انقلاب فرهنگی چین بعد از پنجاه سال
منبع: نیویورکر (http://goo.gl/jZ5q0v)
#N011
ترجمه: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - سه سال بعد از پایان «انقلاب فرهنگی بزرگ پرولتاریا» در، دنگ ژیائوپینگ، رهبر چین به آمریکا سفر کرد. در یکی از ضیافت‌های کشوری، شرلی مک‌لین، که «دنگ» را نزدیک وی نشانده بودند، به او گفت که در سفر چند سال قبلش به چین بسیار شگفت‌زده شده است. شرلی مک‌لین گفتگوی خود با یکی از دانشمندان چینی را بخاطر می‌آورد که به او گفته بود از این که مائو وی را از دانشگاه بیرون انداخته (مانند میلیون‌ها روشن‌فکر دیگر در انقلاب فرهنگی) و به کار اجباری در مزرعه گمارده، شکرگزار است. دنگ پاسخ داد، «او دروغ می‌گفته است».
شانزدهم می، پنجاهمین سالگرد انقلاب فرهنگی در چین است. انقلابی که مائو به راه انداخت تا چین را از شر خرابکاران و خائنین خلاص کند و با «تلسکوپ و میکروسکوپ تفکراتش نمایندگان بورژوازی را که به حزب، دولت، ارتش و حلقه‌های فرهنگی نفوذ کرده بودند» اخراج کند. بعد از پایان روند انقلاب نشانه‌های بسیاری برای بررسی تأثیرات آن وجود داشت: تقریبا دویست میلیون نفر از مردم در روستاها از سوء تغذیه مزمن رنج می‌بردند. با در هم شکسته شدن اقتصاد، بیست میلیون از مردم به حاشیه شهرها رانده شده بودند. نزدیک یک و نیم میلیون نفر سرنوشت‌شان به اعدام یا خودکشی ختم شده بود. پدر رئیس‌جمهور کنونی چین را بزور جلو مردم کشاندند و او را به انبوهی از اتهامات، از جمله نگاه کردن به برلین غربی از دریچه دوربین، متهم کردند.
چین امروزه به بهانه تعقیب فساد و با سخت‌گیری شدید علیه مخالفان در دل بحران دیگری گرفتار شده است. این اتفاقات نباید با انقلاب فرهنگی اشتباه گرفته شود. با اینکه هزاران نفر دستگیر شده‌اند، خشونت‌ّها در سطحی پایین‌تر قرار دارند و مقایسه‌های ناشیانه ممکن است به هراسناکی انقلاب فرهنگی تخفیف دهد. تفاوت‌هایی تاکتیکی هم وجود دارند: به جای رها کردن مردم برای حمله به حزب یا آن طور که مائو در فراخوانِ «مراکزشان را بمباران کنند» خواسته بود، ژی جینپینگ، رئیس‌جمهور کنونی به دنبال کنترل بیشتر و سخت‌تر است. او در تلاش است تا حزبش را مستحکم‌تر کند. رهبران بلندمرتبه حزب را طوری جابجا کرده‌است که خودش در رأس قدرت باشد. تفکرات لیبرال و رسانه‌هایش را خفه کرده است و برای اولین بار منتقدانش را تا خارج از مرزهای چین مورد تعقیب قرار داده. در ماه‌های اخیر، مأموران امنیتی چینی در کشورهای تایلند، میانمار و هنگ‌کنگ مخالفان را ربوده‌اند.
شباهت‌های عمیق‌تری بین شرایط حاضر و انقلاب فرهنگی که ژی جینپینگ در زمان آن نوجوان بوده، وجود دارد که ماندگاری برخی از پیامدهای نظام لنینیستی مائو را مشخص می‌کند. ژي با تلاش دائمش در شناساندن و شکست دشمن، مهم‌ترین پرسش لنین را دوباره زنده کرده‌است: «کی از کی؟» به عبارت دیگر، در هر تعاملی نکته‌ای که اهمیت دارد بردن یا باختن است. مائو و هم‌نسلانش که در قحطی رشد کرده بودند برای تقسیم قدرت و پلورالیسم جایگاهی قائل نبودند. مائو پیروانش را به «ترسیم خط متمایزی میان خود و دشمن» فرا می‌خواند. «دوستان و دشمنان ما که هستند؟» مائو معتقد بود این «سوالی اساسی برای انقلاب است». چین امروز شباهت اندکی با دنیای مائو دارد اما در این نگرش، ژی به ریشه‌های خود وفادار مانده‌است.
پنجاه سال بعد از انقلاب فرهنگی چین مجددا به دنبال ایزوله کردن خود از دنیای خارج است. در پاییز پیش رو انتشارات دانشگاه هاروارد کتاب تاریخی جدیدی با عنوان «شرکای ناممکن: اصلاح‌طلبان چینی، اقتصاددانان غربی و جهانی کردن چین» منتشر خواهد کرد. این کتاب داستانی کمتر شنیده شده بازگو می‌کند. تلاش دولتمردان و روشن‌فکران چینی برای دستیابی به کمک اقتصاددانان غربی جهت ساختن دوباره اقتصاد آن کشور بعد از مواجهه با ویرانی ناشی از انقلاب فرهنگی موضوع کتاب است. در ملاقات‌ها، کنفرانس‌ها و همکاری‌های بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۹۳، روشن‌فکران غربی به دنبال تغییر چین نبودند بلکه به چین برای تغییری که خود می‌خواست کمک می‌کردند و در رسیدن چین به جایگاه یک قدرت جهانی نقش غیر قابل انکاری داشتند. جولیان گرویتز می‌گوید «حاکمان چین مدیران این فرایند بودند. آنها به دنبال ایده‌های غربی بودند و با این که تمام آن ایده‌ها را کپی نکردند اما نسبت به آن ایده‌ها ذهنی باز داشتند و عمیقا تحت تأثیر قرار گرفتند.»
کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara
منبع: نیویورکر (http://goo.gl/jZ5q0v)
#N011
ترجمه: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - سه سال بعد از پایان «انقلاب فرهنگی بزرگ پرولتاریا» در، دنگ ژیائوپینگ، رهبر چین به آمریکا سفر کرد. در یکی از ضیافت‌های کشوری، شرلی مک‌لین، که «دنگ» را نزدیک وی نشانده بودند، به او گفت که در سفر چند سال قبلش به چین بسیار شگفت‌زده شده است. شرلی مک‌لین گفتگوی خود با یکی از دانشمندان چینی را بخاطر می‌آورد که به او گفته بود از این که مائو وی را از دانشگاه بیرون انداخته (مانند میلیون‌ها روشن‌فکر دیگر در انقلاب فرهنگی) و به کار اجباری در مزرعه گمارده، شکرگزار است. دنگ پاسخ داد، «او دروغ می‌گفته است».
شانزدهم می، پنجاهمین سالگرد انقلاب فرهنگی در چین است. انقلابی که مائو به راه انداخت تا چین را از شر خرابکاران و خائنین خلاص کند و با «تلسکوپ و میکروسکوپ تفکراتش نمایندگان بورژوازی را که به حزب، دولت، ارتش و حلقه‌های فرهنگی نفوذ کرده بودند» اخراج کند. بعد از پایان روند انقلاب نشانه‌های بسیاری برای بررسی تأثیرات آن وجود داشت: تقریبا دویست میلیون نفر از مردم در روستاها از سوء تغذیه مزمن رنج می‌بردند. با در هم شکسته شدن اقتصاد، بیست میلیون از مردم به حاشیه شهرها رانده شده بودند. نزدیک یک و نیم میلیون نفر سرنوشت‌شان به اعدام یا خودکشی ختم شده بود. پدر رئیس‌جمهور کنونی چین را بزور جلو مردم کشاندند و او را به انبوهی از اتهامات، از جمله نگاه کردن به برلین غربی از دریچه دوربین، متهم کردند.
چین امروزه به بهانه تعقیب فساد و با سخت‌گیری شدید علیه مخالفان در دل بحران دیگری گرفتار شده است. این اتفاقات نباید با انقلاب فرهنگی اشتباه گرفته شود. با اینکه هزاران نفر دستگیر شده‌اند، خشونت‌ّها در سطحی پایین‌تر قرار دارند و مقایسه‌های ناشیانه ممکن است به هراسناکی انقلاب فرهنگی تخفیف دهد. تفاوت‌هایی تاکتیکی هم وجود دارند: به جای رها کردن مردم برای حمله به حزب یا آن طور که مائو در فراخوانِ «مراکزشان را بمباران کنند» خواسته بود، ژی جینپینگ، رئیس‌جمهور کنونی به دنبال کنترل بیشتر و سخت‌تر است. او در تلاش است تا حزبش را مستحکم‌تر کند. رهبران بلندمرتبه حزب را طوری جابجا کرده‌است که خودش در رأس قدرت باشد. تفکرات لیبرال و رسانه‌هایش را خفه کرده است و برای اولین بار منتقدانش را تا خارج از مرزهای چین مورد تعقیب قرار داده. در ماه‌های اخیر، مأموران امنیتی چینی در کشورهای تایلند، میانمار و هنگ‌کنگ مخالفان را ربوده‌اند.
شباهت‌های عمیق‌تری بین شرایط حاضر و انقلاب فرهنگی که ژی جینپینگ در زمان آن نوجوان بوده، وجود دارد که ماندگاری برخی از پیامدهای نظام لنینیستی مائو را مشخص می‌کند. ژي با تلاش دائمش در شناساندن و شکست دشمن، مهم‌ترین پرسش لنین را دوباره زنده کرده‌است: «کی از کی؟» به عبارت دیگر، در هر تعاملی نکته‌ای که اهمیت دارد بردن یا باختن است. مائو و هم‌نسلانش که در قحطی رشد کرده بودند برای تقسیم قدرت و پلورالیسم جایگاهی قائل نبودند. مائو پیروانش را به «ترسیم خط متمایزی میان خود و دشمن» فرا می‌خواند. «دوستان و دشمنان ما که هستند؟» مائو معتقد بود این «سوالی اساسی برای انقلاب است». چین امروز شباهت اندکی با دنیای مائو دارد اما در این نگرش، ژی به ریشه‌های خود وفادار مانده‌است.
پنجاه سال بعد از انقلاب فرهنگی چین مجددا به دنبال ایزوله کردن خود از دنیای خارج است. در پاییز پیش رو انتشارات دانشگاه هاروارد کتاب تاریخی جدیدی با عنوان «شرکای ناممکن: اصلاح‌طلبان چینی، اقتصاددانان غربی و جهانی کردن چین» منتشر خواهد کرد. این کتاب داستانی کمتر شنیده شده بازگو می‌کند. تلاش دولتمردان و روشن‌فکران چینی برای دستیابی به کمک اقتصاددانان غربی جهت ساختن دوباره اقتصاد آن کشور بعد از مواجهه با ویرانی ناشی از انقلاب فرهنگی موضوع کتاب است. در ملاقات‌ها، کنفرانس‌ها و همکاری‌های بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۹۳، روشن‌فکران غربی به دنبال تغییر چین نبودند بلکه به چین برای تغییری که خود می‌خواست کمک می‌کردند و در رسیدن چین به جایگاه یک قدرت جهانی نقش غیر قابل انکاری داشتند. جولیان گرویتز می‌گوید «حاکمان چین مدیران این فرایند بودند. آنها به دنبال ایده‌های غربی بودند و با این که تمام آن ایده‌ها را کپی نکردند اما نسبت به آن ایده‌ها ذهنی باز داشتند و عمیقا تحت تأثیر قرار گرفتند.»
کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara
The New Yorker
The Cost of the Cultural Revolution, Fifty Years Later
What effect did Mao’s campaign have on China’s soul? This is still not a subject that can be openly debated.
شهیدسازی از یک دیکتاتور!
#V005
نویسنده میهمان: محسن حسینی قلاتی (@Mohsen1985): چندی است که مطالبی راجع به وضعیت اقتصادی مردم لیبی در دوران «معمر قذافی» در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود که علت اصلی سرنگونی وی را دسیسه دول غربی از بیم طرح‌های اقتصادی و مالی سرهنگ بیان می‌کند. نتیجه طبیعی اینگونه مطالب ارایه تصویری درخشان و حسرت بار از دوران حکومت قذافی نزد مخاطبان خواهد بود که حاصل مقایسه ناخودآگاه میان شرایط امروز لیبی و تصویر گذشته آن است. در باره این دست نوشته‌ها چند نکته قابل ذکر است.
۱- نخستین موضوع، پیشنهاد سرهنگ برای تاسیس واحد پولی مشترک است. بنابر این روایت‌ها همین مساله باعث ترس غربی‌ها و در نتیجه توطئه برای عزل او بوده است. سرهنگ قذافی از زمان کودتا تصمیم داشت جهان را متحول کند. در ۱۹۷۵ میلادی او تلاش کرد به سبک رهبر انقلاب چین کتابی جامع بنویسد و آن را «کتاب سبز» نامید. او این کتاب را مقدس می شمرد. کتاب سبز قرار بود راه سعادت ملت لیبی و مردم جهان را نشان دهد. این ایده‌ها و ادعاهای بزرگ و گزاف چیز تازه‌ای نبود. غربی‌ها هم از ایده بزرگ سیستم مالی مشترک از سوی یک دیکتاتور پیر خلع سلاح شده که در جلسات اتحادیه عرب و اتحادیه آفریقا به رهبران دیگر ناسزا می گفت و روسای دیگر به حرف‌های او می خندیدند، هیچ ترسی نداشتند. در واقع قذافی طی ۴۰ سال حکومت هرآنچه در چنته داشت رو کرد و غربی‌ها بیش از هرکسی از پوچ بودن ادعاهای او آگاه بودند.
۲- وقایع بزرگ سیاسی و اجتماعی مانند انقلاب لیبی عوامل متعددی دارند که دخالت خارجی (غربی ها و...) تنها یکی از آنها است. تاکید و بزرگ‌نمایی این عامل سبب غفلت از عوامل دیگر و محرومیت از فراگرفتن درس‌ها و نسخه‌های موفق حکومت‌داری می‌شود. اگر قرار باشد از میان کشورهای شرقی مسلمان نسخه‌های موفقی از حکمرانی را مثال بیاوریم ماهاتیر محمد نمونه جالب‌تری است. و اگر قرار باشد از نمونه‌های نفت‌خیز و ثروتمند با ساختار قبیله‌ای و شرایط اقلیمی نزدیک به لیبی مثالی بزنیم خاندان‌های حاکم بر ابوظبی، دبی و حتی قطر الگوهای معقول‌تری از قذافی هستند. خاندان‌های حاکم مذکور هیچ کدام چهره‌هایی دموکراتیک نبودند و نیستند. با این وجود موفق شدند معماران بزرگی برای کشور خود باشند و باوجود نداشتن سابقه تمدنی و حتی شهرنشینی، گلیم ملک و ملت خود را از آب بکشند.
عنصر رضایتمندی در این میان بسیار کلیدی است. رضایتمندی مردم از خاندان حاکم نسبت مستقیمی با مشروعیت حاکمان دارد و رفاه صرف مادی برای تحقق آن کافی نیست. اگر مردم حاکم را مشروع ندانند، امکانات و تسهیلات رفاهی از جانب حکومت را نشانه شایستگی حکومت نمی‌دانند و این حقوق و مزایا را به عنوان حق‌السکوت حاکم به ملت تلقی می‌کنند. حکومت لیبی نمونه خوبی از این دست بود. سرهنگ قذافی علی‌رغم درآمدهای سرشار نفتی و اعطای امتیازات اقتصادی به مردم کشور، نه تنها از جمله رهبران سازنده خاورمیانه‌‌ای نبود بلکه در محافل بین‌المللی به عنوان mad leader «رهبر دیوانه» شناخته می‌شد.
۳- اینکه انقلاب یا طغیان مردم لیبی علیه حکومت قذافی به سرانجام خوبی نرسیده، هیچ فضیلتی برای سرهنگ ایجاد نمی‌کند. این مسله فقط گناه آخر چنین حکام و دیکتاتورهایی را سنگین‌تر خواهد کرد. آخرین اشتباه آنها اصلاح‌ناپذیری، لجاجت و ریاست‌طلبی مادام‌العمر است به شکلی که مخالفان را مجبور به مسلح شدن و شورش کرده‌اند. صدام حسین و سرهنگ قذافی دو نمونه اخیری هستند که با لجاجت و قدرت‌پرستی خود باعث شدند مردم کشورشان به طعمه‌های آسان کمپانی‌های نفتی و تسلیحاتی غربی بدل شوند و در نهایت جنگ داخلی کشور آنها را به سمت پرتگاه و نابودی کشید.
۴- در نهایت اینکه به نظر حقیر، مفیدترین تصمیم معمر قذافی به عنوان رهبر یک کشور شرقی و مسلمان، پشتیبانی مالی و لجستیک از ساخت فیلم‌های محمدرسول‌الله و عمرمختار بود که با کاردانی و کارگردانی مصطفی عقاد به آثاری ماندگار بدل شدند و در این کوران هجوم تبلیغاتی علیه مسلمانان به عنوان دو سند فاخر سینمایی دنیای مسلمان، قابل استناد هستند. به جز این مسله و جدای از اینکه لیبی در سال‌های آتی به سوی ثبات یا فروپاشی حرکت کند، معمر قذافی نه الگوی مناسب حکومت‌داری و نه حتی یک دیکتاتور متوسط الحال بود. او بخاطر سرکشی، خشونت کلامی و عملی و بی‌توجهی به سرنوشت مردم خود شناخته می‌شود.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید می‌توانید آن را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید.)
#V005
نویسنده میهمان: محسن حسینی قلاتی (@Mohsen1985): چندی است که مطالبی راجع به وضعیت اقتصادی مردم لیبی در دوران «معمر قذافی» در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود که علت اصلی سرنگونی وی را دسیسه دول غربی از بیم طرح‌های اقتصادی و مالی سرهنگ بیان می‌کند. نتیجه طبیعی اینگونه مطالب ارایه تصویری درخشان و حسرت بار از دوران حکومت قذافی نزد مخاطبان خواهد بود که حاصل مقایسه ناخودآگاه میان شرایط امروز لیبی و تصویر گذشته آن است. در باره این دست نوشته‌ها چند نکته قابل ذکر است.
۱- نخستین موضوع، پیشنهاد سرهنگ برای تاسیس واحد پولی مشترک است. بنابر این روایت‌ها همین مساله باعث ترس غربی‌ها و در نتیجه توطئه برای عزل او بوده است. سرهنگ قذافی از زمان کودتا تصمیم داشت جهان را متحول کند. در ۱۹۷۵ میلادی او تلاش کرد به سبک رهبر انقلاب چین کتابی جامع بنویسد و آن را «کتاب سبز» نامید. او این کتاب را مقدس می شمرد. کتاب سبز قرار بود راه سعادت ملت لیبی و مردم جهان را نشان دهد. این ایده‌ها و ادعاهای بزرگ و گزاف چیز تازه‌ای نبود. غربی‌ها هم از ایده بزرگ سیستم مالی مشترک از سوی یک دیکتاتور پیر خلع سلاح شده که در جلسات اتحادیه عرب و اتحادیه آفریقا به رهبران دیگر ناسزا می گفت و روسای دیگر به حرف‌های او می خندیدند، هیچ ترسی نداشتند. در واقع قذافی طی ۴۰ سال حکومت هرآنچه در چنته داشت رو کرد و غربی‌ها بیش از هرکسی از پوچ بودن ادعاهای او آگاه بودند.
۲- وقایع بزرگ سیاسی و اجتماعی مانند انقلاب لیبی عوامل متعددی دارند که دخالت خارجی (غربی ها و...) تنها یکی از آنها است. تاکید و بزرگ‌نمایی این عامل سبب غفلت از عوامل دیگر و محرومیت از فراگرفتن درس‌ها و نسخه‌های موفق حکومت‌داری می‌شود. اگر قرار باشد از میان کشورهای شرقی مسلمان نسخه‌های موفقی از حکمرانی را مثال بیاوریم ماهاتیر محمد نمونه جالب‌تری است. و اگر قرار باشد از نمونه‌های نفت‌خیز و ثروتمند با ساختار قبیله‌ای و شرایط اقلیمی نزدیک به لیبی مثالی بزنیم خاندان‌های حاکم بر ابوظبی، دبی و حتی قطر الگوهای معقول‌تری از قذافی هستند. خاندان‌های حاکم مذکور هیچ کدام چهره‌هایی دموکراتیک نبودند و نیستند. با این وجود موفق شدند معماران بزرگی برای کشور خود باشند و باوجود نداشتن سابقه تمدنی و حتی شهرنشینی، گلیم ملک و ملت خود را از آب بکشند.
عنصر رضایتمندی در این میان بسیار کلیدی است. رضایتمندی مردم از خاندان حاکم نسبت مستقیمی با مشروعیت حاکمان دارد و رفاه صرف مادی برای تحقق آن کافی نیست. اگر مردم حاکم را مشروع ندانند، امکانات و تسهیلات رفاهی از جانب حکومت را نشانه شایستگی حکومت نمی‌دانند و این حقوق و مزایا را به عنوان حق‌السکوت حاکم به ملت تلقی می‌کنند. حکومت لیبی نمونه خوبی از این دست بود. سرهنگ قذافی علی‌رغم درآمدهای سرشار نفتی و اعطای امتیازات اقتصادی به مردم کشور، نه تنها از جمله رهبران سازنده خاورمیانه‌‌ای نبود بلکه در محافل بین‌المللی به عنوان mad leader «رهبر دیوانه» شناخته می‌شد.
۳- اینکه انقلاب یا طغیان مردم لیبی علیه حکومت قذافی به سرانجام خوبی نرسیده، هیچ فضیلتی برای سرهنگ ایجاد نمی‌کند. این مسله فقط گناه آخر چنین حکام و دیکتاتورهایی را سنگین‌تر خواهد کرد. آخرین اشتباه آنها اصلاح‌ناپذیری، لجاجت و ریاست‌طلبی مادام‌العمر است به شکلی که مخالفان را مجبور به مسلح شدن و شورش کرده‌اند. صدام حسین و سرهنگ قذافی دو نمونه اخیری هستند که با لجاجت و قدرت‌پرستی خود باعث شدند مردم کشورشان به طعمه‌های آسان کمپانی‌های نفتی و تسلیحاتی غربی بدل شوند و در نهایت جنگ داخلی کشور آنها را به سمت پرتگاه و نابودی کشید.
۴- در نهایت اینکه به نظر حقیر، مفیدترین تصمیم معمر قذافی به عنوان رهبر یک کشور شرقی و مسلمان، پشتیبانی مالی و لجستیک از ساخت فیلم‌های محمدرسول‌الله و عمرمختار بود که با کاردانی و کارگردانی مصطفی عقاد به آثاری ماندگار بدل شدند و در این کوران هجوم تبلیغاتی علیه مسلمانان به عنوان دو سند فاخر سینمایی دنیای مسلمان، قابل استناد هستند. به جز این مسله و جدای از اینکه لیبی در سال‌های آتی به سوی ثبات یا فروپاشی حرکت کند، معمر قذافی نه الگوی مناسب حکومت‌داری و نه حتی یک دیکتاتور متوسط الحال بود. او بخاطر سرکشی، خشونت کلامی و عملی و بی‌توجهی به سرنوشت مردم خود شناخته می‌شود.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید می‌توانید آن را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید.)
به دنبال بهشت
#M009
محمد افخمی- @Mohamad_Afkhami
در سطح شهر تهران بنرهایی درباره نابرابری‌های اجتماعی در ایالات متحده منتشر شده است. بنرهایی که به موضوعاتی مانند تعداد زندانیان در آمریکا و میزان خشونت علیه زنان می‌پردازد. هدف طراحان این تبلیغات چیست؟ شاید دارند به بیننده می‌گویند: «اگرچه بهشت موعود ما محقق نشد، اگرچه از آبادانی همزمان دنیا و آخرت به ژاپن اسلامی و از آنجا به سفت کردن کمربندها و اقتصاد مقاوتی رسیدیم، ولی در عوض باقی دنیا هم بهشتی نیست». اتفاقا این پیام می‌تواند مقایسه درستی باشد و حتی به مبنایی برای قرار گرفتن کشور در مسیری بهتر بدل شود، اگر همراه نتیجه‌ای باشد که باید سال‌ها پیش به آن تن می‌دادیم.
اینکه از بین بیش از دویست کشور دنیا، چرا ایالات متحده تا این حد در کشور ما مرجع است، خود محل بحث دیگری است، اما می‌توان در همین نظام مقایسه به آنچه پرداخت که بنرهای شهرداری عمدا یا سهوا نادیده می‌گیرند. بلی، ارگان تبلیغاتی تحت مدیریت سردار قالیباف درست می‌گوید. در ایالات متحده، هر ۹ ثانیه یک زن با خشونت فیزیکی مواجه می‌شود (اگر فرض کنیم این اتفاق برای هر نفر یک بار می‌افتد یعنی حدود سه درصد زنان آمریکا هر سال خشونت فیزیکی را تجربه می‌کنند) و بله، تعداد زندانیان آمریکا، باعث افتخار کشوری نیست که خود را الگویی جهانی می‌داند. اما آنچه در این بین مغفول می‌ماند یادآوری گذشته است. یادآوری این که تا همین ۵۰ سال پیش، سیاه‌پوستان در بسیاری از ایالات آمریکا، حق رای نداشتند. آمریکا کشوری است با پیشینه برده‌داری، کشوری است که در جریان جنگ جهانی دوم، ژاپنی/آمریکایی‌ها مجبور به ترک خانه و کاشانه‌شان شدند. آمریکا کشوری است که در آن تا هشتاد سال پیش، هیچ چتر حمایتی‌ای برای طبقات ضعیف جامعه وجود نداشت. آمریکا همان کشوری است که تا هشت سال پیش در آن پنجاه میلیون نفر بیمه درمانی نداشتند و کشوری است که در آن هنوز هم هزینه‌های ناشی از درمان بیماری عامل اصلی ورشکستگی است.
اما آنچه در آمریکا هست و کاش در بین مسئولین ما بود، تن دادن به وجود همین واقعیت‌ها است. تن دادنی که در قدم بعد، به تلاش برای بهبود شرایط منجر می‌شود. به باور به این که ما می‌توانیم شرایط را بهتر کنیم، باور به این که با هم می‌توان جهانی بهتر ساخت. روایت بهتر را شخص اوباما ارایه می‌دهد. مثلا در همین سخنرانی روز گذشته در مجلس کانادا: «گمان می‌کنم می‌توانیم توافق کنیم، دموکراسی‌های ما، فاصله زیادی تا بی‌نقص بودند دارند. دموکراسی‌های ما، گاهی آشفته و کند هستند و گاهی همه طرف‌های یک مناظره را ناراضی رها می‌کنند ... اما بیش از هر سیستم دولت دیگری، دموکراسی به حقوق اساسی گرانقدر ما اجازه مطرح شدن می‌دهد و به ما اجازه می‌دهد تا با پیمودن مسیر سخت و جانفرسای شهروندی، کشورهایمان را پیوسته بهتر کنیم. تا چالش‌های جدید را حل کنیم. تا اشتباهات پیشین را درست کنیم».
آنچه در بنرهای شهرداری مغفول مانده، باور به این است که مردم ما، می‌توانند با هم، فقر را کاهش دهند، خشونت را پایین بیاورند و زندگی خودشان و همدیگر را بهتر کنند. باور به این موضوع است که مردم ما در این مسیر طولانی زندگی، همدیگر را دارند. اگر باور به این موضوع حاصل شود، آن‌گاه برای سرپوش گذاشتن بر کاستی‌ها لازم نیست به آمار مخدوش «خارجی‌ها» روی آوریم. بدون شک دست شستن از آرمان یا ادعای ساخت بهشت بر روی زمین جسارتی ستودنی می‌خواهد، اما به سختی می‌توان به حاصل تلاش آنها که چشم بر واقعیت می‌بندند خوش‌بین بود.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#M009
محمد افخمی- @Mohamad_Afkhami
در سطح شهر تهران بنرهایی درباره نابرابری‌های اجتماعی در ایالات متحده منتشر شده است. بنرهایی که به موضوعاتی مانند تعداد زندانیان در آمریکا و میزان خشونت علیه زنان می‌پردازد. هدف طراحان این تبلیغات چیست؟ شاید دارند به بیننده می‌گویند: «اگرچه بهشت موعود ما محقق نشد، اگرچه از آبادانی همزمان دنیا و آخرت به ژاپن اسلامی و از آنجا به سفت کردن کمربندها و اقتصاد مقاوتی رسیدیم، ولی در عوض باقی دنیا هم بهشتی نیست». اتفاقا این پیام می‌تواند مقایسه درستی باشد و حتی به مبنایی برای قرار گرفتن کشور در مسیری بهتر بدل شود، اگر همراه نتیجه‌ای باشد که باید سال‌ها پیش به آن تن می‌دادیم.
اینکه از بین بیش از دویست کشور دنیا، چرا ایالات متحده تا این حد در کشور ما مرجع است، خود محل بحث دیگری است، اما می‌توان در همین نظام مقایسه به آنچه پرداخت که بنرهای شهرداری عمدا یا سهوا نادیده می‌گیرند. بلی، ارگان تبلیغاتی تحت مدیریت سردار قالیباف درست می‌گوید. در ایالات متحده، هر ۹ ثانیه یک زن با خشونت فیزیکی مواجه می‌شود (اگر فرض کنیم این اتفاق برای هر نفر یک بار می‌افتد یعنی حدود سه درصد زنان آمریکا هر سال خشونت فیزیکی را تجربه می‌کنند) و بله، تعداد زندانیان آمریکا، باعث افتخار کشوری نیست که خود را الگویی جهانی می‌داند. اما آنچه در این بین مغفول می‌ماند یادآوری گذشته است. یادآوری این که تا همین ۵۰ سال پیش، سیاه‌پوستان در بسیاری از ایالات آمریکا، حق رای نداشتند. آمریکا کشوری است با پیشینه برده‌داری، کشوری است که در جریان جنگ جهانی دوم، ژاپنی/آمریکایی‌ها مجبور به ترک خانه و کاشانه‌شان شدند. آمریکا کشوری است که در آن تا هشتاد سال پیش، هیچ چتر حمایتی‌ای برای طبقات ضعیف جامعه وجود نداشت. آمریکا همان کشوری است که تا هشت سال پیش در آن پنجاه میلیون نفر بیمه درمانی نداشتند و کشوری است که در آن هنوز هم هزینه‌های ناشی از درمان بیماری عامل اصلی ورشکستگی است.
اما آنچه در آمریکا هست و کاش در بین مسئولین ما بود، تن دادن به وجود همین واقعیت‌ها است. تن دادنی که در قدم بعد، به تلاش برای بهبود شرایط منجر می‌شود. به باور به این که ما می‌توانیم شرایط را بهتر کنیم، باور به این که با هم می‌توان جهانی بهتر ساخت. روایت بهتر را شخص اوباما ارایه می‌دهد. مثلا در همین سخنرانی روز گذشته در مجلس کانادا: «گمان می‌کنم می‌توانیم توافق کنیم، دموکراسی‌های ما، فاصله زیادی تا بی‌نقص بودند دارند. دموکراسی‌های ما، گاهی آشفته و کند هستند و گاهی همه طرف‌های یک مناظره را ناراضی رها می‌کنند ... اما بیش از هر سیستم دولت دیگری، دموکراسی به حقوق اساسی گرانقدر ما اجازه مطرح شدن می‌دهد و به ما اجازه می‌دهد تا با پیمودن مسیر سخت و جانفرسای شهروندی، کشورهایمان را پیوسته بهتر کنیم. تا چالش‌های جدید را حل کنیم. تا اشتباهات پیشین را درست کنیم».
آنچه در بنرهای شهرداری مغفول مانده، باور به این است که مردم ما، می‌توانند با هم، فقر را کاهش دهند، خشونت را پایین بیاورند و زندگی خودشان و همدیگر را بهتر کنند. باور به این موضوع است که مردم ما در این مسیر طولانی زندگی، همدیگر را دارند. اگر باور به این موضوع حاصل شود، آن‌گاه برای سرپوش گذاشتن بر کاستی‌ها لازم نیست به آمار مخدوش «خارجی‌ها» روی آوریم. بدون شک دست شستن از آرمان یا ادعای ساخت بهشت بر روی زمین جسارتی ستودنی می‌خواهد، اما به سختی می‌توان به حاصل تلاش آنها که چشم بر واقعیت می‌بندند خوش‌بین بود.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
اگر من جای خانم حسینی بودم...
#A066
آرمان امیری @ArmanParian - خانم «سیده فاطمه حسینی» با صدور بیانیه‌ای نسبت به اعتراضات و حملات برخی کاربران در فضای مجازی واکنش نشان داده‌اند. نماینده جوان تهران زیر فشار آماج حملاتی قرار گرفته که با انتشار فیش حقوقی پدرش به راه افتاد. به نظر می‌رسد فرزند «صفدر حسینی» به اندازه پدر صبور و با تجربه نیست و این باعث شده تا حتی در موقعیتی نامناسب از تریبون مجلس برای بیان توضیحات خود استفاده کند. این اشتباه در انتخاب زمان و مکان به قطع تریبون ایشان از جانب علی مطهری انجامید و خودش به یک قائله جدید بدل شد. موج‌های رسانه‌ای چنان سهمگین هستند که سیاست‌مداران کارکشته‌تر و باسابقه‌تر از این را هم زیر بار فشار خود به اشتباه می‌اندازند. جای تعجب نیست که خانم حسینی نیز در مواجهه با این واکنش‌ها (که به باور نگارنده در مجموع غیرمنصفانه بوده‌اند) مرتکب اشتباه شود. با این حال، آنچه رخ داده، یک گره بازنشدنی نیست.
بنده که فرصت دارم در آرامش و فارغ از فشارهای روانی دولتمردان و دیگر افراد سهیم در پرونده به موضوع فکر کنم، چند پیشنهاد ساده و عملی به ذهنم می‌رسد. اگر جای خانم حسینی بودم، صدور بیانیه و مشت کوبیدن به امواج نامریی را متوقف می‌کردم و سعی می‌کردم با چند اقدام عملی از تهدید ایجاد شده یک فرصت استثنایی برای شخص خودم در درجه اول، و منافع کل مردم و نظام در درجه دوم ایجاد کنم:
۱- من اگر جای خانم حسینی بودم، به عنوان یک نماینده مجلس از قوه قضاییه می‌خواستم و پی‌گیر می‌شدم که صریح و بدون ملاحظه در پرونده حقوق‌های کلان دخالت کرده و با تمامی متخلفان و مجرمان برخورد قضایی کند. همین الآن دولت مشغول بررسی پرونده‌ها است و در چند مورد حکم به بازپرداخت حقوق‌های کلان داده، اما برای اکثر شهروندان دقیقا مشخص نشده که تصویب این حقوق‌های کلان بر اساس یک روال اداری «غلط»، اما «قانونی» انجام شده، یا از اساس یک نوع «دزدی» بوده است. قوه قضاییه نباید اجازه بدهد بیش از این افکار عمومی در ابهام باقی بماند و متعاقبا آبروی افراد در معرض تردید قرار گیرد. دقیقا باید اعلام کنند چه کسانی (چه در این دولت و چه در دولت‌های قبلی) بابت پرونده حقوق‌های کلان «مجرم» هستند. طبیعتا جامعه هم باید یاد بگیرد که اگر دستگاه قضایی حکم بر برائت فردی داد، حفظ شان و آبروی او، اولویتی اخلاقی، انسانی و حتی حقوقی است.
۲- پیشنهاد دوم، پی‌گیری مصوبه ناصواب مجمع تشخیص مصلحت نظام است. مجمع در بررسی اختلاف نظر مجلس و شورای نگهبان بر سر قانون «رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران» تصمیم عجیبی گرفت و راسا یک بند به این قانون اضافه کرد. بر اساس بند پنجمی که مجمع تشخیص مصلحت به تصویب رساند فهرست دارایی‌های افراد محرمانه بوده و هر کسی که مرتکب افشا یا انتشار مندرجات این اسناد شود مجازات خواهد شد! افزوده شدن این بند، عملا به معنای خنثی شدن اصل قانون است. افکار عمومی حق دارد به مصداق مثل معروف «آن را که از حساب پاک است، از محاسبه چه باک است» از مسوولین حکومتی سوال کند: اگر قرار بر صحت و سلامت اقتصادی است، چرا انتشار این جزییات باید جرم قلمداد شوند؟ چطور در تمام دنیا مردم حق دارند از حقوق مسوولین خود مطلع باشند بجز ایران؟
۳- در نهایت، اگر من جای خانم حسینی بودم، بار دیگر طرح شفاف‌سازی درآمدها و دارایی‌های تمامی مسوولان و مدیران حکومتی را به مجلس ارایه می‌کردم. همزمان با فراخوانی عمومی از تمامی مردم، مدیران و نمایندگان مجلس می‌خواستم که به جرگه حامیان طرح «شفاف‌سازی مالی» بپردازند. افکار عمومی در شرایط حاضر به شدت نسبت به موضوع حساس شده‌اند و من تردیدی ندارم اگر کسی پیش‌قدم شود و اراده قاطعی برای پی‌گیری مساله داشته باشد اکثریت قاطع افکار عمومی از او حمایت خواهد کرد. آن وقت قطعا دیگر کسی متعرض ایشان و خانواده محترم‌شان نخواهد شد. بلکه روسیاهی و اعتراض برای هرآن کسی باقی خواهد ماند که در برابر این خواست و اراده عمومی مقاومت کند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A066
آرمان امیری @ArmanParian - خانم «سیده فاطمه حسینی» با صدور بیانیه‌ای نسبت به اعتراضات و حملات برخی کاربران در فضای مجازی واکنش نشان داده‌اند. نماینده جوان تهران زیر فشار آماج حملاتی قرار گرفته که با انتشار فیش حقوقی پدرش به راه افتاد. به نظر می‌رسد فرزند «صفدر حسینی» به اندازه پدر صبور و با تجربه نیست و این باعث شده تا حتی در موقعیتی نامناسب از تریبون مجلس برای بیان توضیحات خود استفاده کند. این اشتباه در انتخاب زمان و مکان به قطع تریبون ایشان از جانب علی مطهری انجامید و خودش به یک قائله جدید بدل شد. موج‌های رسانه‌ای چنان سهمگین هستند که سیاست‌مداران کارکشته‌تر و باسابقه‌تر از این را هم زیر بار فشار خود به اشتباه می‌اندازند. جای تعجب نیست که خانم حسینی نیز در مواجهه با این واکنش‌ها (که به باور نگارنده در مجموع غیرمنصفانه بوده‌اند) مرتکب اشتباه شود. با این حال، آنچه رخ داده، یک گره بازنشدنی نیست.
بنده که فرصت دارم در آرامش و فارغ از فشارهای روانی دولتمردان و دیگر افراد سهیم در پرونده به موضوع فکر کنم، چند پیشنهاد ساده و عملی به ذهنم می‌رسد. اگر جای خانم حسینی بودم، صدور بیانیه و مشت کوبیدن به امواج نامریی را متوقف می‌کردم و سعی می‌کردم با چند اقدام عملی از تهدید ایجاد شده یک فرصت استثنایی برای شخص خودم در درجه اول، و منافع کل مردم و نظام در درجه دوم ایجاد کنم:
۱- من اگر جای خانم حسینی بودم، به عنوان یک نماینده مجلس از قوه قضاییه می‌خواستم و پی‌گیر می‌شدم که صریح و بدون ملاحظه در پرونده حقوق‌های کلان دخالت کرده و با تمامی متخلفان و مجرمان برخورد قضایی کند. همین الآن دولت مشغول بررسی پرونده‌ها است و در چند مورد حکم به بازپرداخت حقوق‌های کلان داده، اما برای اکثر شهروندان دقیقا مشخص نشده که تصویب این حقوق‌های کلان بر اساس یک روال اداری «غلط»، اما «قانونی» انجام شده، یا از اساس یک نوع «دزدی» بوده است. قوه قضاییه نباید اجازه بدهد بیش از این افکار عمومی در ابهام باقی بماند و متعاقبا آبروی افراد در معرض تردید قرار گیرد. دقیقا باید اعلام کنند چه کسانی (چه در این دولت و چه در دولت‌های قبلی) بابت پرونده حقوق‌های کلان «مجرم» هستند. طبیعتا جامعه هم باید یاد بگیرد که اگر دستگاه قضایی حکم بر برائت فردی داد، حفظ شان و آبروی او، اولویتی اخلاقی، انسانی و حتی حقوقی است.
۲- پیشنهاد دوم، پی‌گیری مصوبه ناصواب مجمع تشخیص مصلحت نظام است. مجمع در بررسی اختلاف نظر مجلس و شورای نگهبان بر سر قانون «رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران» تصمیم عجیبی گرفت و راسا یک بند به این قانون اضافه کرد. بر اساس بند پنجمی که مجمع تشخیص مصلحت به تصویب رساند فهرست دارایی‌های افراد محرمانه بوده و هر کسی که مرتکب افشا یا انتشار مندرجات این اسناد شود مجازات خواهد شد! افزوده شدن این بند، عملا به معنای خنثی شدن اصل قانون است. افکار عمومی حق دارد به مصداق مثل معروف «آن را که از حساب پاک است، از محاسبه چه باک است» از مسوولین حکومتی سوال کند: اگر قرار بر صحت و سلامت اقتصادی است، چرا انتشار این جزییات باید جرم قلمداد شوند؟ چطور در تمام دنیا مردم حق دارند از حقوق مسوولین خود مطلع باشند بجز ایران؟
۳- در نهایت، اگر من جای خانم حسینی بودم، بار دیگر طرح شفاف‌سازی درآمدها و دارایی‌های تمامی مسوولان و مدیران حکومتی را به مجلس ارایه می‌کردم. همزمان با فراخوانی عمومی از تمامی مردم، مدیران و نمایندگان مجلس می‌خواستم که به جرگه حامیان طرح «شفاف‌سازی مالی» بپردازند. افکار عمومی در شرایط حاضر به شدت نسبت به موضوع حساس شده‌اند و من تردیدی ندارم اگر کسی پیش‌قدم شود و اراده قاطعی برای پی‌گیری مساله داشته باشد اکثریت قاطع افکار عمومی از او حمایت خواهد کرد. آن وقت قطعا دیگر کسی متعرض ایشان و خانواده محترم‌شان نخواهد شد. بلکه روسیاهی و اعتراض برای هرآن کسی باقی خواهد ماند که در برابر این خواست و اراده عمومی مقاومت کند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
چهار درس از عباس کیارستمی
منبع: http://goo.gl/Lnn4Qq
#V006
مترجم میهمان: مصطفی نویدی @Mosinavidi - درگذشت عباس کیارستمی ضایعه بزرگی برای سینماست. فیلمساز بزرگ ایرانی که با طعم گیلاس در سال ۱۹۹۷ نخل طلای فستیوال کن را کسب کرد. با انتشار خبر درگذشتش انبوه پیام‌های تسلیت و یادبود از سرتاسر دنیا سرازیر شد. اسکورسیسی گفت او یک جنتلمن واقعی بود و یک هنرمند بزرگ. گاردین نوشت فیلمسازی رازآلود و قصه گویی موشکاف. مقامات سیاسی ایران وفرانسه درگذشت او را تسلیت گفتند. ژان لوک گدار در مورد او گفته بود سینما با گریفیث آغاز می‌شود و با کیارستمی پایان می‌یابد.
سینما مدیون کیارستمی است. او به سینما بسیار آموخته است. دراینجا به چهار درسی که فرم سینما از او آموخته است اشاره می کنم.
۱- سینما به هنرمند (و بیننده) آزادی می‌بخشد.
از کیارستمی نقل شده است که سینما باید به مثابه رمان باشد. «میراث سینمای سنتی به گروگان گرفتن و دیکته کردن مطالب به بیننده است. در قالب یک بسته از پیش تعیین شده یک پیام مشخص و یک پایان بسته را به بیننده تحمیل می کند. سادگی، کم حادثگی و پایان باز را بر نمی تابد. من اعتقاد دارم که اگر بدلیل قطع برق نتوانید فیلم را تا انتها ببینید می‌بایست محتوایی را حس کرده باشید. هر سکانس به تنهایی باید محتوایی کامل و کافی داشته باشد.»
۲- سینما پیام‌رسان نیست.
پس از انقلاب ۱۹۷۹ در ایران بسیاری از هنرمندان ایرانی کشور خود را ترک کردند. با اینکه رژیم مذهبی حاکم همانند رژیم قبلی به سانسور آثار هنری اهتمام می‌ورزید کیارستمی به شدت به رجحان هنر اعتقاد داشت. «سینما محلی برای عقیده پراکنی نیست. یک هنرمند اثری را طراحی و خلق می‌کند به امید اینکه به افکار و احساسات درونش در یک قالب هنری جان ببخشد.»
۳- هنر واقعی زمان ندارد. (و جهان شمول است.)
کیارستمی با اشاره به شرایط سیاسی کشورش گفته است: «در کشوری چون ایران که چارچوب های سیاسی و اجتماعی دائماً تغییر می کنند، هنرمند می‌بایست فرای این مسائل پیش پا افتاده به حقایق بنیادی‌تری مثل انسانیت بپردازد. کار یک روزنامه‌نگار این است که تا چهار صبح اخبار را جمع آوری کند تا به موقع به چاپ روز بعد برساند اما یک هنرمند باید از ماه‌ها و سال‌ها قبل دانستنی‌ها را بداند.»
۴- قبل از بین‌المللی شدن باید بومی بود.
کیارستمی در خصوص موقعیت بین‌المللی ممتازش گفته است: «اگر درختی را از ریشه درآورید و در محل دیگری بکارید آیا می‌تواند به همان اندازه قبل رشد کند؟ می‌تواند همان ریشه، برگ و سایه را داشته باشد؟ هنرمند (برای موفقیت) باید با سرزمین و زادگاهش بده بستان داشته باشد.»
بدون شک این امر در مورد خود او صادق بوده است. فیلمسازی که بر زندگی روزمره مردم کشورش ایران تمرکز بسیار داشت.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. می‌توانید کانال A Taste of Cinema متعلق به مترجم یادداشت وارده را از اینجا @atoci دنبال کنید.)
منبع: http://goo.gl/Lnn4Qq
#V006
مترجم میهمان: مصطفی نویدی @Mosinavidi - درگذشت عباس کیارستمی ضایعه بزرگی برای سینماست. فیلمساز بزرگ ایرانی که با طعم گیلاس در سال ۱۹۹۷ نخل طلای فستیوال کن را کسب کرد. با انتشار خبر درگذشتش انبوه پیام‌های تسلیت و یادبود از سرتاسر دنیا سرازیر شد. اسکورسیسی گفت او یک جنتلمن واقعی بود و یک هنرمند بزرگ. گاردین نوشت فیلمسازی رازآلود و قصه گویی موشکاف. مقامات سیاسی ایران وفرانسه درگذشت او را تسلیت گفتند. ژان لوک گدار در مورد او گفته بود سینما با گریفیث آغاز می‌شود و با کیارستمی پایان می‌یابد.
سینما مدیون کیارستمی است. او به سینما بسیار آموخته است. دراینجا به چهار درسی که فرم سینما از او آموخته است اشاره می کنم.
۱- سینما به هنرمند (و بیننده) آزادی می‌بخشد.
از کیارستمی نقل شده است که سینما باید به مثابه رمان باشد. «میراث سینمای سنتی به گروگان گرفتن و دیکته کردن مطالب به بیننده است. در قالب یک بسته از پیش تعیین شده یک پیام مشخص و یک پایان بسته را به بیننده تحمیل می کند. سادگی، کم حادثگی و پایان باز را بر نمی تابد. من اعتقاد دارم که اگر بدلیل قطع برق نتوانید فیلم را تا انتها ببینید می‌بایست محتوایی را حس کرده باشید. هر سکانس به تنهایی باید محتوایی کامل و کافی داشته باشد.»
۲- سینما پیام‌رسان نیست.
پس از انقلاب ۱۹۷۹ در ایران بسیاری از هنرمندان ایرانی کشور خود را ترک کردند. با اینکه رژیم مذهبی حاکم همانند رژیم قبلی به سانسور آثار هنری اهتمام می‌ورزید کیارستمی به شدت به رجحان هنر اعتقاد داشت. «سینما محلی برای عقیده پراکنی نیست. یک هنرمند اثری را طراحی و خلق می‌کند به امید اینکه به افکار و احساسات درونش در یک قالب هنری جان ببخشد.»
۳- هنر واقعی زمان ندارد. (و جهان شمول است.)
کیارستمی با اشاره به شرایط سیاسی کشورش گفته است: «در کشوری چون ایران که چارچوب های سیاسی و اجتماعی دائماً تغییر می کنند، هنرمند می‌بایست فرای این مسائل پیش پا افتاده به حقایق بنیادی‌تری مثل انسانیت بپردازد. کار یک روزنامه‌نگار این است که تا چهار صبح اخبار را جمع آوری کند تا به موقع به چاپ روز بعد برساند اما یک هنرمند باید از ماه‌ها و سال‌ها قبل دانستنی‌ها را بداند.»
۴- قبل از بین‌المللی شدن باید بومی بود.
کیارستمی در خصوص موقعیت بین‌المللی ممتازش گفته است: «اگر درختی را از ریشه درآورید و در محل دیگری بکارید آیا می‌تواند به همان اندازه قبل رشد کند؟ می‌تواند همان ریشه، برگ و سایه را داشته باشد؟ هنرمند (برای موفقیت) باید با سرزمین و زادگاهش بده بستان داشته باشد.»
بدون شک این امر در مورد خود او صادق بوده است. فیلمسازی که بر زندگی روزمره مردم کشورش ایران تمرکز بسیار داشت.
(شما هم اگر مایل به انتشار مطالب خود در کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara هستید، یادداشت خود را به آدرس تلگرامی @ArmanParian ارسال کنید. می‌توانید کانال A Taste of Cinema متعلق به مترجم یادداشت وارده را از اینجا @atoci دنبال کنید.)
No Film School
4 Crucial Cinematic Lessons from Abbas Kiarostami
In the wake of Abbas Kiarostami's death, here are four of his greatest contributions to cinema.
در حسرت یک نفس عمیق
#A067
آرمان امیری @ArmanParian - چهره‌های برافروخته، خون‌های به جوش آمده، رگ‌های برآمده و انسان‌های کف به دهان آورده. نخستین تصاویری که نام «انقلاب» در ذهن من ایجاد می‌کند، تصاویری خشن، پرالتهاب و آشفته است. هیجانی است که بر عقلانیت سایه افکنده و شتابی است که جایی برای تامل باقی نمی‌گذارد. خوشه‌های خشمی که انتحار و انفجار به بار آورده. خشک و تر اهمیتی ندارند. همه چیز خواهد سوخت. اینکه نتیجه‌ای حاصل شود یا نه در درجه دو اهمیت قرار می‌گیرد. مهم فوران خشمی است که باید تخلیه شود.
* * *
جرقه‌های جنجال «فیش‌های نجومی» خیلی زود به انفجاری از اخبار و واکنش‌ها بدل شد. قابل پیش‌بینی هم بود. جامعه ما (احتمالا به مانند همه جوامع دیگر) نسبت به مفاسد اقتصادی بسیار حساس است. هر روز خبر اعتراض کارگرانی که چندین ماه است حقوق نگرفته‌اند و گاه مجازات هم می‌شوند به گوش می‌رسد. در چنین وضعیتی وقوع مفاسد اقتصادی مدیران دولتی بیش از هر زمانی غیرقابل تحمل به نظر می‌رسد. اما چه بخشی از واکنش‌های ایجاد شده از جنس «پی‌گیری برای حل مشکل» بود؟
در یک مثال عینی و تجربه شخصی، پس از صحبت با چند دوست عزیزی که به شدت از حقوق‌های نجومی به خشم آمده بودند و با برافروختگی تمام نسبت به «فساد افشا شده» فریاد می‌زدند متوجه شدم که این عزیزان، علی‌رغم گذشت چند روز، نه اطلاع دقیقی از رقم حقوق‌ها دارند، نه از مقام و مسند حقوق‌بگیران، نه از منبع خبر یا میزان اعتبار آن. در مواردی حتی به اخباری استناد می‌کردند که آشکارا بی‌پایه بود یا شایعاتی که حتی در پرونده حاضر نیز هیچ جایگاهی نداشتند.
در موردی دیگر، تاثیر «قصور احتمالی» پزشکان در ماجرای فوت زنده‌یاد «عباس کیارستمی» به یک موج خبری دیگر دامن زده است. طی ۲۴ ساعت، تعداد متونی که با ادعای «اطلاع دقیق» از پرونده پزشکی ایشان خوانده‌ام باور نکردنی است. باورنکردنی‌تر از آن، حجم اخبار نادرستی است که به اسم «گزارش دقیق و خبر دست اول» در این دست نوشته‌ها منتشر می‌شود. بخش دردناک ماجرا نیز هجمه به نشانی پزشکان بیمارستان مربوط و ارسال انبوهی از فحاشی و تهدیدهایی است که احتمالا سراغشان را داریم. نگارنده به طرزی کاملا اتفاقی از نزدیک با جزیی‌ترین مراحل و مسایل مربوط به اعمال جراحی آقای کیارستمی و پزشکان مسوول در ارتباط است. اما به نظر می‌رسد بسیاری از دوستان حتی کمترین سطح اطلاع و آگاهی را برای اظهار نظر ضروری ندانسته‌اند. مهم موج «افشاکن» و «محکوم‌کن» بوده است.
* * *
به باور من، حاصل‌ضرب «هیجان و التهاب در واکنش‌ها» با «مداومت و دقت در پی‌گیری» همیشه مقداری ثابت است. فوران‌های خشم به همان سرعتی که از راه می‌رسند فروکش می‌کنند. نه لزوما هدف خود را درست انتخاب می‌کنند و نه تا حصول واقعی نتیجه ادامه می‌یابند. شاید یکی از تمایزهای آشکار میان جوامع توسعه یافته با دیگر جوامع، در همین شیوه مواجهه با حوادث باشد. هرچه جامعه توسعه‌یافته‌تر و ملت بالغ‌تر شوند، برخوردهای خشمگین، شتاب‌زده، بدون تحقیق و در یک کلام، «انقلابی» کاهش می‌یابد، در عوض آنقدر پی‌گیری‌ها تداوم پیدا می‌کند تا از برطرف شدن اصل مشکل اطمینان حاصل شود. در مقابل، مللی که حتی در وضعیت غیرانقلابی هم واکنش‌های انقلابی از خود بروز می‌دهند، احتمالا از تجربیات تلخ گذشته هیچ درسی نگرفته‌اند.
فضای غیرعقلانی و سطحی حاکم بر واکنش‌های انقلابی بهترین موقعیت برای سودجویان، دسیسه‌پردازان و موج‌سواران است. این‌ها گروهی هستند که در هر قائله‌ای، از تامل و درنگ و تحقیق هراس دارند. هرگونه دعوت به آرامش را تلاشی برای «ماله‌کشیدن» و «سرپوش گذاشتن» بر اصل موضوع می‌دانند. مدام فریاد را بلندتر می‌کنند و در توصیف فاجعه اغراق‌های بی‌حساب و کتاب به خرج می‌دهند تا محل بحث و گفت‌وگویی باقی نماند. افکار هیجان‌زده و ملتهبی که اسیر این تحریکات هیجانی شوند هر لحظه به سمت و سویی هجوم می‌برند و چه بسا در نهایت ابزار اعمال مقاصد همان گروهی را فراهم کنند که بیشترین تقصیر را دارند.
بسیاری از ماهایی که امروز هم هیجانی و ملتهب قضاوت‌های سیاه و سفید می‌کنیم، دقیقا همان کسانی هستیم که می‌توانیم ساعت‌ها در انتقاد از برخوردهای شتاب‌زده آغاز انقلاب داد سخن بدهیم. همه داستان‌های فراوانی سراغ داریم از انسان‌هایی که گاه بی‌گناه و گاه با کمترین گناه قربانی شدند و در مقابل انبوهی از مفاسد وجود دارند که هیچگاه ریشه کن نشدند. در پرهیز از تکرار آن واکنش‌های انقلابی، شاید تنها توصیه‌ای که بتوانیم به خودمان کنیم، نوشیدن یک لیوان آب خنک باشد، یا کشیدن یک نفس عمیق، قبل از صدور یک رای محکومیت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A067
آرمان امیری @ArmanParian - چهره‌های برافروخته، خون‌های به جوش آمده، رگ‌های برآمده و انسان‌های کف به دهان آورده. نخستین تصاویری که نام «انقلاب» در ذهن من ایجاد می‌کند، تصاویری خشن، پرالتهاب و آشفته است. هیجانی است که بر عقلانیت سایه افکنده و شتابی است که جایی برای تامل باقی نمی‌گذارد. خوشه‌های خشمی که انتحار و انفجار به بار آورده. خشک و تر اهمیتی ندارند. همه چیز خواهد سوخت. اینکه نتیجه‌ای حاصل شود یا نه در درجه دو اهمیت قرار می‌گیرد. مهم فوران خشمی است که باید تخلیه شود.
* * *
جرقه‌های جنجال «فیش‌های نجومی» خیلی زود به انفجاری از اخبار و واکنش‌ها بدل شد. قابل پیش‌بینی هم بود. جامعه ما (احتمالا به مانند همه جوامع دیگر) نسبت به مفاسد اقتصادی بسیار حساس است. هر روز خبر اعتراض کارگرانی که چندین ماه است حقوق نگرفته‌اند و گاه مجازات هم می‌شوند به گوش می‌رسد. در چنین وضعیتی وقوع مفاسد اقتصادی مدیران دولتی بیش از هر زمانی غیرقابل تحمل به نظر می‌رسد. اما چه بخشی از واکنش‌های ایجاد شده از جنس «پی‌گیری برای حل مشکل» بود؟
در یک مثال عینی و تجربه شخصی، پس از صحبت با چند دوست عزیزی که به شدت از حقوق‌های نجومی به خشم آمده بودند و با برافروختگی تمام نسبت به «فساد افشا شده» فریاد می‌زدند متوجه شدم که این عزیزان، علی‌رغم گذشت چند روز، نه اطلاع دقیقی از رقم حقوق‌ها دارند، نه از مقام و مسند حقوق‌بگیران، نه از منبع خبر یا میزان اعتبار آن. در مواردی حتی به اخباری استناد می‌کردند که آشکارا بی‌پایه بود یا شایعاتی که حتی در پرونده حاضر نیز هیچ جایگاهی نداشتند.
در موردی دیگر، تاثیر «قصور احتمالی» پزشکان در ماجرای فوت زنده‌یاد «عباس کیارستمی» به یک موج خبری دیگر دامن زده است. طی ۲۴ ساعت، تعداد متونی که با ادعای «اطلاع دقیق» از پرونده پزشکی ایشان خوانده‌ام باور نکردنی است. باورنکردنی‌تر از آن، حجم اخبار نادرستی است که به اسم «گزارش دقیق و خبر دست اول» در این دست نوشته‌ها منتشر می‌شود. بخش دردناک ماجرا نیز هجمه به نشانی پزشکان بیمارستان مربوط و ارسال انبوهی از فحاشی و تهدیدهایی است که احتمالا سراغشان را داریم. نگارنده به طرزی کاملا اتفاقی از نزدیک با جزیی‌ترین مراحل و مسایل مربوط به اعمال جراحی آقای کیارستمی و پزشکان مسوول در ارتباط است. اما به نظر می‌رسد بسیاری از دوستان حتی کمترین سطح اطلاع و آگاهی را برای اظهار نظر ضروری ندانسته‌اند. مهم موج «افشاکن» و «محکوم‌کن» بوده است.
* * *
به باور من، حاصل‌ضرب «هیجان و التهاب در واکنش‌ها» با «مداومت و دقت در پی‌گیری» همیشه مقداری ثابت است. فوران‌های خشم به همان سرعتی که از راه می‌رسند فروکش می‌کنند. نه لزوما هدف خود را درست انتخاب می‌کنند و نه تا حصول واقعی نتیجه ادامه می‌یابند. شاید یکی از تمایزهای آشکار میان جوامع توسعه یافته با دیگر جوامع، در همین شیوه مواجهه با حوادث باشد. هرچه جامعه توسعه‌یافته‌تر و ملت بالغ‌تر شوند، برخوردهای خشمگین، شتاب‌زده، بدون تحقیق و در یک کلام، «انقلابی» کاهش می‌یابد، در عوض آنقدر پی‌گیری‌ها تداوم پیدا می‌کند تا از برطرف شدن اصل مشکل اطمینان حاصل شود. در مقابل، مللی که حتی در وضعیت غیرانقلابی هم واکنش‌های انقلابی از خود بروز می‌دهند، احتمالا از تجربیات تلخ گذشته هیچ درسی نگرفته‌اند.
فضای غیرعقلانی و سطحی حاکم بر واکنش‌های انقلابی بهترین موقعیت برای سودجویان، دسیسه‌پردازان و موج‌سواران است. این‌ها گروهی هستند که در هر قائله‌ای، از تامل و درنگ و تحقیق هراس دارند. هرگونه دعوت به آرامش را تلاشی برای «ماله‌کشیدن» و «سرپوش گذاشتن» بر اصل موضوع می‌دانند. مدام فریاد را بلندتر می‌کنند و در توصیف فاجعه اغراق‌های بی‌حساب و کتاب به خرج می‌دهند تا محل بحث و گفت‌وگویی باقی نماند. افکار هیجان‌زده و ملتهبی که اسیر این تحریکات هیجانی شوند هر لحظه به سمت و سویی هجوم می‌برند و چه بسا در نهایت ابزار اعمال مقاصد همان گروهی را فراهم کنند که بیشترین تقصیر را دارند.
بسیاری از ماهایی که امروز هم هیجانی و ملتهب قضاوت‌های سیاه و سفید می‌کنیم، دقیقا همان کسانی هستیم که می‌توانیم ساعت‌ها در انتقاد از برخوردهای شتاب‌زده آغاز انقلاب داد سخن بدهیم. همه داستان‌های فراوانی سراغ داریم از انسان‌هایی که گاه بی‌گناه و گاه با کمترین گناه قربانی شدند و در مقابل انبوهی از مفاسد وجود دارند که هیچگاه ریشه کن نشدند. در پرهیز از تکرار آن واکنش‌های انقلابی، شاید تنها توصیه‌ای که بتوانیم به خودمان کنیم، نوشیدن یک لیوان آب خنک باشد، یا کشیدن یک نفس عمیق، قبل از صدور یک رای محکومیت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
به کجاها برد این امید ما را...
#A067
(این متن را با تصنیف پی‌وست آن نوشته‌ام. با شنیدن تصنیف آن را بخوانید)
آرمان امیری @ArmanParian - ظهرهای تابستان خانه آقاجان، در آن خلوتی و سکوت که هر کس از گرما به گوشه‌ای پناه برده بود و زیر نرمه باد کولر قیلوله می‌کرد، اتاق دایی حکایت دیگری داشت. آرام لای در را باز می‌کردم و می‌خزیدم تو. طاق‌باز چرت می‌زد و اتاق را می‌سپرد به «ماهور». به «نوا مرکب‌خوانی»، «آستان جانان»، «بی‌داد» و ...
کودکی من در تهران گذشت، اما اگر خاطره‌ای هست، از همان تعطیلات عید و تابستانی است که در خانه آقاجان می‌گذشت. شاید برای همین است که همیشه در ذهنم خانه آقاجان، جایی گرم بود، با خنکای باد کولر که صبح‌هاش اشعه آفتاب از پنجره پاسیو پایین می‌آمد و من مدت‌ها می‌نشستم تا رقص غبار هوا را در نور صبح‌گاهی ببینم. هیچ وقت سحرخیز نبودم، اما آقاجان دوست داشت همه با هم بیدار شویم و صبحانه را با هم بخوریم. مشقتی هم اگر برای بیداری می‌کشیدیم می‌ارزید به صدای ضرب صبح‌گاهی «شیرخدا» از رادیو و رقص غبار در نور پاسیو و صدای شاد آقاجان که در جواب «سلام آقاجون» ما، بلند و شادات جواب می‌داد «سلام روله جون».
ظهرها اما اتاق دایی بود و صدای استاد که نفوذ می‌کرد در تار و پود جان آدم. یا حتی جایی عمیق‌تر؛ جایی که هیچ چیز تغییر نمی‌کند. بچه‌ها بزرگ می‌شوند. قد می‌کشند. سلول به سلول بدنشان عوض می‌شود. افکار جدید و باورهای جدید از راه می‌رسند، اما یک چیزی، یک خمیرمایه‌ای هست که نطفه‌اش در همان دوران بسته می‌شود و هیچ وقت هم عوض نمی شود. خمیرمایه‌ای که ترکیب‌اش برای هرکسی یک چیز است. برای من صدای استاد بود و روی خندان آقاجان، گرمای ظهر تابستان و رقص غباری در تابش اشعه خورشید.
سال‌ها بعد که آقاجان دیگر پای رانندگی نداشت، یکی از بزرگ‌ترین لذت‌هایم در همان مسافرت‌های تابستانی این بود که سوار ماشین‌اش کنم و با هم برویم توی شهر بگردیم. پای پیاده شدن هم نداشت. همان‌طور با ماشین چرخ می‌زدیم و شهر را نگاه می‌کردیم. ضبط ماشین آقاجان فقط کاست می‌خورد و کاستی هم در کار نبود. یک بار گفت که برای ماشین نوار بگیرم و همیشه گوشه ذهنم بود که بگیرم، اما تنبلی کردم.
حالا که راه افتاده بودم و دستم توی جیب خودم بود، دنبال فرصتی می‌گشتم که کنسرت اساتید را از نزدیک ببینم. یک بار دست داد و کنسرت شهرام ناظری را در کاخ نیاوران دیدم. یکی دو باری هم کنسرت همایون رفتم، اما خود استاد دیگر نمی‌خواند، یا نمی‌گذاشتند بخواند. برای کنسرت استاد فقط باید امیدوار می‌بودیم. مثل امید به یک تغییر. مثل امید به یک انتخابات. امید به وعده‌های سیاسی. امید به روزی که بالاخره استاد برود روی صحنه و من را هم با خودش برگرداند به عقب. به کودکی. به روزهای گذشته و افسوس فرصت‌های از دست رفته.
آقاجان همیشه یک عصا همراهش بود. یک عادتی داشت که وقتی می‌نشست پاهایش را باز می‌کرد. عصا را جلویش به زمین می‌زدو دو دست‌اش را می‌گذاشت روی عصا. عاشق آن ژست‌اش بودم. هربار که به تهران بر می‌گشتم، به خودم می‌گفتم این بار که رفتم کرمانشاه، سوار ماشین‌اش می‌کنم. می‌گویم آن پالتو بلندش را بپوشد و عصای‌اش را بردارد. می‌برمش آتلیه. می‌نشیند روی صندلی و دستانش را روی عصا می‌گذارد. من هم کنارش می‌ایستم. کمی عقب‌تر. یک دستم را می‌گذارم روی شانه‌اش و سرم را بالا می‌گیرم. انگار دست‌ام به یک ریشه‌ای وصل باشد و پایم را به یک خاکی بند کند تا مثل درخت قد بکشم. آخر خیلی خوب است که آدم احساس کند یک جایی ریشه دارد. حتی به یک جای دور، در یک خاطراتی از موسیقی و نور. ولی نشد.
آقاجان دو سال پیش رفت. من هیچ وقت فرصت نکردم آن نوار کاست را برایش بخرم. هیچ وقت نرفتیم آتلیه عکس بگیریم. تا ابد هر دیواری به خانه‌ام ببینم، حسرت آن عکس نگرفته را می‌خورم. انگار یک جای کارم لنگ است. یک چیزی ریشه‌هایم را سست کرده. دیگر حتی هیچ امیدی هم به آن عکس ندارم. اما فقط یک امید دیگر داشتم. امید داشتم که یک روز استاد برگردد و برود روی صحنه و من را با خودش برگرداند به همان روزهای گذشته. توی اتاق دایی. ظهر تابستان خانه آقاجان.
حالا می‌گویند دیگر نمی‌آید. من باور نمی‌کنم. می‌گویند حالش خوب نیست. نمی‌تواند بخواند. من نمی‌خواهم باور کنم. من می‌خواهم هنوز امیدوار باشم. به آن روز که می‌آید، حتی اگر شده در رویاهایم و اگر بیاید حتما همان قطعه «دلشدگان» را می‌خواند که: «به کجاها برد این امید مارا» goo.gl/cpoL14
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara
#A067
(این متن را با تصنیف پی‌وست آن نوشته‌ام. با شنیدن تصنیف آن را بخوانید)
آرمان امیری @ArmanParian - ظهرهای تابستان خانه آقاجان، در آن خلوتی و سکوت که هر کس از گرما به گوشه‌ای پناه برده بود و زیر نرمه باد کولر قیلوله می‌کرد، اتاق دایی حکایت دیگری داشت. آرام لای در را باز می‌کردم و می‌خزیدم تو. طاق‌باز چرت می‌زد و اتاق را می‌سپرد به «ماهور». به «نوا مرکب‌خوانی»، «آستان جانان»، «بی‌داد» و ...
کودکی من در تهران گذشت، اما اگر خاطره‌ای هست، از همان تعطیلات عید و تابستانی است که در خانه آقاجان می‌گذشت. شاید برای همین است که همیشه در ذهنم خانه آقاجان، جایی گرم بود، با خنکای باد کولر که صبح‌هاش اشعه آفتاب از پنجره پاسیو پایین می‌آمد و من مدت‌ها می‌نشستم تا رقص غبار هوا را در نور صبح‌گاهی ببینم. هیچ وقت سحرخیز نبودم، اما آقاجان دوست داشت همه با هم بیدار شویم و صبحانه را با هم بخوریم. مشقتی هم اگر برای بیداری می‌کشیدیم می‌ارزید به صدای ضرب صبح‌گاهی «شیرخدا» از رادیو و رقص غبار در نور پاسیو و صدای شاد آقاجان که در جواب «سلام آقاجون» ما، بلند و شادات جواب می‌داد «سلام روله جون».
ظهرها اما اتاق دایی بود و صدای استاد که نفوذ می‌کرد در تار و پود جان آدم. یا حتی جایی عمیق‌تر؛ جایی که هیچ چیز تغییر نمی‌کند. بچه‌ها بزرگ می‌شوند. قد می‌کشند. سلول به سلول بدنشان عوض می‌شود. افکار جدید و باورهای جدید از راه می‌رسند، اما یک چیزی، یک خمیرمایه‌ای هست که نطفه‌اش در همان دوران بسته می‌شود و هیچ وقت هم عوض نمی شود. خمیرمایه‌ای که ترکیب‌اش برای هرکسی یک چیز است. برای من صدای استاد بود و روی خندان آقاجان، گرمای ظهر تابستان و رقص غباری در تابش اشعه خورشید.
سال‌ها بعد که آقاجان دیگر پای رانندگی نداشت، یکی از بزرگ‌ترین لذت‌هایم در همان مسافرت‌های تابستانی این بود که سوار ماشین‌اش کنم و با هم برویم توی شهر بگردیم. پای پیاده شدن هم نداشت. همان‌طور با ماشین چرخ می‌زدیم و شهر را نگاه می‌کردیم. ضبط ماشین آقاجان فقط کاست می‌خورد و کاستی هم در کار نبود. یک بار گفت که برای ماشین نوار بگیرم و همیشه گوشه ذهنم بود که بگیرم، اما تنبلی کردم.
حالا که راه افتاده بودم و دستم توی جیب خودم بود، دنبال فرصتی می‌گشتم که کنسرت اساتید را از نزدیک ببینم. یک بار دست داد و کنسرت شهرام ناظری را در کاخ نیاوران دیدم. یکی دو باری هم کنسرت همایون رفتم، اما خود استاد دیگر نمی‌خواند، یا نمی‌گذاشتند بخواند. برای کنسرت استاد فقط باید امیدوار می‌بودیم. مثل امید به یک تغییر. مثل امید به یک انتخابات. امید به وعده‌های سیاسی. امید به روزی که بالاخره استاد برود روی صحنه و من را هم با خودش برگرداند به عقب. به کودکی. به روزهای گذشته و افسوس فرصت‌های از دست رفته.
آقاجان همیشه یک عصا همراهش بود. یک عادتی داشت که وقتی می‌نشست پاهایش را باز می‌کرد. عصا را جلویش به زمین می‌زدو دو دست‌اش را می‌گذاشت روی عصا. عاشق آن ژست‌اش بودم. هربار که به تهران بر می‌گشتم، به خودم می‌گفتم این بار که رفتم کرمانشاه، سوار ماشین‌اش می‌کنم. می‌گویم آن پالتو بلندش را بپوشد و عصای‌اش را بردارد. می‌برمش آتلیه. می‌نشیند روی صندلی و دستانش را روی عصا می‌گذارد. من هم کنارش می‌ایستم. کمی عقب‌تر. یک دستم را می‌گذارم روی شانه‌اش و سرم را بالا می‌گیرم. انگار دست‌ام به یک ریشه‌ای وصل باشد و پایم را به یک خاکی بند کند تا مثل درخت قد بکشم. آخر خیلی خوب است که آدم احساس کند یک جایی ریشه دارد. حتی به یک جای دور، در یک خاطراتی از موسیقی و نور. ولی نشد.
آقاجان دو سال پیش رفت. من هیچ وقت فرصت نکردم آن نوار کاست را برایش بخرم. هیچ وقت نرفتیم آتلیه عکس بگیریم. تا ابد هر دیواری به خانه‌ام ببینم، حسرت آن عکس نگرفته را می‌خورم. انگار یک جای کارم لنگ است. یک چیزی ریشه‌هایم را سست کرده. دیگر حتی هیچ امیدی هم به آن عکس ندارم. اما فقط یک امید دیگر داشتم. امید داشتم که یک روز استاد برگردد و برود روی صحنه و من را با خودش برگرداند به همان روزهای گذشته. توی اتاق دایی. ظهر تابستان خانه آقاجان.
حالا می‌گویند دیگر نمی‌آید. من باور نمی‌کنم. می‌گویند حالش خوب نیست. نمی‌تواند بخواند. من نمی‌خواهم باور کنم. من می‌خواهم هنوز امیدوار باشم. به آن روز که می‌آید، حتی اگر شده در رویاهایم و اگر بیاید حتما همان قطعه «دلشدگان» را می‌خواند که: «به کجاها برد این امید مارا» goo.gl/cpoL14
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara
YouTube
Mohammad Reza Shajarian Be Kojaha Barad In Omid Maara
Vocal: Mohammad Reza Shajarian Music: Hossein Alizadeh CD: Delshodegan Tasnif: Omid e Eshgh Fereydoon Moshiri Poem به کجاها برد این امید ما را نشد این عاشق س...
عاقبت خر مرد رندها!
#A068
آرمان امیری @ArmanParian - «مسعود رجوی» در یکی از جلسات ایدئولوژیک خود برای ساکنان «قرارگاه اشرف» تعبیر نسبتا آشنایی از «سیاست» به کار برد. من کلیپ این سخنرانی را مدت‌ها پیش دیدم اما فعلا گم کرده‌ام و نمی‌توانم منتشرش کنم. به هر حال، توصیف مسعود رجوی از سیاست به قدری عجیب و در عین حال آشنا بود که هیچ گاه از ذهنم پاک نخواهد شد. توصیفی که شاید به تنهایی بتواند دلایل انحراف این سازمان را تا آنجا که می‌دانیم تبیین کند. رجوی می‌گفت: «سیاست عرصه خر مرد رندی است».
* * *
مغول‌ها در دوره‌ای به ما حمله کردند که صوفی‌گری و خانقاه‌نشینی بیشترین گسترش را در کشور پیدا کرده بود. هرگوشه‌ای را که نگاه می‌کردید یکی برای خودش «عارفی» بود و دعوی «اناالحق» داشت و مریدان به گردش جامه می‌دریدند. نفوذ این پیران طریقت در میان مریدان چنان عمیق بود که اگر طلب جان می‌کردند از آنها دریغ نمی‌شد. اما در همین دوره، مغول‌ها پس از شکست دادن مقاومت ضعیف نظامیان حکومتی، عملا دیگر با هیچ مقاومت قابل ذکری برای نفوذ در یک سرزمین پهناور مواجه نشدند. پس شاید بتوان پرسید: آن همه پیران طریقت چرا از یاران خود نخواستند تا در دفاع از مردم حداقل یک سنگی جلوی پای مغول‌ها بیندازند؟
صوفیان خانقاه‌نشین به گوش مریدان می‌خواندند که «سیاست را به اهل سیاست واگذارید. ما اهل تقوی و اخلاقیم»! نتیجه آنکه اتفاقا همان مغول‌های بربر، خیلی زود هم‌پیمانان بالقوه خود در داخل ایران را شناختند. پس هرکجا را که غارت کردند و هرکسی را که به قتل رساندند، حرمت خانقاه و صوفیه را نگه داشتند تا پیران طریقت همچنان در کنار دریای خون به زهد و تقوای خود بپردازند و البته مردم را هم از سیاست (در اینجا مقاومت در برابر جنایت) باز دارند.
* * *
سنت اخلاقی ایرانیان، بر خلاف اخلاقی که فلاسفه یونانی آن را پایه گذاشتند هیچ گاه یک اخلاق اجتماعی نبود. یونانیان از ابتدا با «پولیتیک» در ارتباط بودند. برای «دولت‌شهرها»یشان می‌اندیشیدند و نسخه می‌پیچیدند. تنها کسانی را «انسان» می‌شمردند که عضوی آزاد، فعال و متعهد در قابل این جامعه باشد. پس در سنت یونانی که زیربنای سنت غربی بود، اساسا اخلاق در پیوند با سیاست و ای بسا در تعریف و ساخت و شکل‌دهی به سیاست معنا می‌یابد.
ایرانیان اما پیرو سنت «رند عالم سوز را با مصلحت بینی چه کار» بودند. از سنت پیش از اسلام چندان اطلاعی نداریم و متون قابل تحقیق کافی در دست‌رس نیست. اما سنت اندیشه پس از اسلام که مهم‌ترین محمل انتقال آن ادبیات بوده، تاکید ویژه‌ای بر انزواطلبی و «تقوی فردی» دارد. «تذکره‌الاولیای» عطار را اگر ملاک قرار دهیم، در مملکت ما کسانی «اولیا» به حساب می‌آمدند که یک لا قبا در بیابان‌ها راه می‌افتادند «که تا یک دم برآساید ز دنیا و زر و زورش». این نخبگان ابدا مصلحانی اجتماعی، یا فعالانی در عرصه جامعه نبودند. آنان سیاست را پلید و مایه آلوده شدن به دنیا می‌دانستند.
* * *
روایت «سیاست پدر و مادر ندارد» آنقدر به گوش همه ما آشنا است که نیازی به نبش قبر تاریخی نداریم تا دریابیم در عرف معمول ایرانیان «سیاست‌بازی» چطور معنایی منفی در دل خود دارد. نظریه رایجی در میان ما وجود دارد که سیاست را در موازات اخلاق قلمداد می‌کنیم که هر شخص باید یکی از این دو مسیر را انتخاب کند. این نظریه غالب، گاه در اثبات اندیشه‌های خود سری هم به مکاتب غربی می‌زند تا ولو شده با تحریف و تقلیل، از «ماکیاولیسم» به این استنباط برسد که «کسب قدرت تنها از مسیر غیراخلاقی ممکن است». یا روی دیگر آن، «سیاست پدر و مادر ندارد» و البته «سیاست عرصه خر مرد رندی است».
من اما، نه به ابتکار شخصی خود، بلکه پشت‌گرم به سنت ۲۵۰۰ ساله فلسفه اخلاق اجتماعی، ابدا باور ندارم که سیاست و اخلاق دو عرصه موازی و دو زمینه متفاوت هستند. هر کجا کسی به من توصیه کند، بین قضاوت اخلاقی و سیاسی تمایزی قایل شو، یا اگر کسی از من بپرسد «این حرفی که زدی، قضاوت اخلاقی تو بود یا قضاوت سیاسی تو»، من فقط به وحشت می‌افتم! چون احساس می‌کنم با نسخه جدیدی از همان فرمول «سیاست عرصه خر مرد رندی» است مواجه هستیم که عاقبتش را خوب می‌دانیم.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A068
آرمان امیری @ArmanParian - «مسعود رجوی» در یکی از جلسات ایدئولوژیک خود برای ساکنان «قرارگاه اشرف» تعبیر نسبتا آشنایی از «سیاست» به کار برد. من کلیپ این سخنرانی را مدت‌ها پیش دیدم اما فعلا گم کرده‌ام و نمی‌توانم منتشرش کنم. به هر حال، توصیف مسعود رجوی از سیاست به قدری عجیب و در عین حال آشنا بود که هیچ گاه از ذهنم پاک نخواهد شد. توصیفی که شاید به تنهایی بتواند دلایل انحراف این سازمان را تا آنجا که می‌دانیم تبیین کند. رجوی می‌گفت: «سیاست عرصه خر مرد رندی است».
* * *
مغول‌ها در دوره‌ای به ما حمله کردند که صوفی‌گری و خانقاه‌نشینی بیشترین گسترش را در کشور پیدا کرده بود. هرگوشه‌ای را که نگاه می‌کردید یکی برای خودش «عارفی» بود و دعوی «اناالحق» داشت و مریدان به گردش جامه می‌دریدند. نفوذ این پیران طریقت در میان مریدان چنان عمیق بود که اگر طلب جان می‌کردند از آنها دریغ نمی‌شد. اما در همین دوره، مغول‌ها پس از شکست دادن مقاومت ضعیف نظامیان حکومتی، عملا دیگر با هیچ مقاومت قابل ذکری برای نفوذ در یک سرزمین پهناور مواجه نشدند. پس شاید بتوان پرسید: آن همه پیران طریقت چرا از یاران خود نخواستند تا در دفاع از مردم حداقل یک سنگی جلوی پای مغول‌ها بیندازند؟
صوفیان خانقاه‌نشین به گوش مریدان می‌خواندند که «سیاست را به اهل سیاست واگذارید. ما اهل تقوی و اخلاقیم»! نتیجه آنکه اتفاقا همان مغول‌های بربر، خیلی زود هم‌پیمانان بالقوه خود در داخل ایران را شناختند. پس هرکجا را که غارت کردند و هرکسی را که به قتل رساندند، حرمت خانقاه و صوفیه را نگه داشتند تا پیران طریقت همچنان در کنار دریای خون به زهد و تقوای خود بپردازند و البته مردم را هم از سیاست (در اینجا مقاومت در برابر جنایت) باز دارند.
* * *
سنت اخلاقی ایرانیان، بر خلاف اخلاقی که فلاسفه یونانی آن را پایه گذاشتند هیچ گاه یک اخلاق اجتماعی نبود. یونانیان از ابتدا با «پولیتیک» در ارتباط بودند. برای «دولت‌شهرها»یشان می‌اندیشیدند و نسخه می‌پیچیدند. تنها کسانی را «انسان» می‌شمردند که عضوی آزاد، فعال و متعهد در قابل این جامعه باشد. پس در سنت یونانی که زیربنای سنت غربی بود، اساسا اخلاق در پیوند با سیاست و ای بسا در تعریف و ساخت و شکل‌دهی به سیاست معنا می‌یابد.
ایرانیان اما پیرو سنت «رند عالم سوز را با مصلحت بینی چه کار» بودند. از سنت پیش از اسلام چندان اطلاعی نداریم و متون قابل تحقیق کافی در دست‌رس نیست. اما سنت اندیشه پس از اسلام که مهم‌ترین محمل انتقال آن ادبیات بوده، تاکید ویژه‌ای بر انزواطلبی و «تقوی فردی» دارد. «تذکره‌الاولیای» عطار را اگر ملاک قرار دهیم، در مملکت ما کسانی «اولیا» به حساب می‌آمدند که یک لا قبا در بیابان‌ها راه می‌افتادند «که تا یک دم برآساید ز دنیا و زر و زورش». این نخبگان ابدا مصلحانی اجتماعی، یا فعالانی در عرصه جامعه نبودند. آنان سیاست را پلید و مایه آلوده شدن به دنیا می‌دانستند.
* * *
روایت «سیاست پدر و مادر ندارد» آنقدر به گوش همه ما آشنا است که نیازی به نبش قبر تاریخی نداریم تا دریابیم در عرف معمول ایرانیان «سیاست‌بازی» چطور معنایی منفی در دل خود دارد. نظریه رایجی در میان ما وجود دارد که سیاست را در موازات اخلاق قلمداد می‌کنیم که هر شخص باید یکی از این دو مسیر را انتخاب کند. این نظریه غالب، گاه در اثبات اندیشه‌های خود سری هم به مکاتب غربی می‌زند تا ولو شده با تحریف و تقلیل، از «ماکیاولیسم» به این استنباط برسد که «کسب قدرت تنها از مسیر غیراخلاقی ممکن است». یا روی دیگر آن، «سیاست پدر و مادر ندارد» و البته «سیاست عرصه خر مرد رندی است».
من اما، نه به ابتکار شخصی خود، بلکه پشت‌گرم به سنت ۲۵۰۰ ساله فلسفه اخلاق اجتماعی، ابدا باور ندارم که سیاست و اخلاق دو عرصه موازی و دو زمینه متفاوت هستند. هر کجا کسی به من توصیه کند، بین قضاوت اخلاقی و سیاسی تمایزی قایل شو، یا اگر کسی از من بپرسد «این حرفی که زدی، قضاوت اخلاقی تو بود یا قضاوت سیاسی تو»، من فقط به وحشت می‌افتم! چون احساس می‌کنم با نسخه جدیدی از همان فرمول «سیاست عرصه خر مرد رندی» است مواجه هستیم که عاقبتش را خوب می‌دانیم.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
فعالیت تبلیغی، له یا علیه نظام
نرگس محمدی، روزنامه‌نگار و عضو کانون مدافعان حقوق بشر، تیرماه ۱۳۹۰ محاکمه و به ۱۱ سال زندان محکوم شد. از مجموع این ۱۱ سال محکومیت، ۵ سال متعلق به «عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر» بود. ۵ سال دیگر به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» مربوط می‌شد و در نهایت یک سال به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران». این محکومیت ۱۱ ساله در دادگاه تجدید نظر به ۶ سال کاهش یافت که از سال ۹۱ اجرای آن آغاز شد. در سومین سالی که خانم محمدی مشغول مجازات به دلیل «تبلیغ علیه نظام» و به خطر انداختن «امنیت کشور» بود، اتفاق دیگری رخ داد.
دی ماه سال گذشته و به دنبال اعدام «شیخ‌نمر»، روحانی شیعه در عربستان، گروه‌های معترض در تهران به سفارت و در مشهد به کنسولگری عربستان سعودی حمله کردند. ساختمان‌ها را سنگ‌باران کردند، از دیوارها بالا رفتند، پرچم عربستان را پایین کشیدند و حتی با پرتاب مواد آتش‌زا (کوکتل مولوتف؟!) ساختمان‌ها را به آتش کشیدند.
به دنبال این اقدام، «شورای امنیت سازمان ملل» با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «اعضای شورای امنیت با شدیدترین لحن حملات به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن کشور در مشهد در جمهوری اسلامی ایران را که باعث تعرض به محوطه‌های دیپلماتیک و کنسولی شد و خسارات جدی وارد آورد محکوم می‌کنند». شورای همکاری کشور های خلیج (فارس) و اتحادیه عرب دیگر نهادهایی بودند که در کنار بسیاری از کشورهای مستقل این حملات را محکوم کردند. در نهایت، علاوه بر خود عربستان، کشورهای دیگری نیز چون امارات، قطر، بحرین، کویت، سودان و سومالی نیز یا روابط خود را با ایران قطع کردند، یا سطح دیپلماتیک خود را از سفیر به کاردار کاهش دادند.
کار به همینجا ختم نشد و دامنه عوارض این حملات به زمین سبز فوتبال نیز کشیده شد. سعودی‌ها توانستند با نفوذ در کنفدراسیون فوتبال آسیا، سه باشگاه ایرانی حاضر در «لیگ قهرمانان آسیا» را از امتیاز میزبانی در برابر عربستان محروم کنند. شاید شما گمان کنید چنین تبعاتی مصداق آسیب رسیدن به منافع و امنیت ملی ما باشد. یا شاید گمان کنید صدور چندین بیانیه محکومیت در کنار انتشار گسترده تصاویر چهره‌های خشمگینی که به سفارت یک کشور دیگر سنگ و آتش پرتاب می‌کنند، یک تبلیغ منفی برای کشور و نظام ما به حساب آید. اما نظر مقامات قضایی کاملا چیز دیگری است.
اولین جلسه اولین جلسه دادگاه متعرضین به سفارت عربستان روز گذشته برگزار شد و ۱۴ نفر از متهمان مورد محاکمه قرار گرفتند. دادستان تهران اتهام این گروه را «تخریب اموال سفارت عربستان» و البته «اخلال در نظم عمومی از طریق جنجال و تجمع غیرقانونی» اعلام کرد. برای درک بهتر از سطح اتهاماتی که به متهمین وارد شده می‌توان به بخشی از مشروح دادگاه به روایت خبرگزاری ایسنا اشاره کرد:
قاضی از متهم پرسید که شعار دادید؟
متهم پاسخ داد: اواخر مردم شعار می‌دادند و من هم در کنار جمع بودم قصدمان این نبود که سروصدا کنیم.
...
قاضی اتهام وی را مجددا تفهیم کرد و از او خواست آخرین دفاع خود را ارایه کند که متهم گفت: در اتهام من آمده که قصدم ایجاد سرو صدا بوده در حالی که من اصلا نیتم این نبوده که اخلال در جامعه کنم. سوابق من موجود است.
* * *
خانم نرگس محمدی، همچنان به اتهام تبلیغ علیه نظام در زندان به سر می‌برد. طی دو هفته گذشته، ایشان در اعتراض به محرومیت خود از برقراری تماس با دو فرزند خردسال‌شان دست به اعتصاب غذا زدند. راست‌اش به شخصه هنوز متوجه نشده‌ام که این مادر ۴۴ ساله چطور توانسته است به منافع و امنیت ملی ما را به مخاطره بیندازد. اما گاه به این فکر می‌کنم که تصویر مادری که در زندان، برای برقراری یک تماس تلفنی با فرزندان خردسالش دست به اعتصاب غذا زده، چه نوع تبلیغی برای نظام ما به حساب می‌آید و چه کسی مسوول آن است.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
نرگس محمدی، روزنامه‌نگار و عضو کانون مدافعان حقوق بشر، تیرماه ۱۳۹۰ محاکمه و به ۱۱ سال زندان محکوم شد. از مجموع این ۱۱ سال محکومیت، ۵ سال متعلق به «عضویت در کانون مدافعان حقوق بشر» بود. ۵ سال دیگر به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» مربوط می‌شد و در نهایت یک سال به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران». این محکومیت ۱۱ ساله در دادگاه تجدید نظر به ۶ سال کاهش یافت که از سال ۹۱ اجرای آن آغاز شد. در سومین سالی که خانم محمدی مشغول مجازات به دلیل «تبلیغ علیه نظام» و به خطر انداختن «امنیت کشور» بود، اتفاق دیگری رخ داد.
دی ماه سال گذشته و به دنبال اعدام «شیخ‌نمر»، روحانی شیعه در عربستان، گروه‌های معترض در تهران به سفارت و در مشهد به کنسولگری عربستان سعودی حمله کردند. ساختمان‌ها را سنگ‌باران کردند، از دیوارها بالا رفتند، پرچم عربستان را پایین کشیدند و حتی با پرتاب مواد آتش‌زا (کوکتل مولوتف؟!) ساختمان‌ها را به آتش کشیدند.
به دنبال این اقدام، «شورای امنیت سازمان ملل» با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «اعضای شورای امنیت با شدیدترین لحن حملات به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن کشور در مشهد در جمهوری اسلامی ایران را که باعث تعرض به محوطه‌های دیپلماتیک و کنسولی شد و خسارات جدی وارد آورد محکوم می‌کنند». شورای همکاری کشور های خلیج (فارس) و اتحادیه عرب دیگر نهادهایی بودند که در کنار بسیاری از کشورهای مستقل این حملات را محکوم کردند. در نهایت، علاوه بر خود عربستان، کشورهای دیگری نیز چون امارات، قطر، بحرین، کویت، سودان و سومالی نیز یا روابط خود را با ایران قطع کردند، یا سطح دیپلماتیک خود را از سفیر به کاردار کاهش دادند.
کار به همینجا ختم نشد و دامنه عوارض این حملات به زمین سبز فوتبال نیز کشیده شد. سعودی‌ها توانستند با نفوذ در کنفدراسیون فوتبال آسیا، سه باشگاه ایرانی حاضر در «لیگ قهرمانان آسیا» را از امتیاز میزبانی در برابر عربستان محروم کنند. شاید شما گمان کنید چنین تبعاتی مصداق آسیب رسیدن به منافع و امنیت ملی ما باشد. یا شاید گمان کنید صدور چندین بیانیه محکومیت در کنار انتشار گسترده تصاویر چهره‌های خشمگینی که به سفارت یک کشور دیگر سنگ و آتش پرتاب می‌کنند، یک تبلیغ منفی برای کشور و نظام ما به حساب آید. اما نظر مقامات قضایی کاملا چیز دیگری است.
اولین جلسه اولین جلسه دادگاه متعرضین به سفارت عربستان روز گذشته برگزار شد و ۱۴ نفر از متهمان مورد محاکمه قرار گرفتند. دادستان تهران اتهام این گروه را «تخریب اموال سفارت عربستان» و البته «اخلال در نظم عمومی از طریق جنجال و تجمع غیرقانونی» اعلام کرد. برای درک بهتر از سطح اتهاماتی که به متهمین وارد شده می‌توان به بخشی از مشروح دادگاه به روایت خبرگزاری ایسنا اشاره کرد:
قاضی از متهم پرسید که شعار دادید؟
متهم پاسخ داد: اواخر مردم شعار می‌دادند و من هم در کنار جمع بودم قصدمان این نبود که سروصدا کنیم.
...
قاضی اتهام وی را مجددا تفهیم کرد و از او خواست آخرین دفاع خود را ارایه کند که متهم گفت: در اتهام من آمده که قصدم ایجاد سرو صدا بوده در حالی که من اصلا نیتم این نبوده که اخلال در جامعه کنم. سوابق من موجود است.
* * *
خانم نرگس محمدی، همچنان به اتهام تبلیغ علیه نظام در زندان به سر می‌برد. طی دو هفته گذشته، ایشان در اعتراض به محرومیت خود از برقراری تماس با دو فرزند خردسال‌شان دست به اعتصاب غذا زدند. راست‌اش به شخصه هنوز متوجه نشده‌ام که این مادر ۴۴ ساله چطور توانسته است به منافع و امنیت ملی ما را به مخاطره بیندازد. اما گاه به این فکر می‌کنم که تصویر مادری که در زندان، برای برقراری یک تماس تلفنی با فرزندان خردسالش دست به اعتصاب غذا زده، چه نوع تبلیغی برای نظام ما به حساب می‌آید و چه کسی مسوول آن است.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
واقع‌بینی یا نظامی‌گری؟
#N012
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -موافقین حضور نظامی بعد از ظهور داعش به بهانه‌ای جدید مجهز شدند: داعش امنیت ایران را تهدید می‌کند و وظیفه نیروهای نظامی‌ست که امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران را ولو در خارج از مرزها تأمین کند. انتقادات و پیشنهادهایی هم که با هدف خارج‌شدن از جنگ داخلی سوریه بیان می‌شوند با چماق واقع‌بینی مواجه می‌شوند. واقعیت به تئوری «حفاظت از امنیت ملی در ماورای مرزها»، یعنی اختراع جنگ‌طلبان قرن بیست و یکم، محدود شده است. اما آیا واقعیت ما را ناگزیر از حضور نظامی به نفع یکی از گروه‌های درگیر می‌کند؟ با اینکه می‌دانیم گروهی که به یاری‌اش شتابیده‌ایم دست کمی در جنایت نسبت به رقیبش ندارد!
یک افتضاح اطلاعاتی بوش را به جنگ عراق کشاند. سرویس‌های اطلاعاتی کشورهای اروپایی از جمله آلمان و فرانسه می‌دانستند که تمامی مدارک و دلایلی که بوش به کنگره ارائه می‌دهد تا اجازه حمله به عراق را از کنگره بگیرد، از منابعی نامعتبر بدست آمده‌اند. مشاورین بوش او را قانع کرده بودند که دلایل آنها کافی‌ست و از دلایل‌شان با تعبیر «اسلم‌دانک» دفاع می‌کردند. اشتباه بوش با تصمیم نادرست کنگره کامل شد و امروز نتایج ناگوار آن دامن نیمی از دنیا را گرفته است.
نکته مهم در مثال بالا، اشتباه بوش نیست. بلکه اشتباه بزرگتر کنگره است. صحت و سقم ادعاهای بوش هیچگاه مورد سنجش دقیق کنگره قرار نگرفت. اشتباهی که ما هم آن را تکرار کرده‌ایم و برای فرار از پرسش و انتقاد، به این غفلت «برچسب واقعیت» زده‌ایم. در این میان با اعتماد به نظامیان روی واقعیات نیز چشم می‌پوشیم و با سربازانی که در نبردی نامعلوم در خارج از کشور جان خود را از دست می‌دهند مانند تلفات وضعیت جنگی برخورد می‌کنیم. هیچ‌کدام از سران نظامی کشور از فعالیت‌های‌شان در سوریه به مجلس و مردم ایران گزارش نمی‌دهند. اخباری که به دست ما می‌رسد و حضور نظامی ایران را در مناطق مختلف گزارش می‌کند تنها با مهندسی معکوس از محل کشته‌شدن نیروهای خودی بدست می‌آید. نیروهایی که در سکوت خبری و طی روندی مشکوک به خارج از مرزها اعزام می‌شوند و وقتی خون‌شان ریخته شد عنوان «مدافع حرم» هدیه می‌گیرند.
در جبهه مقابل، توصیه به عدم دخالت نظامی در کشوری دیگر با برچسب «صلح‌طلبی آرمان‌گرایانه» تخریب می‌شود. کسی به این پرسش کلیدی پاسخ نمی‌دهد: آیا آمادگی برای دفاع در مرزها در مقابل خطرات «احتمالی» ناشی از جنگ داخلی سوریه ناممکن است؟ بهینه نیست؟ عواقبش خطرناک‌تر است؟ پاسخ به این پرسش‌ها بخشی از واقعیت است و با طفره رفتن از پاسخ به آنها، نمی‌توان با دستبرد به مفهوم واقع‌بینی هزینه‌های هنگفت مالی/جانی کنونی و آتی را توجیه کرد. عدم شفافیت و پاسخ‌گویی نیروهای نظامی هیچ نبردی را مشروع نمی‌کند.
به باور من تا زمانی که تحقق گزینه قابل تصور یعنی دفاع از تمامیت ارضی در مرزهای کشور با ارایه شواهد و مدارک رد نشده، نظامی‌گری برچسب دقیق‌تری برای توصیف این تصمیم است. واقع‌بینی در تصمیم‌گیری نیازمند محاسبه هزینه و فایده برای تمامی گزینه‌های موجود است. در شرایطی که هزینه و فایده‌های یکی از گزینه‌های موجود اصلا مورد بررسی قرار نگرفته است، نظامی‌گری هزینه‌هایش را ارزان‌تر پرداخت می‌کند. جان جوان ۱۵ ساله هزینه‌ایست که در «دفاع مقدس» هم به زحمت مشروعیت می‌یابد و امروز ما در نگاه خودمان به جنگ تحمیلی هم از تصمیماتی که منجر به چنین هزینه‌هایی شده‌اند انتقاد می‌کنیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
#N012
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -موافقین حضور نظامی بعد از ظهور داعش به بهانه‌ای جدید مجهز شدند: داعش امنیت ایران را تهدید می‌کند و وظیفه نیروهای نظامی‌ست که امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران را ولو در خارج از مرزها تأمین کند. انتقادات و پیشنهادهایی هم که با هدف خارج‌شدن از جنگ داخلی سوریه بیان می‌شوند با چماق واقع‌بینی مواجه می‌شوند. واقعیت به تئوری «حفاظت از امنیت ملی در ماورای مرزها»، یعنی اختراع جنگ‌طلبان قرن بیست و یکم، محدود شده است. اما آیا واقعیت ما را ناگزیر از حضور نظامی به نفع یکی از گروه‌های درگیر می‌کند؟ با اینکه می‌دانیم گروهی که به یاری‌اش شتابیده‌ایم دست کمی در جنایت نسبت به رقیبش ندارد!
یک افتضاح اطلاعاتی بوش را به جنگ عراق کشاند. سرویس‌های اطلاعاتی کشورهای اروپایی از جمله آلمان و فرانسه می‌دانستند که تمامی مدارک و دلایلی که بوش به کنگره ارائه می‌دهد تا اجازه حمله به عراق را از کنگره بگیرد، از منابعی نامعتبر بدست آمده‌اند. مشاورین بوش او را قانع کرده بودند که دلایل آنها کافی‌ست و از دلایل‌شان با تعبیر «اسلم‌دانک» دفاع می‌کردند. اشتباه بوش با تصمیم نادرست کنگره کامل شد و امروز نتایج ناگوار آن دامن نیمی از دنیا را گرفته است.
نکته مهم در مثال بالا، اشتباه بوش نیست. بلکه اشتباه بزرگتر کنگره است. صحت و سقم ادعاهای بوش هیچگاه مورد سنجش دقیق کنگره قرار نگرفت. اشتباهی که ما هم آن را تکرار کرده‌ایم و برای فرار از پرسش و انتقاد، به این غفلت «برچسب واقعیت» زده‌ایم. در این میان با اعتماد به نظامیان روی واقعیات نیز چشم می‌پوشیم و با سربازانی که در نبردی نامعلوم در خارج از کشور جان خود را از دست می‌دهند مانند تلفات وضعیت جنگی برخورد می‌کنیم. هیچ‌کدام از سران نظامی کشور از فعالیت‌های‌شان در سوریه به مجلس و مردم ایران گزارش نمی‌دهند. اخباری که به دست ما می‌رسد و حضور نظامی ایران را در مناطق مختلف گزارش می‌کند تنها با مهندسی معکوس از محل کشته‌شدن نیروهای خودی بدست می‌آید. نیروهایی که در سکوت خبری و طی روندی مشکوک به خارج از مرزها اعزام می‌شوند و وقتی خون‌شان ریخته شد عنوان «مدافع حرم» هدیه می‌گیرند.
در جبهه مقابل، توصیه به عدم دخالت نظامی در کشوری دیگر با برچسب «صلح‌طلبی آرمان‌گرایانه» تخریب می‌شود. کسی به این پرسش کلیدی پاسخ نمی‌دهد: آیا آمادگی برای دفاع در مرزها در مقابل خطرات «احتمالی» ناشی از جنگ داخلی سوریه ناممکن است؟ بهینه نیست؟ عواقبش خطرناک‌تر است؟ پاسخ به این پرسش‌ها بخشی از واقعیت است و با طفره رفتن از پاسخ به آنها، نمی‌توان با دستبرد به مفهوم واقع‌بینی هزینه‌های هنگفت مالی/جانی کنونی و آتی را توجیه کرد. عدم شفافیت و پاسخ‌گویی نیروهای نظامی هیچ نبردی را مشروع نمی‌کند.
به باور من تا زمانی که تحقق گزینه قابل تصور یعنی دفاع از تمامیت ارضی در مرزهای کشور با ارایه شواهد و مدارک رد نشده، نظامی‌گری برچسب دقیق‌تری برای توصیف این تصمیم است. واقع‌بینی در تصمیم‌گیری نیازمند محاسبه هزینه و فایده برای تمامی گزینه‌های موجود است. در شرایطی که هزینه و فایده‌های یکی از گزینه‌های موجود اصلا مورد بررسی قرار نگرفته است، نظامی‌گری هزینه‌هایش را ارزان‌تر پرداخت می‌کند. جان جوان ۱۵ ساله هزینه‌ایست که در «دفاع مقدس» هم به زحمت مشروعیت می‌یابد و امروز ما در نگاه خودمان به جنگ تحمیلی هم از تصمیماتی که منجر به چنین هزینه‌هایی شده‌اند انتقاد می‌کنیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara