حواشی تازه رییس جمهور جدید آمریکا

#M012

سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده گزارش جدیدی از فعالیت‌های مشکوک ترامپ تهیه کرده‌اند. سی.ان.ان روز سه‌شنبه اعلام کرد که این گزارش در اختیار باراک اوباما و البته خود ترامپ قرار گرفته است. بنابر ادعای سی.ان.ان، اطلاعات جدید از تلاش‌های روسیه برای باج گیری از دونالد ترامپ حکایت دارد. بخشی از گزارش، خلاصه‌ای است از تحقیقات یک جاسوس بازنشسته بریتانیایی. ماموری که از جانب یکی از سازمان‌های رقیب ترامپ استخدام شده تا در مورد روابط او با مسکو تحقیق کند. (نام این سازمان رقیب اعلام نشده است) گزارش، حاوی ادعاهای اثبات نشده‌ای است مبنی بر اینکه مقامات روسی سعی کرده‌اند با هدف باج‌گیری از ترامپ مجموعه‌ای از اسناد و مدارک تهیه کنند. اسنادی که گزارش اخیر آن‌ها را در دو دسته فساد مالی و رسوایی جنسی طبقه‌بندی کرده است. همچنین ادعا شده کمپین انتخاباتی ترامپ به صورت پیوسته‌ با روسیه در ارتباط بوده است. مامور بریتانیایی پس از تهیه گزارش، علاوه بر پیمان‌کار خودش، آن را در اختیار اف‌بی‌آی و تعدادی روزنامه‌نگار هم قرار داده است. خبرگزاری بازفید هم روز گذشته متن کامل این گزارش را در سی و پنج صفحه منتشرکرد.

صحت این گزارش هنوز توسط سازمان‌های اطلاعاتی آمریکایی تایید نشده است؛ ترامپ کل آن را ساختگی دانسته و سخنگوی دولت روسیه نیز با تکذیب گزارش گفته است «کرملین هیچ‌گاه اقدام به جمع‌آوری اطلاعات برای فشار بر افراد نمی‌کند». با این حال، برخی جنبه‌های گزارش به شدت مورد توجه افکار عمومی و رسانه‌های آمریکایی قرار گرفته است؛ چرا که بر اساس این گزارش سازمان جاسوسی روسیه آنقدر از ترامپ اطلاعات و مدارک دارد که بتواند از او باج‌گیری کند. به ویژه، با بهره‌گیری از یک رسوایی اخلاقی.

ماجرای رسوایی اخلاقی به سال ۲۰۱۳ مربوط می‌شود. یعنی زمانی که ترامپ در سفر به روسیه مدتی را در هتل ریزکارلتون مسکو به سر می‌برد. جایی که از قبل توسط دوربین‌ها و میکروفون‌های سازمان اطلاعاتی روسیه کنترل می‌شده است. میلیاردر آمریکایی، بی‌اطلاع از این مساله به استخدام گروهی روسپیان و انجام برخی رفتار‌های جنسی خاص پرداخته که در اخبار این روزهای رسانه‌های آمریکایی از آن با تعبیر «گلدن شاور» یاد شده. این «دوش طلایی» کنایه‌ای دارد به ادرار بر فرد.

در بخش دیگری از این گزارش به مساله هک و حملات سایبری روسیه به حزب دموکرات پرداخته شده و ارتباط کرملین با سایت ویکی‌لیکس مورد بررسی قرار گرفته است. این اتهام پیش از این هم توسط سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا تایید شده بود؛ اما بر اساس اطلاعات جدید، علاوه بر آن‌چه ویکی‌لیکس پیش از انتخابات برای کمک به ترامپ منتشر کرده، مسکو به صورت پیوسته اطلاعاتی در اختیار کمپین ترامپ قرار می‌داده است. در مقابل، تیم ترامپ هم اطلاعاتی مربوط به ثروتمندان روسی ساکن آمریکا و خانواده ایشان به مسکو داده است. همچنین ترامپ توافق کرده تا به انتقاد علنی از ناتو بپردازد و توجه افکار عمومی را از دخالت مسکو در اوکراین منحرف سازد.

روی هم رفته گزارش اخیر مدعی است که حکومت روسیه پنج سال است به صورت مداوم با ترامپ همکاری متقابل دارد. البته در طول این مدت ترامپ چند پیشنهاد مالی مسکو در قراردادهای ساختمانی (اکثرا مربوط به جام جهانی ۲۰۱۸) را رد کرده است، با این حال خود او و حلقه نزدیکانش ارتباط اطلاعاتی پیوسته با مسکو را پذیرفته‌اند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@divanesara

بیایید فعلا فقط اشک بریزیم
#A092
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

بیایید فعلا فقط اشک بریزیم
#A092

آرمان امیری @ArmanParian - یک درون‌مایه نسبتا ثابت در آثار اصغر فرهادی، مساله «قضاوت» است. نه با آن خوانش اغراق‌شده که «دیگران را قضاوت نکنید»؛ حداقل در این سطح که «اینقدر زود قضاوت نکنید». به نظرم، این موضوعی است که در ابعاد بسیار متفاوتی می‌توانیم آن را گسترش بدهیم و تبعات‌اش را ببینیم.

شاید تلخ‌ترین و تاریک‌ترین نقاط انقلاب ما بحث دادگاه‌های انقلاب بود. قضاوت‌هایی انتقادبرانگیز که گاه در چند دقیقه خلاصه می‌شدند و در همین زمان اندک حکم مرگ انسانی را صادر می‌کردند. حالا می‌توانیم کمی تامل کنیم که پس از این همه سال نقد دادگاه‌های چند دقیقه‌ای، ما دقیقا از چه گلایه داشته‌ایم؟ آیا انتقاد ما از قضاوت‌های شتاب‌زده باعث شده که خودمان از تکرار رفتاری مشابه پرهیز کنیم؟ یا آنکه ما هم عادت کرده‌ایم با کمترین اطلاعات احکام محکومیتی صادر کنیم که فقط پشتوانه اجرایی ندارند؟

در بعدی دیگر، یکی از جذابیت‌های مذهب خوانش ساده‌تری است که مذاهب از جهان ارائه می‌کنند. (برای مثال در مقابله با پیچیدگی‌های خوانش فلسفی) اما اگر محوریت را به همین ساده‌سازی بدهیم، آنگاه در نسخه‌هایی افراطی بیم آن می‌رود که در دامی شبیه بنیادگرایی بیفتیم. برای بنیادگرایان، قضاوت هیچ پیچیدگی و ظرافتی ندارد. حقیقت خیلی ساده است و در دو رنگ سیاه و سفید خلاصه می‌شود. این خوانش ساده‌تر به قضاوت‌های سریع‌تر می‌انجامد و پیامدهایی که بی‌نیاز از توضیح هستند.

دنیای ادبیات و هنر، دورترین فاصله را از تفسیر ساده جهان دارد. به قول میلان کوندرا، «هر رمان به ما می‌آموزد که جهان پیچیده‌تر از آن است که گمان می‌کنیم». از این نظر، شاید بتوان درک کرد که چرا هنرمندان بزرگ کمتر به دسته‌بندی‌های آشکار سیاسی می‌پیوندند. برای آنان مرزبندی‌های پررنگ نمی‌تواند معنای دقیقی داشته باشد. پیچیدگی جهان اصالت این مرزها را زیر سوال می‌برد و طبیعتا قضاوت را دشوار و دشوارتر می‌سازد. عصر روشنگری با «دکارت» آغاز شد که می‌گفت «شک می‌کنم، پس هستم». آنکه شک نمی‌کند و مدام حکم قاطع می‌دهد انسانی است ماقبل جهان مدرن. این قضاوت‌گرِ غیرشکاک را شاید بتوان انسان بیگانه با هنر خواند؛ همان «پشمینه‌پوش تندخو» که به تعبیر حافظ «از عشق نشنیده‌ست بو».

نمی‌دانم که برای خوانندگان این سطور، مقدمه پیشین چقدر می‌تواند با ادامه حرف ارتباط معنایی داشته باشد. این، تنها احساسی است که به شخصه طی ساعات اولیه وقوع فاجعه آتش‌سوزی تجربه کردم. درست در همان دقایقی که بهت مواجهه با واقعه و حیرت از تصاویر وحشت‌ناک آن، قدرت هرگونه تحرک یا تامل را فلج می‌کرد. درست در همان زمان، در خلال انبوه اخبار تکان‌دهنده، موجی از قضاوت‌های آخرالزمانی بود که بی‌وقفه احکام محکومیت صادر می‌کردند: محکومیت مسوولان، محکومیت شهرداری، کمیته بحران، مالکان ساختمان، جمعیت حضار و حتی محکومیت انقلاب ۵۷ و مصادره اموال و الخ.

این سطح از خشونت، این سطح از تعجیل برای صدور احکام قاطع، این سطح از شتاب‌زدگی و قضاوت‌گری از کجا آمده است؟ چطور هنوز اصل خبر از راه نرسیده دادگاه رسیدگی به متهمان‌ش هم تشکیل شده و احکام‌ش صادر می‌شود؟ اصلا همه‌اش به کنار، چرا ما حتی نمی‌توانیم به عنوان یک ملت حداقل برای چند ساعت به واقع سوگوار باشیم؟ چرا دیگر نخستین احساسی که در برخورد با فجایعی این‌چنین همه‌گیر می‌شود بهت، سکوت و اندوه نیست؟ چرا همه در سکوت اشک نمی‌ریزیم و در کنار هم شمع روشن نمی‌کنیم؟ چرا وقتی مصیبتی بر سرمان نازل می‌شود نمی‌توانیم فقط برای چند ساعت کینه‌ها را کنار بگذاریم و دست تسلی به سوی هم دراز کنیم؟

من پاسخ این سوال‌ها را نمی‌دانم. هرچه هست، حکایت از یک بیماری مزمن و ریشه‌دار در قلب جامعه ما دارد. دردی که باید حتما به سراغ‌ش برویم و برای درمان‌اش بکوشیم، وگرنه دیگر نمی‌توانیم یک «ملت» باشیم. اما نه حالا، فعلا وقت‌اش نیست، حالا فقط باید سوگوار باشیم؛ حالا باید کمی از شتاب و هیجان فاصله بگیریم؛ بگذارید فعلا فقط اشک بریزیم برای آنان که از دست دادیم و از صمیم قلب امیدوار باشیم به اندک بارقه‌های امید که خبر می‌دهند از دل این هیولای سوزان، یک انسان دیگر نجات پیدا کرد.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

لطفا روی نماد فداکاری برج نسازید!
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

یادداشت خبرنگار مستعفی
لطفا روی نماد فداکاری برج نسازید!

لیلی فرهادپور - چند روز پیش با اهن و تلپ و دبدبه و کبکبه خبر دادند که رییس بنیاد مستضعفان گفته ساختمان پلاسکو را دو ساله همانجا می‌سازد. لبخندی حزن‌انگیز همراه با صدایی شبیه «پوف» برلب شنوندگان و ببینندگان و خوانندگان این ادعا نشست. هنوز این «پوف» رنگ نیانداخته بود که شبکه خبر نشستی با هیات مدیره پلاسکو و مثلا نماینده حقوق‌دانان گذاشت که چگونگی ساخت این پلاسکوی جدید را ببرند و بدوزند و حساب کنند سهم هر مستاجر زیان‌دیده از این ساختمان فرضی چه هست و چقدر می‌شود. همه این‌ها در حالی است که آوار پلاسکو بر گور دست‌جمعی قربانیان آن هنوز خوابیده است و چپ و راست اظهارنظر رسمی می‌شود که شاید اجساد این قربانیان پیدا نشود. آقایان کجا می‌خواهید ساختمان جدید بسازید؟ بر روی گوردست‌جمعی قربانیان؟ آیا اینجا نباید بنای یادبود آن‌ها باشد و بماند؟ چگونه می‌تواند دوباره محل کسب شود؟ کدام کاسبی می‌تواند بر گور همکارش یا آتش‌نشانی که جان خودش را برای حفظ مال او از دست داده، دوباره کاسبی کند؟ کسبه ما به طور تاریخی قشری با مرام و معرفت هستند. در مرام بازار هیچ‌گاه این برتابیده نمی‌شود؛ این در مرام بازار نیست و به قول خودشان شگون نخواهد داشت.

اما چه کنیم که متاسفانه رسانه ملی به جای اینکه پشت مردم و افکار عمومی بایستد و بنیاد مستضعفان، شهرداری، شورای شهر، استانداری، وزارت کشور و ... هر سازمان دیگری که باید مسئولیت این فاجعه را برعهده بگیرد را به چالش بکشد، مساله‌ای فانتزی‌وار یعنی ساخته شدن پلاسکو در عرض دوسال را سوژه نشست تخصصی خود می‌کند. چه کنیم؟ فقط باید «اف» کرد و «پف» که کار دیگری از دستمان بر نمی‌آید.

حتی بر فرض محال هم اگر تمام اجساد قربانیان زیر آوار مانده بیرون بیاید، حتی اگر به همه آن‌ها نشان شهید داده شود، حتی اگر امکان تشییع جنازه تک‌تک این عزیزان از دست رفته بوجود بیاید، حتی اگر تمام آوار پلاسکوی فروریخته جمع شود و کامیون کامیون خارج شود، حتی اگر به تمام بیکاران پلاسکو بیمه بیکاری داده شود، حتی اگر تمام خسارت کسبه را خاطیان قبول کنند و ... هیچ‌گاه و هیچ‌وقت خاطره فروپاشی این نماد شهر تهران و یاد دردناکترین مرگی که برای این عزیزان از دست رفته متصور می‌شود پاک و خاک نخواهد شد. مگر می‌شود روی این حجم درد ساختمان تجاری ساخت؟ اصلا چگونه روی‌مان می‌شود؟ بی‌دین‌ترین جوامع و کشورهای دنیا هم این را برنمی‌تابد چه برسد به مردمان جامعه ما؟

صدا و سیما در این یک هفته سعی کرده است افکار عمومی را هدایت کند یا حداقل آرام کند غافل از اینکه این دیگر افکار عمومی نیست، این درد عمومی است این اندوه عمومی است و مسئولان خیلی هنر کنند مواظب باشند این درد و اندوه به نفرت عمومی و نفرین عمومی منجر نشود. این نفرت عمومی را باید جدی گرفت. این نفرت به جایی رسیده که هر شایعه‌ای پذیرنده‌تر از اخبار رسمی می‌شود و هر خبر رسمی مساوی دروغ و فریب تلقی می‌شود. البته تقصیر خودشان است. تکذیب پشت سر تکذیب و بعدش تایید راست بودن اکثر آنچه تکذیب شده بود. این رفتار اعتبار رسانه ملی ما را هرروز بیشتر از روز قبل زیر سوال می‌برد و این اصلا برای منافع ملی خوب نیست زیرا بی‌اعتباری صدا و سیما به عنوان شبکه خبری رسمی، آن هم در مواقع بحرانی به نفع هیچکس نخواهد بود اما کو گوش شنوا؟

اینکه نباید دست به زمین باقیمانده از آوار پلاسکو زد و این یادمان قصور مسئولان و فداکاری امدادگران و مظلومیت قربانیان باید به عنوان یک نماد باقی بماند فقط یک پیشنهاد نیست؛ یک هشدار جدی است تا افکار عمومی تبدیل به نفرت عمومی نشود. در افواه بازار این خرافه پیچیده است که زمین پلاسکو چون مصادره‌ای بوده این بلا سرش آمده. اگر چه هیچ منطقی پشت چنین خرافه‌ای نیست ولی با گوش ندادن به آن از بین نمی‌رود. در افواه خیلی چیزهای دیگر هم پیچیده است و مسئولان باید تاثیر این شایعه‌ها را جدی بگیرند. باید این درد عمومی را تسکین داد. درست است که همه‌مان امیدواریم اجساد پیدا شوند ولی واقعیت این است که زمین باقیمانده از آوار پلاسکو، چه تبدیل به گور دستجمعی قربانیان بشود و چه نشود نمادی از یک فاجعه است و به همین دلیل آنجا باید با ساخت پارک یا ساختمانی نمادین به تمام مردم تعلق بگیرد نه به شهرداری نه به مالک قبلی‌اش. این‌بار باید برای ساخت یک نماد ویا بنای یادبود مصادره شود زمنیش اموال عمومی شود و بنایش همواره خار چشمی باشد برای مسئولان از هر جناج و تفکری که اول مردم اهمیت دارند و بعد سرمایه و پول و منفعت.

در یکی از دفترچه‌های یادبود در ایستگاه‌های آتش‌نشانی نوشته‌ای است: «ما قهرمان نمی‌خواهیم ... ما مدیریت بحران می‌خواهیم» و من دیدم زنی آن را نوشت که به پهنای صورتش اشک می‌ریخت. مردم را جدی بگیرید!

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

توضیحی کوتاه در مورد یادداشت: «لطفا روی نماد فداکاری برج نسازید»

وبلاگ و کانال «مجمع دیوانگان» همواره این حساسیت را دارد که صرفا مطالب دست اول را منتشر کند. یعنی هیچ یک از یادداشت‌های منتشر شده در این کانال، پیش از این در رسانه‌های مجازی و غیرمجازی منتشر نشده‌اند. با این روی‌کرد و از آنجا که ممکن است برخی مخاطبان یادداشت اخیر را با همین تیتر در روزنامه شرق دیده باشند لازم دیدیم این توضیح را اضافه کنیم: یادداشت اخیر را خانم فرهادپور برای انتشار در روزنامه شرق ارسال کرده بودند؛ اما از آنجا که روزنامه شرق تقریبا نیمی از یادداشت را حذف کرده بود، ایشان یادداشت کامل را برای انتشار در اختیار کانال «مجمع دیوانگان» قرار دادند که بدون دخل و تصرف تقدیم شد.

دموکراسی و امنیت به ضرب موشک!
#A093
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

دموکراسی و امنیت به ضرب موشک!
#A093

آرمان امیری @ArmanParian - در شرایطی که حکم جناب ترامپ برای لغو ویزای ایرانیان توجهات بسیاری از هم‌وطنان ما را به خود جلب کرده، به نظرم نام یک کشور دیگر در فهرست تحریم شدگان از اهمیت بسیار بیشتری برخوردار است. اینکه آمریکایی‌ها ایران را تحریم کنند چیز جدیدی نیست؛ بوش هم ایران را محور شرارت می‌خواند. نکته جالب به نظرم قرار گرفتن نام «عراق» در فهرست کشورهایی است که آمریکا آن‌ها را به هر دلیلی مطلوب نمی‌داند.

عراق امروز، دست‌پخت صادرات دموکراسی آمریکایی به ضرب هواپیما و موشک است. کمی دشوار است روی تلی از اجساد و ویرانی لبخندی به لب ما بنشیند، وگرنه مضحکه‌ای بالاتر از این امکان نداشت که خود آمریکایی‌ها از بوی تعفن گندی که بالا آورده‌اند اینگونه اظهار نارضایتی کنند، و درست در همین وضعیت، یک عده از ایرانیان صغرا و کبرا بخوانند که همین دولت آمریکا یک مقدار از نتایج گهربار این شیوه از صادرات دموکراسی را به ایران هم عنایت کند. من نمی‌دانم آیا همین درس ساده باعث می‌شود که آمریکایی‌ها از تکرار جنگ‌ها و فجایعی مشابه پرهیز کنند یا نه، اما باز هم فکر می‌کنم همین تصویر، می‌تواند یک درس خوب به ما بدهد.

جرج بوش با بهانه «امنیت ملی» و ادعای «جنگ پیش‌گیرانه» فرمان حمله به عراق را صادر کرد. البته او در یک مورد حق داشت. صدام واقعا امنیت منطقه را به هم ریخته بود. نیازی به توضیح بیشتر نیست. او واقعا همانقدر جنایت‌کار و دیکتاتور بود که ما ایرانی‌ها بهتر از هرکسی در دنیا می‌دانیم. نه تنها همسایگان‌اش از دست او در امان نبوند، بلکه به مردم خودش هم رحم نمی‌کرد و گاه کردهای شمال و گاه شیعیان جنوب را به خاک و خون می‌کشید. اما اگر از زاویه آمریکایی‌ها به مساله نگاه کنیم، حداقل‌اش این بود که دولت آمریکا از ورود یک شهروند ساده عراقی به خاک کشورش وحشت نداشت!

سال‌ها پس از «جنگ پیش‌گیرانه با هدف تامین امنیت آمریکا» وضعیت به جایی رسیده که نه تنها منطقه روی آرامش و دموکراسی را ندیده، بلکه خود آمریکایی‌ها هم دیگر از تک‌تک شهروندان عراقی وحشت دارند و به ناچار دستور جلوگیری از ورودشان به خاک آمریکا را صادر می‌کنند. این نکته‌ای است که می‌تواند برای ما هم عبرت آموز باشد. جنگ پیش‌گیرانه ما با هدف تامین امنیت کشور در خاک سوریه چه تبعاتی به همراه خواهد داشت؟ بذر نفرت و کشتاری که در خاک سوریه کاشته شده دیر یا زود جوانه می‌زند و باید منتظر عواقب‌اش باشیم. آیا در آینده نزدیک وضعیت ما هم به جایی می‌رسد که تک تک شهروندان سوری را یک بمب ساعتی خواهیم دید و به ناچار مرزهایمان را به روی همه سوری‌ها خواهیم بست؟ آیا آن وقت کسی پیدا می‌شود که جواب بدهد: این تامین امنیت بود یا ایجاد تهدید امنیتی؟

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

به جای انتقاد از ترامپ این لکه‌های ننگ را پاک کنید
#A094
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

به جای انتقاد از ترامپ این لکه‌های ننگ را پاک کنید
#A094

آرمان امیری @ArmanParian - در واکنش به فرمان محدود کننده ترامپ که بار دیگر نام کشور ما را در فهرست حامیان تروریست قرار می‌دهد، موجی از اعتراضات خودجوش در آمریکا به راه افتاده است. خوشبختانه آزادی‌خواهان آمریکایی در اعتراض به تصمیمات نفرت‌پراکن رییس جمهورشان سنگ تمام گذاشته‌اند. حال پرسش من این است که وظیفه ما ایرانی‌ها چیست؟ آیا ما هم تمام گناه را به گردن افکار فاشیستی ترامپ بیندازیم؟ یا بهتر است ما هم پیش از زدن جوال‌دوزی به دیگران حداقل یک سوزن به خودمان بزنیم؟

چندی پیش کانال تلگرامی «شین» مطلبی مفصل در مورد شرح زندگان و آرا و نظرات «نواب صفوی» منتشر کرد که به نظرم تلنگر به جایی بود. (اینجا: https://t.me/mmoeeni1/1177) البته خوشبختانه اکثر کشورهای جهان نواب صفوی را نمی‌شناسند و احتمالا متوجه نخواهند شد که نام‌گذاری خیابان‌های ایران به اسم او حمایت از چه شیوه و مرامی قلمداد می‌شود. با این حال تابلوهای تهران چهره‌های مشهورتر از نوابی را هم در خود جای داده‌اند.

* * *

تغلب واژه‌ای است عربی به معنای «به چیرگی تمام دست یافتن به چیزی» و همچنین «به قهر و زور استیلا یافتن بر بلاد». (از فرهنگ دهخدا) در ادبیات جهان اسلام، تشکیل حکومت با به کار بردن زور و خشونت و بدون توجه به رضایت و پذیرش عمومی جامعه را تغلب می‌نامند. در میان اندیشمندان مسلمان، «تغلب» ابتدا در آرای افرادی چون ماوردی و غزالی و بعدها در نظرات «ابن تیمیه» مورد استفاده قرار گرفت. اما محمد غزالی روایت معروفی دارد که می‌گوید «الحق لمن غلب و الحکم لمن غلب، نحن مع من غلب». یعنی «حق با کسی است که غلبه می‌کند، حکومت هم از آن کسی از که غلبه می‌کند، ما هم با/طرفدار کسی هستیم که غلبه می‌کند». این اندیشه بعدها بیش از هرکسی توسط «ابن تیمیه» گسترش یافت که امروزه او را پدر فکری تمامی جریانات «تکفیری» می‌دانند.

سال‌ها بعد، این «سید قطب» بود که آرای «ابن تیمیه» را بازخوانی کرد و مبنای عمل قرار داد. سیدقطب جوامع را به دو دسته کلی «جامعه اسلامی» و «جامعه جاهلی» تقسیم کرد. جالب اینکه از نظر او، جوامعی که شهروندان تشکیل دهنده آن همه مسلمان باشند لزوما جامعه اسلامی نیست. به باور سیدقطب تا زمانی که شریعت قانون جامعه نباشد، آن جامعه اسلامی نیست، حتی اگر افراد آن نماز بخوانند، روزه بگیرند و به حج بروند. با چنین تعریفی و خوانش خاص این گروه از احکام شریعت، عملا تمامی جوامع اسلامی نیز به مانند دیگر کشورهای جهان در رده «جامعه جاهلی» قرار گرفتند. سیدقطب هم با اخذ اندیشه «تغلب» از آرای «ابن تیمیه»، در نهایت به آنجا رسید که علیه تمامی جوامعی که جاهلی می‌دانست (و اتفاقا شامل جوامع جهان اسلام می‌شد) دست به قیام مسلحانه بزند.

«الجهاد» از معروف‌ترین گروه‌های تکفیری است که بر پایه نظرات سیدقطب شکل گرفت. «محمد عبدالسلام فرج» این گروه را در سال ۱۹۷۹ پایه‌گذاری کرد و با استناد به برخی فتاوای فقهی ابن‌تیمیه شروع به تکفیر همه گروه‌های دیگر کرد. فتواهای مورد استناد، فتاوایی بودند که ابن‌تیمیه در زمان حمله تاتارها به کشورهای اسلامی صادر کرده بود. ابن‌تیمیه در آنجا استدلال کرده بود که هرچند تاتارها مسلمانی خود را اعلام کرده‌اند، اما دین آن‌ها پذیرفته شده نیست و کشتن‌شان واجب است. تکفیری‌های «الجهاد» همین استدلال را در مورد حکومت مصر به کار بردند و دقیقا با همین استدلال دستور قتل رهبران مصر را صادر کردند. بدین ترتیب، «خالد اسلامبولی»، بنابر فتوای «عمر عبدالرحمان» و در تداوم اندیشه‌های تکفیری ابن‌تیمیه و سیدقطب انور سادات را ترور کرد.

حالا سال‌ها است که برخی کشورهای غربی دولت ما را متهم به دفاع از تروریسم می‌کند. در مقابل، ما نه تنها چنین اتهاماتی را مردود می‌خوانیم، بلکه داعیه‌دار مقاومت در برابر گروه‌های تروریستی و تکفیری هستیم؛ اما درست در همان زمان که با ادعای «جنگ پیش‌گیرانه علیه گروه‌های تکفیری» میلیاردها میلیارد هزینه مالی و جانی و نظامی می‌کنیم، خیابان‌های پایتخت خود را به نام شناخته‌شده‌ترین و بدنام‌ترین تروریست‌های تکفیری سند می‌زنیم. شاید غربی‌ها به امثال و حکم فارسی آشنایی کافی نداشته باشند که در جواب ما بگویند « قسم حضرت عباس را باور کنیم یا دم خروس را؟» اما آیا بهتر نیست خودمان پیش‌دستی کنیم و به جای این همه جار و جنجال، دامان شهرمان را از چنین لکه‌های ننگی پاک کنیم؟

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

شترسواری دولا دولا نمی‌شود
#A095
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

شترسواری دولا دولا نمی‌شود
#A095

آرمان امیری @ArmanParian - گروهی‌ از اصلاح‌طلبان و چهره‌هایی که در جنبش سبز آسیب دیدند با امضای طوماری خطاب به نمایندگان مجلس و سران سه قوه خواستار پی‌گیری رفع حصر از رهبران جنبش شده‌اند. این اشخاص، از مهم‌ترین چهره‌های جریان اصلاح‌طلب و مجموعه‌ای از مقبول‌ترین چهره‌های جنبش سبز هستند که زحمات، پایداری و مقاومت آنان هیچ گاه از خاطر فراموش نخواهد شد. با این حال، من گمان می‌کنم در چهارچوب یک کنش سیاسی، نامه اخیر دارای ایرادی اساسی است که کارآمدی آن را به شدت زیر سوال می‌برد.

در طرف دیگر، سیدمحمد خاتمی، برای دومین بار از زمان درگذشت آیت‌الله هاشمی بر لزوم وحدت ملی تاکید کرده است. آقای خاتمی در بخشی از سخنان اخیر خود آورده‌اند: «الان بهترین موقعیتی است که می‌توان برای همبستگی همه نیروها در مسیر منافع ملی و دفع و رفع تهدیدها و توطئه ها فراهم آورد». به باورم این اشاره به «بهترین موقعیت» از دو جنبه می‌تواند مورد بازخوانی قرار گیرد. نخست، درگذشت آقای هاشمی است و دوم، افزایش تهدیدات خارجی از جانب ترامپ که ضرورت وحدت در داخل کشور را بیش از هر زمانی پررنگ کرده است. با این حال، رویه‌ای که آقای خاتمی در پیش گرفته، یک تفاوت ظریف با نامه اخیر دارد. خاتمی در تمامی سخنان اخیر خود، با مورد خطاب قرار دادن رهبری نظام، از ایشان می‌خواهد که زمینه وحدت را فراهم سازند.

به باور من، هر جناح سیاسی که به واقع خواستار پایان بخشیدن به شکاف بی‌اعتمادی داخلی است و قصد دارد تا گامی عملی برای جبران این شکاف بردارد، طبیعتا باید از خودش شروع کند. مشخصا، پیام‌های آقای خاتمی نشان می‌دهد که ایشان آمادگی کامل برای گفت‌وگو با رهبری را از خود نشان داده و به تعبیری «دست دوستی» دراز کرده است. اما امضا کنندگان نامه اخیر، به صورت ضمنی حاضر به دراز کردن این دست دوستی نشده‌اند.

اگر ما توقع داریم که جناح رقیب با فراموش کردن گذشته و کنار گذاشتن کینه‌ها یا سوءتفاهمات پیشین وارد مسیری از ائتلاف و هم‌بستگی ملی شود، پیش از هر تصمیم دیگر، باید خودمان هم از هر جهت آماده ورود به همین مسیر باشیم. مشخصا نمی‌توان از رهبری توقع داشت تصمیم به رفع حصر رهبران جنبش بگیرد، در حالی که ما حتی حاضر نیستیم در سطح ارسال یک نامه و طرح درخواست با ایشان تماس بگیریم. منش اصلاح‌طلبی و کنار گذاشتن منطق حذفی یعنی نه تنها جریان حاکم نمی‌تواند منتقدان و یا دیگر جریانات سیاسی داخل کشور را حذف کند، بلکه به صورت اولی، باقی گروه‌های سیاسی نیز باید حضور جریان حاکم را به رسمیت بشناسند.

بدین ترتیب، به صورت شفاف و مشخص می‌توانم بگویم اگر نامه اخیر می‌خواست گامی متفاوت نسبت به دیگر اقدامات ۶ سال گذشته بردارد که هم در مساله رفع حصر موثر باشد و هم به نوعی آشتی ملی ختم شود، مخاطب آن نباید نمایندگان مجلس و یا سران قوا می‌بودند. در تمامی این سال‌ها بارها و بارها چه از جانب رییس جمهور و چه برخی نمایندگان تاکید شده که مساله حصر با نظر مستقیم رهبری تداوم یافته است. پس نامه نیز مشخصا باید خطاب به ایشان نوشته می‌شد تا هم موضوع را از جانب مرجع اصلی آن پی‌گیری کند و هم به صورت ضمنی نشان دهد که دست‌کم اصلاح‌طلب آمادگی و حسن نیت کامل برای یک وحدت فراگیر سیاسی را دارند. در غیر این صورت، درخواست پایان وضعیت فوق‌العاده از جانب حکومت و در مقابل بی‌علاقگی به گفت‌وگوی مستقیم فقط مصداق همان «شتر سواری دولا دولا» خواهد بود که بعید است به کسب نتیجه مطلوب کمکی کند.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

یک گام عملی در مسیر گفت‌وگوی ملی
#A096
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

یک گام عملی در مسیر گفت‌وگوی ملی
#A096

آرمان امیری @ArmanParian - سخنان امروز رهبری به نظرم از هر نظر پاسخ مناسبی به موج مطالبه «آشتی ملی» بود؛ اما برای توانایی در خوانش درست کلام ایشان دو پیش شرط لازم است: نخست اینکه ما اول تکلیف‌مان را با خودمان مشخص کنیم که مفهوم آشتی ملی و انتظاری که از آن داشتیم چه بود؟ دوم اینکه یاد بگیریم که هرکسی ادبیات خاص خودش را دارد و باید مفهوم او را از خلال ادبیات خودش استخراج کرد. نمی‌توانیم توقع داشته باشیم که کسی حرف باب میل ما را بزند و اتفاقا از ادبیات خود ما هم استفاده کند. صحبت در این زمینه را به نظرم در چند بند می‌شود خلاصه کرد:

۱- «آشتی ملی»، به معنای کنار گذاشتن اختلافات سیاسی و تشکیل «حاکمیت یک دست» نیست؛ که اگر بود خودش بزرگ‌ترین آفت برای سلامت سیاسی کشور می‌شد. «آشتی ملی» یعنی آنکه ما بتوانیم اختلافات سیاسی را از مسیر گفت‌وگو حل کنیم. پس بزرگ‌ترین گام در مسیر آشتی ملی این است که هر یک از طرفین عملا نشان دهند آمادگی گفت‌وگو را دارند. اینکه رهبری با این سرعت به طرح بحث آشتی ملی واکنش نشان داده و وارد گفت‌وگو شده‌اند خودش نشان می‌دهد بخش بزرگی از مطالبه محقق شده است.

۲- در مسیر گفت‌وگو و تفاهم سیاسی (و نه لزوما «توافق سیاسی») مخرب‌ترین موانع، برچسب‌هایی هستند که وضعیت را از حالت اختلاف به تخاصم تبدیل کرده و باب گفت‌وگو را مسدود می‌کنند. وقتی شما کسی را دیکتاتور یا قاتل بخوانی، مشخصا تکلیف را روشن کرده‌ای که به هیچ امکانی بجز حذف کامل طرف مقابل فکر هم نمی‌کنید. در فضای رسمی کشور نیز، کلیدواژه «فتنه» بزرگترین سد جناحی از حاکمیت بود در برابر شکل‌گیری گفت‌وگوی ملی. تا زمانی که یک جریان سیاسی «فتنه‌گر» خوانده شود طبیعتا هیچ بابی از گفت‌وگو شکل نخواهد گرفت. در سخنرانی اخیر رهبری، کلیدواژه «فتنه» کاملا حذف شده و این «بزرگترین» دستاوردی بود که امکان داشت از نخستین واکنش ایشان بتوان به دست آورد.

۳- طبیعتا رهبری نسبت به لفظ «آشتی ملی» واکنش نشان دادند. چطور می‌توان از رهبر یک نظام توقعی غیر از این داشت؟ آیا اساسا صلاح است که بالاترین مقام حقوقی کشور به صورت علنی بپذیرد کشور ما دچار بحران شکاف داخلی است؟ به نظرم ایشان به خوبی از در افتادن در این تله پرهیز کردند اما با تاکید بر اینکه ملت ما اصلا با هم قهر نیستند اصل بحث را تایید کردند. پیشنهاد شخصی من این است که از این پس، به جای ترکیب «آشتی ملی» از «گفت‌وگوی ملی» استفاده کنیم.

۴- در سخنان اخیر رهبری، تیزترین تیغ انتقاد به جانب گروهی است که حرکت روز عاشورا و امام حسین را نگه نداشته و اقدام به ضرب و شتم و خشونت کرده‌اند. طبیعتا بنده بر سر فاعل خشونت در روز عاشورا با ایشان اختلاف نظر دارم؛ اما بسیار خوشحال هستم که ایشان برای توافق روی «محکومیت» گزینه‌ای را روی میز گذاشته‌اند که هیچ کس در آن شکی ندارد: «توهین کننده به امام حسین» و «خشونت ورز» قطعا محکوم است و همه جناح‌ها بر سر این موضوع می‌توانند توافق کنند.

۵- در نهایت اینکه گفت‌وگو یک فرآیند یک روزه نیست. یک مسیر طولانی مدت و گام به گام است. همان طور که ما برای توافق با کشورهای جهان سال‌ها صبر کردیم و ده‌ها و صدها جلسه برگزار کردیم، برای مسائل داخلی خود نیز باید صبورانه و با حسن نیت به گفت‌وگو ادامه دهیم. خوشبختانه، به نظرم سخنان امروز رهبری نه تنها نقطه پایان مسیر گفت‌وگو نبود، بلکه ایشان حتی مسیر مورد انتظار برای بحث‌های آینده را هم مشخص کردند. ایشان در جایی از گروهی انتقاد کردند که «انتخابات بهانه است و اصل نظام هدف ماست». به نظرم انتقاد کاملا به جایی است. اصلاح‌طلبان خودشان بهتر از همه می‌دانند که این ایراد تا به حال چه ضرباتی به این جریان و البته به کلیت منافع ملی وارد کرده است. اینکه گروهی عملا صندوق رای را یکی از ابزارهای براندازی قلمداد می‌کنند. به نظرم رهبری حق دارد که از طرف مقابل طلب شفاف‌سازی در این مورد داشته باشد.

به باورم برای مشخص شدن یک الگوی عملی، خوشبختانه ما به مانند همیشه «سیدمحمد خاتمی» را داریم. عملکرد ایشان طی ۶ سال گذشته نمونه خوبی است که چطور می‌توان با حفظ مواضع و انتقادات، از مسیر اصلاح‌طلبی خارج نشد. از این نظر، ما شانس بزرگی داریم که کار را بسیار برایمان راحت‌تر کرده است.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

سنگ «حقانیت» این بار پیش پای «گفت‌وگوی ملی»
#N018
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

سنگ «حقانیت» این بار پیش پای «گفت‌وگوی ملی»
#N018

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - در مناظره‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری ۹۲ وقتی سعید جلیلی از چنین و چنان‌های خود و تیمش در سال‌ها مذاکرات هسته‌ای دفاع می‌کرد، ولایتی، یکی از قدیمی‌ترین دیپلمات‌های کشور اعتراض کرد که اصولا در مذاکرات به دنبال خواندن بیانیه فلسفی و اثبات حقانیت نیستیم. می‌رویم که معامله کنیم. مع ذلک دلواپس‌های داخلی برجام از یادآوری اسناد تاریخی حقانیت خود، از کودتا علیه مصدق گرفته تا حمایت آمریکا از جنبش سبز، کوتاهی نکردند.

هر چیزی جایگاهی دارد. مذاکره و گفتگو را برای نزدیک‌تر شدن اهداف و دیدگاه‌ها به یکدیگر انجام می‌دهند. اثبات حقانیت جایگاه دیگری دارد. در مذاکرات هسته‌ای اگر اثبات حق و حقیقت بدل به موضوع اصلی می‌شد، به جای میزهای مذاکره در ژنو و لوزان باید نتیجه را در دادگاه لاهه دنبال می‌کردیم. برای یک گفت‌و‌گوی ملی هم اثبات اشتباهات طرف مقابل، تهدید، تهمت و جستجوی حقانیت وضعیت را از مذاکره به دادخواهی تغییر می‌دهد.

در طول تاریخ هم نمی‌شود نمونه‌ای از مذاکره پیدا کرد که با پافشاری بر حق و باطل به نتیجه رسیده باشد. در واقع واضح است که پافشاری بر حق و باطل تا مرحله مقابله پیشروی می‌کند که در آن یکی از طرفین مغلوب و در نتیجه باطل می‌شود. دیگری هم مسلط می‌شود و طبعا راوی حقیقت. برخلاف مقابله و رویارویی، مذاکره جایگاه حق و باطل را مشخص نمی‌کند. همان‌طور که در مذاکرات هسته‌ای حق و باطل گم شده است. نتیجه مذاکرات هسته‌ای روایت طرفین از حقیقت را کاملا رد نمی‌کند، در حالی که هیچ‌کدام‌شان را تأیید هم نمی‌کند.

در کنار دلواپسان پیشین «برجام داخلی»، امروز گروهی دیگر «آشتی و گفت‌و‌گوی ملی» را بی‌فایده، ساده‌انگارانه و نالازم می‌دانند و دلیل‌شان هم خودداری رهبری از پذیرش موضع و نگاه به حق ایشان است. وضعیت را می‌توان دوباره به مذاکرات هسته‌ای تشبیه کرد. برای سال‌ها ایران بر یک پیش شرط ثابت برای شرکت در مذاکرات و قبول روند و نتیجه آن پافشاری می‌کرد: ۵+۱ می‌بایست حتما حق غنی‌سازی ایران را به رسمیت بشناسد. چرا؟ بجای آنکه درگیر مسائل حقوقی شویم، می‌توانیم پاسخ دهیم که چون کل برنامه هسته‌ای را با شعار «انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست» جلو برده بودند. به جای صحبت در مورد نتایج و عواقب و آنچه می‌بایست بدهیم و بگیریم، ما در آغاز کار تنها می‌خواستیم حقانیت خودمان را ثابت کنیم. در حالی که امروز، بعد از گذشت چندین سال‌، بدون کشتی گرفتن با حریف و محکوم کردن او در پیشگاه مردم و دولت‌های جهان به منظور خودمان که رفع تحریم‌ها بود رسیده‌ایم.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

ماجرای عجیب جدولی که جعبه سیاه بودجه کشور شده
#A098
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

ماجرای عجیب جدولی که جعبه سیاه بودجه کشور شده!
#A098

آرمان امیری @ArmanParian- این روزها «جدول شماره ۱۷ لایحه بودجه» به یکی از مباحث جنجالی بدل شده است. گروهی از نمایندگان اصلاح‌طلب خواستار حذف این جدول از لایحه شده‌اند و در مقابل صدای گروهی نیز به اعتراض بلند شده است. اما داستان این جدول پرمجادله چیست؟

طبیعتا لایحه بودجه را برای تقسیم منابع بیت‌المال میان نهادها و پروژه‌های دولتی تنظیم می‌کنند. با این حال بندی در بودجه وجود دارد با عنوان «کمک به اشخاص حقوقی غیردولتی». یعنی فهرستی از شرکت‌ها و نهادهای خصوصی که دولت از پول بیت‌المال به آن‌ها سهمی پرداخت می‌کند. بر چه اساس؟ کسی دقیقا نمی‌داند! یعنی در حال حاضر فهرست نهادهای غیردولتی که سهمی از بودجه دریافت می‌کنند و نام‌شان در همان جدول معروف شماره ۱۷ ذکر شده به ۶۰ نهاد می‌رسد اما هیچ‌کس نمی‌داند این نهادها بر اساس چه ضابطه‌ای معین شده‌اند؟

مجموع سهم این نهادها در لایحه بودجه امسال به بیش از ۲۷۶ میلیارد تومان می‌رسد. موافقان مدعی هستند که هدف از پرداخت این پول حمایت از «فرهنگ» است، اما مساله اینجا است که چون این نهادها خصوصی و غیردولتی هستند، دولت هیچ‌گونه اختیاری در مورد پی‌گیری عملکردشان یا نظارت بر هزینه‌کرد پول‌ها ندارد. در واقع، لایحه بودجه کشور که باید به صورت دقیق محل هزینه‌کرد بیت‌المال را مشخص کند تا قابل شناسایی و پی‌گیری باشد، در متن خود پذیرفته که چنین رقمی را به حساب نهادهایی واریز کند که مثل جعبه سیاه می‌مانند و هیچ نظارتی بر آن‌ها وجود ندارد.

طی چند سال گذشته، همواره عده‌ای از نمایندگان به چنین روالی در لایحه بودجه معترض شده‌اند. جالب اینکه این اعتراضات محدود به یک جریان سیاسی نبوده و در دوره‌های مختلف، نمایندگانی از جناح اصول‌گرا و اصلاح‌طلب در فهرست منتقدان قرار داشته‌اند. سال ۹۲ حتی کار تا بدان‌جا پیش رفت که «کمیسیون تلفیق» این جدول را از لایحه بودجه حذف کرد؛ اما وقتی لایحه به صحن علنی آمد، رییس مجلس دوباره آن را به لایحه اضافه کرد، به «غلام‌رضا مصباحی مقدم» (رییس کمیسیون تلفیق) اجازه سخنرانی نداد و در نهایت آن را با رای اکثریت به تصویب رساند.

در طول این سال‌ها نمایندگانی از جناح‌های سیاسی مختلف به چنین جدولی اعتراض کرده‌اند. در مجلس قبل مهدی کوچک‌زاده گفته بود «ملاک و معیار انتخاب این تعداد نهاد برای دریافت کمک‌های مالی نامشخص است. سؤال من این است که این ردیف بودجه، چرا به برخی افراد خاص تعلق می‌گیرد؟ نهاد یا مؤسسه مذبور ممکن است مبالغ دریافتی را برای خرید اتومبیل، خانه یا مواردی از این دست هزینه کند که در این صورت هم قابل‌حسابرسی و نظارت نیستند». احمد بخشایش‌اردستانی، دیگر نماینده اصولگرای مجلس هم گفته بود: «مگر چشم‌های بعضی‌ها روشن‌تر یا خونشان رنگین‌تر است‌ که شامل بودجه دولتی می‌شوند».

همچنین حجت‌الاسلام باقری، دیگر نماینده اصولگرای مجلس نهم، نیز در این‌باره گفته بود: «دریافت کمک‌های مالی این نهاد‌های غیردولتی «بی‌انضباطی مالی» ایجاد می‌کند،‌ گرچه مبالغ آن کم و اندک باشد اما سبب رشد فزاینده‌ این نهادها در سالیان آینده می‌شود. اگرچه برخی از آنها فعالیت‌های پ‍ژوهشی و کاربردی و فرهنگی خوبی انجام می‌دهند اما صحبت ما با مؤسساتی است که توسط افراد و برخی سیاسیون اداره می‌شوند و بودجه فرهنگی می‌گیرند و صرف فعالیت‌های سیاسی می‌کنند».

حالا امسال نوبت به «محمود صادقی» رسیده تا پی‌گیر حذف جعبه سیاه بودجه شود. آقای صادقی تصویر نامه درخواست حذف این جدول را با امضای ۳۰ نماینده دیگر در حساب توییتر خود منتشر کرده است. به این بهانه بد ندیدیم که خلاصه بسیار کوتاهی از برخی نهادهای خصوصی که از این طریق بودجه دولتی می‌گیرند را مرور کنیم:

-دانشگاه امام صادق: زیر نظر بیت آیت‌الله مهدوی کنی
-موسسه اسراء: زیر نظر آیت‌الله جوادی آملی
-پژوهشکده تاریخ اسلام: حجت‌الاسلام هادی خامنه‌ای
-بنیاد حکمت صدرا: حجت‌الاسلام محمد خامنه‌ای
-دانشگاه عدالت: آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی
-بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج): حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی
-مؤسسه پرتو ثقلین: آیت‌الله مدرسی‌یزدی (عضو شورای نگهبان)
-هیأت رزمندگان اسلام: توسط جمعی از مداحان تهران نظیر منصور ارضی، سعید حدادیان و محمود کریمی تاسیس شده است
-مؤسسه فرهنگی ترجمان وحی: رئیس هیأت‌مدیره آن «نصرالله چمران» برادر شهید مصطفی چمران است
-مؤسسه آینده روشن: با محوریت مهدویت و موعودگرایی که با آغاز دولت نهم تأسیس شد و همایش بین‌المللی دکترین مهدویت توسط این مؤسسه در سال ٨٤ و با سخنرانی احمدی‌نژاد برگزار شده بود.

کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara

شأن روحانیت
#A099
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

شأن روحانیت
#A099

آرمان امیری @ArmanParian- در بخشی از حکم «احمد منتظری» آمده است «نظر به اینكه مجموع اقدامات متهم خلاف شأن روحانیت تشخیص داده شد، متهم را به خلع لباس روحانیت محكوم می‌نماید».

من نمی‌دانم که از منظر دادسرای محترم ویژه روحانیت، مصداق «شأن روحانیت» چیست و چه اعمالی با آن در تضاد قرار می‌گیرد؛ اما در ذهن خودم که تاریخ ایران معاصر را مرور می‌کنم، چند روحانی برجسته را به یاد می‌آورم که تمامی تاریخ‌دانان و صاحب‌نظران، بر سر شأن، احترام و شرافت‌شان متفق‌القول هستند.

نخست «میرزای شیرازی» بود که وقتی احساس کرد قاجار چوب حراج به منافع ملی زده، حکم به تحریم تنباکو داد و جنبشی را پایه گذاشت که می‌دانیم. همان زمان بودند توجیه‌گرانی که مدعی بودند تضعیف دولت ام‌القرای تشیع، بیضه اسلام را به خطر می‌اندازد؛ اما میرزای شیرازی نظرش این بود که اگر خطری کشور و مسلمانان را تهدید کند، فساد و وادادگی حکومت است؛ نه اعتراض به آن فساد.

بعدی «مدرس» بود. کسی که خودش یک زمانی اقتدار و نظم رضاخانی را به مصلحت کشور دانسته بود و از او حمایت می‌کرد. یک زمان دیگری که به نظرش استبداد رضاشاهی زیان‌بار آمد، در انتقاد و مخالفت تردید نکرد. طبیعتا بر هم زننده امنیت ملی شناخته شد و در نهایت جان‌اش را بر سر شجاعت‌ش گذاشت، اما نام‌اش ضرب‌المثل و نماد آبرو و شرف نمایندگی مجلس شد.

دیگری، «پدر طالقانی» بود که دوست و دشمن بر صداقت، سلامت، انصاف و رواداری‌اش معترف بودند. با این حال، رواداری و اخلاق بزرگ‌منشانه‌اش ابدا جلودار زبان تیز، صریح و گزنده‌اش نبود. پنهان‌کاری و لاپوشانی را به هیچ وجه بر نمی‌تابید و تا پایان عمر، فارغ از مرزبندی‌های سیاسی و عقیدتی، سنگ‌صبور هرآنکسی باقی ماند که مورد ظلم قرار گرفته بود.

تمامی این اسامی، یک وجه اشتراک دیگر هم داشتند. تا وقتی زنده بودند، از محبوبیت و عزت و احترام فراوان برخوردار بودند. ولی یک نفر دیگر بود که در زمان حیات‌ش، انواع و اقسام بی‌مهری‌ها و ناجوان‌مردی‌ها را به چشم دید. «حسینعلی منتظری» که چهره‌اش برای سال‌ها تحت تبلیغاتی مسموم مخدوش شده بود. آنکه به نماد «ساده‌لوحی» شهرت یافت و نه فقط از جانب کانون قدرت، بلکه از جانب بسیاری از شهروندان هم طرد شد. اسامی و عناوینی از شخصیت‌‌های کارتونی برایش انتخاب می‌کردند و دست‌مایه جوک‌هایی گاه سخیف می‌شد. فقط گذشت زمان توانست به همه بفهماند که او که بود؛ چه کرد؛ کجا ایستاد؛ در برابر چه ایستاد و برای ایستادگی‌اش پشت‌پا به چه زد.

با احترام تمام به بسیاری از دیگر روحانیون شریف و آبرومند تاریخ این کشور، این فهرست کوتاه برای من تمام آن چیزی است که می‌تواند «شأن روحانیت» خوانده شود. آبرو و شرافت یک صنف. سند روسفیدی‌اش، علی‌رغم تمام لکه‌هایی که بر دامن‌اش می‌افتد. به ویژه مرحوم منتظری که حتی فراتر از یک صنف، سند افتخار انسانیت است. اثباتی بر آنکه بشر هنوز می‌تواند به چنان آزادگی و شأنیتی برسد که در یک قدمی قدرت مطلق، به جهان و تعلقات‌اش پشت پا بزند.

حال من نمی‌دانم که آقایان در پرونده احمد منتظری چه دیده‌اند؛ اما آنچه که به ما رسید و شاهد و ناظرش بودیم، فقط نشانه دیگری بود از تداوم همان مسیر پیشین. همان مسیری که تاریخ به سربلندی‌اش گواهی می‌دهد. احمد منتظری، در همان مسیر پدر قدم گذاشته و برای من مصداق تمام عیاری به حساب می‌آید نه فقط از «شأن روحانیت»، که از شأن و شرف انسانی.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara