نسبی‌گرایی فرهنگی
#N 049
https://t.me/divanesara/896
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- فرانس بوآز (Fran Boas) هنگام بررسی اندازه‌گیری آستانه حساسیت چشم به تغییر شدت نور به نتیجه‌ای غیر منتظره رسید: این آستانه برای هر شخصی تفاوت می‌کرد و به نظر می‌رسید به جای عامل وراثت، این تفاوت به شرایط محیطی، و به انتظارات و تجربه آدم‌ها وابسته است. یعنی آگاهانه یا ناخودآگاه اکتسابی است.
مطالعات بوآز، به سفارش کمیته‌ای از کنگره آمریکا، روی شاخص‌هایی همچون اندازه جمجمه، رنگ مو، قد، و سن بلوغ ادامه پیدا کرد. پیش‌فرض این بود که ازدواج بین‌نژادی مهاجرین اروپای شمالی با سایر اقوام ساکنِ آمریکا، ذخیره نژادی اسکاندیناوی را رقیق می‌کند.
نتایج تحقیقات بوآز نشان داد که اندازه جمجمه کودکان متولد آمریکا و اروپا تفاوت دارد، حتی اگر والدین و اجداد این کودکان همه از یک نژاد باشند. در آن زمان (۱۹۱۱) و تا مدت‌ها پس از آن، بسیاری از زیست‌شناسان سفیدپوست معتقد بودند که وراثت عامل اصلی تفاوت بین انسان‌هاست. داروینیسم اجتماعی نظریه‌ای پذیرفته شده بود و خلق انسان برتر موضوعی جدی در آزمایشگاه‌ها بود.
بررسی‌های بوآز (و دیگران) نشان داد که میزان تغییرات (واریانس) داخل-گروهی بسیاری از خصوصیات فیزیکی، بیشتر از تغییرات بین-گروهی همان خصوصیات است. یعنی ممکن است گوناگونی اندازه جمجمه بین ده کودک سفیدپوست نروژی، بیشتر از گوناگونی اندازه جمجمه ده کودکی باشد که به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند.
اگر تفاوت در خصوصیات فیزیکی «تنها» به عوامل وراثتی وابسته نیست، تکلیف پدیده‌هایی پیچده‌تر مانند هوش، خلاقیت، یا تفاوت‌های فرهنگی چه می‌شود؟ باید توجه کنیم که تقلیل نژادپرستی به برتری یک رنگ پوست اشتباه است. نژادپرستان معتقد بودند که وراثت عامل برتری ذهنی، اخلاقی و فرهنگی ایشان است؛ از قضا پوست‌شان هم سفید بود.
بوآز معتقد بود که «فرهنگ» نیز در شکل‌گیری این تفاوت‌ها مؤثر است. در اینجا منظور از فرهنگ با دستاوردهای تمدنی (مثل هنر) متفاوت است. منظور از «فرهنگ» ظرفی غیر مادی‌ست که انسان در هر زمان و مکانی به دنیا بیاید، در آن رشد می‌کند. «راه و رسم زندگی»، که هرجایی بسته به زمین، آب، هوا و هزار چیز دیگر شکل می‌گیرد.
وابستگی آستانه حسی چشم به انتظارات و تجربه آدم‌ها، نشان می‌داد که «فرهنگ» می‌تواند یکی از دلایل تفاوت‌های فیزیکی و غیرفیزیکی انسان‌ها باشد. بدین ترتیب، منشأ تفاوت میان جوامع مختلف از توضیحات بیولوژیک به انسان‌شناسانه، از «طبیعت و ذات» به «تربیت و پرورش» تغییر یافت. موج جدیدی از مطالعات فرهنگ‌شناسی و قوم‌شناسی شکل گرفت که به جای جستجوی تفاوت‌ها در «ذات بیگانگان»، به دنبال شناخت «راه و رسم زندگی» آنها بود.
بنابرین نوعی «نسبی‌گراییِ فرهنگی»، نگرشِ جدیدی در میان انسان‌شناسان شد، و در نتیجه فرهنگِ جوامعی که تا پیش از آن ابتدائی (primitive) تلقی می‌شدند به اندازه فرهنگ جوامع متمدن درخور مطالعه و حفاظت شد. انگیزه بوآز از مطالعه تکثر فرهنگی تثبیتِ شواهد انعطاف‌پذیریِ گونه انسان بود. در این مطالعه، مختصاتی که تفاوت‌ها نسبت بدان سنجیده می‌شود، «فرهنگ» خود محقق است. بوآز معتقد بود که فرهنگ‌های دیگر آینه‌ای هستند برای شناخت بهتر راه و رسم زندگی خودش.
نسبی‌گراییِ فرهنگ نزد بوآز به سیالیت و انتشارِ فرهنگ در زمان و جغرافیا هم می‌انجامید. در مواجهه با رسوم دیگر زندگی، سیالیتِ و انتشار فرهنگی باعث می‌شود، از زوایای تازه‌ای به فرهنگ خود نگاه کنیم. این نگاه جدید ممکن است به تحول فرهنگی ختم شود که در نظر بوآز نیک و پسندیده و از ویژگی‌های فرهنگ بود.
اما شاخه‌ای انحرافی نیز در پی محبوبیت نسبی‌گرایی فرهنگی شکل گرفت. شاخه‌ای که ارزش آکادمیک مطالعه فرهنگ‌ها را با انجمادشان در زمان و مکانی خاص و سپس تلاش برای حفاظت آن تصویر منجمد شده اشتباه گرفت. مدافعان این نوع نسبی‌گرایی مدعی‌اند هر روشی برای زندگی، معتبر و محترم است و به این بهانه، عرف جوامع دیگر را ماورای قضاوت‌های اخلاقی می‌پندارند. اما در واقع، سیالیت و انتشار فرهنگ در زمان و مکان که لاجرم به تحول یا تبادل فرهنگی و شاید حتی انتقاد از فرهنگ‌های دیگر می‌انجامد، نقشی مهم در نسبی‌گرایی بوآز داشت.
این نوع نگاه، تبادل فرهنگی، گفتگو و یا قضاوت‌های اخلاقی در مورد آیین و رسوم دیگران را با برچسب تهاجم فرهنگی تخطئه می‌کند. به همین جهت هم، این نگرش نسبی‌گرایانه خیلی زود با استقبال محافظه‌کاران مواجه شد. محافظه‌کاران این تصویرهای منجمد شده را بهانه می‌کنند و مانع از تحولات اجتماعی و رفع تبعیض‌های جنسی، نژادی یا مذهبی می‌شوند. آیا نشنیده‌ایم که «حجاب عرف جامعه ماست؟» منظور این است که فرهنگ ما چنین است، اجبارش محترم است، تغییری نخواهد کرد، و دیگران حق انتقاد از آن را ندارند.
منبع: نیویورکر
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
#N 049
https://t.me/divanesara/896
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- فرانس بوآز (Fran Boas) هنگام بررسی اندازه‌گیری آستانه حساسیت چشم به تغییر شدت نور به نتیجه‌ای غیر منتظره رسید: این آستانه برای هر شخصی تفاوت می‌کرد و به نظر می‌رسید به جای عامل وراثت، این تفاوت به شرایط محیطی، و به انتظارات و تجربه آدم‌ها وابسته است. یعنی آگاهانه یا ناخودآگاه اکتسابی است.
مطالعات بوآز، به سفارش کمیته‌ای از کنگره آمریکا، روی شاخص‌هایی همچون اندازه جمجمه، رنگ مو، قد، و سن بلوغ ادامه پیدا کرد. پیش‌فرض این بود که ازدواج بین‌نژادی مهاجرین اروپای شمالی با سایر اقوام ساکنِ آمریکا، ذخیره نژادی اسکاندیناوی را رقیق می‌کند.
نتایج تحقیقات بوآز نشان داد که اندازه جمجمه کودکان متولد آمریکا و اروپا تفاوت دارد، حتی اگر والدین و اجداد این کودکان همه از یک نژاد باشند. در آن زمان (۱۹۱۱) و تا مدت‌ها پس از آن، بسیاری از زیست‌شناسان سفیدپوست معتقد بودند که وراثت عامل اصلی تفاوت بین انسان‌هاست. داروینیسم اجتماعی نظریه‌ای پذیرفته شده بود و خلق انسان برتر موضوعی جدی در آزمایشگاه‌ها بود.
بررسی‌های بوآز (و دیگران) نشان داد که میزان تغییرات (واریانس) داخل-گروهی بسیاری از خصوصیات فیزیکی، بیشتر از تغییرات بین-گروهی همان خصوصیات است. یعنی ممکن است گوناگونی اندازه جمجمه بین ده کودک سفیدپوست نروژی، بیشتر از گوناگونی اندازه جمجمه ده کودکی باشد که به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند.
اگر تفاوت در خصوصیات فیزیکی «تنها» به عوامل وراثتی وابسته نیست، تکلیف پدیده‌هایی پیچده‌تر مانند هوش، خلاقیت، یا تفاوت‌های فرهنگی چه می‌شود؟ باید توجه کنیم که تقلیل نژادپرستی به برتری یک رنگ پوست اشتباه است. نژادپرستان معتقد بودند که وراثت عامل برتری ذهنی، اخلاقی و فرهنگی ایشان است؛ از قضا پوست‌شان هم سفید بود.
بوآز معتقد بود که «فرهنگ» نیز در شکل‌گیری این تفاوت‌ها مؤثر است. در اینجا منظور از فرهنگ با دستاوردهای تمدنی (مثل هنر) متفاوت است. منظور از «فرهنگ» ظرفی غیر مادی‌ست که انسان در هر زمان و مکانی به دنیا بیاید، در آن رشد می‌کند. «راه و رسم زندگی»، که هرجایی بسته به زمین، آب، هوا و هزار چیز دیگر شکل می‌گیرد.
وابستگی آستانه حسی چشم به انتظارات و تجربه آدم‌ها، نشان می‌داد که «فرهنگ» می‌تواند یکی از دلایل تفاوت‌های فیزیکی و غیرفیزیکی انسان‌ها باشد. بدین ترتیب، منشأ تفاوت میان جوامع مختلف از توضیحات بیولوژیک به انسان‌شناسانه، از «طبیعت و ذات» به «تربیت و پرورش» تغییر یافت. موج جدیدی از مطالعات فرهنگ‌شناسی و قوم‌شناسی شکل گرفت که به جای جستجوی تفاوت‌ها در «ذات بیگانگان»، به دنبال شناخت «راه و رسم زندگی» آنها بود.
بنابرین نوعی «نسبی‌گراییِ فرهنگی»، نگرشِ جدیدی در میان انسان‌شناسان شد، و در نتیجه فرهنگِ جوامعی که تا پیش از آن ابتدائی (primitive) تلقی می‌شدند به اندازه فرهنگ جوامع متمدن درخور مطالعه و حفاظت شد. انگیزه بوآز از مطالعه تکثر فرهنگی تثبیتِ شواهد انعطاف‌پذیریِ گونه انسان بود. در این مطالعه، مختصاتی که تفاوت‌ها نسبت بدان سنجیده می‌شود، «فرهنگ» خود محقق است. بوآز معتقد بود که فرهنگ‌های دیگر آینه‌ای هستند برای شناخت بهتر راه و رسم زندگی خودش.
نسبی‌گراییِ فرهنگ نزد بوآز به سیالیت و انتشارِ فرهنگ در زمان و جغرافیا هم می‌انجامید. در مواجهه با رسوم دیگر زندگی، سیالیتِ و انتشار فرهنگی باعث می‌شود، از زوایای تازه‌ای به فرهنگ خود نگاه کنیم. این نگاه جدید ممکن است به تحول فرهنگی ختم شود که در نظر بوآز نیک و پسندیده و از ویژگی‌های فرهنگ بود.
اما شاخه‌ای انحرافی نیز در پی محبوبیت نسبی‌گرایی فرهنگی شکل گرفت. شاخه‌ای که ارزش آکادمیک مطالعه فرهنگ‌ها را با انجمادشان در زمان و مکانی خاص و سپس تلاش برای حفاظت آن تصویر منجمد شده اشتباه گرفت. مدافعان این نوع نسبی‌گرایی مدعی‌اند هر روشی برای زندگی، معتبر و محترم است و به این بهانه، عرف جوامع دیگر را ماورای قضاوت‌های اخلاقی می‌پندارند. اما در واقع، سیالیت و انتشار فرهنگ در زمان و مکان که لاجرم به تحول یا تبادل فرهنگی و شاید حتی انتقاد از فرهنگ‌های دیگر می‌انجامد، نقشی مهم در نسبی‌گرایی بوآز داشت.
این نوع نگاه، تبادل فرهنگی، گفتگو و یا قضاوت‌های اخلاقی در مورد آیین و رسوم دیگران را با برچسب تهاجم فرهنگی تخطئه می‌کند. به همین جهت هم، این نگرش نسبی‌گرایانه خیلی زود با استقبال محافظه‌کاران مواجه شد. محافظه‌کاران این تصویرهای منجمد شده را بهانه می‌کنند و مانع از تحولات اجتماعی و رفع تبعیض‌های جنسی، نژادی یا مذهبی می‌شوند. آیا نشنیده‌ایم که «حجاب عرف جامعه ماست؟» منظور این است که فرهنگ ما چنین است، اجبارش محترم است، تغییری نخواهد کرد، و دیگران حق انتقاد از آن را ندارند.
منبع: نیویورکر
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
Telegram
مجمع دیوانگان
نسبی‌گرایی فرهنگی
#N 049
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
#N 049
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
تاجِ خارِ جنگ‌طلبی
#A217
https://t.me/divanesara/898
آرمان امیری @ArmanParian - صدور بیانیه مشترک سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان، یک پیام آشکار و صریح داشت: حالا دیگر آمریکا تنها کشوری نیست که برجام را متوقف کرده و خواستار مذاکره مجدد است. اروپایی‌ها نیز جناح عوض کرده‌اند و به تیم مقابل پیوسته‌اند. آنچه امروز شاهدش هستیم، یکسره محصول تدبیر باورمندان به سیاست «صبر موشکی» است؛ بد نیست یک مرور کوتاهی هم داشته باشیم که از کجا به کجا رسیدیم.
سال گذشته که ترامپ به صورت یک جانبه از برجام خارج شد، نه تنها در افکار عمومی جهان، بلکه حتی در مواضع رسمی دولت‌های طرف برجام به عنوان یک «قانون‌شکن غیرقابل اعتماد» معرفی شد. چهره‌ای دوست نداشتنی که می‌رفت آمریکا را به منزوی‌ترین دوران چند دهه اخیر خودش پرتاب کند. حتی اگر این اتفاق هم نمی‌افتاد، دست‌کم در مورد یک موضوع هیچ تردیدی وجود نداشت: «اجماع خیره‌کننده و کمرشکنی که اوباما توانست علیه ایران بسیج کند، هرگز گرد دیوانه غیرقابل اعتمادی چون ترامپ شکل نخواهد گرفت». این سقوط جایگاه آمریکا، مترادف بود با صعود جایگاه ایران در سطحی که نه به ادعای خودش، بلکه با تاکید مداوم تمامی دیگر کشورهای حاضر در برجام، کشوری متعهد، دیپلماتیک و اسیر زورگویی یک جانبه ترامپ بود.
منتقدان سیاست دیپلماسی و مذاکره می‌توانند بگویند که این جایگاه مظلوم و دیپلماتیک، عملا سودی به حال ایران نداشت و جلوی فشارهای اقتصادی ترامپ را نگرفت. حرف درستی است، اما مشروط بر اینکه این منتقدان آلترناتیو موثرتری در چنته داشته باشند. یعنی پیشنهادی که اگر نگوییم کل مشکل را حل می‌کرد، بلکه دست‌کم کار را از آنکه بود بدتر نکند. این پیشنهاد البته وجود داشت و پیاده هم شد: سیاست «نه جنگ و نه مذاکره»! سیاستی که البته با یک سیاست اعلام نشده و غیررسمی دیگر هم تکمیل می‌شد: «فشار منطقه‌ای». در واقع، جناح متکی به «توان موشکی» امیدوار بود تا با مختل کردن مسیر نفت و انرژی در خلیج فارس و همچنین تحت فشار قرار دادن همسایگان منطقه‌ای، عملا آمریکا و متحدان‌اش را به زانو در بیاورد. چندین عملیات یک جانبه ایران در منطقه و سکوت طرف‌های مقابل، خیلی زود به نشانه «اقتدار نظامی» و برتری نیروی منطقه‌ای کشور تعبیر شد و ماشین تبلیغاتی سیاست «صبر موشکی» را هر روز قوی‌تر ساخت. نقد کارنامه گروهی که سرمست از «اقتدار موشکی» هستند دشوار است، اما ناظر خردمند می‌تواند وضعیت نهایی حاصل شده را با مبداء حرکت مقایسه کند.
امروز، فشارهای اقتصادی همچنان پابرجاست. بدتر اینکه با تحریمی که از مرز ۱۵ماه گذشته، ذخایر ارزی کشور رو به انتهاست و توان مقاومت اقتصادی هر روز کاهش می‌یابد. عمل جراحی بیمار آنقدر به تعویق افتاده که دیگر معلوم نیست اصلا توانایی تحمل این عمل را داشته باشد. از سوی دیگر، در عرصه جهانی، جایگاه یک کشور «دیپلماتیک، متعهد و مظلوم» را از دست داده‌ایم. ترامپ با صبوری غیرقابل پیش‌بینی خودش در چند ماجرای تکان دهنده توانست ژست یاغی و جنگ طلب‌اش را تعدیل کند. در مقابل حمله به پهباد هیچ واکنشی نشان نداد و در واکنش به حملات عربستان نیز تا این لحظه خویشتن‌داری کرده. حالا، حتی اروپایی‌هایی که در تمام این مدت تلاش می‌کردند از طرقی همچون پیشنهاد اینستکس یا پیشنهاد ۱۵ میلیارد دلاری مکرون به ایران کمک کنند، دوش به دوش ترامپ ایستاده‌اند. بی‌تردید این خدمتی بود که نزدیک‌ترین دوستان و هم‌پیمانان ترامپ هم نمی‌توانستند به او بکنند؛ این تنها حکومت ایران بود که با دست خودش، تاج خار اتهام «جنگ‌طلبی» را از سر ترامپ برداشت و بر سر خود فرو کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A217
https://t.me/divanesara/898
آرمان امیری @ArmanParian - صدور بیانیه مشترک سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان، یک پیام آشکار و صریح داشت: حالا دیگر آمریکا تنها کشوری نیست که برجام را متوقف کرده و خواستار مذاکره مجدد است. اروپایی‌ها نیز جناح عوض کرده‌اند و به تیم مقابل پیوسته‌اند. آنچه امروز شاهدش هستیم، یکسره محصول تدبیر باورمندان به سیاست «صبر موشکی» است؛ بد نیست یک مرور کوتاهی هم داشته باشیم که از کجا به کجا رسیدیم.
سال گذشته که ترامپ به صورت یک جانبه از برجام خارج شد، نه تنها در افکار عمومی جهان، بلکه حتی در مواضع رسمی دولت‌های طرف برجام به عنوان یک «قانون‌شکن غیرقابل اعتماد» معرفی شد. چهره‌ای دوست نداشتنی که می‌رفت آمریکا را به منزوی‌ترین دوران چند دهه اخیر خودش پرتاب کند. حتی اگر این اتفاق هم نمی‌افتاد، دست‌کم در مورد یک موضوع هیچ تردیدی وجود نداشت: «اجماع خیره‌کننده و کمرشکنی که اوباما توانست علیه ایران بسیج کند، هرگز گرد دیوانه غیرقابل اعتمادی چون ترامپ شکل نخواهد گرفت». این سقوط جایگاه آمریکا، مترادف بود با صعود جایگاه ایران در سطحی که نه به ادعای خودش، بلکه با تاکید مداوم تمامی دیگر کشورهای حاضر در برجام، کشوری متعهد، دیپلماتیک و اسیر زورگویی یک جانبه ترامپ بود.
منتقدان سیاست دیپلماسی و مذاکره می‌توانند بگویند که این جایگاه مظلوم و دیپلماتیک، عملا سودی به حال ایران نداشت و جلوی فشارهای اقتصادی ترامپ را نگرفت. حرف درستی است، اما مشروط بر اینکه این منتقدان آلترناتیو موثرتری در چنته داشته باشند. یعنی پیشنهادی که اگر نگوییم کل مشکل را حل می‌کرد، بلکه دست‌کم کار را از آنکه بود بدتر نکند. این پیشنهاد البته وجود داشت و پیاده هم شد: سیاست «نه جنگ و نه مذاکره»! سیاستی که البته با یک سیاست اعلام نشده و غیررسمی دیگر هم تکمیل می‌شد: «فشار منطقه‌ای». در واقع، جناح متکی به «توان موشکی» امیدوار بود تا با مختل کردن مسیر نفت و انرژی در خلیج فارس و همچنین تحت فشار قرار دادن همسایگان منطقه‌ای، عملا آمریکا و متحدان‌اش را به زانو در بیاورد. چندین عملیات یک جانبه ایران در منطقه و سکوت طرف‌های مقابل، خیلی زود به نشانه «اقتدار نظامی» و برتری نیروی منطقه‌ای کشور تعبیر شد و ماشین تبلیغاتی سیاست «صبر موشکی» را هر روز قوی‌تر ساخت. نقد کارنامه گروهی که سرمست از «اقتدار موشکی» هستند دشوار است، اما ناظر خردمند می‌تواند وضعیت نهایی حاصل شده را با مبداء حرکت مقایسه کند.
امروز، فشارهای اقتصادی همچنان پابرجاست. بدتر اینکه با تحریمی که از مرز ۱۵ماه گذشته، ذخایر ارزی کشور رو به انتهاست و توان مقاومت اقتصادی هر روز کاهش می‌یابد. عمل جراحی بیمار آنقدر به تعویق افتاده که دیگر معلوم نیست اصلا توانایی تحمل این عمل را داشته باشد. از سوی دیگر، در عرصه جهانی، جایگاه یک کشور «دیپلماتیک، متعهد و مظلوم» را از دست داده‌ایم. ترامپ با صبوری غیرقابل پیش‌بینی خودش در چند ماجرای تکان دهنده توانست ژست یاغی و جنگ طلب‌اش را تعدیل کند. در مقابل حمله به پهباد هیچ واکنشی نشان نداد و در واکنش به حملات عربستان نیز تا این لحظه خویشتن‌داری کرده. حالا، حتی اروپایی‌هایی که در تمام این مدت تلاش می‌کردند از طرقی همچون پیشنهاد اینستکس یا پیشنهاد ۱۵ میلیارد دلاری مکرون به ایران کمک کنند، دوش به دوش ترامپ ایستاده‌اند. بی‌تردید این خدمتی بود که نزدیک‌ترین دوستان و هم‌پیمانان ترامپ هم نمی‌توانستند به او بکنند؛ این تنها حکومت ایران بود که با دست خودش، تاج خار اتهام «جنگ‌طلبی» را از سر ترامپ برداشت و بر سر خود فرو کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
تاجِ خارِ جنگ‌طلبی
#A217
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A217
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
یادداشت وارده: «رویای ققنوس» یا «آتش در خرمن مردسالاری»
#V 39
https://t.me/divanesara/900
نویسنده میهمان – سیامک فارسی @Siamakfarsi : خودسوزی خشن‌ترین و دردناک‌ترین روش خودکشی است. با این حال مطالعات دانشگاهی نشان می‌دهد که خودسوزی در میان زنان ایران، شایع‌ترین روش خودکشی است. طبق آمار این مطالعات، سهم زنان ایرانی از این پدیده دلخراش، گاه تا ۹برابر مردان بوده است.
امیل دورکیم، بنیان‌گذار جامعه‌شناسی، خودکشی را به چهار دسته مختلف تقسیم می‌کند که طبق این نظریه، خودسوزی زنان ایرانی در اکثریت قریب به اتفاق موارد، خودکشی «تقدیرگرایانه» محسوب می‌شود. خودکشی تقدیرگرایانه هنگامی روی می‌دهد که فرد تحت تسلط چارچوب‌های خشک و به شدت کنترل‌کننده و محدودیت‌زای اجتماعی، احساس می‌کند که قدرتی از خود برای اثرگذاری در شرایط زندگیش ندارد. زنان خودسوز ایرانی، تحت سلطه قواعد جامعه مردسالار ایران، در تنگناهای شدیدی قرار می‌گیرند، که باعث می‌شود دست به خودکشی تقدیرگرایانه بزنند. در این میان خودسوزی، به عنوان روشی خشن و نمایشی، انتخاب اکثریت زنانی است که تصمیم به خودکشی می‌گیرند.
فروید خودکشی را نشان‌دهنده یک آرزوی سرکوب‌شده برای کشتن یک ابژه از دست رفته و نوعی عمل انتقام‌جویانه می‌داند. خودسوزی زنان ایرانی شاید انتقامی است که از جامعه مردسالار گرفته می‌شود. در واقع زنی که دست به خوسوزی می‌زند، از جنس دوم بودن، از مالکیت جامعه مردان بر خود، به تنگ آمده است. به دنبال کسب اعتبار و ارزش و اختیار و آزادی خویش است اما راهی برای تغییر این شرایط سخت بیرونی نمی‌بیند. کوچکترین حرکتش با فشارهای مضاعف روبه‌رو می‌گردد و تملک مردان نسبت به خود را به عنوان سرنوشت محتوم و تغییرناپذیر خود درمی‌یابد. در این فضا، تنها کاری که به ذهنش می‌رسد، اعتراضی شدید و آسیبی اساسی به این مایملک جامعه مردان است.
او با به آتش کشیدن خود، درواقع کلیشه‌ها و ارزش‌های جامعه مردسالار را مورد تعرض قرار می‌دهد. تقابلی ایجاد می‌کند بین «زیبایی»، «حجب»، «پاکدامنی» و سایر مفاهیمی از این دست با تعاریف مردسالارانه که ابزار محدودیت و تملک او گشته‌اند، با آتش! زنی که اقدام به خودسوزی می‌کند، انگار به بلندتریت صدای ممکن اعلام می‌کند که این دارایی جامعه مردان را به بدترین شکل موجود از بین می‌برد. او شاید ناخودآگاه، در اعتراض به سلطه مردسالاری، خود را به عنوان نمادی از تمامی آنچه جامعه مردسالار از مفهوم «زن» تعریف می‌کند، به عنوان جنس دوم، به عنوان مایملک مردان، به آتش می‌کشد تا نفرت خود از آن را به نمایش بگذارد. زن خودسوز ایرانی، در حالی که فشارها هشیاری او را ربوده‌اند، با ناامیدی از رویای اعتبار و آزادی، خود را ققنوس‌وار به آتش می‌کشد، نه به امید زندگی تازه، بلکه شاید آتشی باشد در خرمن مردسالاری.
پی‌نوشت:
نویسنده برای نگارش این یادداشت، مقالات دانشگاهی زیر را مطالعه کرده و از آنها بهره برده است:
۱- مطالعه‌ای کیفی از پدیده خودسوزی زنان شهر ایلام، نویسندگان: خدیجه سفیری، زهرا رضایی‌نسب. منتشر شده در فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، سال هفتم، شماره یکم، بهار ۱۳۹۵
۲- مطالعه‌ای توصیفی از اقدام به خودسوزي زنان شهر ایلام، نویسندگان: زهرا رضایی‌نسب، محمدتقی شیخی، فاطمه جمیلی کهن‌شهری. منتشر شده در مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، زمستان۹۶، دوره۱۵، شماره۴
۳- ﺑﺮرﺳﻲ کیفیت زﻧﺪﮔﻲ در زﻧﺎن اﻗﺪام کننده به ﺧﻮدﺳﻮزي در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮔﻮاه، نویسندگان: لیلی پناغی، سمیه محمدی، فاطمه انصاری، فرشته مصطفوی. منتشر شده در نشریه مطالعات اجتماعی-روانشناختی زنان، سال۱۱، شماره۱، بهار۱۳۹۲
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#V 39
https://t.me/divanesara/900
نویسنده میهمان – سیامک فارسی @Siamakfarsi : خودسوزی خشن‌ترین و دردناک‌ترین روش خودکشی است. با این حال مطالعات دانشگاهی نشان می‌دهد که خودسوزی در میان زنان ایران، شایع‌ترین روش خودکشی است. طبق آمار این مطالعات، سهم زنان ایرانی از این پدیده دلخراش، گاه تا ۹برابر مردان بوده است.
امیل دورکیم، بنیان‌گذار جامعه‌شناسی، خودکشی را به چهار دسته مختلف تقسیم می‌کند که طبق این نظریه، خودسوزی زنان ایرانی در اکثریت قریب به اتفاق موارد، خودکشی «تقدیرگرایانه» محسوب می‌شود. خودکشی تقدیرگرایانه هنگامی روی می‌دهد که فرد تحت تسلط چارچوب‌های خشک و به شدت کنترل‌کننده و محدودیت‌زای اجتماعی، احساس می‌کند که قدرتی از خود برای اثرگذاری در شرایط زندگیش ندارد. زنان خودسوز ایرانی، تحت سلطه قواعد جامعه مردسالار ایران، در تنگناهای شدیدی قرار می‌گیرند، که باعث می‌شود دست به خودکشی تقدیرگرایانه بزنند. در این میان خودسوزی، به عنوان روشی خشن و نمایشی، انتخاب اکثریت زنانی است که تصمیم به خودکشی می‌گیرند.
فروید خودکشی را نشان‌دهنده یک آرزوی سرکوب‌شده برای کشتن یک ابژه از دست رفته و نوعی عمل انتقام‌جویانه می‌داند. خودسوزی زنان ایرانی شاید انتقامی است که از جامعه مردسالار گرفته می‌شود. در واقع زنی که دست به خوسوزی می‌زند، از جنس دوم بودن، از مالکیت جامعه مردان بر خود، به تنگ آمده است. به دنبال کسب اعتبار و ارزش و اختیار و آزادی خویش است اما راهی برای تغییر این شرایط سخت بیرونی نمی‌بیند. کوچکترین حرکتش با فشارهای مضاعف روبه‌رو می‌گردد و تملک مردان نسبت به خود را به عنوان سرنوشت محتوم و تغییرناپذیر خود درمی‌یابد. در این فضا، تنها کاری که به ذهنش می‌رسد، اعتراضی شدید و آسیبی اساسی به این مایملک جامعه مردان است.
او با به آتش کشیدن خود، درواقع کلیشه‌ها و ارزش‌های جامعه مردسالار را مورد تعرض قرار می‌دهد. تقابلی ایجاد می‌کند بین «زیبایی»، «حجب»، «پاکدامنی» و سایر مفاهیمی از این دست با تعاریف مردسالارانه که ابزار محدودیت و تملک او گشته‌اند، با آتش! زنی که اقدام به خودسوزی می‌کند، انگار به بلندتریت صدای ممکن اعلام می‌کند که این دارایی جامعه مردان را به بدترین شکل موجود از بین می‌برد. او شاید ناخودآگاه، در اعتراض به سلطه مردسالاری، خود را به عنوان نمادی از تمامی آنچه جامعه مردسالار از مفهوم «زن» تعریف می‌کند، به عنوان جنس دوم، به عنوان مایملک مردان، به آتش می‌کشد تا نفرت خود از آن را به نمایش بگذارد. زن خودسوز ایرانی، در حالی که فشارها هشیاری او را ربوده‌اند، با ناامیدی از رویای اعتبار و آزادی، خود را ققنوس‌وار به آتش می‌کشد، نه به امید زندگی تازه، بلکه شاید آتشی باشد در خرمن مردسالاری.
پی‌نوشت:
نویسنده برای نگارش این یادداشت، مقالات دانشگاهی زیر را مطالعه کرده و از آنها بهره برده است:
۱- مطالعه‌ای کیفی از پدیده خودسوزی زنان شهر ایلام، نویسندگان: خدیجه سفیری، زهرا رضایی‌نسب. منتشر شده در فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، سال هفتم، شماره یکم، بهار ۱۳۹۵
۲- مطالعه‌ای توصیفی از اقدام به خودسوزي زنان شهر ایلام، نویسندگان: زهرا رضایی‌نسب، محمدتقی شیخی، فاطمه جمیلی کهن‌شهری. منتشر شده در مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، زمستان۹۶، دوره۱۵، شماره۴
۳- ﺑﺮرﺳﻲ کیفیت زﻧﺪﮔﻲ در زﻧﺎن اﻗﺪام کننده به ﺧﻮدﺳﻮزي در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮔﻮاه، نویسندگان: لیلی پناغی، سمیه محمدی، فاطمه انصاری، فرشته مصطفوی. منتشر شده در نشریه مطالعات اجتماعی-روانشناختی زنان، سال۱۱، شماره۱، بهار۱۳۹۲
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
یادداشت وارده: «رویای ققنوس» یا «آتش در خرمن مردسالاری»
#V 39
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#V 39
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
یادداشت وارده: جدال زنجیر با فرهنگ!
https://t.me/divanesara/902
#V 40
نویسنده میهمان – فرید پرتو: در تازه‌ترین حواشی جنجالی پیرامون حجاب اجباری، خانمی با نشستن روی کاپوت ماشین پلیس اعتراض خود نسبت به حقوق از دست‌داده‌اش را نشان داد. یکی دیگر از هزاران شاهدی که نشان می‌دهد نظام اسلامی قادر به کنترل فرهنگ عام نیست. درست در نقطه مقابل دادگاهی که پاسخ این اعتراض را با حکمی هجوآمیز داد، از نظر این حقیر، اعتراض این فرد یکی از مسالمت‌آمیزترین اشکال ممکن برای اعتراض به نقض حقوق زنان است. گرچه جایزه زیباترین شکل محتوایی اعتراض همچنان تعلق می‌گیرد به اولین دختر خیابان انقلاب!
پرسش من این است که چرا نظام اسلامی حاکم حاضر نیست حتی اصل اعتراض به حجاب اجباری را تحمل کند؟ چرا هیچگاه نتوانسته و البته نخواهد توانست خط فکری خود در حوزه فرهنگی اجتماعی (که بارزترین آن حجاب اجباری است) را به عموم مردم گسترش دهد و در مقابل کوچکترین به اصطلاح ناهنجاری، بالاترین درجه ممکن خشونت را اعمال می‌کند؟
اجازه دهید سوال را در قالب تجربه خودم جواب دهم. چندی پیش گزارشگر خبر 2030 به دنبال پیدا کردن مانتوی جلو بسته در بازار تهران بود. موضوعی که برای من جالب به نظر آمد و باعث شد تا انتهای گزارش را ببینم. بماند که هیچ زنی در کادر دوربین 2030 هواخواه مانتوی جلو باز نبود و تمامی زنان ایرانی از نبود مانتوی جلو بسته شکایت داشتند برای من بس عجیبتر به نظر آمد چرا گزارشگر صداوسیما اصرار دارد مسئله حجاب را مسئله‌ایی فرهنگی جلوه دهد؟ و از مسئولان وقت درخواست عاجزانه می‌کند جلوی تولید و فروش مانتوی جلوباز را بگیرند وگرنه از فرهنگ و هویت زن ایرانی چیزی نخواهد ماند.
در لغت‌نامه معین آمده که یکی از مدخل های فرهنگ مجموعه عقاید و باورهای یک ملت است. فرهنگ همچون مرزهای یک کشور در طول تاریخ تغییر کرد و خواهد کرد. فرهنگ قانون جمع و یا تفریق در ریاضی نیست که در هر زمان و مکانی لایتغیر باشد. متاسفانه مسئولان نظام اسلامی و البته گزارشگر صدا و سیما نمی‌خواهند قبول کنند که فرهنگ هر چه باشد ساخت و پرداخته انسان‌هاست و هر چه که ساخت و پرداخته انسان‌ها باشد در طول تاریخ محکوم به شکست یا حداقل تغییر خواهد بود.
در طول گزارش 2030 هیچ یک از تولیدکنندگان مانتوی جلوباز به خانم گزارشگر که سعی می‌کرد این مانتوها را به عنوان اسلحه ناتوی فرهنگی نشان دهد و آن را ضدفرهنگ معرفی می‌کرد نپرسید چرا شما مانتو پوشیده‌اید؟ مگر نه اینکه زنان ایرانی دوره قاجار نه تنها چادر بلکه روبنده هم استفاده می‌کردند؟ چه شد که فرهنگ روبنده‌پوشی از چهره زن ایرانی زدوده شد و امروزه حتی مذهبی‌ترین افراد جامعه زن مانتو پوش را برای انتخاب مانتو به جای چادر و روبنده مواخذه نمی کنند؟
مسئله دردناکتر اینکه هیچ کشوری عقاید مسئولینش را به قانون تبدیل نمی‌کند تا بدین وسیله مردم را ملزم به رعایت آن کند. هیچ کشوری بودجه‌ای برای تحمیل سیلقه خاص (سبک زندگی اسلامی و یا بودایی) اختصاص نمی‌دهد، چرا که همه دولت ها می‌دانند نحوه پوشش مردم یک سرزمین با توجه به خواست همان مردم در همان زمان شکل می‌گیرد و ممکن است پس از چندی از بین برود و جای خود را به سلیقه دیگری بدهد.
عجیبتر اینکه اعتراض به حجاب اجباری به مثابه اعتراض به قانون شمرده و آن را ناپسند می‌دانند و معتقدند نباید علیه آنچه که قانون است اعتراض کرد. همانگونه که هیچکس حق ندارد علیه چراغ قرمز چهارراه ولیعصر اعتراض کند! جدای از سفسطه نهفته در مثال همه می‌دانیم انسان به حکم انسان بودنش می‌تواند علیه هر قانونی و هر مسئله‌ای حتی اگر مقدس باشد اعتراض کند. انسان‌ها حق دارند حتی علیه فرهنگ خود اعتراض کنند و راه دیگری برای خود جستجو کنند، حتی اگر در اقلیت باشند. اساسا حکومت قانون به معنای تسلط اقلیت بر اکثریت و یا اکثریت بر اقلیت نیست تا بدین شکل عقاید خود را تبدیل به آمپول قانون کرده و بر پیکره جامعه تزریق کنیم.
فرهنگ وابسته به جریان فکری مردم در هر دوره زمانی است و از این جهت نمی‌تواند به کمک دستور و قانون و نیروی قهریه ثابت بماند. ممکن است مردمان سال‌های آینده فرهنگ مردمان گذشته را ناپسند بشمارند و تقبیح کنند. بی‌شک میل و عطش زنان ایرانی به پوشیدن مانتوی جلوباز نیز روزی فروکش خواهد کرد و جای خودش را به پوشش جدیدی خواهد داد که حداقل امروز نمی‌توان آن را متصور شد. حال باید پرسید جمهوری اسلامی در نبود مانتوهای اپل‌دار دهه 60 و مانتوهای جلوباز دهه 90 با پوشش جدید چه خواهد کرد؟
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
https://t.me/divanesara/902
#V 40
نویسنده میهمان – فرید پرتو: در تازه‌ترین حواشی جنجالی پیرامون حجاب اجباری، خانمی با نشستن روی کاپوت ماشین پلیس اعتراض خود نسبت به حقوق از دست‌داده‌اش را نشان داد. یکی دیگر از هزاران شاهدی که نشان می‌دهد نظام اسلامی قادر به کنترل فرهنگ عام نیست. درست در نقطه مقابل دادگاهی که پاسخ این اعتراض را با حکمی هجوآمیز داد، از نظر این حقیر، اعتراض این فرد یکی از مسالمت‌آمیزترین اشکال ممکن برای اعتراض به نقض حقوق زنان است. گرچه جایزه زیباترین شکل محتوایی اعتراض همچنان تعلق می‌گیرد به اولین دختر خیابان انقلاب!
پرسش من این است که چرا نظام اسلامی حاکم حاضر نیست حتی اصل اعتراض به حجاب اجباری را تحمل کند؟ چرا هیچگاه نتوانسته و البته نخواهد توانست خط فکری خود در حوزه فرهنگی اجتماعی (که بارزترین آن حجاب اجباری است) را به عموم مردم گسترش دهد و در مقابل کوچکترین به اصطلاح ناهنجاری، بالاترین درجه ممکن خشونت را اعمال می‌کند؟
اجازه دهید سوال را در قالب تجربه خودم جواب دهم. چندی پیش گزارشگر خبر 2030 به دنبال پیدا کردن مانتوی جلو بسته در بازار تهران بود. موضوعی که برای من جالب به نظر آمد و باعث شد تا انتهای گزارش را ببینم. بماند که هیچ زنی در کادر دوربین 2030 هواخواه مانتوی جلو باز نبود و تمامی زنان ایرانی از نبود مانتوی جلو بسته شکایت داشتند برای من بس عجیبتر به نظر آمد چرا گزارشگر صداوسیما اصرار دارد مسئله حجاب را مسئله‌ایی فرهنگی جلوه دهد؟ و از مسئولان وقت درخواست عاجزانه می‌کند جلوی تولید و فروش مانتوی جلوباز را بگیرند وگرنه از فرهنگ و هویت زن ایرانی چیزی نخواهد ماند.
در لغت‌نامه معین آمده که یکی از مدخل های فرهنگ مجموعه عقاید و باورهای یک ملت است. فرهنگ همچون مرزهای یک کشور در طول تاریخ تغییر کرد و خواهد کرد. فرهنگ قانون جمع و یا تفریق در ریاضی نیست که در هر زمان و مکانی لایتغیر باشد. متاسفانه مسئولان نظام اسلامی و البته گزارشگر صدا و سیما نمی‌خواهند قبول کنند که فرهنگ هر چه باشد ساخت و پرداخته انسان‌هاست و هر چه که ساخت و پرداخته انسان‌ها باشد در طول تاریخ محکوم به شکست یا حداقل تغییر خواهد بود.
در طول گزارش 2030 هیچ یک از تولیدکنندگان مانتوی جلوباز به خانم گزارشگر که سعی می‌کرد این مانتوها را به عنوان اسلحه ناتوی فرهنگی نشان دهد و آن را ضدفرهنگ معرفی می‌کرد نپرسید چرا شما مانتو پوشیده‌اید؟ مگر نه اینکه زنان ایرانی دوره قاجار نه تنها چادر بلکه روبنده هم استفاده می‌کردند؟ چه شد که فرهنگ روبنده‌پوشی از چهره زن ایرانی زدوده شد و امروزه حتی مذهبی‌ترین افراد جامعه زن مانتو پوش را برای انتخاب مانتو به جای چادر و روبنده مواخذه نمی کنند؟
مسئله دردناکتر اینکه هیچ کشوری عقاید مسئولینش را به قانون تبدیل نمی‌کند تا بدین وسیله مردم را ملزم به رعایت آن کند. هیچ کشوری بودجه‌ای برای تحمیل سیلقه خاص (سبک زندگی اسلامی و یا بودایی) اختصاص نمی‌دهد، چرا که همه دولت ها می‌دانند نحوه پوشش مردم یک سرزمین با توجه به خواست همان مردم در همان زمان شکل می‌گیرد و ممکن است پس از چندی از بین برود و جای خود را به سلیقه دیگری بدهد.
عجیبتر اینکه اعتراض به حجاب اجباری به مثابه اعتراض به قانون شمرده و آن را ناپسند می‌دانند و معتقدند نباید علیه آنچه که قانون است اعتراض کرد. همانگونه که هیچکس حق ندارد علیه چراغ قرمز چهارراه ولیعصر اعتراض کند! جدای از سفسطه نهفته در مثال همه می‌دانیم انسان به حکم انسان بودنش می‌تواند علیه هر قانونی و هر مسئله‌ای حتی اگر مقدس باشد اعتراض کند. انسان‌ها حق دارند حتی علیه فرهنگ خود اعتراض کنند و راه دیگری برای خود جستجو کنند، حتی اگر در اقلیت باشند. اساسا حکومت قانون به معنای تسلط اقلیت بر اکثریت و یا اکثریت بر اقلیت نیست تا بدین شکل عقاید خود را تبدیل به آمپول قانون کرده و بر پیکره جامعه تزریق کنیم.
فرهنگ وابسته به جریان فکری مردم در هر دوره زمانی است و از این جهت نمی‌تواند به کمک دستور و قانون و نیروی قهریه ثابت بماند. ممکن است مردمان سال‌های آینده فرهنگ مردمان گذشته را ناپسند بشمارند و تقبیح کنند. بی‌شک میل و عطش زنان ایرانی به پوشیدن مانتوی جلوباز نیز روزی فروکش خواهد کرد و جای خودش را به پوشش جدیدی خواهد داد که حداقل امروز نمی‌توان آن را متصور شد. حال باید پرسید جمهوری اسلامی در نبود مانتوهای اپل‌دار دهه 60 و مانتوهای جلوباز دهه 90 با پوشش جدید چه خواهد کرد؟
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
یادداشت وارده: جدال زنجیر با فرهنگ!
#V 40
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#V 40
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
کابوس تکراری پرده‌های سیاه!
#A217
https://t.me/divanesara/904
آرمان امیری @ArmanParian
پرده اول:
دونالد ترامپ، بر خلاف روایت غالب امروز و البته بر خلاف شعارهای انتخاباتی خودش، پس از روی کار آمدن، به «لغو تحریم‌های ایران» که در برجام ذکر شده بود پایبند باقی ماند. او، نه یک بار، بلکه دست‌کم دو بار (در مجموع بیش از یک سال) توافقی را تمدید کرد که از ابتدا با آن مخالف بود. البته در طول آن مدت نیز به صورت مداوم از ایران درخواست کرد که برای آنچه او «تکمیل برجام» می‌خواند به پای میز مذاکره بیاید. پیشنهادی که اتفاقا کاملا مورد تایید اروپایی‌ها هم بود. اروپایی‌ها نیز دقیقا در همین راستا «کمیسیون اصلاح برجام» را تدارک دیدند، اما هیچ کدام از این درخواست‌های مکرر مورد پذیرش ایران قرار نگرفت. پیام ایران در یک کلام خلاصه می‌شد: «برجام غیرقابل مذاکره است».
حالا ۱۵ماه از پایان مهلت ترامپ برای مذاکره گذشته است. ۱۵ماه است که تحریم‌ها، بسیار سنگین‌تر از قبل و احتمالا سنگین‌تر از هر زمان دیگری بازگشته‌اند. صادرات نفت تا سطح «غیرقابل ذکر» سقوط کرده و کشور در بدترین اوضاع اقتصادی خود قرار گرفته است. بالاترین درخواستی که در این شرایط صراحتا از جانب رییس‌جمهور ما اعلام شده و می‌توان گفت پیشتر هم از جانب رهبری به صورت ضمنی تایید شده بود این است: «ترامپ تحریم‌ها را لغو کند، حاضریم در مورد برجام مذاکره کنیم». یعنی همانکه ۲سال قبل و بدون هیچ یک از این دردسرها امکان تحقق‌اش وجود داشت!
پرده دوم:
بهار سال ۹۶، حسن روحانی، سرخوش از به نتیجه رسیدن برجام، از ضرورت تداوم آن در قالب برجام‌های دو و سه سخن می‌گوید. پیش از آن نیز بسیاری هشدار داده بودند که جای خالی رقبای منطقه‌ای ایران در مذاکرات می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. بسیاری توصیه می‌کردند ایران در تداوم سیاست‌های تنش‌زدایی، به سراغ همسایگان نیز برود. جریان «تقابل‌گرا» اما به کلی مخالف تداوم تنش‌زدایی بود. آنها با شدیدترین حملات رسانه‌ای خود به کلیدواژه «برجام منطقه‌ای» حمله کردند. حتی رهبری نیز شخصا به هرگونه تلاش برای گسترش برجام به ویژه به موضوعات منطقه‌ای واکنش نشان داد. هرگونه سخن گفتن در باب «برجام منطقه‌ای» خیلی زود از جانب دستگاه پروپاگاندا به صورت «اسم رمز خیانت و وطن‌فروشی» معرفی شد.
حالا اما دوباره ورق برگشته است. کمر جامعه که زیر بار فشارهای اقتصادی خرد شد و توهم مانور اقتدار و مسدود کردن تنگه هرمز در سطح بازی موش و گربه به شیوه «بزن و تکذیب کن» تقلیل پیدا کرد، بالاخره رویکردها عوض شد. حالا سخن‌گویان دیپلماتیک کشور، با شور و شعف خبر می‌دهند که «عربستان پیغام فرستاده که آماده مذاکره است» و گویا معامله تا آنجا جوش خورده که عراق هم به عنوان میزبان و واسطه مشخص شده است. این روزها دیگر کسی به «برجام منطقه»ای اسم خیانت نمی‌دهد!
تکرار بی‌پایان پرده‌های سیاه:
در تاریخ ۱۲بهمن ماه ۱۳۹۶، درست زمانی که ترامپ یک بار دیگر پایبندی خودش به برجام را تمدید کرده بود، یک کارشناس امور خارجه با انتشار یادداشتی در روزنامه شرق، تمامی تهدیدهایی که امروز بالفعل شده‌اند را پیش‌بینی کرده و نسبت بدان‌ها هشدار داده بود. ما پیشنهاد می‌کنیم که حتما «این یادداشت» را بخوانید و ببینید که چطور پیش‌بینی‌های آن یکی‌یکی به وقوع پیوسته است. تمامی آن نسخه‌هایی که پیش از وقوع فاجعه پیشنهاد شده بود همان مواردی هستند که امروز نظام ناچار شده یکی‌یکی به آنها تن بدهد. مساله اما، پیش‌بینی‌های یک فرد خاص نیست. مساله اصلی، سیطره یک اندیشه کلان «تقابل‌گرا»، به جای ذهنیت «منطقی و مصلحت‌سنج» بر فضای سیاست کشور ماست.
پرده‌های اول و دوم این یادداشت، می‌توانند با ده‌ها نمونه دیگر از پرده‌های سیاه در تاریخ سیاست‌خارجی و حتی تصمیمات داخلی کشور تکمیل شوند. هر یک از خوانندگان این نوشته می‌توانند چندین نمونه دیگر را به یاد بیاورند که زمانی با تبلیغات فراوان به عنوان «خط قرمز» نظام معرفی شدند و خیلی زود، پس از تحمیل هزینه‌های گزاف به کشور و معمولا در مفتضحانه‌ترین شرایط قابل تصور به دست فراموشی سپرده شدند. نیمه پر لیوان می‌تواند این باشد که یک «عقلانیت بقا» در دل نظام وجود دارد که همیشه در آخرین لحظات ترمز قطار بدون فرمان‌اش را می‌کشد. نکته خالی لیوان اما خیلی تکان دهنده است. مساله فقط در سال‌ها عمر و فرصت و ثروت از دست رفته ایرانیان نیست، مساله درناک‌تر این است که تکرارکنندگان این پرده‌های تکراری از شکست و فضاحت، همچنان سیاست‌پردازان و آینده‌سازان این کشور هستند و به نظر نمی‌رسد هیچ یک از این شکست‌ها و هزینه‌ها تغییری در استراتژی کلان‌شان ایجاد کرده باشد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A217
https://t.me/divanesara/904
آرمان امیری @ArmanParian
پرده اول:
دونالد ترامپ، بر خلاف روایت غالب امروز و البته بر خلاف شعارهای انتخاباتی خودش، پس از روی کار آمدن، به «لغو تحریم‌های ایران» که در برجام ذکر شده بود پایبند باقی ماند. او، نه یک بار، بلکه دست‌کم دو بار (در مجموع بیش از یک سال) توافقی را تمدید کرد که از ابتدا با آن مخالف بود. البته در طول آن مدت نیز به صورت مداوم از ایران درخواست کرد که برای آنچه او «تکمیل برجام» می‌خواند به پای میز مذاکره بیاید. پیشنهادی که اتفاقا کاملا مورد تایید اروپایی‌ها هم بود. اروپایی‌ها نیز دقیقا در همین راستا «کمیسیون اصلاح برجام» را تدارک دیدند، اما هیچ کدام از این درخواست‌های مکرر مورد پذیرش ایران قرار نگرفت. پیام ایران در یک کلام خلاصه می‌شد: «برجام غیرقابل مذاکره است».
حالا ۱۵ماه از پایان مهلت ترامپ برای مذاکره گذشته است. ۱۵ماه است که تحریم‌ها، بسیار سنگین‌تر از قبل و احتمالا سنگین‌تر از هر زمان دیگری بازگشته‌اند. صادرات نفت تا سطح «غیرقابل ذکر» سقوط کرده و کشور در بدترین اوضاع اقتصادی خود قرار گرفته است. بالاترین درخواستی که در این شرایط صراحتا از جانب رییس‌جمهور ما اعلام شده و می‌توان گفت پیشتر هم از جانب رهبری به صورت ضمنی تایید شده بود این است: «ترامپ تحریم‌ها را لغو کند، حاضریم در مورد برجام مذاکره کنیم». یعنی همانکه ۲سال قبل و بدون هیچ یک از این دردسرها امکان تحقق‌اش وجود داشت!
پرده دوم:
بهار سال ۹۶، حسن روحانی، سرخوش از به نتیجه رسیدن برجام، از ضرورت تداوم آن در قالب برجام‌های دو و سه سخن می‌گوید. پیش از آن نیز بسیاری هشدار داده بودند که جای خالی رقبای منطقه‌ای ایران در مذاکرات می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. بسیاری توصیه می‌کردند ایران در تداوم سیاست‌های تنش‌زدایی، به سراغ همسایگان نیز برود. جریان «تقابل‌گرا» اما به کلی مخالف تداوم تنش‌زدایی بود. آنها با شدیدترین حملات رسانه‌ای خود به کلیدواژه «برجام منطقه‌ای» حمله کردند. حتی رهبری نیز شخصا به هرگونه تلاش برای گسترش برجام به ویژه به موضوعات منطقه‌ای واکنش نشان داد. هرگونه سخن گفتن در باب «برجام منطقه‌ای» خیلی زود از جانب دستگاه پروپاگاندا به صورت «اسم رمز خیانت و وطن‌فروشی» معرفی شد.
حالا اما دوباره ورق برگشته است. کمر جامعه که زیر بار فشارهای اقتصادی خرد شد و توهم مانور اقتدار و مسدود کردن تنگه هرمز در سطح بازی موش و گربه به شیوه «بزن و تکذیب کن» تقلیل پیدا کرد، بالاخره رویکردها عوض شد. حالا سخن‌گویان دیپلماتیک کشور، با شور و شعف خبر می‌دهند که «عربستان پیغام فرستاده که آماده مذاکره است» و گویا معامله تا آنجا جوش خورده که عراق هم به عنوان میزبان و واسطه مشخص شده است. این روزها دیگر کسی به «برجام منطقه»ای اسم خیانت نمی‌دهد!
تکرار بی‌پایان پرده‌های سیاه:
در تاریخ ۱۲بهمن ماه ۱۳۹۶، درست زمانی که ترامپ یک بار دیگر پایبندی خودش به برجام را تمدید کرده بود، یک کارشناس امور خارجه با انتشار یادداشتی در روزنامه شرق، تمامی تهدیدهایی که امروز بالفعل شده‌اند را پیش‌بینی کرده و نسبت بدان‌ها هشدار داده بود. ما پیشنهاد می‌کنیم که حتما «این یادداشت» را بخوانید و ببینید که چطور پیش‌بینی‌های آن یکی‌یکی به وقوع پیوسته است. تمامی آن نسخه‌هایی که پیش از وقوع فاجعه پیشنهاد شده بود همان مواردی هستند که امروز نظام ناچار شده یکی‌یکی به آنها تن بدهد. مساله اما، پیش‌بینی‌های یک فرد خاص نیست. مساله اصلی، سیطره یک اندیشه کلان «تقابل‌گرا»، به جای ذهنیت «منطقی و مصلحت‌سنج» بر فضای سیاست کشور ماست.
پرده‌های اول و دوم این یادداشت، می‌توانند با ده‌ها نمونه دیگر از پرده‌های سیاه در تاریخ سیاست‌خارجی و حتی تصمیمات داخلی کشور تکمیل شوند. هر یک از خوانندگان این نوشته می‌توانند چندین نمونه دیگر را به یاد بیاورند که زمانی با تبلیغات فراوان به عنوان «خط قرمز» نظام معرفی شدند و خیلی زود، پس از تحمیل هزینه‌های گزاف به کشور و معمولا در مفتضحانه‌ترین شرایط قابل تصور به دست فراموشی سپرده شدند. نیمه پر لیوان می‌تواند این باشد که یک «عقلانیت بقا» در دل نظام وجود دارد که همیشه در آخرین لحظات ترمز قطار بدون فرمان‌اش را می‌کشد. نکته خالی لیوان اما خیلی تکان دهنده است. مساله فقط در سال‌ها عمر و فرصت و ثروت از دست رفته ایرانیان نیست، مساله درناک‌تر این است که تکرارکنندگان این پرده‌های تکراری از شکست و فضاحت، همچنان سیاست‌پردازان و آینده‌سازان این کشور هستند و به نظر نمی‌رسد هیچ یک از این شکست‌ها و هزینه‌ها تغییری در استراتژی کلان‌شان ایجاد کرده باشد.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
کابوس تکراری پرده‌های سیاه!
#A217
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A217
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تاریخ تحلیلی ایران معاصر
همانگونه که در کلیپ پیوست توضیح داده شد، در این کارگاه چهارجلسه‌ای، رویکردی را پی‌گیری خواهیم کرد که بر مبنای آن، تاریخ معاصر کشور ما، عرصه نزاع میان سه جریان اصلی بوده است:
نخست جریان استبداد نظامی
دوم جریان ارتجاع مذهبی
و سوم جریان دموکراتیک ملی
سرفصل‌های این دوره ۴جلسه‌ای برای دوران از مشروطه تا انقلاب ۵۷ بدین شرح است:
۱- طرح بحث، مقدمات تئوریک و مرور تاریخی از ابتدای قاجار تا انقلاب مشروطه
۲- از انقلاب مشروطه تا پایان حکومت رضاشاه
۳- از شهریور۲۰ تا کودتای ۲۸مرداد
۴- از کودتای ۲۸مرداد تا انقلاب۵۷
برای ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به کانال تگرامی گروه «ایده ایرانیان» (@iranianideasgroup) مراجعه کرده و یا مستقیما از لینک زیر استفاده کنید:
https://goo.gl/forms/0QQXe2Vr9O73WfPB3
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
همانگونه که در کلیپ پیوست توضیح داده شد، در این کارگاه چهارجلسه‌ای، رویکردی را پی‌گیری خواهیم کرد که بر مبنای آن، تاریخ معاصر کشور ما، عرصه نزاع میان سه جریان اصلی بوده است:
نخست جریان استبداد نظامی
دوم جریان ارتجاع مذهبی
و سوم جریان دموکراتیک ملی
سرفصل‌های این دوره ۴جلسه‌ای برای دوران از مشروطه تا انقلاب ۵۷ بدین شرح است:
۱- طرح بحث، مقدمات تئوریک و مرور تاریخی از ابتدای قاجار تا انقلاب مشروطه
۲- از انقلاب مشروطه تا پایان حکومت رضاشاه
۳- از شهریور۲۰ تا کودتای ۲۸مرداد
۴- از کودتای ۲۸مرداد تا انقلاب۵۷
برای ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به کانال تگرامی گروه «ایده ایرانیان» (@iranianideasgroup) مراجعه کرده و یا مستقیما از لینک زیر استفاده کنید:
https://goo.gl/forms/0QQXe2Vr9O73WfPB3
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
سویه‌های مخرب حضور اصلاح‌طلبان در قدرت
#A218
https://t.me/divanesara/907
آرمان امیری @ArmanParian : یک مغالطه معمول و متداول در کلام اصلاح‌طلبان صندوق‌محور آن است که حضور این جریان در قدرت را به صورت پیش‌فرض «مثبت» قلمداد می‌کنند. یعنی به گونه‌ای استدلال می‌کنند که گویی «بدیهی است که حضور یک اصلاح‌طلب در مجلس، مثبت‌تر و سازنده‌تر از وجود یک اصول‌گرا در مجلس است». پس هر عقل سلیمی می‌پذیرد که پر کردن یک برگه رای، اگر به سر سوزنی دستاورد مثبت هم منجر شود، نه تنها به صرفه، که حتی واجب است! من اما مساله را به کلی متفاوت می‌بینم.
* * *
حال که طلسم محرومیت زنان از حضور در ورزشگاه شکسته، جدال برای تصاحب افتخار این دستاورد هم بالا گرفته است. پرسش کلیدی شاید این باشد که: «کدام عامل در کسب این نتیجه موثرتر بود؟ فعالیت‌های داخلی؟ یا فشارهای خارجی؟» طبیعتا تحلیل‌گران، باب مواضع سیاسی خود وزن هر یک از این دو سویه را پررنگ‌تر جلوه می‌دهند؛ اما احتمالا کمتر کسی انتظار داشت یک نفر از راه برسد و مدعی شود باز شدن این گره، هیچ ربطی به مداخله فیفا نداشته است!
شاید برای ناظر بی‌طرف، اظهارات اخیر «طیبه سیاوشی» صرفا بیان‌گر روحیه و شخصیت فردی وی باشد. چنین ناظری احتمالا با خود خواهد اندیشید آیا نماینده‌ای که تا این سطح شعور مخاطب خود را نادیده می‌گیرد، صلاحیت حضور در مجلس و یدک کشیدن عنوان «اصلاح‌طلبی» را دارد؟ مساله اصلی من اما سطح اخلاقیات یک فرد نیست. من گمان می‌کنم که اتفاقا ما با یک رویه معمول از جانب اصلاح‌طلبان مواجه هستیم که سویه‌های مخرب حضورشان در قدرت را نمایان می‌سازد.
اصلاح‌طلبان، تا زمانی که در دایره قدرت نیستند، تلاش می‌کنند ضمن نقد حاکمان، به بلندگوی طرح مطالبات اجتماعی بدل شوند و خود را نماینده سیاسیِ جامعه مدنی جلوه دهند؛ اما به محض آنکه سوار بر موج همین جامعه مدنی وارد ساختار حکومت شدند، سیاست «کنترل‌گری» را در پیش می‌گیرند و دوش به دوش نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، تلاش می‌کنند به اشکال مختلف، مطالبات و کنش‌های جامعه را کنترل کنند. گاه آدرس غلط می‌دهند (مثل همین حرف‌های خانم سیاوشی) و گاه حتی بدتر، از برچسب‌های خطرناک امنیتی برای تهدید و حذف رقبای خود استفاده می‌کنند. (مثلا، گروهی را که خواستار دخالت فیفا برای احقاق حقوق زنان هستند پیاده‌نظام حمله نظامی معرفی می‌کنند!)
در واقع، اگر بخواهیم یک دوگانه برای وضعیت حضور یا غیاب اصلاح‌طلبان در قدرت تصور کنیم، می‌توان گفت: تا وقتی که اصلاح‌طلبان در قدرت نیستند، یا کاملا همراستا با جامعه مدنی عمل می‌کنند، یا در بدترین حالت سکوت کرده و خود را کنار می‌کشند. اما وقتی در قدرت قرار می‌گیرند، جامعه مدنی را یکسره به عنوان پیاده‌نظام خود می‌خواهند. پس یا مطالبات آن را کانالیزه کرده و در خدمت می‌گیرند، یا خودشان به یک ابزار سرکوب و مانعی برای تحقق مطالبات اجتماعی بدل می‌شوند.
تا وقتی که در قدرت نیستند، هر انتقادی صدای دردمندی جامعه و نشانه امید و حیات اجتماعی است، اما وقتی به قدرت می‌رسند، هر انتقادی از خودشان دامن زدن به «موج ناامیدی» و «سیاه‌نمایی» است. بیرون قدرت، منتقد سیاست‌های تقابل‌گرایانه و حامی صلح برای حفظ معیشت مردم هستند، به دولت که رسیدند یادشان می‌افتد که «ما خودمان انتخاب کرده‌ایم» که ساز ناکوک جهان باشیم! بیرون قدرت مخالف ترک‌تازی نظامیان در تمام وجوه سیاسی و اجتماعی‌اند، اما درون مجلس همگی لباس سپاهی می‌پوشند! در پیشینه انقلابی جریانات حکومتی که بهتر است اصلا صحبت نکنیم و به یاد نیاوریم که در دهه پنجاه، نه فقط همین اصلاح‌طلبان، بلکه حتی اصول‌گرایان و شخص رهبر انقلاب نیز از تمامی مجامع جهانی درخواست کمک برای مبارزه با استبداد شاهنشاهی می‌کردند و حالا که خود سکان‌دار حکومت شده‌اند، حتی دخالت فیفا در حمایت از حق بدیهی زنان را به چوب استقلال ملی تکفیر می‌کنند.
با این تصویر متفاوت، می‌توانیم دوباره به بازخوانی معادله مشارکت انتخاباتی باز گردیم و بگوییم: منتقدان صندوق رای، ابدا حامیان سیاست «همه یا هیچ» نیستند. نگرانی واقعی ما، بیش از آنکه پیروزی یا شکست اصلاح‌طلبان باشد، ایفای همین نقش «کنترل‌گری» آنان است. تا زمانی هم که این شیوه خود را متوقف نکنند، رای‌آوری‌شان حتی از پیروزی اقتدارگرایان مخرب‌تر است؛ چرا که وقتی جناح مقابل پیروز باشد، جامعه مدنی حداقل می‌تواند با حفظ جایگاه منتقد، به تغییر شرایط امیدوار باقی بماند. اما وقتی کنترل‌گرها، اصلاح‌طلبان منتخب جامعه مدنی باشند، آن وقت جامعه، در عین حال که قربانی و اسیر است، در جایگاه متهم و عامل وضعیت نامطلوب هم قرار خواهد گرفت. تناقضی که نتیجه‌اش همین سرخوردگی، یاس و انسدادی است که پس از سال ۹۶ شاهدش هستیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A218
https://t.me/divanesara/907
آرمان امیری @ArmanParian : یک مغالطه معمول و متداول در کلام اصلاح‌طلبان صندوق‌محور آن است که حضور این جریان در قدرت را به صورت پیش‌فرض «مثبت» قلمداد می‌کنند. یعنی به گونه‌ای استدلال می‌کنند که گویی «بدیهی است که حضور یک اصلاح‌طلب در مجلس، مثبت‌تر و سازنده‌تر از وجود یک اصول‌گرا در مجلس است». پس هر عقل سلیمی می‌پذیرد که پر کردن یک برگه رای، اگر به سر سوزنی دستاورد مثبت هم منجر شود، نه تنها به صرفه، که حتی واجب است! من اما مساله را به کلی متفاوت می‌بینم.
* * *
حال که طلسم محرومیت زنان از حضور در ورزشگاه شکسته، جدال برای تصاحب افتخار این دستاورد هم بالا گرفته است. پرسش کلیدی شاید این باشد که: «کدام عامل در کسب این نتیجه موثرتر بود؟ فعالیت‌های داخلی؟ یا فشارهای خارجی؟» طبیعتا تحلیل‌گران، باب مواضع سیاسی خود وزن هر یک از این دو سویه را پررنگ‌تر جلوه می‌دهند؛ اما احتمالا کمتر کسی انتظار داشت یک نفر از راه برسد و مدعی شود باز شدن این گره، هیچ ربطی به مداخله فیفا نداشته است!
شاید برای ناظر بی‌طرف، اظهارات اخیر «طیبه سیاوشی» صرفا بیان‌گر روحیه و شخصیت فردی وی باشد. چنین ناظری احتمالا با خود خواهد اندیشید آیا نماینده‌ای که تا این سطح شعور مخاطب خود را نادیده می‌گیرد، صلاحیت حضور در مجلس و یدک کشیدن عنوان «اصلاح‌طلبی» را دارد؟ مساله اصلی من اما سطح اخلاقیات یک فرد نیست. من گمان می‌کنم که اتفاقا ما با یک رویه معمول از جانب اصلاح‌طلبان مواجه هستیم که سویه‌های مخرب حضورشان در قدرت را نمایان می‌سازد.
اصلاح‌طلبان، تا زمانی که در دایره قدرت نیستند، تلاش می‌کنند ضمن نقد حاکمان، به بلندگوی طرح مطالبات اجتماعی بدل شوند و خود را نماینده سیاسیِ جامعه مدنی جلوه دهند؛ اما به محض آنکه سوار بر موج همین جامعه مدنی وارد ساختار حکومت شدند، سیاست «کنترل‌گری» را در پیش می‌گیرند و دوش به دوش نهادهای اطلاعاتی و امنیتی، تلاش می‌کنند به اشکال مختلف، مطالبات و کنش‌های جامعه را کنترل کنند. گاه آدرس غلط می‌دهند (مثل همین حرف‌های خانم سیاوشی) و گاه حتی بدتر، از برچسب‌های خطرناک امنیتی برای تهدید و حذف رقبای خود استفاده می‌کنند. (مثلا، گروهی را که خواستار دخالت فیفا برای احقاق حقوق زنان هستند پیاده‌نظام حمله نظامی معرفی می‌کنند!)
در واقع، اگر بخواهیم یک دوگانه برای وضعیت حضور یا غیاب اصلاح‌طلبان در قدرت تصور کنیم، می‌توان گفت: تا وقتی که اصلاح‌طلبان در قدرت نیستند، یا کاملا همراستا با جامعه مدنی عمل می‌کنند، یا در بدترین حالت سکوت کرده و خود را کنار می‌کشند. اما وقتی در قدرت قرار می‌گیرند، جامعه مدنی را یکسره به عنوان پیاده‌نظام خود می‌خواهند. پس یا مطالبات آن را کانالیزه کرده و در خدمت می‌گیرند، یا خودشان به یک ابزار سرکوب و مانعی برای تحقق مطالبات اجتماعی بدل می‌شوند.
تا وقتی که در قدرت نیستند، هر انتقادی صدای دردمندی جامعه و نشانه امید و حیات اجتماعی است، اما وقتی به قدرت می‌رسند، هر انتقادی از خودشان دامن زدن به «موج ناامیدی» و «سیاه‌نمایی» است. بیرون قدرت، منتقد سیاست‌های تقابل‌گرایانه و حامی صلح برای حفظ معیشت مردم هستند، به دولت که رسیدند یادشان می‌افتد که «ما خودمان انتخاب کرده‌ایم» که ساز ناکوک جهان باشیم! بیرون قدرت مخالف ترک‌تازی نظامیان در تمام وجوه سیاسی و اجتماعی‌اند، اما درون مجلس همگی لباس سپاهی می‌پوشند! در پیشینه انقلابی جریانات حکومتی که بهتر است اصلا صحبت نکنیم و به یاد نیاوریم که در دهه پنجاه، نه فقط همین اصلاح‌طلبان، بلکه حتی اصول‌گرایان و شخص رهبر انقلاب نیز از تمامی مجامع جهانی درخواست کمک برای مبارزه با استبداد شاهنشاهی می‌کردند و حالا که خود سکان‌دار حکومت شده‌اند، حتی دخالت فیفا در حمایت از حق بدیهی زنان را به چوب استقلال ملی تکفیر می‌کنند.
با این تصویر متفاوت، می‌توانیم دوباره به بازخوانی معادله مشارکت انتخاباتی باز گردیم و بگوییم: منتقدان صندوق رای، ابدا حامیان سیاست «همه یا هیچ» نیستند. نگرانی واقعی ما، بیش از آنکه پیروزی یا شکست اصلاح‌طلبان باشد، ایفای همین نقش «کنترل‌گری» آنان است. تا زمانی هم که این شیوه خود را متوقف نکنند، رای‌آوری‌شان حتی از پیروزی اقتدارگرایان مخرب‌تر است؛ چرا که وقتی جناح مقابل پیروز باشد، جامعه مدنی حداقل می‌تواند با حفظ جایگاه منتقد، به تغییر شرایط امیدوار باقی بماند. اما وقتی کنترل‌گرها، اصلاح‌طلبان منتخب جامعه مدنی باشند، آن وقت جامعه، در عین حال که قربانی و اسیر است، در جایگاه متهم و عامل وضعیت نامطلوب هم قرار خواهد گرفت. تناقضی که نتیجه‌اش همین سرخوردگی، یاس و انسدادی است که پس از سال ۹۶ شاهدش هستیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
سویه‌های مخرب حضور اصلاح‌طلبان در قدرت
#A218
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A218
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
فاشیسم، همین تصویر کریهی است که در آیینه می‌بینیم!
#A219
https://t.me/divanesara/909
آرمان امیری @ArmanParian : شش سال و شش ماه و یک هفته؛ این طول مدت زمانی است که «غوطه شرقی» در محاصره کامل قرار داشت. منطقه‌ای با جمعیت ۴۰۰هزار نفری که در تمام طول این مدت، علاوه بر محاصره کامل، به صورت مداوم بمباران می‌شد. با انواع و اقسام سلاح‌های متعارف و حتی نامتعارف. با بمب‌های بشکه‌ای و حتی گازهای شیمیایی. در بخشی از گزارش کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در مورد آوارگان این منطقه آمده: «اغلب مصاحبه شوندگان مبتلا به عفونت‌های شکمی، انواع هپاتیت، بیماری‌های پوستی و ناراحتی‌های روان بوده‌اند که به دلیل سال‌ها کمبود دسترسی به دارو و تجهیزات درمانی ایجاد شده است. اکثر کودکان و زنان از شپش و بیماری انگلی پوستی رنج می‌بردند و بسیاری دارای سوءتغذیه‌ی شدید و متوسط هستند». (گزارش ۱۷ مارس ۲۰۱۸، پیوند به مطلب)
ابعاد جنایاتی که اسد در کشور خودش رقم زد فقط با جنایات عربستان در یمن قابل مقایسه است. مطالبه ارتش سوریه از مردمان این مناطق نیز دقیقا همان مطالبه اردوغان از کردهای شمال سوریه است: «جابجایی»! این رژیم‌ها، با سرپوش و بهانه مبارزه با تروریسم تلاش می‌کنند بخش‌های بزرگی از جمعیت‌های بومی را به کوچ اجباری وادار سازند. اقدامی که بر اساس تعاریف سازمان ملل از مصادیق «جنایات جنگی» به شمار می‌آیند؛ اما نه تنها بیشتر دولت‌ها، بلکه گاه بسیاری از شهروندان و ناظران نیز در مواجهه با چنین جنایت‌هایی با استانداردهای دوگانه رفتار می‌کنند. درست، مثل همین تصویر فعلی که در مواجهه با حمله ترکیه به کردستان به چشم می‌بینیم.
* * *
این روزها، موج محکومیت تصمیم اردوغان و ارتش ترکیه در کشور ما فراگیر و فراجناحی به نظر می‌آید و دقیقا همین فراگیری است که ما را به تعجب می‌اندازد! این همه دوست‌دار بشریت و انسانیت، این همه جناح‌های سیاسی و فعالین ضد جنگ ناگهان از کجا پیدا شدند؟ چطور آن زمان که هم‌پیمان ما در دمشق از سلاح‌های شیمیایی استفاده می‌کرد این همه صداهای بشردوستانه از کشور ما بلند نبود؟ چطور آن زمان که سپاه برای سرکوب رفراندوم استقلال کردهای عراق وارد این کشور شد نیمی از همین محکوم کنندگان ترکیه از حرکت سپاه حمایت کردند؟ البته خوشتن‌داری نیروهای اقلیم کردستان عراق باعث شد که لشکرکشی نظامی مخالفان بدون خشونت و با تسلیم یکجانبه کردها به پایان برسد، اما اگر خویشتن‌داری کردها نبود، کار به کجا می‌رسید؟ آیا محکوم کنندگان امروز ارتش ترکیه، برای قتل‌عام احتمالی کردهای عراق هم اینچنین سوگواری به راه می‌انداختند؟
* * *
دستگاه دیپلماسی ایران، برای توجیه مداخلات نظامی خود در سوریه و عراق موافقت دولت‌های مرکزی را دست‌مایه قرار می‌دهد. توجیهی که البته در چهارچوب حقوق بین‌الملل می‌تواند کارآمد باشد، اما دو ایراد دارد:
نخست اینکه چطور حامیان این سیاست به عربستان حق نمی‌دهند که دقیقا با همین توجیه در یمن مداخله نظامی کند؟ گویا فراموش کرده‌اند که تمام جنایات عربستان در یمن، دقیقا با دعوت و درخواست همان دولتی صورت می‌گیرد که از نظر سازمان ملل دولت قانونی یمن است. (مثل وضعیت اسد در سوریه)
مساله دوم، وضعیت فعالین سیاسی و مدنی است. آنانی که دیگر نمی‌توانند رفتارهای خود را با اصول و قواعد حقوق بین‌الملل توجیه کنند. آیا جنایت ترکیه علیه کردهای سوریه محکوم است، صرفا به این دلیل که با دعوت دولت مرکزی سوریه انجام نشده؟ یعنی اگر اسد به اردوغان چراغ سبز نشان بدهد، دیگر قتل‌عام کردها اشکالی ندارد؟ اگر انسان‌دوستی حضرات در همین سطح خلاصه می‌شود، پس چندان هم نمی‌توان به اشک و آه‌هایشان وقعی نهاد!
* * *
سال‌ها پیش، «لئون تروتسکی» در تئوریزه کردن سیاست مخوف رژیم کمونیستی گفته بود: «انگلیسی‌ها ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید کشور من چه حق داشته باشد و چه حق نداشته باشد بر هر چیز دیگری ارجح است. ما توجیه تاریخی بسیار بهتری برای تعیین حق و ناحق در موارد عملی تصمیم‌گیری‌های فردی داریم و آن این است که حزب من همیشه بر حق است». (توتالیتاریسم، ص۴۱) این رویکرد، بنیان رفتاری پیاده‌نظام رژیم‌های توتالیتر را به خوبی توضیح می‌دهد. چیزی شبیه رفتاری که در این چند سال زیاد به چشم دیده‌ایم.
در میان سیاست‌ورزانی که ما سراغ داریم، تنها «مصطفی تاجزاده» بوده که با شجاعت تمام، نظامی‌گری منطقه‌ای را، فارغ از آنکه از جانب ایران، ترکیه یا عربستان باشد محکوم کرده است. (اینجا ببینید) دیگران، غالبا از همان فرمول جناب تروتسکی بهره می‌برند: «کشور ما هر کاری بکند بر حق است»! بد نیست این گروه دست‌کم در خلوت خود به یاد داشته باشند وقتی از جنایات «رژیم فاشیستی اردوغان» ابراز انزجار می‌کنند، در برابر آینه‌ای قرار گرفته‌اند که تصویر کریه رفتارهای خودشان را بازنمایی می‌کند.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A219
https://t.me/divanesara/909
آرمان امیری @ArmanParian : شش سال و شش ماه و یک هفته؛ این طول مدت زمانی است که «غوطه شرقی» در محاصره کامل قرار داشت. منطقه‌ای با جمعیت ۴۰۰هزار نفری که در تمام طول این مدت، علاوه بر محاصره کامل، به صورت مداوم بمباران می‌شد. با انواع و اقسام سلاح‌های متعارف و حتی نامتعارف. با بمب‌های بشکه‌ای و حتی گازهای شیمیایی. در بخشی از گزارش کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در مورد آوارگان این منطقه آمده: «اغلب مصاحبه شوندگان مبتلا به عفونت‌های شکمی، انواع هپاتیت، بیماری‌های پوستی و ناراحتی‌های روان بوده‌اند که به دلیل سال‌ها کمبود دسترسی به دارو و تجهیزات درمانی ایجاد شده است. اکثر کودکان و زنان از شپش و بیماری انگلی پوستی رنج می‌بردند و بسیاری دارای سوءتغذیه‌ی شدید و متوسط هستند». (گزارش ۱۷ مارس ۲۰۱۸، پیوند به مطلب)
ابعاد جنایاتی که اسد در کشور خودش رقم زد فقط با جنایات عربستان در یمن قابل مقایسه است. مطالبه ارتش سوریه از مردمان این مناطق نیز دقیقا همان مطالبه اردوغان از کردهای شمال سوریه است: «جابجایی»! این رژیم‌ها، با سرپوش و بهانه مبارزه با تروریسم تلاش می‌کنند بخش‌های بزرگی از جمعیت‌های بومی را به کوچ اجباری وادار سازند. اقدامی که بر اساس تعاریف سازمان ملل از مصادیق «جنایات جنگی» به شمار می‌آیند؛ اما نه تنها بیشتر دولت‌ها، بلکه گاه بسیاری از شهروندان و ناظران نیز در مواجهه با چنین جنایت‌هایی با استانداردهای دوگانه رفتار می‌کنند. درست، مثل همین تصویر فعلی که در مواجهه با حمله ترکیه به کردستان به چشم می‌بینیم.
* * *
این روزها، موج محکومیت تصمیم اردوغان و ارتش ترکیه در کشور ما فراگیر و فراجناحی به نظر می‌آید و دقیقا همین فراگیری است که ما را به تعجب می‌اندازد! این همه دوست‌دار بشریت و انسانیت، این همه جناح‌های سیاسی و فعالین ضد جنگ ناگهان از کجا پیدا شدند؟ چطور آن زمان که هم‌پیمان ما در دمشق از سلاح‌های شیمیایی استفاده می‌کرد این همه صداهای بشردوستانه از کشور ما بلند نبود؟ چطور آن زمان که سپاه برای سرکوب رفراندوم استقلال کردهای عراق وارد این کشور شد نیمی از همین محکوم کنندگان ترکیه از حرکت سپاه حمایت کردند؟ البته خوشتن‌داری نیروهای اقلیم کردستان عراق باعث شد که لشکرکشی نظامی مخالفان بدون خشونت و با تسلیم یکجانبه کردها به پایان برسد، اما اگر خویشتن‌داری کردها نبود، کار به کجا می‌رسید؟ آیا محکوم کنندگان امروز ارتش ترکیه، برای قتل‌عام احتمالی کردهای عراق هم اینچنین سوگواری به راه می‌انداختند؟
* * *
دستگاه دیپلماسی ایران، برای توجیه مداخلات نظامی خود در سوریه و عراق موافقت دولت‌های مرکزی را دست‌مایه قرار می‌دهد. توجیهی که البته در چهارچوب حقوق بین‌الملل می‌تواند کارآمد باشد، اما دو ایراد دارد:
نخست اینکه چطور حامیان این سیاست به عربستان حق نمی‌دهند که دقیقا با همین توجیه در یمن مداخله نظامی کند؟ گویا فراموش کرده‌اند که تمام جنایات عربستان در یمن، دقیقا با دعوت و درخواست همان دولتی صورت می‌گیرد که از نظر سازمان ملل دولت قانونی یمن است. (مثل وضعیت اسد در سوریه)
مساله دوم، وضعیت فعالین سیاسی و مدنی است. آنانی که دیگر نمی‌توانند رفتارهای خود را با اصول و قواعد حقوق بین‌الملل توجیه کنند. آیا جنایت ترکیه علیه کردهای سوریه محکوم است، صرفا به این دلیل که با دعوت دولت مرکزی سوریه انجام نشده؟ یعنی اگر اسد به اردوغان چراغ سبز نشان بدهد، دیگر قتل‌عام کردها اشکالی ندارد؟ اگر انسان‌دوستی حضرات در همین سطح خلاصه می‌شود، پس چندان هم نمی‌توان به اشک و آه‌هایشان وقعی نهاد!
* * *
سال‌ها پیش، «لئون تروتسکی» در تئوریزه کردن سیاست مخوف رژیم کمونیستی گفته بود: «انگلیسی‌ها ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید کشور من چه حق داشته باشد و چه حق نداشته باشد بر هر چیز دیگری ارجح است. ما توجیه تاریخی بسیار بهتری برای تعیین حق و ناحق در موارد عملی تصمیم‌گیری‌های فردی داریم و آن این است که حزب من همیشه بر حق است». (توتالیتاریسم، ص۴۱) این رویکرد، بنیان رفتاری پیاده‌نظام رژیم‌های توتالیتر را به خوبی توضیح می‌دهد. چیزی شبیه رفتاری که در این چند سال زیاد به چشم دیده‌ایم.
در میان سیاست‌ورزانی که ما سراغ داریم، تنها «مصطفی تاجزاده» بوده که با شجاعت تمام، نظامی‌گری منطقه‌ای را، فارغ از آنکه از جانب ایران، ترکیه یا عربستان باشد محکوم کرده است. (اینجا ببینید) دیگران، غالبا از همان فرمول جناب تروتسکی بهره می‌برند: «کشور ما هر کاری بکند بر حق است»! بد نیست این گروه دست‌کم در خلوت خود به یاد داشته باشند وقتی از جنایات «رژیم فاشیستی اردوغان» ابراز انزجار می‌کنند، در برابر آینه‌ای قرار گرفته‌اند که تصویر کریه رفتارهای خودشان را بازنمایی می‌کند.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
فاشیسم، همین تصویر کریهی است که در آیینه می‌بینیم!
#A219
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A219
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
هویت‌طلبی نتیجه انسداد سیاسی است.
#N 050
https://t.me/divanesara/911
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- پرسش در باب «هویت ایرانی» مدتی‌ست به یکی از مباحث جنجالی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بدل شده. پرسشی که پیشتر موضوع تحقیق پژوهشگران حوزه اندیشه و تاریخ بود، امروز به جدال سیاست‌پیشگان راه یافته و با برچسب‌هایی چون «ضد ایرانی» یا «خیانت به ایران» همچون چماقی برای کوبیدن مخالف استفاده می‌شود. گویی پیش از تحقق یک نظریه منسجم در باب تاریخ ایران و هویت ایرانی، این چهره‌های رسانه‌ای و مجازی هستند که تمام حقیقت را فراچنگ آورده‌اند و حال تمام جدل‌ها را به خدمت و خیانت به این حقیقت جعلی می‌کشانند.
ناسیونالیسم ایرانی، پیشتر در روایت‌هایی غالبا باستان‌گرا خلاصه می‌شد که در مواجهه با عقب‌ماندگی اجتماعی و سیاسی کشور، نوستالژی احیای اقتدار کهن داشت. اخیرا اما روایت متفاوتی از ناسیونالیسم رایج شده که در واکنش به مجادلات روز، مثل نظامی‌گری یا سیاست خارجی، تمامی هویت ایرانی را در نوعی لاک دفاعی مقابل یک «دیگری بزرگ» به اندازه تمامی غرب و حتی تمامی جهان تعریف می‌کند. این روایت لزوما به پیشینه باستانی کشور متکی نیست، اما در صورت نیاز گریزی گزینشی هم به تاریخ می‌زند تا از خلال جنگ‌های گذشته، دست‌مایه‌ای برای مشروعیت‌بخشی به «جنایت متقابل» استخراج کند. قربانی این ناسیونالیسم جدید، مفهوم «استقلال ملی» است که به «خصومت با دنیا» تقلیل یافته.
این شیوه سیاست‌زده در طرح «هویت ایرانی» به کلی یک جریان انحرافی است؛ زاییده انسداد سیاسی و عجز و ناتوانی سیاست‌پیشگان از پاسخگویی به عینی‌ترین و روزمره‌ترین مطالبات اجتماعی. در واقع جریان‌هایی، به جای مبارزه برای آزادی یا رسمیت یافتن کرامت انسانی، تلاش می‌کنند تعریفی از «هویت ایرانی» بسازند که با زندگی در ظلمت یا تحمل وضع موجود سازگار باشد -«خودمان انتخاب کردیم اینجوری زندگی کنیم». وقتی فکر و عمل سیاسی برای پاسخگویی به مطالبات مردم به بن‌بست می‌خورد، با رجعت به هویت‌طلبی، ناکامی و شکست به گردن آن «دیگری بزرگ» می‌افتد که از اساس با «هویت ایرانی» دشمنی دارد.
در مقابل، جامعه‌ای که در آن تحرکات اجتماعی، سیاسی و نظری آزادانه روی می‌دهند، مطالبات مردمی را با ارائه چشم‌اندازی بهتر از فردا پاسخ می‌دهد. شهروندان به جای گذشته‌ای که درباره آن چیز زیادی نمی‌دانند، یا امروزی که از آن ناراضی هستند، به رفاه آینده‌ای چشم می‌دوزند که «شدنی، منطقی و رضایت‌بخش» است. اما به قول «هانا آرنت»، در بن‌بست‌های اجتماعی، جنبش‌های توتالیتر و شبه‌فاشیستی تلاش می‌کنند تا «گرایش پر شور به انتزاعی‌ترین مفاهیم» را به عنوان رهنمودهای زندگی، جانشین «آشکارترین قوانین عقل سلیم» سازند. آرنت در این مورد به نقل قولی ماندگار و قابل تأمل از هیملر اشاره دارد که: «اس.اس.ها به مسایل روزمره علاقه‌ای ندارند، بلکه تنها به مسایلی علاقه‌مندند که برای دهه‌ها و قرن‌های آینده اهمیت دارند!» (توتالیتاریسم، ص 57 و ۵۸)
نکته حیاتی برای گره‌گشایی از انسداد سیاسی، وجود یک جنبش اجتماعی است که با مردم و نارضایتی‌های‌شان ارتباط مستقیم داشته باشد. مطالبات واقعی آنها را نمایندگی کند و مهم‌تر از همه پیشاپیش و در کنار آنها برای آزادی، حقوق و برقراری عدالت بایستد. جنبش‌های دوم خرداد و سبز اگر هم در کسب مطالبات خود شکست خورده باشند، حتی در سخت‌ترین لحظاتِ سرکوب، مانع از انسداد سیاسی بودند چرا که به جامعه راه برون‌رفتی از وضعیت دشوار زمان خود ارائه می‌دادند و اتفاقا به درستی هم در بطن تاریخ و جغرافیای جامعه خود جای گرفتند؛ مگر این جنبش‌ها را ادامه راه صد ساله آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی جنبش مشروطه نمی‌دانستیم؟
از این حیث، ایران امروز در گردنه ویژه‌ای است. کسانی که با موج اصلاحات و جنبش سبز برای پاسخگویی به مطالبات مردم به حاکمیت راه یافتند، از جنبش‌های مردمی می‌هراسند، در حالی‌که سیاست‌ورزی‌شان در پاسخگویی به مطالبات مردمی شکست خورده است. اثر مستقیم چنین عملکردی انسداد سیاسی و به بن‌بست کشیدن راه‌های معمول سیاست‌ورزی یعنی انتخابات و نمایندگی است.
این اولین باری نیست که انسداد سیاسی را تجربه می‌کنیم. نبود چشم‌اندازی از آینده، فقدان حس جمعی و امیدی که جنبش‌های اجتماعی در ما برمی‌انگیزند، پیش ازین، و بعد از کودتای ۲۸مرداد، اخوان ثالث را در یأس و نومیدی به سراییدن «زمستان» کشانده بود. خوشبختانه برای رهایی از این وضعیت، درمانی به درازای تاریخ مبارزه برای آزادی و انسانیت داریم. باید دوباره و در ادامه همان راه صد ساله، برای آزادی، عدالت و حقوق انسانی خود جمع شویم. نیما، پنج سال بعد از کودتا، در آخرین شعر خود به هوای همین درمان سرود:
اين منم مانده به زندان شب تيره كه باز
شب همه شب
گوش بر زنگ کاروانستم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
#N 050
https://t.me/divanesara/911
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- پرسش در باب «هویت ایرانی» مدتی‌ست به یکی از مباحث جنجالی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بدل شده. پرسشی که پیشتر موضوع تحقیق پژوهشگران حوزه اندیشه و تاریخ بود، امروز به جدال سیاست‌پیشگان راه یافته و با برچسب‌هایی چون «ضد ایرانی» یا «خیانت به ایران» همچون چماقی برای کوبیدن مخالف استفاده می‌شود. گویی پیش از تحقق یک نظریه منسجم در باب تاریخ ایران و هویت ایرانی، این چهره‌های رسانه‌ای و مجازی هستند که تمام حقیقت را فراچنگ آورده‌اند و حال تمام جدل‌ها را به خدمت و خیانت به این حقیقت جعلی می‌کشانند.
ناسیونالیسم ایرانی، پیشتر در روایت‌هایی غالبا باستان‌گرا خلاصه می‌شد که در مواجهه با عقب‌ماندگی اجتماعی و سیاسی کشور، نوستالژی احیای اقتدار کهن داشت. اخیرا اما روایت متفاوتی از ناسیونالیسم رایج شده که در واکنش به مجادلات روز، مثل نظامی‌گری یا سیاست خارجی، تمامی هویت ایرانی را در نوعی لاک دفاعی مقابل یک «دیگری بزرگ» به اندازه تمامی غرب و حتی تمامی جهان تعریف می‌کند. این روایت لزوما به پیشینه باستانی کشور متکی نیست، اما در صورت نیاز گریزی گزینشی هم به تاریخ می‌زند تا از خلال جنگ‌های گذشته، دست‌مایه‌ای برای مشروعیت‌بخشی به «جنایت متقابل» استخراج کند. قربانی این ناسیونالیسم جدید، مفهوم «استقلال ملی» است که به «خصومت با دنیا» تقلیل یافته.
این شیوه سیاست‌زده در طرح «هویت ایرانی» به کلی یک جریان انحرافی است؛ زاییده انسداد سیاسی و عجز و ناتوانی سیاست‌پیشگان از پاسخگویی به عینی‌ترین و روزمره‌ترین مطالبات اجتماعی. در واقع جریان‌هایی، به جای مبارزه برای آزادی یا رسمیت یافتن کرامت انسانی، تلاش می‌کنند تعریفی از «هویت ایرانی» بسازند که با زندگی در ظلمت یا تحمل وضع موجود سازگار باشد -«خودمان انتخاب کردیم اینجوری زندگی کنیم». وقتی فکر و عمل سیاسی برای پاسخگویی به مطالبات مردم به بن‌بست می‌خورد، با رجعت به هویت‌طلبی، ناکامی و شکست به گردن آن «دیگری بزرگ» می‌افتد که از اساس با «هویت ایرانی» دشمنی دارد.
در مقابل، جامعه‌ای که در آن تحرکات اجتماعی، سیاسی و نظری آزادانه روی می‌دهند، مطالبات مردمی را با ارائه چشم‌اندازی بهتر از فردا پاسخ می‌دهد. شهروندان به جای گذشته‌ای که درباره آن چیز زیادی نمی‌دانند، یا امروزی که از آن ناراضی هستند، به رفاه آینده‌ای چشم می‌دوزند که «شدنی، منطقی و رضایت‌بخش» است. اما به قول «هانا آرنت»، در بن‌بست‌های اجتماعی، جنبش‌های توتالیتر و شبه‌فاشیستی تلاش می‌کنند تا «گرایش پر شور به انتزاعی‌ترین مفاهیم» را به عنوان رهنمودهای زندگی، جانشین «آشکارترین قوانین عقل سلیم» سازند. آرنت در این مورد به نقل قولی ماندگار و قابل تأمل از هیملر اشاره دارد که: «اس.اس.ها به مسایل روزمره علاقه‌ای ندارند، بلکه تنها به مسایلی علاقه‌مندند که برای دهه‌ها و قرن‌های آینده اهمیت دارند!» (توتالیتاریسم، ص 57 و ۵۸)
نکته حیاتی برای گره‌گشایی از انسداد سیاسی، وجود یک جنبش اجتماعی است که با مردم و نارضایتی‌های‌شان ارتباط مستقیم داشته باشد. مطالبات واقعی آنها را نمایندگی کند و مهم‌تر از همه پیشاپیش و در کنار آنها برای آزادی، حقوق و برقراری عدالت بایستد. جنبش‌های دوم خرداد و سبز اگر هم در کسب مطالبات خود شکست خورده باشند، حتی در سخت‌ترین لحظاتِ سرکوب، مانع از انسداد سیاسی بودند چرا که به جامعه راه برون‌رفتی از وضعیت دشوار زمان خود ارائه می‌دادند و اتفاقا به درستی هم در بطن تاریخ و جغرافیای جامعه خود جای گرفتند؛ مگر این جنبش‌ها را ادامه راه صد ساله آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی جنبش مشروطه نمی‌دانستیم؟
از این حیث، ایران امروز در گردنه ویژه‌ای است. کسانی که با موج اصلاحات و جنبش سبز برای پاسخگویی به مطالبات مردم به حاکمیت راه یافتند، از جنبش‌های مردمی می‌هراسند، در حالی‌که سیاست‌ورزی‌شان در پاسخگویی به مطالبات مردمی شکست خورده است. اثر مستقیم چنین عملکردی انسداد سیاسی و به بن‌بست کشیدن راه‌های معمول سیاست‌ورزی یعنی انتخابات و نمایندگی است.
این اولین باری نیست که انسداد سیاسی را تجربه می‌کنیم. نبود چشم‌اندازی از آینده، فقدان حس جمعی و امیدی که جنبش‌های اجتماعی در ما برمی‌انگیزند، پیش ازین، و بعد از کودتای ۲۸مرداد، اخوان ثالث را در یأس و نومیدی به سراییدن «زمستان» کشانده بود. خوشبختانه برای رهایی از این وضعیت، درمانی به درازای تاریخ مبارزه برای آزادی و انسانیت داریم. باید دوباره و در ادامه همان راه صد ساله، برای آزادی، عدالت و حقوق انسانی خود جمع شویم. نیما، پنج سال بعد از کودتا، در آخرین شعر خود به هوای همین درمان سرود:
اين منم مانده به زندان شب تيره كه باز
شب همه شب
گوش بر زنگ کاروانستم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
Telegram
مجمع دیوانگان
هویت‌طلبی نتیجه انسداد سیاسی است.
#N 050
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.
#N 050
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.
حکایت زمین‌خورده‌ای که تا به آخر سینه‌خیز رفت!
#A220
https://t.me/divanesara/913
آرمان امیری @ArmanParian : ابراهیم نبوی، سال‌ها پیش در یک نامه‌ای نوشته بود: «گاهی اوقات بعضی آدم‌ها برای اثبات وجود خودشان، چاره‌ای جز این ندارند که سیفون بکشند به همه تاریخ». البته منظور جناب نبوی کس دیگری بود، اما به نظرم این از آن دست سخنانی است که می‌شود در کتاب‌های «سخنان بزرگان» چاپ کرد و هر چند وقت یک بار برایش مصداقی یافت. علی‌الحساب، ساده‌ترین مصداق‌اش، همین استاد گرامی، شرف اهل قلم، احمد زیدآبادی! جناب استاد برای آنکه ضعف در استدلال‌های خودش و نداشتن سر سوزنی ابتکار و پیشنهاد را جبران کند، تا بدان‌جا آسمان و ریسمان می‌بافد که بگوید: «اگر سال ۸۸، میرحسین موسوی به جای احمدی‌نژاد رییس جمهور می‌شد، هیچ فرقی نداشت و باز هم ما تحریم می‌شدیم و وضع مملکت همین بود که بود»!
آقای زیدآبادی، در مناظره با مصطفی تاجزاده، نقد خود به جریان اصلاح‌طلبی را «تلاش برای ورود به قدرت» معرفی کردند. پس از آن نیز برای آنکه از ایده خود دفاع کنند، ناچار شدند این نقد را به کل تاریخ اصلاح‌طلبی، از امیرکبیر و مصدق گرفته تا بازرگان و موسوی هم تسری بدهند. البته شاید برخی از مخاطبان این کلام، به یاد آن طنز قدیمی بیفتند که فلانی میدان انقلاب زمین خورد، برای آنکه ضایع نشود، باقی راه تا آزادی را سینه‌خیز رفت! یعنی فکر کنند کسی که سال ۸۸، هیچ کجای داستان را نفهمیده بود و وسط آن جدال نقطه عطف تاریخی این کشور شلیک کور می‌کرد، برای اینکه آن گذشته درخشان را توجیه کند مجبور است هنوز هم بگوید نه تنها انتخاب میرحسین هم با احمدی‌نژاد فرقی نداشت بلکه اساسا ۱۵۰ سال تاریخ مبارزات سیاسی مملکت به کلی اشتباه بوده.
در پاسخ به این رویکرد جدید و کمی هم عجیب، از دو منظر می‌توان به جناب زیدآبادی پاسخ داد. منظر نخست، نوعی نقد شخصی است. متاسفانه نشانه‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود مخاطب گمان کند این دست‌تحلیل‌ها بیش از آنکه «دلیل» داشته باشند، «علت» دارند. در جریان مناظره نیز جناب تاجزاده چند بار تذکر دادند که آقای زیدآبادی، خودشان بر خلاف این تحلیلی که مدعی هستند از سال‌ها پیش داشته‌اند، هرکجا که فرصت کردند به اندازه خودشان برای ورود به ساختار قدرت تلاش کردند. از جمله نامزدی در انتخابات مجلس ششم، و پس از آن، تلاش‌های فراوان برای معرفی کردن یک نامزد ریاست‌جمهوری (جناب عبدالله نوری) و در تقلا برای ورود به ستادهای مختلف نامزدهای ریاست‌جمهوری سال ۸۸ که در نهایت به ورود ایشان به ستاد جناب کروبی انجامید. طبیعتا برای آشنایان به پیشینه عملکرد جناب زیدآبادی، بسیار دشوار است بپذیرند کسی ابتدا هر تلاشی که می‌تواند برای حضور در قدرت انجام دهد، اما وقتی به در بسته خورد، خودش را طرفدار تئوری دوری از قدرت معرفی کند! این گروه احتمالا به یاد مثل معروف گربه‌ای می‌افتند که دست‌اش به گوشت نمی‌رسید!
اما فارغ از این نقدهای شخصی نیز طرح مساله دوری از قدرت، به عنوان یک استراتژی کلان برای جریان اصلاح‌طلب به اندازه کافی جای تعجب دارد. طبیعتا چنین پیشنهادی برای جریانات مدنی کشور نه تنها قابل تامل، بلکه حتی واجب به نظر می‌رسد. اما وقتی در مورد احزاب و جریانات سیاسی سخن می‌گوییم، تنها آشنایی با الفبای مفهوم «امر سیاسی» کافی است که به یاد داشته باشیم تفاوت «جریان سیاسی» با «جریان مدنی» دقیقا در ضرورت «راه‌یابی به قدرت» است. یعنی برای جریان مدنی، هدف صرفا «تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. حال این مطالبات از جانب هرکسی که محقق شود، فعال مدنی به هدف خودش رسیده است. اما تعریف و هدف جریان سیاسی «کسب قدرت برای تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. یعنی بحث «کسب قدرت» در ذات مفهوم و تعریف کنش سیاسی نهفته است و کسی که از مصدق و بازرگان گرفته تا میرحسین و جریان اصلاحات را به «دوری از قدرت» توصیه می‌کند، مشخصا با این الفبای صورت مساله آشنایی ندارد.
به هر حال، اکنون که جریان اصلاحات به درستی به زیر ذره‌بین نقد رفته تا ضعف‌ها و کاستی‌هایش مشخص شود، بسیار جای خوش‌وقتی است که با تداوم گفتگوهایی نظیر آنچه میان آقایان تاجزاده و زیدآبادی برگزار شد، عیار برخی منتقدان این جریان نیز مشخص شود. ما در اینکه اصلاحات، به بن‌بستی استراتژیک برخورد کرده است هیچ تردیدی نداریم و بارها نقدهای خود را به این جریان نوشته‌ایم، اما گمان می‌کنیم در پس هیاهوی نقد این جریان، سره و ناسره با هم مخلوط شده‌اند و اگر نور روشنگری و انتقاد به دیگر جریانات آلترناتیو تابانده نشود، بعید نیست که در آینده باز هم افسوس بخوریم که در پس خشم تلنبار شده از «چه نمی‌خواهیم»ها، باز هم صورت مساله «چه می‌خواهیم» را فراموش کردیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A220
https://t.me/divanesara/913
آرمان امیری @ArmanParian : ابراهیم نبوی، سال‌ها پیش در یک نامه‌ای نوشته بود: «گاهی اوقات بعضی آدم‌ها برای اثبات وجود خودشان، چاره‌ای جز این ندارند که سیفون بکشند به همه تاریخ». البته منظور جناب نبوی کس دیگری بود، اما به نظرم این از آن دست سخنانی است که می‌شود در کتاب‌های «سخنان بزرگان» چاپ کرد و هر چند وقت یک بار برایش مصداقی یافت. علی‌الحساب، ساده‌ترین مصداق‌اش، همین استاد گرامی، شرف اهل قلم، احمد زیدآبادی! جناب استاد برای آنکه ضعف در استدلال‌های خودش و نداشتن سر سوزنی ابتکار و پیشنهاد را جبران کند، تا بدان‌جا آسمان و ریسمان می‌بافد که بگوید: «اگر سال ۸۸، میرحسین موسوی به جای احمدی‌نژاد رییس جمهور می‌شد، هیچ فرقی نداشت و باز هم ما تحریم می‌شدیم و وضع مملکت همین بود که بود»!
آقای زیدآبادی، در مناظره با مصطفی تاجزاده، نقد خود به جریان اصلاح‌طلبی را «تلاش برای ورود به قدرت» معرفی کردند. پس از آن نیز برای آنکه از ایده خود دفاع کنند، ناچار شدند این نقد را به کل تاریخ اصلاح‌طلبی، از امیرکبیر و مصدق گرفته تا بازرگان و موسوی هم تسری بدهند. البته شاید برخی از مخاطبان این کلام، به یاد آن طنز قدیمی بیفتند که فلانی میدان انقلاب زمین خورد، برای آنکه ضایع نشود، باقی راه تا آزادی را سینه‌خیز رفت! یعنی فکر کنند کسی که سال ۸۸، هیچ کجای داستان را نفهمیده بود و وسط آن جدال نقطه عطف تاریخی این کشور شلیک کور می‌کرد، برای اینکه آن گذشته درخشان را توجیه کند مجبور است هنوز هم بگوید نه تنها انتخاب میرحسین هم با احمدی‌نژاد فرقی نداشت بلکه اساسا ۱۵۰ سال تاریخ مبارزات سیاسی مملکت به کلی اشتباه بوده.
در پاسخ به این رویکرد جدید و کمی هم عجیب، از دو منظر می‌توان به جناب زیدآبادی پاسخ داد. منظر نخست، نوعی نقد شخصی است. متاسفانه نشانه‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود مخاطب گمان کند این دست‌تحلیل‌ها بیش از آنکه «دلیل» داشته باشند، «علت» دارند. در جریان مناظره نیز جناب تاجزاده چند بار تذکر دادند که آقای زیدآبادی، خودشان بر خلاف این تحلیلی که مدعی هستند از سال‌ها پیش داشته‌اند، هرکجا که فرصت کردند به اندازه خودشان برای ورود به ساختار قدرت تلاش کردند. از جمله نامزدی در انتخابات مجلس ششم، و پس از آن، تلاش‌های فراوان برای معرفی کردن یک نامزد ریاست‌جمهوری (جناب عبدالله نوری) و در تقلا برای ورود به ستادهای مختلف نامزدهای ریاست‌جمهوری سال ۸۸ که در نهایت به ورود ایشان به ستاد جناب کروبی انجامید. طبیعتا برای آشنایان به پیشینه عملکرد جناب زیدآبادی، بسیار دشوار است بپذیرند کسی ابتدا هر تلاشی که می‌تواند برای حضور در قدرت انجام دهد، اما وقتی به در بسته خورد، خودش را طرفدار تئوری دوری از قدرت معرفی کند! این گروه احتمالا به یاد مثل معروف گربه‌ای می‌افتند که دست‌اش به گوشت نمی‌رسید!
اما فارغ از این نقدهای شخصی نیز طرح مساله دوری از قدرت، به عنوان یک استراتژی کلان برای جریان اصلاح‌طلب به اندازه کافی جای تعجب دارد. طبیعتا چنین پیشنهادی برای جریانات مدنی کشور نه تنها قابل تامل، بلکه حتی واجب به نظر می‌رسد. اما وقتی در مورد احزاب و جریانات سیاسی سخن می‌گوییم، تنها آشنایی با الفبای مفهوم «امر سیاسی» کافی است که به یاد داشته باشیم تفاوت «جریان سیاسی» با «جریان مدنی» دقیقا در ضرورت «راه‌یابی به قدرت» است. یعنی برای جریان مدنی، هدف صرفا «تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. حال این مطالبات از جانب هرکسی که محقق شود، فعال مدنی به هدف خودش رسیده است. اما تعریف و هدف جریان سیاسی «کسب قدرت برای تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. یعنی بحث «کسب قدرت» در ذات مفهوم و تعریف کنش سیاسی نهفته است و کسی که از مصدق و بازرگان گرفته تا میرحسین و جریان اصلاحات را به «دوری از قدرت» توصیه می‌کند، مشخصا با این الفبای صورت مساله آشنایی ندارد.
به هر حال، اکنون که جریان اصلاحات به درستی به زیر ذره‌بین نقد رفته تا ضعف‌ها و کاستی‌هایش مشخص شود، بسیار جای خوش‌وقتی است که با تداوم گفتگوهایی نظیر آنچه میان آقایان تاجزاده و زیدآبادی برگزار شد، عیار برخی منتقدان این جریان نیز مشخص شود. ما در اینکه اصلاحات، به بن‌بستی استراتژیک برخورد کرده است هیچ تردیدی نداریم و بارها نقدهای خود را به این جریان نوشته‌ایم، اما گمان می‌کنیم در پس هیاهوی نقد این جریان، سره و ناسره با هم مخلوط شده‌اند و اگر نور روشنگری و انتقاد به دیگر جریانات آلترناتیو تابانده نشود، بعید نیست که در آینده باز هم افسوس بخوریم که در پس خشم تلنبار شده از «چه نمی‌خواهیم»ها، باز هم صورت مساله «چه می‌خواهیم» را فراموش کردیم.
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegram
مجمع دیوانگان
حکایت زمین‌خورده‌ای که تا به آخر سینه‌خیز رفت!
#A220
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A220
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
👍1
خلع سلاح عمومی
#A221
آرمان امیری @ArmanParian : هر جریان اصلاح‌طلبی نیازمند مسلح شدن به ابزارهای قدرت است. در عصر مشروطه، این سلاح‌ها از جنس تفنگ ستارخان و باقرخان بود. سال‌ها بعد البته دیگر مبارزه مسلحانه مشروعیت خودش را از دست داد، اما اشکال جدیدی از ابزارهای قدرت جای اسلحه را گرفتند:
۱- نهادهای مدنی و اجتماعی، اصناف کارگری و تشکل‌های دانشجویی
۲- مطبوعات، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی
۳- حضور خیابانی، راهپیمایی، تجمع، تحصن، اعتصاب
۴- حمایت‌های بین‌المللی
۵- حضور سیاست‌مداران اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و تصمیم‌گیر
از این ارکان پنج‌گانه، اصلاح‌طلبان ما چهار گزینه نخست را یا دست‌کم گرفته‌اند، یا با دستان خود نابود کرده‌اند. به ظاهر مدعی حمایت از نهادهای مدنی و تشکل‌های صنفی هستند، اما حتی وقتی در قدرت هم قرار می‌گیرند هرگز حمایت موثری از خود نشان نمی‌دهند. (بماند که حتی برخی تشکل‌های دانشجویی این جریان، به پایگاه‌های انحصارگرایی و سرکوب صدای مخالف در دانشگاه‌ها بدل شده‌اند!)
هرگونه حضور خیابانی، تجمع، راهپیمایی، تحصن و اعتصاب، سال‌هاست که به صراحت تمام از جانب اصلاح‌طلبان با عنوان «خط قرمز» یاد می‌شود. در مواجهه با حمایت‌های بین‌المللی نیز، یا هم‌صدا با نهادهای اقتدارگرای حکومتی، با سرپوش بی‌معنا و انحرافی «حفظ استقلال» رویکرد انکارآمیز دارند، یا حتی در معدود مواردی مثل فشار فیفا برای ورود زنان به ورزشگاه، آدرس غلط می‌دهند و سعی در بی‌اثر نشان دادن این همکاری بین‌المللی دارند. خوشبختانه، اختیار عمل شبکه‌های اجتماعی و مجازی در انحصار هیچکس نیست، وگرنه از همین تنها ابزار بیان مطالبات مردمی نیز گورستانی می‌ساختند شبیه اندک نشریات بی‌خاصیت و ابتر خود.
در مناظره اخیر آقایان تاجزاده و زیدآبادی، یک طرف ماجرا تلاش می‌کرد به کلی صورت مساله سیاست‌ورزی را پاک کند و پشت ادعای به ظاهر موجه «فعالیت مدنی»، از اساس نسخه تعطیلی فعالیت سیاسی بپیچد. طبیعتا چنین رویکردی اصلا در سطح نقد قرار ندارد. در سوی مقابل اما، جناب تاجزاده، به نوعی در جایگاه نمایندگی اصلاح‌طلبانی قرار داشت که از ارکان پنج‌گانه جنبش اصلاحات، ۴ تا را به دست خود نابود کرده‌اند و حالا توقع دارند صرفا با تکیه بر حضورهای نیم‌بند انتخاباتی، راه برون رفت از انسداد فعلی را پیدا کنند.
تاجزاده، به درستی بر ضعف «گسست در تداوم اصلاحات» انگشت می‌گذارد، اما متاسفانه، حتی در بازخوانی همین تاریخ ۲۰ ساله، به صورت گزینشی فقط بزنگاه‌هایی را انتخاب می‌کند که کل صورت مساله را در مشارکت یک‌دست انتخاباتی خلاصه کنند. من اما باور دارم که سبب اصلی گسست در جنبش اصلاحات را باید در «خلع سلاح عمومی» جستجو کرد. وقتی ابزارهای چهارگانه قدرت را از جنبش اصلاحات گرفتند، دیگر با یک «جنبش» مواجه نبودیم. نهایتا یک دولت اصلاح‌طلب داشتیم که به سادگی زمین‌گیر شد و سپس کنار رفت. پس برای پاسخ به «چه باید کرد» امروز نیز باید دقیقا از همین تجربیات درس عبرت بگیریم. البته که حضور جریانات اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و دولتی نیز یکی از ارکان پنج‌گانه برای پیشرفت یک جنبش است و البته که هر «عقل سلیمی» می‌پذیرد که این «بودن به از نبود شدن» است. ساده‌ترین درسی که از شکست جنبش سبز می‌توان گرفت همین است که جنبش‌های اجتماعی و حتی خیابانی، اگر نتوانند حامیان و نمایندگان خود را در قدرت بیابند به سادگی سرکوب خواهند شد. اما آنچه منتقدان را به گلایه و مخالفت با روند فعلی اصلاح‌طلبان وادار ساخته است، همان «خلع‌سلاح عمومی» جامعه است که اگر نگوییم تماما به دست اصلاح‌طلبان انجام شد، بدون تردید باید گفت که اصلاح‌طلبان، با بخش‌هایی از این خلع‌سلاح همراهی کامل کرده و در برابر بخش‌های دیگری از آن سکوت پیشه کردند.
وقتی سیدمحمد خاتمی، از ۶ ماه پیش آب پاکی را روی دست همه می‌ریزد که «تحت هر شرایطی در انتخابات شرکت خواهیم کرد»، دقیقا یعنی تمامی منتقدان را «خلع‌سلاح» کرده و حتی فرصت اندکی اعتراض را هم از آنان گرفته است تا ای بسا با ابزارهای فشاری چون تحصن، تجمع یا اعتصاب و تحریم بتوانند سر سوزنی در راستای احقاق حقوق خود اعمال فشار کنند. گویی این عزیزان چنان وحشتی از جامعه خود دارند که ترجیح می‌دهند با دست‌های بسته و بی‌دفاع خود را تسلیم جناح اقتدارگرا کنند، اما همچنان مردم را دور از صحنه و در خانه‌های خود نگه دارند. تا زمانی که اصلاح‌طلبان بخواهند در «خلع سلاح عمومی» با حاکمیت همکاری کنند و تا زمانی که برای فعال شدن تمامی ارکان چهارگانه قدرت با بدنه اجتماعی همکاری نکنند، طبیعی است که نیروهای اجتماعی نیز هیچ سودی در فعال کردن رکن پنجم و حضور اصلاح‌طلبان در قدرت نمی‌بینند.
(برای مشاهده نسخه کامل بر روی لینک زیر کلیک کرده یا از گزینه Instant View استفاده کنید)
https://telegra.ph/A221-10-26
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A221
آرمان امیری @ArmanParian : هر جریان اصلاح‌طلبی نیازمند مسلح شدن به ابزارهای قدرت است. در عصر مشروطه، این سلاح‌ها از جنس تفنگ ستارخان و باقرخان بود. سال‌ها بعد البته دیگر مبارزه مسلحانه مشروعیت خودش را از دست داد، اما اشکال جدیدی از ابزارهای قدرت جای اسلحه را گرفتند:
۱- نهادهای مدنی و اجتماعی، اصناف کارگری و تشکل‌های دانشجویی
۲- مطبوعات، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی
۳- حضور خیابانی، راهپیمایی، تجمع، تحصن، اعتصاب
۴- حمایت‌های بین‌المللی
۵- حضور سیاست‌مداران اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و تصمیم‌گیر
از این ارکان پنج‌گانه، اصلاح‌طلبان ما چهار گزینه نخست را یا دست‌کم گرفته‌اند، یا با دستان خود نابود کرده‌اند. به ظاهر مدعی حمایت از نهادهای مدنی و تشکل‌های صنفی هستند، اما حتی وقتی در قدرت هم قرار می‌گیرند هرگز حمایت موثری از خود نشان نمی‌دهند. (بماند که حتی برخی تشکل‌های دانشجویی این جریان، به پایگاه‌های انحصارگرایی و سرکوب صدای مخالف در دانشگاه‌ها بدل شده‌اند!)
هرگونه حضور خیابانی، تجمع، راهپیمایی، تحصن و اعتصاب، سال‌هاست که به صراحت تمام از جانب اصلاح‌طلبان با عنوان «خط قرمز» یاد می‌شود. در مواجهه با حمایت‌های بین‌المللی نیز، یا هم‌صدا با نهادهای اقتدارگرای حکومتی، با سرپوش بی‌معنا و انحرافی «حفظ استقلال» رویکرد انکارآمیز دارند، یا حتی در معدود مواردی مثل فشار فیفا برای ورود زنان به ورزشگاه، آدرس غلط می‌دهند و سعی در بی‌اثر نشان دادن این همکاری بین‌المللی دارند. خوشبختانه، اختیار عمل شبکه‌های اجتماعی و مجازی در انحصار هیچکس نیست، وگرنه از همین تنها ابزار بیان مطالبات مردمی نیز گورستانی می‌ساختند شبیه اندک نشریات بی‌خاصیت و ابتر خود.
در مناظره اخیر آقایان تاجزاده و زیدآبادی، یک طرف ماجرا تلاش می‌کرد به کلی صورت مساله سیاست‌ورزی را پاک کند و پشت ادعای به ظاهر موجه «فعالیت مدنی»، از اساس نسخه تعطیلی فعالیت سیاسی بپیچد. طبیعتا چنین رویکردی اصلا در سطح نقد قرار ندارد. در سوی مقابل اما، جناب تاجزاده، به نوعی در جایگاه نمایندگی اصلاح‌طلبانی قرار داشت که از ارکان پنج‌گانه جنبش اصلاحات، ۴ تا را به دست خود نابود کرده‌اند و حالا توقع دارند صرفا با تکیه بر حضورهای نیم‌بند انتخاباتی، راه برون رفت از انسداد فعلی را پیدا کنند.
تاجزاده، به درستی بر ضعف «گسست در تداوم اصلاحات» انگشت می‌گذارد، اما متاسفانه، حتی در بازخوانی همین تاریخ ۲۰ ساله، به صورت گزینشی فقط بزنگاه‌هایی را انتخاب می‌کند که کل صورت مساله را در مشارکت یک‌دست انتخاباتی خلاصه کنند. من اما باور دارم که سبب اصلی گسست در جنبش اصلاحات را باید در «خلع سلاح عمومی» جستجو کرد. وقتی ابزارهای چهارگانه قدرت را از جنبش اصلاحات گرفتند، دیگر با یک «جنبش» مواجه نبودیم. نهایتا یک دولت اصلاح‌طلب داشتیم که به سادگی زمین‌گیر شد و سپس کنار رفت. پس برای پاسخ به «چه باید کرد» امروز نیز باید دقیقا از همین تجربیات درس عبرت بگیریم. البته که حضور جریانات اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و دولتی نیز یکی از ارکان پنج‌گانه برای پیشرفت یک جنبش است و البته که هر «عقل سلیمی» می‌پذیرد که این «بودن به از نبود شدن» است. ساده‌ترین درسی که از شکست جنبش سبز می‌توان گرفت همین است که جنبش‌های اجتماعی و حتی خیابانی، اگر نتوانند حامیان و نمایندگان خود را در قدرت بیابند به سادگی سرکوب خواهند شد. اما آنچه منتقدان را به گلایه و مخالفت با روند فعلی اصلاح‌طلبان وادار ساخته است، همان «خلع‌سلاح عمومی» جامعه است که اگر نگوییم تماما به دست اصلاح‌طلبان انجام شد، بدون تردید باید گفت که اصلاح‌طلبان، با بخش‌هایی از این خلع‌سلاح همراهی کامل کرده و در برابر بخش‌های دیگری از آن سکوت پیشه کردند.
وقتی سیدمحمد خاتمی، از ۶ ماه پیش آب پاکی را روی دست همه می‌ریزد که «تحت هر شرایطی در انتخابات شرکت خواهیم کرد»، دقیقا یعنی تمامی منتقدان را «خلع‌سلاح» کرده و حتی فرصت اندکی اعتراض را هم از آنان گرفته است تا ای بسا با ابزارهای فشاری چون تحصن، تجمع یا اعتصاب و تحریم بتوانند سر سوزنی در راستای احقاق حقوق خود اعمال فشار کنند. گویی این عزیزان چنان وحشتی از جامعه خود دارند که ترجیح می‌دهند با دست‌های بسته و بی‌دفاع خود را تسلیم جناح اقتدارگرا کنند، اما همچنان مردم را دور از صحنه و در خانه‌های خود نگه دارند. تا زمانی که اصلاح‌طلبان بخواهند در «خلع سلاح عمومی» با حاکمیت همکاری کنند و تا زمانی که برای فعال شدن تمامی ارکان چهارگانه قدرت با بدنه اجتماعی همکاری نکنند، طبیعی است که نیروهای اجتماعی نیز هیچ سودی در فعال کردن رکن پنجم و حضور اصلاح‌طلبان در قدرت نمی‌بینند.
(برای مشاهده نسخه کامل بر روی لینک زیر کلیک کرده یا از گزینه Instant View استفاده کنید)
https://telegra.ph/A221-10-26
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
Telegraph
A221
خلع سلاح عمومی سال ۱۲۸۷: محمدعلی‌شاه قاجار دست به کودتا علیه اصلاحات دموکراتیک مجلس می‌زند و لیاخوف روس مجلس را به توپ می‌بندد. اما مشروطه‌طلبان نیز «خلع‌سلاح» نیستند. آنان نه برای یک انقلاب جدید و نه برای براندازی مشروطه، بلکه برای دفاع از دستاوردهای قانونی‌شان…