌شد که ناکارآمدی و مشکلات را به گردن ندانم‌کاری‌ها و مدیریت غیرتخصصی جناح رقیب بیندازد. کسی زیر بار مشکلات عمیق ساختاری جمهوری اسلامی نمی‌رفت و تعمدا بزرگترین تضادهای حکومتی نادیده گرفته می‌شد.
در آبان ۹۸ «جمهوری اسلامی» به ناگاه با نتیجه سال‌ها تبلیغات خود روبرو شد. مردمی به خیابان آمده بودند که طبق روایت حکومتی دقیقا از همین «حکمرانی بد» به تنگ آمده بود. یعنی مشکلات معیشتی داشتند و جرقه اعتراضشان گرانی ناگهانی قیمت بنزین بود. عوارض و نارضایتی‌هایی که حتی آقای رئیسی هم بر آن صحه می‌گذارد. یعنی بدیهی‌ترین مصداق «حکمرانی بد» کف خیابان بود.
اگر چنان روایتی درست بود، یکی از جناح‌های سیاسی کشور باید ازین فرصت طلایی حداکثر استفاده را می‌کرد، سوار بر اعتراضات مردمی می‌شد و با موج بپاخاسته از کف خیابان تکلیف رقیب را یک‌سره می‌کرد. دقت کنیم اتفاقا می‌توان مدعی شد که ترکیب جمعیتی هم پتانسیل چنین مصادره‌ای را داشت. جمعیت معترض رهبری ایدئولوژیک خاصی نداشت و مطالبات غیرمجاز هم نداشت. نه خواستار آزادی زندانیان سیاسی بود، نه می‌خواست کشف حجاب کند!
اما همین اعتراض‌هایی که طبق اصول حکومتی باید در چهارچوب مطالبات معقول طبقه‌بندی می‌شد به زودی به خونین‌ترین اعتراض تاریخ جمهوری اسلامی بدل شد. مردمی که به خیابان آمده بودند خیلی زودتر از آن که کسی بتواند ازیشان سواری بگیرد، تکلیف جناح‌های سیاسی را روشن کردند. مدعیان زنده بودن «جمهوری» باید پاسخ این سوال ساده را بدهند که چگونه مطالبات معیشتی و نارضایتی از قیمت بنزین به سردادن یکی از براندازانه‌ترین شعارهای اعتراضات جمهوری اسلامی انجامیده است؟
پاسخ این سوال از نظر من ساده است. مردمی که به خیابان آمدند، خودشان می‌توانستند دودوتا چهارتای لازم برای تحقق نیازهای معیشتی‌شان را بکنند. همان‌طور که از باقی شعارها هم معلوم بود، معترضین به خوبی می‌دانستند گرانی قیمت بنزین نتیجه نابخردی یک حکمران بد نبوده بلکه سر تا پای حاکمیت در این تصمیم و شرایطی که منجر به آن شده است مقصر است.
همه متوجه بودند چرا قیمت بنزین گران شده یا تحریم‌ها چه تأثیری بر شرایط‌شان دارد. خودشان از همه جلوتر بودند در این که دلایل واقعی تحریم چیست و چرا حاکمان نمی‌خواهند تحریم‌ها را رفع کنند. همه می‌فهمیدند همان کسی که مسلسل را به سوی آنها نشانه گرفته مستقیما مقصر گران‌شدن قیمت بنزینی‌ست که فردا باید با آن مسافرکشی کنند.
به علاوه، معترضین خیلی راحت درک کرده بودند علاج این مشکل کجاست. نکته‌ای که اصلاح‌طلبان با معلق‌بازی محیر‌العقولی می‌خواهند هنوز آن را پنهان نگه دارند اما هر معترض آبانی به روشنی متوجه آن شده بود: حتی برای تحقق مطالبات تماما معیشتی، این جمهوری توان ارائه «نماینده»ای ندارد که بتواند مطالبات ما را محقق کند. پس مرگ جمهوریت را با فریاد «اصلاح‌طلب اصول‌گرا، دیگه تمومه ماجرا» اعلام کردند.
بعد از آبان 98 دیگر در یک «جمهوری» زندگی نمی‌کنیم. بدیهی‌ترین نتیجه مستقیم زندگی در یک «جمهوری» باید آن باشد که بتوانیم نمایندگانی پیدا کنیم که سرنوشت نان شب‌مان را به میل خودمان تعیین کنند. اما چشم باز کردیم و دیدیم به جای شهروندان یک جمهوری، رعایای اربابانی هستیم که نان را هم به مصلحت خودشان تقسیم می‌کنند.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
«جمهوریت» نظام کی به پایان رسید؟
#N 064
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
#N 064
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
چه کسانی «تابوت» جمهوریت را آماده می‌کردند؟
#N 065
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
#N 065
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
چه کسانی «تابوت» جمهوریت را آماده می‌کردند؟
#N 065
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - روز بعد از انتخابات است و نتایج حاصل شده بی‌نیاز از توضیح. انتخابات ایران بیش از هر زمانی به متحد استراتژیک‌اش (سوریه) شبیه شده است و حالا بزرگترین رقیب نامزد حکومتی آرای باطله است! در یادداشت پیشین (جمهوریت نظام کی به پایان رسید؟) نوشتم که می‌توان آبان ۹۸ را نقطه مرگ جمهوریت نظام دانست. حالا که آب پاکی روی دست خیلی‌ها ریخته شده می‌خواهم نشان دهم چگونه اصلاح‌طلبانی که تا دیروز جمهوریت را بهانه بازی سهم‌خواهی کرده بودند در این سال‌ها مشغول آماده‌سازی تابوت آن بوده‌اند.
با اینکه پس از آبان ۹۸ دیگر نمی‌توان مدعی شد در یک جمهوری زندگی می‌کنیم، مرگ جمهوریت ایستگاه آخر مسیری است که سال‌ها پیش از این شروع شده است. در این مدت ضرباتی کاری به جمهوریت نظام وارد شده اما اصلاح‌طلبان به جای مقاومت در مقابل این ضربات یا تلاش برای التیام این زخم‌ها، تمام توان هدف خود را صرفا بر باقی‌ماندن سر سفره انقلاب متمرکز کردند. اینان از یاد بردند که یک طرف معادله سهم‌خواهی از قدرت، پشتوانه‌ای اجتماعی قرار دارد که باید دست‌کم بخشی از مطالبات‌ش محقق شود. یعنی به جای طراحی مانورهای موهومی چون «زیر میز زدن»، باید بر روی تحقق سر سوزنی از مطالبات عمومی تمرکز کرد اما استراتژی بقای اصلاح‌طلبان، به صورت مبنایی توان و امکان تحقق چنین مطالباتی را از بین برده بود. برخی از محورهای این تعلل عمدی در مقابل روند دفن جمهوریت را می‌توان بدین صورت مرور کرد:
۱- تضعیف نهاد نمایندگی: حتما حکایت پختن قورباغه را شنیده‌اید. اگر آن را در آب جوش بیندازند بلافاصله بیرون می‌پرد، اما اگر در آب سرد انداخته و آب را کم‌کم گرم کنید قورباغه بی‌نوا پخته می‌شود. سال‌ها کرنش اصلاح‌طلبی در مقابل شورای نگهبان وضعیت مشابه همین نابودی گام به گام را رقم زد. برخی دستاوردهای اصلاح‌طلبان از صندلی نمایندگی چنین بود: تکلیف سیاست خارجی را به میدان سپردند. تصویب هفتاد درصد بودجه را به خارج از دولت و مجلس واگذار کردند. در برگزاری امور فرهنگی قافیه را به امامان جمعه باختند. از پس نامگذاری یک خیابان برنیامدند و در کنار جنایت‌کاران به توجیه کشتار معترضین و شلیک به هواپیمای مسافربری پرداختند.
۲- تقویت نهادهای غیرنیابتی: یکی از تکراری‌ترین حربه‌های حاکمیت برای دور زدن نهادهای انتخابی، ایجاد مراکز تصمیم‌گیری غیرنیابتی جدید و تقویت نقش آنان است. بخش‌هایی از این حکمرانی غیرنیابتی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت از سال‌ها پیش از ظهور اصلاح‌طلبی به عنوان یک جریان وجود داشته‌اند؛ اما در طول این سال‌ها، نقش و تعداد و اندازه این نهادها هر روز بیشتر شده است.
تغییر تفسیر اصل ۴۴ قانون اساسی منجر به پدید آمدن غول‌های بزرگی چون ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید و... شد که به احدی پاسخگو نیستند. همین چند سال پیش، رهبری یک شبه نهاد غیر نیابتی جدیدی، شورای عالی فضای مجازی، برای نظارت و سانسور اینترنت اختراع کرد. مسئول آخرین افتضاح تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی در آبان ۹۸ هم نهاد غیرنیابتی دیگری به نام شورای عالی اقتصادی بود که آن هم به تدبیر رهبری و خارج از دسترس و نظارت نماینده‌های مردم تشکیل شد و تصمیم‌گیری می‌کند.
۳- عادی‌سازی روندهای غیرنیابتی: شاید بهترین مثال این مورد، دفاع اصلاحات از برجام پس از خلف وعده ترامپ باشد. در مقابل حمله اصول‌گرایان به برجامی شکست خورده، هسته مرکزی دفاع اصلاحات از این قرارداد نه دفاع از مذاکره مجدد با ترامپ برای جلوگیری از هزینه بیشتر و نه حتی دفاع از ضرورت دیپلماسی به عنوان یک روند اصلاح‌طلبانه بود. بلکه برجام را تصمیم نظام و شخص رهبری می‌دانستند و نشانه‌اش را هم تصویب بیست دقیقه‌ای در مجلس و شروع مخفی مذاکرات پیش از ریاست‌جمهوری روحانی معرفی می‌کردند.
بدین ترتیب اصلاحات با شلیک به پای خود نشان داد که در برآوردن مطالبه‌ای که ادعایش را داشت هم هیچ نقشی نداشته. بدتر، با چنین دفاعی از روندی غیر شفاف و غیرنیابتی بعدا نمی‌تواند از همان منظر معترض «میدان» باشد که چرا مزاحم کار دستگاه «دیپلماسی» می‌شود. این تنها یکی از نمونه‌های اخیر همان روندی است که از تقاضای حکم حکومتی برای تأیید صلاحیت مصطفی معین در انتخابات ریاست‌جمهوری ۸۴ شروع شد. تن دادن به چنین روندی و ادامه بازی در این شرایط به جای پیشرفت گام به گام برای رسیدن به مطالبات، به پسرفت دائمی در بنیادهای جمهوری و دموکراسی رسیده‌ایم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#N 065
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - روز بعد از انتخابات است و نتایج حاصل شده بی‌نیاز از توضیح. انتخابات ایران بیش از هر زمانی به متحد استراتژیک‌اش (سوریه) شبیه شده است و حالا بزرگترین رقیب نامزد حکومتی آرای باطله است! در یادداشت پیشین (جمهوریت نظام کی به پایان رسید؟) نوشتم که می‌توان آبان ۹۸ را نقطه مرگ جمهوریت نظام دانست. حالا که آب پاکی روی دست خیلی‌ها ریخته شده می‌خواهم نشان دهم چگونه اصلاح‌طلبانی که تا دیروز جمهوریت را بهانه بازی سهم‌خواهی کرده بودند در این سال‌ها مشغول آماده‌سازی تابوت آن بوده‌اند.
با اینکه پس از آبان ۹۸ دیگر نمی‌توان مدعی شد در یک جمهوری زندگی می‌کنیم، مرگ جمهوریت ایستگاه آخر مسیری است که سال‌ها پیش از این شروع شده است. در این مدت ضرباتی کاری به جمهوریت نظام وارد شده اما اصلاح‌طلبان به جای مقاومت در مقابل این ضربات یا تلاش برای التیام این زخم‌ها، تمام توان هدف خود را صرفا بر باقی‌ماندن سر سفره انقلاب متمرکز کردند. اینان از یاد بردند که یک طرف معادله سهم‌خواهی از قدرت، پشتوانه‌ای اجتماعی قرار دارد که باید دست‌کم بخشی از مطالبات‌ش محقق شود. یعنی به جای طراحی مانورهای موهومی چون «زیر میز زدن»، باید بر روی تحقق سر سوزنی از مطالبات عمومی تمرکز کرد اما استراتژی بقای اصلاح‌طلبان، به صورت مبنایی توان و امکان تحقق چنین مطالباتی را از بین برده بود. برخی از محورهای این تعلل عمدی در مقابل روند دفن جمهوریت را می‌توان بدین صورت مرور کرد:
۱- تضعیف نهاد نمایندگی: حتما حکایت پختن قورباغه را شنیده‌اید. اگر آن را در آب جوش بیندازند بلافاصله بیرون می‌پرد، اما اگر در آب سرد انداخته و آب را کم‌کم گرم کنید قورباغه بی‌نوا پخته می‌شود. سال‌ها کرنش اصلاح‌طلبی در مقابل شورای نگهبان وضعیت مشابه همین نابودی گام به گام را رقم زد. برخی دستاوردهای اصلاح‌طلبان از صندلی نمایندگی چنین بود: تکلیف سیاست خارجی را به میدان سپردند. تصویب هفتاد درصد بودجه را به خارج از دولت و مجلس واگذار کردند. در برگزاری امور فرهنگی قافیه را به امامان جمعه باختند. از پس نامگذاری یک خیابان برنیامدند و در کنار جنایت‌کاران به توجیه کشتار معترضین و شلیک به هواپیمای مسافربری پرداختند.
۲- تقویت نهادهای غیرنیابتی: یکی از تکراری‌ترین حربه‌های حاکمیت برای دور زدن نهادهای انتخابی، ایجاد مراکز تصمیم‌گیری غیرنیابتی جدید و تقویت نقش آنان است. بخش‌هایی از این حکمرانی غیرنیابتی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت از سال‌ها پیش از ظهور اصلاح‌طلبی به عنوان یک جریان وجود داشته‌اند؛ اما در طول این سال‌ها، نقش و تعداد و اندازه این نهادها هر روز بیشتر شده است.
تغییر تفسیر اصل ۴۴ قانون اساسی منجر به پدید آمدن غول‌های بزرگی چون ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید و... شد که به احدی پاسخگو نیستند. همین چند سال پیش، رهبری یک شبه نهاد غیر نیابتی جدیدی، شورای عالی فضای مجازی، برای نظارت و سانسور اینترنت اختراع کرد. مسئول آخرین افتضاح تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی در آبان ۹۸ هم نهاد غیرنیابتی دیگری به نام شورای عالی اقتصادی بود که آن هم به تدبیر رهبری و خارج از دسترس و نظارت نماینده‌های مردم تشکیل شد و تصمیم‌گیری می‌کند.
۳- عادی‌سازی روندهای غیرنیابتی: شاید بهترین مثال این مورد، دفاع اصلاحات از برجام پس از خلف وعده ترامپ باشد. در مقابل حمله اصول‌گرایان به برجامی شکست خورده، هسته مرکزی دفاع اصلاحات از این قرارداد نه دفاع از مذاکره مجدد با ترامپ برای جلوگیری از هزینه بیشتر و نه حتی دفاع از ضرورت دیپلماسی به عنوان یک روند اصلاح‌طلبانه بود. بلکه برجام را تصمیم نظام و شخص رهبری می‌دانستند و نشانه‌اش را هم تصویب بیست دقیقه‌ای در مجلس و شروع مخفی مذاکرات پیش از ریاست‌جمهوری روحانی معرفی می‌کردند.
بدین ترتیب اصلاحات با شلیک به پای خود نشان داد که در برآوردن مطالبه‌ای که ادعایش را داشت هم هیچ نقشی نداشته. بدتر، با چنین دفاعی از روندی غیر شفاف و غیرنیابتی بعدا نمی‌تواند از همان منظر معترض «میدان» باشد که چرا مزاحم کار دستگاه «دیپلماسی» می‌شود. این تنها یکی از نمونه‌های اخیر همان روندی است که از تقاضای حکم حکومتی برای تأیید صلاحیت مصطفی معین در انتخابات ریاست‌جمهوری ۸۴ شروع شد. تن دادن به چنین روندی و ادامه بازی در این شرایط به جای پیشرفت گام به گام برای رسیدن به مطالبات، به پسرفت دائمی در بنیادهای جمهوری و دموکراسی رسیده‌ایم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
چه کسانی «تابوت» جمهوریت را آماده می‌کردند؟
#N 065
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
#N 065
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
.
کانال «مجمع دیوانگان»
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
«تدفین پارتی» (به انگلیسی The Funeral Party) عنوان رمانی است نوشته «لودمیلا اولیتسکایا» که در ایران توسط «نشر برج» منتشر شده است. داستان مربوط به گروهی از مهاجران روس است که حالا در آمریکا ساکن هستند. شخصیت محوری رمان در بستر مرگ قرار گرفته و جمع شدن شخصیت‌های دیگر در این موقعیت عنوان «تدفین پارتی» را معنادار کرده است. عنوانی که به نظر می‌رسد برازنده وضعیت جریان اصلاحات فعلی کشور ما هم باشد.
پیروزی آشکار و تا حدودی باورنکردنی جریان تحریم انتخابات ۱۴۰۰، در کنار شکست مفتضحانه اصلاح‌طلبان انتخاباتی به نظرم وضعیتی را به همراه داشته که حال و روز این جریان سیاسی را از وضعیت رو به احتضار نیز فراتر برده و نیازمند یک تشییع جنازه کامل کرده است. با این حال، مرگ سیاسی و حذف تاریخی این جریان، بی‌شک به معنای بی‌فایده بودن تجربه تاریخی آن نیست. قطعا اگر بخواهیم برای آینده سیاسی این کشور، طرح و برنامه جدیدی در نظر بگیریم، می‌توانیم و حتی «باید» از ربع قرن تجربه شکست خورده جریان اصلاحات درس بگیریم. نقاط قوت و دستاوردهای آن را مرور کنیم و در نهایت به دلایل سقوط، مرگ و حتی ابتذال آن بیندیشیم.
کانال «مجمع دیوانگان» در نخستین حضور خود در نرم‌افزار کلاب‌هاوس، فردا (یکشنبه ۳۰خرداد) ساعت ۲۲، جلسه‌ای را به بحث و گفتگو با محوریت همین موضوع و دغدغه‌ها اختصاص خواهد داد. در این جلسه، ضمن طرح روایت تاریخی خود از فراز و فرود جنبش اصلاحات، به بازخوانی نقاط ضعف و اشتباهات کشنده آن خواهیم پرداخت و تلاش می‌کنیم با نقد این جریان، پیشنهاداتی برای آینده جریان دموکراسی‌خواهی ایرانی پیشنهاد دهیم. پیشنهاداتی که از مبانی نظری آغاز شده و قطعا به استراتژی‌های عملی هم خواهد رسید.
از تمام دوستان دعوت می‌کنیم تا ما را در این جلسه همراهی کنند و نقدها و نظرات‌شان را با دیگران در میان بگذارند.
(برای پیوستن به این گروه روی این +لینک می‌توانید کلیک کنید که در تاریخ و زمان مشخص شده فعال می‌شود)
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
پیروزی آشکار و تا حدودی باورنکردنی جریان تحریم انتخابات ۱۴۰۰، در کنار شکست مفتضحانه اصلاح‌طلبان انتخاباتی به نظرم وضعیتی را به همراه داشته که حال و روز این جریان سیاسی را از وضعیت رو به احتضار نیز فراتر برده و نیازمند یک تشییع جنازه کامل کرده است. با این حال، مرگ سیاسی و حذف تاریخی این جریان، بی‌شک به معنای بی‌فایده بودن تجربه تاریخی آن نیست. قطعا اگر بخواهیم برای آینده سیاسی این کشور، طرح و برنامه جدیدی در نظر بگیریم، می‌توانیم و حتی «باید» از ربع قرن تجربه شکست خورده جریان اصلاحات درس بگیریم. نقاط قوت و دستاوردهای آن را مرور کنیم و در نهایت به دلایل سقوط، مرگ و حتی ابتذال آن بیندیشیم.
کانال «مجمع دیوانگان» در نخستین حضور خود در نرم‌افزار کلاب‌هاوس، فردا (یکشنبه ۳۰خرداد) ساعت ۲۲، جلسه‌ای را به بحث و گفتگو با محوریت همین موضوع و دغدغه‌ها اختصاص خواهد داد. در این جلسه، ضمن طرح روایت تاریخی خود از فراز و فرود جنبش اصلاحات، به بازخوانی نقاط ضعف و اشتباهات کشنده آن خواهیم پرداخت و تلاش می‌کنیم با نقد این جریان، پیشنهاداتی برای آینده جریان دموکراسی‌خواهی ایرانی پیشنهاد دهیم. پیشنهاداتی که از مبانی نظری آغاز شده و قطعا به استراتژی‌های عملی هم خواهد رسید.
از تمام دوستان دعوت می‌کنیم تا ما را در این جلسه همراهی کنند و نقدها و نظرات‌شان را با دیگران در میان بگذارند.
(برای پیوستن به این گروه روی این +لینک می‌توانید کلیک کنید که در تاریخ و زمان مشخص شده فعال می‌شود)
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
کانال «مجمع دیوانگان»
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
👍1
تدفین پارتی
تشییع جنازه اصلاحات و چشم‌انداز جریانات آینده
همان‌طور که پیشتر اعلام شد، نخستین جلسه از نشست‌های کانال «مجمع دیوانگان» در نرم‌افزار کلاب‌هاوس امشب (ساعت ۲۲) برگزار می‌شود. موضوع برنامه و معرفی کوتاهی از آن را در پست قبلی منتشر کردیم. در این جلسه سعی خواهیم کرد که فرم مناسب پنل‌های رسمی را به کار گرفته و از روال معمول جلسات بی‌برنامه کلاب‌هاوسی پرهیز کنیم. برای این منظور، فهرست برنامه جلسه را به شرح زیر تقدیم مخاطبان می‌کنیم که پیشاپیش با مباحث جلسه آشنا باشند و در صورت تمایل حتی بتوانند روی دقت زمان‌بندی مباحث برنامه‌ریزی کنند. امیدواریم این جلسات به صورت ماهانه ادامه پیدا کنند و در آینده بتوانیم از حضور دیگر دوستان هم به همین شکل بهره‌مند شویم.
با کلیک روی این+لینک می‌توانید به نشانی اتاق مراجعه کنید.
شروع برنامه راس ساعت ۲۲
✍️ مقدمه و معرفی / ۱۰ دقیقه
۱- اصلاحات، مرگ زودرس، تشییع جنازه با تاخیر / آرمان امیری / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: چرا باور دارم اصلاحات از همان زمان سال ۷۸ مرده بود، اما تشییع جنازه‌اش به تاخیر افتاده بود.
۲- پایان اصلاحات رمانتیک؛ ما همه با هم نیستیم / مهرداد محمدی / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: بحثی پیرامون شعار «ما همه با هم هستم» و بررسی آن در گفتار و رفتار اصلاح‌طلبان و تناقض‌های آنها و توسل به رمانتیسیم سیاسی.
۳- اصلاحات: از دموکراسی‌خواهی تا تقلا برای ماندن در الیگارشی / البرز زاهدی / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: چگونه اصلاح‌طلبی در تمامیت‌خواهی دینی ادغام شد؟
۴- جنبش تحول‌خواهی، مبانی و ابزارها / آرمان امیری / ۱۰ دقیقه
✍️ خلاصه: شکل‌گیری یک جنبش تحول‌خواه در مبانی نظری چه ملزوماتی دارد و برای پیشبرد اهداف‌ش چه ابزارهایی را می‌تواند به کار بگیرد.
۵- از مرگ اصلاح‌طلبی تا زندگی سوژه‌ها؛ در ستایش مبارزه منفعلانه و ضرورت بقا / مهرداد محمدی / ۱۰ دقیقه
✍️ خلاصه: سوژگی مردم عادی و مرگ اصلاحات؛ بحثی پیرامون دوگانه پیروزی ما و شکست آنها.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
تشییع جنازه اصلاحات و چشم‌انداز جریانات آینده
همان‌طور که پیشتر اعلام شد، نخستین جلسه از نشست‌های کانال «مجمع دیوانگان» در نرم‌افزار کلاب‌هاوس امشب (ساعت ۲۲) برگزار می‌شود. موضوع برنامه و معرفی کوتاهی از آن را در پست قبلی منتشر کردیم. در این جلسه سعی خواهیم کرد که فرم مناسب پنل‌های رسمی را به کار گرفته و از روال معمول جلسات بی‌برنامه کلاب‌هاوسی پرهیز کنیم. برای این منظور، فهرست برنامه جلسه را به شرح زیر تقدیم مخاطبان می‌کنیم که پیشاپیش با مباحث جلسه آشنا باشند و در صورت تمایل حتی بتوانند روی دقت زمان‌بندی مباحث برنامه‌ریزی کنند. امیدواریم این جلسات به صورت ماهانه ادامه پیدا کنند و در آینده بتوانیم از حضور دیگر دوستان هم به همین شکل بهره‌مند شویم.
با کلیک روی این+لینک می‌توانید به نشانی اتاق مراجعه کنید.
شروع برنامه راس ساعت ۲۲
✍️ مقدمه و معرفی / ۱۰ دقیقه
۱- اصلاحات، مرگ زودرس، تشییع جنازه با تاخیر / آرمان امیری / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: چرا باور دارم اصلاحات از همان زمان سال ۷۸ مرده بود، اما تشییع جنازه‌اش به تاخیر افتاده بود.
۲- پایان اصلاحات رمانتیک؛ ما همه با هم نیستیم / مهرداد محمدی / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: بحثی پیرامون شعار «ما همه با هم هستم» و بررسی آن در گفتار و رفتار اصلاح‌طلبان و تناقض‌های آنها و توسل به رمانتیسیم سیاسی.
۳- اصلاحات: از دموکراسی‌خواهی تا تقلا برای ماندن در الیگارشی / البرز زاهدی / ۱۰دقیقه
✍️ خلاصه: چگونه اصلاح‌طلبی در تمامیت‌خواهی دینی ادغام شد؟
۴- جنبش تحول‌خواهی، مبانی و ابزارها / آرمان امیری / ۱۰ دقیقه
✍️ خلاصه: شکل‌گیری یک جنبش تحول‌خواه در مبانی نظری چه ملزوماتی دارد و برای پیشبرد اهداف‌ش چه ابزارهایی را می‌تواند به کار بگیرد.
۵- از مرگ اصلاح‌طلبی تا زندگی سوژه‌ها؛ در ستایش مبارزه منفعلانه و ضرورت بقا / مهرداد محمدی / ۱۰ دقیقه
✍️ خلاصه: سوژگی مردم عادی و مرگ اصلاحات؛ بحثی پیرامون دوگانه پیروزی ما و شکست آنها.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
کانال «مجمع دیوانگان»
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
لینک حضور در جلسه به تاریخ یکشنبه (۳۰خردادماه)
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
TadfinParty
Arman Amiri
فایل پیوست، نسخه ضبط شده دو یادداشت «آرمان امیری» (@Armanparian) است که در نخستین برنامه کلاب‌هاوسی کانال «مجمع دیوانگان» با عنوان «تدفین پارتی / تشییع جنازه اصلاحات و چشم‌انداز جریانات آینده» ارائه شد.
یادداشت نخست «اصلاحات، مرگ زودرس، تشییع جنازه با تاخیر» نام داشت که تاکید دارد اصلاحات به عنوان یک «جنبش اصلاحی» از همان سال ۷۸ مرده بود، اما تشییع جنازه‌اش تا سال ۱۴۰۰ به تاخیر افتاد.
یادداشت دوم «جنبش تحول‌خواهی، مبانی و ابزارها» نام دارد و به اختصار به این پرسش می‌پردازد که در پس انتخابات ۱۴۰۰، جامعه مدنی یا فعالین سیاسی چه گزینه‌هایی پیش رو دارند و برای شکل‌گیری یک جریان تحول‌خواه جدید چه نیازمندی‌ها و معیارهایی می‌توان پیشنهاد داد.
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
یادداشت نخست «اصلاحات، مرگ زودرس، تشییع جنازه با تاخیر» نام داشت که تاکید دارد اصلاحات به عنوان یک «جنبش اصلاحی» از همان سال ۷۸ مرده بود، اما تشییع جنازه‌اش تا سال ۱۴۰۰ به تاخیر افتاد.
یادداشت دوم «جنبش تحول‌خواهی، مبانی و ابزارها» نام دارد و به اختصار به این پرسش می‌پردازد که در پس انتخابات ۱۴۰۰، جامعه مدنی یا فعالین سیاسی چه گزینه‌هایی پیش رو دارند و برای شکل‌گیری یک جریان تحول‌خواه جدید چه نیازمندی‌ها و معیارهایی می‌توان پیشنهاد داد.
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Tadfin Party
Mehrdad Mohammadi
فایل پیوست، نسخه ضبط شده دو یادداشت «مهرداد محمدی» (@mehrdad89) است که در نخستین برنامه کلاب‌هاوسی کانال «مجمع دیوانگان» با عنوان «تدفین پارتی / تشییع جنازه اصلاحات و چشم‌انداز جریانات آینده» ارائه شد.
یادداشت نخست «پایان اصلاحات رمانتیک؛ ما همه با هم نیستیم» نام دارد که بحثی را مطرح می‌کند پیرامون شعار «ما همه با هم هستم» و بررسی آن در گفتار و رفتار اصلاح‌طلبان و تناقض‌های آنها و توسل به رمانتیسیم سیاسی.
یادداشت دوم نیز «از مرگ اصلاح‌طلبی تا زندگی سوژه‌ها؛ در ستایش مبارزه منفعلانه و ضرورت بقا» نام دارد. که با نگاهی به سوژگی مردم عادی و مرگ اصلاحات، بحثی پیرامون دوگانه پیروزی ما و شکست آنها را طرح می‌کند.
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
یادداشت نخست «پایان اصلاحات رمانتیک؛ ما همه با هم نیستیم» نام دارد که بحثی را مطرح می‌کند پیرامون شعار «ما همه با هم هستم» و بررسی آن در گفتار و رفتار اصلاح‌طلبان و تناقض‌های آنها و توسل به رمانتیسیم سیاسی.
یادداشت دوم نیز «از مرگ اصلاح‌طلبی تا زندگی سوژه‌ها؛ در ستایش مبارزه منفعلانه و ضرورت بقا» نام دارد. که با نگاهی به سوژگی مردم عادی و مرگ اصلاحات، بحثی پیرامون دوگانه پیروزی ما و شکست آنها را طرح می‌کند.
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Tadfin Party
Alborz Zahedi
فایل پیوست، نسخه ضبط شده یادداشت «البرز زاهدی» (@alborz_zahedi) است که در نخستین برنامه کلاب‌هاوسی کانال «مجمع دیوانگان» با عنوان «تدفین پارتی / تشییع جنازه اصلاحات و چشم‌انداز جریانات آینده» ارائه شد.
در این یادداشت با عنوان «اصلاحات: از دموکراسی‌خواهی تا تقلا برای ماندن در الیگارشی» الرز زاهدی در دو بخش به بررسی این پرسش می‌پردازد که چگونه اصلاح‌طلبی در تمامیت‌خواهی دینی ادغام شد؟
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
در این یادداشت با عنوان «اصلاحات: از دموکراسی‌خواهی تا تقلا برای ماندن در الیگارشی» الرز زاهدی در دو بخش به بررسی این پرسش می‌پردازد که چگونه اصلاح‌طلبی در تمامیت‌خواهی دینی ادغام شد؟
فایل #صوتی
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
آیا جمهوری‌اسلامی، امکان «چین» شدن را دارد؟
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
👍1
یادداشت وارده: آیا جمهوری‌اسلامی، امکان «چین» شدن را دارد؟
#V 102
نویسنده میهمان: علی نانوایی (@alinanvayi) - تحولات سریع ماه‌های اخیر و صحبت‌های مسئولین و منتسبین به هسته قدرت جمهوری اسلامی، حکایت از برنامه تغییرات جدیدی در عرصه سیاست و حکمرانی دارد. مهدی طائب، رییس قرارگاه عمار و برادر رییس اطلاعات سپاه از این برنامه، به عنوان #خالص‌سازی_انقلاب یاد کرده است. همچنین قاضی‌زاده هاشمی، نایب‌دبیر مجلس و کاندیدای انتخابات اخیر ریاست جمهوری، به تازگی در مصاحبه‌ای، از ضرورت یک‌دست‌سازی حکومت به مدت ده سال و تعلیق نهادهای دموکراتیک در جمهوری اسلامی گفته است.
اخیرا نیز در ظرف یک روز، خبر آماده شدن دو طرح در مجلس انقلابی شنیده شد. به موجب طرح اول، شاهد انسداد و محدودیت‌های گسترده فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و واگذاری کنترل و نظارت اینترنت به نهادهای نظامی (سپاه) خواهیم بود و در پی تصویب طرح دیگر نمایندگان انقلابی، تمدید پروانه وکالت وکلا، مشروط بر اثبات شرایطی از قبیل اعتقاد و تعهد به نظام جمهوری اسلامی، ولایت فقیه و... خواهد بود.
در کنار این اخبار، ایدئولوگ‌های حکومتی و بعضا چهره‌های اصلاح‌طلب و کارگزارانی، برای توجیه و مشروعیت‌بخشی به این انحصار قدرت، تشدید فضای سرکوب و زدوده شدن ظواهر و نهادهای شبه‌دموکراتیک در جمهوری اسلامی، آن هم بعد از انتخابات کنترل‌شده غیررقابتی و با مشارکت حداقلی اخیر، در نهان و آشکار، الگوی توسعه اقتدارگرایانه چین را تبلیغ می‌کنند؛ اما از نظر نگارنده، به دلایل زیر، حتی با فرض یک‌دست‌سازی بدنه حکومت و حذف نیروهای غیرخودی و نهادهای شبه‌دموکراتیک موجود، امکان طی کردن مسیر توسعه چین و دستیابی نسبی به موفقیت‌های آن برای جمهوری اسلامی میسر نیست.
چین، به مثابه کشوری با نظامی تک‌حزبی و متفاوت از کشورهای دموکراتیک متعارف، توانسته با حفظ ثبات سیاسی و به کمک دستگاه بوروکراتیک و مدیریتی خود، در برخی حوزه‌های اقتصادی و تکنولوژیک، به رشد قابل توجه‌ای برسد. چین، چارت و شیوه حکومت و حزب واحد ۹۰میلیون نفری خود را مبتنی بر سنترالیسم دموکراتیک پایه‌گذاری کرده است که در آن شوراهای محلی با رای مردم انتخاب شده و به صورت سلسله‌مراتبی، اعضای شورای بالاتر خود را بر می‌گزینند تا در نهایت، کنگره سه هزار نفری و کمیته مرکزی حزب و دفتر سیاسی آن در راس هرم قدرت، انتخاب شوند. در نتیجه همراه با انتخاب از پایین به بالای مسئولین حزبی و حکومتی، امکان نظارت بر عملکرد و محدودیت بر قدرت آنان نیز، تا حدودی فراهم می‌شود. در چنین ساختاری، به صورت نسبی امکان رقابت و صعود افراد مستعد و متخصص از کف هرم سلسه‌مراتب قدرت به بالا وجود دارد و در نتیجه دستگاه بوروکراتیک و مدیریتی توانمند از آن حاصل می‌شود.
اما در جمهوری اسلامی، هرم سلسه‌مراتب و نحوه نصب مسئولین و مقامات سیاسی، در قیاس با چین کاملا واژگونه است. در جمهوری اسلامی، در راس هرم قدرت، نهاد مقدس ولی فقیه به مثابه جانشین خدا بر روی زمین و با قدرت مطلقه و نامحدود قرار دارد. مقامات عالی رتبه بعدی همچون ریاست قوه قضاییه، صدا و سیما، ابرنهادی اقتصادی چون ستاد اجرایی و بنیاد مستضعفان، اعضای بیت رهبری و شوراهای عالی، فرماندهان سپاه و سایر سازمان‌های نظامی و انتظامی و... نیز توسط ولی‌فقیه از میان وفادارن و ولایت‌مداران، انتخاب شده و به همان ترتیب، امکان نظارت، طلب پاسخگویی و اعمال محدودیت بر قدرت آنان از طرف جامعه، سلب می‌شود. مسئولین ارشد منصوب ولی‌فقیه نیز به همان شیوه، زیردستان معتمد و حامی خود را بر می‌گزنند و این زنجیره به همین منوال تا کف هرم قدرت ادامه پیدا می‌کند.
در چنین مناسباتی که در ادبیات سیاسی از آن به عنوان حامی‌پروری (clientelism) و یا گماشته‌پروری (patronage) یاد می‌شود، شرط ارتقا و صعود به مراتب بالای سیاسی و حکومتی، نه داشتن توانایی و تخصص، بلکه کسب اعتماد مقامات بالاتر از طریق اثبات وفاداری و ابراز ارادت است. در نتیجه افراد مستعد و توانمند حذف شده و چاپلوسان و کوتوله‌های سیاسی رشد خواهند یافت که منجر به ایجاد یک دستگاه سیاسی و بوروکراتیک فشل، خواهد شد.
بدین ترتیب، هرقدر هم چنین سیستمی، با سرکوب و حذف نیروهای مزاحم و تضعیف نهادهای شبه‌دموکراتیک خود، یکپارچه و خالص شود، صرفا ناکارآمدی، فساد و بحران‌های مختلف آن افزایش می‌یابد و رویای بدل شدن به چین اسلامی برایش سرابی بیش نخواهد بود.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#V 102
نویسنده میهمان: علی نانوایی (@alinanvayi) - تحولات سریع ماه‌های اخیر و صحبت‌های مسئولین و منتسبین به هسته قدرت جمهوری اسلامی، حکایت از برنامه تغییرات جدیدی در عرصه سیاست و حکمرانی دارد. مهدی طائب، رییس قرارگاه عمار و برادر رییس اطلاعات سپاه از این برنامه، به عنوان #خالص‌سازی_انقلاب یاد کرده است. همچنین قاضی‌زاده هاشمی، نایب‌دبیر مجلس و کاندیدای انتخابات اخیر ریاست جمهوری، به تازگی در مصاحبه‌ای، از ضرورت یک‌دست‌سازی حکومت به مدت ده سال و تعلیق نهادهای دموکراتیک در جمهوری اسلامی گفته است.
اخیرا نیز در ظرف یک روز، خبر آماده شدن دو طرح در مجلس انقلابی شنیده شد. به موجب طرح اول، شاهد انسداد و محدودیت‌های گسترده فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و واگذاری کنترل و نظارت اینترنت به نهادهای نظامی (سپاه) خواهیم بود و در پی تصویب طرح دیگر نمایندگان انقلابی، تمدید پروانه وکالت وکلا، مشروط بر اثبات شرایطی از قبیل اعتقاد و تعهد به نظام جمهوری اسلامی، ولایت فقیه و... خواهد بود.
در کنار این اخبار، ایدئولوگ‌های حکومتی و بعضا چهره‌های اصلاح‌طلب و کارگزارانی، برای توجیه و مشروعیت‌بخشی به این انحصار قدرت، تشدید فضای سرکوب و زدوده شدن ظواهر و نهادهای شبه‌دموکراتیک در جمهوری اسلامی، آن هم بعد از انتخابات کنترل‌شده غیررقابتی و با مشارکت حداقلی اخیر، در نهان و آشکار، الگوی توسعه اقتدارگرایانه چین را تبلیغ می‌کنند؛ اما از نظر نگارنده، به دلایل زیر، حتی با فرض یک‌دست‌سازی بدنه حکومت و حذف نیروهای غیرخودی و نهادهای شبه‌دموکراتیک موجود، امکان طی کردن مسیر توسعه چین و دستیابی نسبی به موفقیت‌های آن برای جمهوری اسلامی میسر نیست.
چین، به مثابه کشوری با نظامی تک‌حزبی و متفاوت از کشورهای دموکراتیک متعارف، توانسته با حفظ ثبات سیاسی و به کمک دستگاه بوروکراتیک و مدیریتی خود، در برخی حوزه‌های اقتصادی و تکنولوژیک، به رشد قابل توجه‌ای برسد. چین، چارت و شیوه حکومت و حزب واحد ۹۰میلیون نفری خود را مبتنی بر سنترالیسم دموکراتیک پایه‌گذاری کرده است که در آن شوراهای محلی با رای مردم انتخاب شده و به صورت سلسله‌مراتبی، اعضای شورای بالاتر خود را بر می‌گزینند تا در نهایت، کنگره سه هزار نفری و کمیته مرکزی حزب و دفتر سیاسی آن در راس هرم قدرت، انتخاب شوند. در نتیجه همراه با انتخاب از پایین به بالای مسئولین حزبی و حکومتی، امکان نظارت بر عملکرد و محدودیت بر قدرت آنان نیز، تا حدودی فراهم می‌شود. در چنین ساختاری، به صورت نسبی امکان رقابت و صعود افراد مستعد و متخصص از کف هرم سلسه‌مراتب قدرت به بالا وجود دارد و در نتیجه دستگاه بوروکراتیک و مدیریتی توانمند از آن حاصل می‌شود.
اما در جمهوری اسلامی، هرم سلسه‌مراتب و نحوه نصب مسئولین و مقامات سیاسی، در قیاس با چین کاملا واژگونه است. در جمهوری اسلامی، در راس هرم قدرت، نهاد مقدس ولی فقیه به مثابه جانشین خدا بر روی زمین و با قدرت مطلقه و نامحدود قرار دارد. مقامات عالی رتبه بعدی همچون ریاست قوه قضاییه، صدا و سیما، ابرنهادی اقتصادی چون ستاد اجرایی و بنیاد مستضعفان، اعضای بیت رهبری و شوراهای عالی، فرماندهان سپاه و سایر سازمان‌های نظامی و انتظامی و... نیز توسط ولی‌فقیه از میان وفادارن و ولایت‌مداران، انتخاب شده و به همان ترتیب، امکان نظارت، طلب پاسخگویی و اعمال محدودیت بر قدرت آنان از طرف جامعه، سلب می‌شود. مسئولین ارشد منصوب ولی‌فقیه نیز به همان شیوه، زیردستان معتمد و حامی خود را بر می‌گزنند و این زنجیره به همین منوال تا کف هرم قدرت ادامه پیدا می‌کند.
در چنین مناسباتی که در ادبیات سیاسی از آن به عنوان حامی‌پروری (clientelism) و یا گماشته‌پروری (patronage) یاد می‌شود، شرط ارتقا و صعود به مراتب بالای سیاسی و حکومتی، نه داشتن توانایی و تخصص، بلکه کسب اعتماد مقامات بالاتر از طریق اثبات وفاداری و ابراز ارادت است. در نتیجه افراد مستعد و توانمند حذف شده و چاپلوسان و کوتوله‌های سیاسی رشد خواهند یافت که منجر به ایجاد یک دستگاه سیاسی و بوروکراتیک فشل، خواهد شد.
بدین ترتیب، هرقدر هم چنین سیستمی، با سرکوب و حذف نیروهای مزاحم و تضعیف نهادهای شبه‌دموکراتیک خود، یکپارچه و خالص شود، صرفا ناکارآمدی، فساد و بحران‌های مختلف آن افزایش می‌یابد و رویای بدل شدن به چین اسلامی برایش سرابی بیش نخواهد بود.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
آیا جمهوری‌اسلامی، امکان «چین» شدن را دارد؟
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.
#A 337
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
تصویر متعلق است به تابلویی اثر «پابلو پیکاسو» با عنوان: The Charnel House
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
تصویر متعلق است به تابلویی اثر «پابلو پیکاسو» با عنوان: The Charnel House
خشم‌گین از اختناق، ترسان از انقلاب!
#A 337
آرمان امیری @ArmanParian - زمانی «امیرپرویز پویان» در نقد محافظه‌کاری ارتجاعی جلال آل‌احمد او را «خشم‌گین از امپریالیسم، ترسان از انقلاب» توصیف کرد. نقد پویان، برگرفته از ذهنیت و رویکرد مارکسیستی که داشت معطوف به طبقه اجتماعی آل‌احمد بود. یک «خرده بورژوای سنت‌گرا» که هرقدر از وضعیت موجود ناراضی باشد، همچنان در هراس از انقلاب سوسیالیستی، ترجیح می‌دهد به عنوان یک منتقد اصلاح‌جوی وضعیت باقی بماند تا آنکه قدم در راه انقلاب بگذارد.
البته نه عمر جلال و نه پویان قد نداد که غلبه ارتجاع خرده‌بورژوازی بر انقلاب ۵۷ را ببینند. اگر می‌ماندند، شاید پویان هم به چشم می‌دید که آل احمد چطور شیفته چنین انقلابی می‌شد و ای بسا آن را مدینه فاضله خود می‌دانست که در سیمای آیت‌الله خمینی تجلی یافته است. ترس‌خوردگی آل‌احمد از انقلاب، آنگونه که پویان به درستی تشخیص داده بود، نه از خود انقلاب، بلکه از نیروهای پرچم‌دار آن بود و منافع مشترکی که همچنان در پیوند با رژیم سنت‌گرای وقت می‌دید. وضعیتی که نیم قرن بعد، بخش بزرگی از جامعه مدنی ایران و به ویژه، جریان موسوم به اصلاح‌طلبی دقیقا در آن گرفتار شدند.
* * *
اسفندماه سال ۹۶ بهزاد نبوی در گفتگو با روزنامه اعتماد برخی جریانات اصلاح‌طلب را متهم کرد که «در هدف برانداز و صرفا در روش اصلاح‌طلب هستند». نبوی تاکید داشت که خودش اصلاحات را به چشم راهکاری برای تقویت و در نتیجه حفظ نظام می‌داند. پس از آن، علی‌رضا علوی‌تبار در مصاحبه‌ای تصریح کرد که بلی، «من در هدف انقلابی هستم، هرچند در شیوه رفتار اصلاح‌طلب‌ام». (اینجا ببینید)
به باور من، جدال قلمی اما غیرمستقیم آقایان علوی‌تبار و نبوی، عریان شدن یک «سوءتفاهم بزرگ» ۲۰ ساله بود. بخش بسیار بزرگی از حامیان جنبش اصلاحات در دهه هفتاد، همواره در پس ذهن داشتند که هدف این جریان «دموکراسی‌خواهی» در معنای واقعی آن است که از مسیر گذار از نظام مبتنی بر «ولایت فقیه» خواهد گذشت؛ اصلاح‌طلبی، صرفا یک «روش» گام به گام و مسالمت‌آمیز برای همین هدف بود. در همان زمان اما، بخش دیگری از اصلاح‌طلبان (که اتفاقا دست بالا را در نمایندگی سیاسی این جنبش داشتند) خود را نه نیروهایی برای گذار از حکومت فعلی، بلکه کارگزاران تثبیت و تقویت آن می‌دانستند.
این سوءتفاهم بزرگ، در چندین بزنگاه به تقابل‌های عجیبی انجامید که بی‌شک واقعه ۱۸تیر ۷۸ نخستین آن بود. جایی که ارشدترین نیروهای اصلاح‌طلب عملا نشان دادند که خود را بیشتر به حاکمیت موجود نزدیک می‌دانند تا دانشجویان یاغی با سودای ناگفته براندازی! سال‌ها بعد این شکاف‌ها در جنبش سبز تعمیق شد و به باور من، سرانجام در وقایع سال ۹۸ به یک گسست کامل انجامید. انتخابات ۱۴۰۰، دیگر هیچ پیام جدیدی نداشت بجز اعلام رسمی و عمومی شکاف میان نیروهای خواستار گذار از نظام فعلی، با هوادارن حفظ آن.
مخالفان «براندازی در هدف و اصلاح‌طلبی در روش»، درست به مانند آل احمد در اواخر دهه ۴۰، هرچند در ظاهر منتقد وضعیت حکومت هستند، اما در عمل منافع و احتمالا خاستگاه خود را بیشتر به حاکمیت فعلی نزدیک می‌دانند تا احتمالاتی که به عنوان جایگزین‌های دموکراسی‌خواهی مطرح می‌شود. اینان مصادیق آشکار «خشم‌گین از اختناق، ترسان از انقلاب» هستند و توجیهاتی از جنس هراس از خشونت، ترس از سوریه‌ای شدن، تلاش برای کاهش هزینه و یا ضرورت حرکت گام‌به‌گام را صرفا به عنوان سرپوشی در پنهان سازی یک واقعیت قطعی به کار می‌برند: «اینکه خواستار حفظ نظامی غیردموکراتیک، غیرسکولار، غرب‌ستیز و مدنیت گریز هستند».
با چنین نگاهی، اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی به هیچ وجه دیگر توضیح دهنده هیچ شکاف معناداری در فضای سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی نیستند. تنها شکاف معنادار و اصیل فعلی، شکاف میان «براندازها» با «حامیان و مدافعان حاکمیت فعلی» است. هرچند که اردوگاه کلان براندازها، خودش به طیف‌های بسیار متنوعی تقسیم می‌شود که ناشی از تنوع در «روش» و نه «هدف» هستند. سخن گفتن از ضرورت تدبیر راهکارهای کاهش خشونت، کاهش هزینه و البته حفظ تمامیت ارضی کشور، بی‌شک در دل اردوگاه براندازی یک ضرورت و اولویت است، اما صرفا به عنوان یک «هم‌اندیشی اجرایی» که هیچ فصل مشترکی با بهانه‌جویی‌های نیروهای حافظ و هوادار نظام فعلی ندارد.
از این پس نیز به نظر می‌رسد هیچ نیرو یا چهره سیاسی نمی‌تواند بدون روشن کردن نسبت خود با شکاف واقعی «براندازی» وارد گفتگو در سطوح پایین‌تر حول «روش‌ها» و موانع و خطرات باشد و طبیعتا نیز نمی‌تواند خود را در ردیف دموکراسی‌خواهان و حتی توسعه‌گرایان معرفی کند. هویت‌خواهی سیاسیون در مرزبندی با «براندازی» بی‌تردید در گوش جامعه فقط و فقط به یک معنا ترجمه خواهد شد: «دفاع از نظام حاکم و توجیه و تداوم وضع موجود».
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#A 337
آرمان امیری @ArmanParian - زمانی «امیرپرویز پویان» در نقد محافظه‌کاری ارتجاعی جلال آل‌احمد او را «خشم‌گین از امپریالیسم، ترسان از انقلاب» توصیف کرد. نقد پویان، برگرفته از ذهنیت و رویکرد مارکسیستی که داشت معطوف به طبقه اجتماعی آل‌احمد بود. یک «خرده بورژوای سنت‌گرا» که هرقدر از وضعیت موجود ناراضی باشد، همچنان در هراس از انقلاب سوسیالیستی، ترجیح می‌دهد به عنوان یک منتقد اصلاح‌جوی وضعیت باقی بماند تا آنکه قدم در راه انقلاب بگذارد.
البته نه عمر جلال و نه پویان قد نداد که غلبه ارتجاع خرده‌بورژوازی بر انقلاب ۵۷ را ببینند. اگر می‌ماندند، شاید پویان هم به چشم می‌دید که آل احمد چطور شیفته چنین انقلابی می‌شد و ای بسا آن را مدینه فاضله خود می‌دانست که در سیمای آیت‌الله خمینی تجلی یافته است. ترس‌خوردگی آل‌احمد از انقلاب، آنگونه که پویان به درستی تشخیص داده بود، نه از خود انقلاب، بلکه از نیروهای پرچم‌دار آن بود و منافع مشترکی که همچنان در پیوند با رژیم سنت‌گرای وقت می‌دید. وضعیتی که نیم قرن بعد، بخش بزرگی از جامعه مدنی ایران و به ویژه، جریان موسوم به اصلاح‌طلبی دقیقا در آن گرفتار شدند.
* * *
اسفندماه سال ۹۶ بهزاد نبوی در گفتگو با روزنامه اعتماد برخی جریانات اصلاح‌طلب را متهم کرد که «در هدف برانداز و صرفا در روش اصلاح‌طلب هستند». نبوی تاکید داشت که خودش اصلاحات را به چشم راهکاری برای تقویت و در نتیجه حفظ نظام می‌داند. پس از آن، علی‌رضا علوی‌تبار در مصاحبه‌ای تصریح کرد که بلی، «من در هدف انقلابی هستم، هرچند در شیوه رفتار اصلاح‌طلب‌ام». (اینجا ببینید)
به باور من، جدال قلمی اما غیرمستقیم آقایان علوی‌تبار و نبوی، عریان شدن یک «سوءتفاهم بزرگ» ۲۰ ساله بود. بخش بسیار بزرگی از حامیان جنبش اصلاحات در دهه هفتاد، همواره در پس ذهن داشتند که هدف این جریان «دموکراسی‌خواهی» در معنای واقعی آن است که از مسیر گذار از نظام مبتنی بر «ولایت فقیه» خواهد گذشت؛ اصلاح‌طلبی، صرفا یک «روش» گام به گام و مسالمت‌آمیز برای همین هدف بود. در همان زمان اما، بخش دیگری از اصلاح‌طلبان (که اتفاقا دست بالا را در نمایندگی سیاسی این جنبش داشتند) خود را نه نیروهایی برای گذار از حکومت فعلی، بلکه کارگزاران تثبیت و تقویت آن می‌دانستند.
این سوءتفاهم بزرگ، در چندین بزنگاه به تقابل‌های عجیبی انجامید که بی‌شک واقعه ۱۸تیر ۷۸ نخستین آن بود. جایی که ارشدترین نیروهای اصلاح‌طلب عملا نشان دادند که خود را بیشتر به حاکمیت موجود نزدیک می‌دانند تا دانشجویان یاغی با سودای ناگفته براندازی! سال‌ها بعد این شکاف‌ها در جنبش سبز تعمیق شد و به باور من، سرانجام در وقایع سال ۹۸ به یک گسست کامل انجامید. انتخابات ۱۴۰۰، دیگر هیچ پیام جدیدی نداشت بجز اعلام رسمی و عمومی شکاف میان نیروهای خواستار گذار از نظام فعلی، با هوادارن حفظ آن.
مخالفان «براندازی در هدف و اصلاح‌طلبی در روش»، درست به مانند آل احمد در اواخر دهه ۴۰، هرچند در ظاهر منتقد وضعیت حکومت هستند، اما در عمل منافع و احتمالا خاستگاه خود را بیشتر به حاکمیت فعلی نزدیک می‌دانند تا احتمالاتی که به عنوان جایگزین‌های دموکراسی‌خواهی مطرح می‌شود. اینان مصادیق آشکار «خشم‌گین از اختناق، ترسان از انقلاب» هستند و توجیهاتی از جنس هراس از خشونت، ترس از سوریه‌ای شدن، تلاش برای کاهش هزینه و یا ضرورت حرکت گام‌به‌گام را صرفا به عنوان سرپوشی در پنهان سازی یک واقعیت قطعی به کار می‌برند: «اینکه خواستار حفظ نظامی غیردموکراتیک، غیرسکولار، غرب‌ستیز و مدنیت گریز هستند».
با چنین نگاهی، اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی به هیچ وجه دیگر توضیح دهنده هیچ شکاف معناداری در فضای سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی نیستند. تنها شکاف معنادار و اصیل فعلی، شکاف میان «براندازها» با «حامیان و مدافعان حاکمیت فعلی» است. هرچند که اردوگاه کلان براندازها، خودش به طیف‌های بسیار متنوعی تقسیم می‌شود که ناشی از تنوع در «روش» و نه «هدف» هستند. سخن گفتن از ضرورت تدبیر راهکارهای کاهش خشونت، کاهش هزینه و البته حفظ تمامیت ارضی کشور، بی‌شک در دل اردوگاه براندازی یک ضرورت و اولویت است، اما صرفا به عنوان یک «هم‌اندیشی اجرایی» که هیچ فصل مشترکی با بهانه‌جویی‌های نیروهای حافظ و هوادار نظام فعلی ندارد.
از این پس نیز به نظر می‌رسد هیچ نیرو یا چهره سیاسی نمی‌تواند بدون روشن کردن نسبت خود با شکاف واقعی «براندازی» وارد گفتگو در سطوح پایین‌تر حول «روش‌ها» و موانع و خطرات باشد و طبیعتا نیز نمی‌تواند خود را در ردیف دموکراسی‌خواهان و حتی توسعه‌گرایان معرفی کند. هویت‌خواهی سیاسیون در مرزبندی با «براندازی» بی‌تردید در گوش جامعه فقط و فقط به یک معنا ترجمه خواهد شد: «دفاع از نظام حاکم و توجیه و تداوم وضع موجود».
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
#A 337
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
تصویر متعلق است به تابلویی اثر «پابلو پیکاسو» با عنوان: The Charnel House
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
تصویر متعلق است به تابلویی اثر «پابلو پیکاسو» با عنوان: The Charnel House
👍2
لحظه‌ی آفرینشِ مرگ
#A 338
آرمان امیری @ArmanParian - کلیپ پیوست این پست، یک عاشقانه تراژیک است که شاید آن را با صدای «عارف» شنیده باشید. متن شعر، لحظه سوزناک جدایی عاشق و معشوق است، اما ما دلیل این جدایی را متوجه نمی‌شویم. ظاهرا نه تنها عاشق از صمیم قلب معشوق را دوست دارد، بلکه چشمان اشک‌بار معشوق نیز از دوجانبه بودن این عشق حکایت می‌کند. بدین ترتیب، شاید ده‌ها سال است که این ترانه خوانده و شنیده شده باشد، بدون اینکه مشخص شود دلیل این جدایی چیست. دلیلی که شباهتی عجیب به یک ترانه ماندگار دیگر دارد.
ترانه معروف «مرا ببوس» با صدای «حسن گلنراقی» در خاطره ایرانیان ماندگار شده است؛ در زیبایی ترانه و اجرای آن شکی نیست، اما شاید یکی دیگر از عوامل شهرت و محبوبیت ترانه، برخی حواشی و روایت‌هایی حول آن باشند. ادعاهایی مبنی بر اینکه این عاشقانه تراژیک پیوندی با کودتای ۲۸ مرداد دارد و از زبان افسری سروده شده که به دست کودتاگران سال ۳۲ اعدام شده است. گویا این روایت‌ها معتبر نیستند و من هم تخصصی در صحت‌سنجی دقیق آنها ندارم، نکته مهم برای من فقط شباهت موضوع آن با ترانه پیوست است: باز هم یک وداع تلخ میان عاشق و معشوق که همچنان دلیل آن مشخص نبوده، اما وقتی روایت‌های مربوط به اعدام و کودتا از راه رسیده، به شدت به دل مخاطب نشسته است؛ در واقع، این روایت‌ها توانسته‌اند به سوال مهم «چرا از هم جدا می‌شوند؟»، پاسخ تراژیکی بدهند که روح شاعرانه و عاشقانه ایرانیان را به نوستالژی مقاومت در برابر کودتا و استبداد پیوند می‌زند.
بدین ترتیب، شاید ترانه قدیمی جناب عارف هم می‌توانست سرنوشت و شهرت به کلی متفاوتی پیدا کند، اگر نام شاعر آن و در نتیجه، بهانه سرودن‌اش زودتر مشخص و معروف می‌شد؛ چرا که «انوش صالحی» در کتاب بسیار خواندنی و محققانه «مصطفی شعاعیان و رمانتیسم انقلابی» به نقل از «اصغر منجمی» از دوستان نزدیک شعاعیان مدعی می‌شود که شاعر اصلی این ترانه، شعاعیان، این چریک نام‌آشنای دهه پنجاه بوده است.
به روایت صالحی، مصطفی این شعر را در سال ۱۳۴۹ و زمانی که قصد داشت از معشوق خود جدا شده و قدم در راه مبارزه مسلحانه بگذارد سروده است و جالب‌تر اینکه گویا از منجمی خواسته تا این راز را فاش نکند. از این نظر شاید پیمان‌شکنی جناب منجمی شبیه به عهدشکنی «ماکس برود» دوست مورد اعتماد «کافکا» باشد که بر خلاق قولی که به او داده بود آثارش را نسوزاند. به هر حال گمان می‌کنم این روایت، حداقل یک پاسخ قابل قبول به متن شعر می‌دهد و با چنین رویکردی اگر دوباره به سراغ ترانه برویم، این لحظه وداع سوزناک حس و حال متفاوتی به خود می‌گیرد.
این یادداشت کوتاه با این مقدمه متفاوت، بی‌شک فرصتی برای تحلیل مبارزات چریکی علیه رژیم پهلوی نیست. نقد و نگاه من هم به ویژه به چپ‌گرایی چریک‌ها و حتی روشنفکران دهه پنجاه به جای خود باقی است؛ اما با توجه به ارادت و علاقه ویژه‌ای که به شخصیت دوست‌داشتنی، صادق و انسانی مصطفی شعاعیان دارم، در مرور سرگذشت تراژیک او، لحظه سرودن این شعر را بزرگترین نقطه عطف، و البته نقطه سقوط می‌دانم.
به باور من، والاترین و اصلی‌ترین هدف مبارزه علیه استبداد، قطعا دفاع و گرامی‌داشت زندگی است. به تعبیر زیبای میرحسین در بیانیه شماره ۱۳، «مبارزه امری مقدس است، اما دائمی نیست. آنچه دائمی است زندگی است». بدین ترتیب، چه بهتر که این امکان را فراهم کنیم که بتوانیم مبارزه را به زیست روزمره خود پیوند بدهیم و به قول معروف «مبارزه را زندگی کنیم». اما اگر به هر دلیلی، یک زمانی احساس کردیم که میان مبارزه با زندگی تضادی وجود دارد که باید یکی را انتخاب کنیم، این زندگی نیست که باید قربانی مبارزه شود.
فارغ از تمامی تحلیل‌های نظری و تاریخی، به نظرم می‌توان ایراد کار مصطفی شعاعیان و بسیاری از هم‌نسل‌های او را در همین بزنگاه و در همین انتخاب خلاصه کرد: «جایی که زندگی را به قصد مبارزه ترک گفتند». یعنی دقیقا در لحظه آفرینش همین شعر، لحظه‌ای که زندگی مرد و مرگ آغاز شد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#A 338
آرمان امیری @ArmanParian - کلیپ پیوست این پست، یک عاشقانه تراژیک است که شاید آن را با صدای «عارف» شنیده باشید. متن شعر، لحظه سوزناک جدایی عاشق و معشوق است، اما ما دلیل این جدایی را متوجه نمی‌شویم. ظاهرا نه تنها عاشق از صمیم قلب معشوق را دوست دارد، بلکه چشمان اشک‌بار معشوق نیز از دوجانبه بودن این عشق حکایت می‌کند. بدین ترتیب، شاید ده‌ها سال است که این ترانه خوانده و شنیده شده باشد، بدون اینکه مشخص شود دلیل این جدایی چیست. دلیلی که شباهتی عجیب به یک ترانه ماندگار دیگر دارد.
ترانه معروف «مرا ببوس» با صدای «حسن گلنراقی» در خاطره ایرانیان ماندگار شده است؛ در زیبایی ترانه و اجرای آن شکی نیست، اما شاید یکی دیگر از عوامل شهرت و محبوبیت ترانه، برخی حواشی و روایت‌هایی حول آن باشند. ادعاهایی مبنی بر اینکه این عاشقانه تراژیک پیوندی با کودتای ۲۸ مرداد دارد و از زبان افسری سروده شده که به دست کودتاگران سال ۳۲ اعدام شده است. گویا این روایت‌ها معتبر نیستند و من هم تخصصی در صحت‌سنجی دقیق آنها ندارم، نکته مهم برای من فقط شباهت موضوع آن با ترانه پیوست است: باز هم یک وداع تلخ میان عاشق و معشوق که همچنان دلیل آن مشخص نبوده، اما وقتی روایت‌های مربوط به اعدام و کودتا از راه رسیده، به شدت به دل مخاطب نشسته است؛ در واقع، این روایت‌ها توانسته‌اند به سوال مهم «چرا از هم جدا می‌شوند؟»، پاسخ تراژیکی بدهند که روح شاعرانه و عاشقانه ایرانیان را به نوستالژی مقاومت در برابر کودتا و استبداد پیوند می‌زند.
بدین ترتیب، شاید ترانه قدیمی جناب عارف هم می‌توانست سرنوشت و شهرت به کلی متفاوتی پیدا کند، اگر نام شاعر آن و در نتیجه، بهانه سرودن‌اش زودتر مشخص و معروف می‌شد؛ چرا که «انوش صالحی» در کتاب بسیار خواندنی و محققانه «مصطفی شعاعیان و رمانتیسم انقلابی» به نقل از «اصغر منجمی» از دوستان نزدیک شعاعیان مدعی می‌شود که شاعر اصلی این ترانه، شعاعیان، این چریک نام‌آشنای دهه پنجاه بوده است.
به روایت صالحی، مصطفی این شعر را در سال ۱۳۴۹ و زمانی که قصد داشت از معشوق خود جدا شده و قدم در راه مبارزه مسلحانه بگذارد سروده است و جالب‌تر اینکه گویا از منجمی خواسته تا این راز را فاش نکند. از این نظر شاید پیمان‌شکنی جناب منجمی شبیه به عهدشکنی «ماکس برود» دوست مورد اعتماد «کافکا» باشد که بر خلاق قولی که به او داده بود آثارش را نسوزاند. به هر حال گمان می‌کنم این روایت، حداقل یک پاسخ قابل قبول به متن شعر می‌دهد و با چنین رویکردی اگر دوباره به سراغ ترانه برویم، این لحظه وداع سوزناک حس و حال متفاوتی به خود می‌گیرد.
این یادداشت کوتاه با این مقدمه متفاوت، بی‌شک فرصتی برای تحلیل مبارزات چریکی علیه رژیم پهلوی نیست. نقد و نگاه من هم به ویژه به چپ‌گرایی چریک‌ها و حتی روشنفکران دهه پنجاه به جای خود باقی است؛ اما با توجه به ارادت و علاقه ویژه‌ای که به شخصیت دوست‌داشتنی، صادق و انسانی مصطفی شعاعیان دارم، در مرور سرگذشت تراژیک او، لحظه سرودن این شعر را بزرگترین نقطه عطف، و البته نقطه سقوط می‌دانم.
به باور من، والاترین و اصلی‌ترین هدف مبارزه علیه استبداد، قطعا دفاع و گرامی‌داشت زندگی است. به تعبیر زیبای میرحسین در بیانیه شماره ۱۳، «مبارزه امری مقدس است، اما دائمی نیست. آنچه دائمی است زندگی است». بدین ترتیب، چه بهتر که این امکان را فراهم کنیم که بتوانیم مبارزه را به زیست روزمره خود پیوند بدهیم و به قول معروف «مبارزه را زندگی کنیم». اما اگر به هر دلیلی، یک زمانی احساس کردیم که میان مبارزه با زندگی تضادی وجود دارد که باید یکی را انتخاب کنیم، این زندگی نیست که باید قربانی مبارزه شود.
فارغ از تمامی تحلیل‌های نظری و تاریخی، به نظرم می‌توان ایراد کار مصطفی شعاعیان و بسیاری از هم‌نسل‌های او را در همین بزنگاه و در همین انتخاب خلاصه کرد: «جایی که زندگی را به قصد مبارزه ترک گفتند». یعنی دقیقا در لحظه آفرینش همین شعر، لحظه‌ای که زندگی مرد و مرگ آغاز شد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegram
مجمع دیوانگان
#A 338
لحظه‌ی آفرینشِ مرگ
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
لحظه‌ی آفرینشِ مرگ
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
بدا به حال شما
#A 339
آرمان امیری @ArmanParian - «اوژن یونسکو»، خالق نمایش‌نامه «کرگدن»، در سال ۱۳۵۳ و به دعوت نهادهای هنری-فرهنگی به ایران سفر می‌کند. میزبانان او یک جلسه پرسش و پاسخ هم با حضور دانشجویان دانشگاه تهران و در محل «تالار مولوی» ترتیب می‌دهند. متن پیاده شده آن جلسه در کتابی که خانم «پری صابری» از نمایش‌نامه کرگدن منتشر کرده‌اند چاپ شده است. (ایشان از میزبانان و برگزار کنندگان جلسه بوده‌اند) در جریان جلسه، گروهی از دانشجویان انقلابی فرصت سوال پیدا می‌کنند و یونسکو را مورد انتقاد قرار می‌دهند. دانشجویان ناراضی از حکومت همه چیز را سیاسی می‌خواهند. انتظار دارد حتی یونسکو هم به کشورشان نیاید مگر برای انتقاد از حکومت.
این روزها که برخی برخوردها و انتقادات از «اصغر فرهادی» را می‌بینم، به طرز عجیبی به یاد این جلسه تاریخی می‌افتم. ما به سادگی از «انسان» و «آزادی» سخن می‌گوییم و بر سر همدیگر فریاد می‌زنیم که چرا از این مفاهیم اصیل دفاع نمی‌کنید؛ اما گویی فراموش می‌کنیم که آشنایی با همین مفاهیم را دقیقا مدیون همین هنرها، همین نمایش‌ها، همین فیلم‌ها و همین کتاب‌هایی هستیم که حالا خالقان آن را به بی‌عملی متهم می‌کنیم. آیا به واقع ما بدون تماشای شاهکارهای فرهادی تصویری از «انسان» داریم؟ ما چه تصوری از «اراده»، یا «آزادی» یا «انتخاب» داشتیم اگر «درباره الی» یا «جدایی...» را ندیده بودیم؟ یا چه تصوری از مسخ انسانی یا هدم انسانیت داشتیم اگر «کرگدن» اوژن یونسکو را ندیده و نخوانده بودیم؟
حالا نزدیک به نیم قرن از حضور اوژن یونسکو در آن جلسه دانشجویی می‌گذرد و ما این امکان را داریم که آن جلسه را با علم به فرجام نهایی کار بازخوانی کنیم. فرصت یگانه‌ای داریم که در این تصویر گویا و تاریخی بیشتر و بیشتر دقیق شویم و دوباره به همه سوال‌های قبل بیندیشیم و البته این بار از دریچه‌ای متفاوت از خود بپرسیم که چطور یونسکو توانست از همان سال ۵۳ فرجام کار ما را پیش‌بینی کند و بگوید: «بدا به حال شما؟»
بیش از این حاشیه نمی‌روم و صرفا بخشی از متن پیاده شده آن جلسه را در ادامه این پست بازنشر می‌کنم. برای خواندن این متن اینجا+ کلیک کنید و یا از گزینه instant view استفاده کنید.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
#A 339
آرمان امیری @ArmanParian - «اوژن یونسکو»، خالق نمایش‌نامه «کرگدن»، در سال ۱۳۵۳ و به دعوت نهادهای هنری-فرهنگی به ایران سفر می‌کند. میزبانان او یک جلسه پرسش و پاسخ هم با حضور دانشجویان دانشگاه تهران و در محل «تالار مولوی» ترتیب می‌دهند. متن پیاده شده آن جلسه در کتابی که خانم «پری صابری» از نمایش‌نامه کرگدن منتشر کرده‌اند چاپ شده است. (ایشان از میزبانان و برگزار کنندگان جلسه بوده‌اند) در جریان جلسه، گروهی از دانشجویان انقلابی فرصت سوال پیدا می‌کنند و یونسکو را مورد انتقاد قرار می‌دهند. دانشجویان ناراضی از حکومت همه چیز را سیاسی می‌خواهند. انتظار دارد حتی یونسکو هم به کشورشان نیاید مگر برای انتقاد از حکومت.
این روزها که برخی برخوردها و انتقادات از «اصغر فرهادی» را می‌بینم، به طرز عجیبی به یاد این جلسه تاریخی می‌افتم. ما به سادگی از «انسان» و «آزادی» سخن می‌گوییم و بر سر همدیگر فریاد می‌زنیم که چرا از این مفاهیم اصیل دفاع نمی‌کنید؛ اما گویی فراموش می‌کنیم که آشنایی با همین مفاهیم را دقیقا مدیون همین هنرها، همین نمایش‌ها، همین فیلم‌ها و همین کتاب‌هایی هستیم که حالا خالقان آن را به بی‌عملی متهم می‌کنیم. آیا به واقع ما بدون تماشای شاهکارهای فرهادی تصویری از «انسان» داریم؟ ما چه تصوری از «اراده»، یا «آزادی» یا «انتخاب» داشتیم اگر «درباره الی» یا «جدایی...» را ندیده بودیم؟ یا چه تصوری از مسخ انسانی یا هدم انسانیت داشتیم اگر «کرگدن» اوژن یونسکو را ندیده و نخوانده بودیم؟
حالا نزدیک به نیم قرن از حضور اوژن یونسکو در آن جلسه دانشجویی می‌گذرد و ما این امکان را داریم که آن جلسه را با علم به فرجام نهایی کار بازخوانی کنیم. فرصت یگانه‌ای داریم که در این تصویر گویا و تاریخی بیشتر و بیشتر دقیق شویم و دوباره به همه سوال‌های قبل بیندیشیم و البته این بار از دریچه‌ای متفاوت از خود بپرسیم که چطور یونسکو توانست از همان سال ۵۳ فرجام کار ما را پیش‌بینی کند و بگوید: «بدا به حال شما؟»
بیش از این حاشیه نمی‌روم و صرفا بخشی از متن پیاده شده آن جلسه را در ادامه این پست بازنشر می‌کنم. برای خواندن این متن اینجا+ کلیک کنید و یا از گزینه instant view استفاده کنید.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.
Telegraph
بدا به حال شما
(«س» نشان‌دهنده «سوال» است و از جانب دانشجویان مطرح می‌شود) س: منظور شما از آمدن به ایران بجز دیدن کاشی‌کاری‌های اصفهان چه بوده است؟ لطفاً این سوال من را بلند برایشان ترجمه کنید. پری صابری: آقا! ما سوال شما را دقیقا ترجمه می‌کنیم. لطفاً سوال‌تان را جزء…