پارادوکس روشنفکر تقلیدکار و حکایت کنیزک و کدو!
https://t.me/divanesara/997
#A 237

آرمان امیری @ArmanParian : در زمان جنگ سرد، یک حکایت طنزی رواج داشت که: نماینده کشور آمریکا به نماینده شوروی گفت: ما در کشور خودمان اینقدر آزادی بیان داریم که مردم می‌توانند بگویند «مرگ بر آمریکا»!

نماینده شوروی پاسخ داد: اتفاقا ما هم در کشورمان کاملا آزادیم که بگوییم «مرگ بر آمریکا»!

حکایت طنزی بود برای یک دوره تاریخی؛ اما به مصداق آن روایت معروف که «برای شما جوکه، برای ما خاطره است»، آنچه برای دیگران طنز بود، حالا بهترین توصیف‌گر وضعیت برخی از محافل خبری و مدعیان نخبگی ما شده است!

به تازگی پروفسور یرواند آبراهامیان در گفتگو با یک رسانه آمریکایی (Democracy Now) زبان به انتقاد از خوی تهاجمی و نظامی‌گری آمریکایی‌ها گشوده و هشدار داده است که با این دست سیاست‌ها، نه تنها مردم ایران از این پس آمریکایی‌ها را به عنوان یک کشور تروریست خواهند شناخت، بلکه بیم آن می‌رود که با تداوم سیاست‌های ترامپ منطقه وارد یک جنگ خانمان‌سوز جدید شود.

این دست انتقادات از رویکرد نظامی آمریکا در داخل این کشور قدمتی طولانی دارد و دست‌کم در جنگ ویتنام شاهد اوج‌گیری آن بودیم. بسیاری از روشنفکران مستقل و آزادی‌خواهان آمریکایی همواره منتقد نظامی‌گری این کشور بوده‌اند. سرشناس‌ترین آن‌ها احتمالا «نوام چامسکی» در حوزه اندیشه و «مایکل مور» در هنر است. چهره‌هایی که در داخل خاک آمریکا، با حفظ هویت خود و علی‌رغم عشقی که بدون تردید به میهن خودشان دارند، صدای اعتراض‌شان را بلند می‌کنند و دولت و حکومت خود را مورد شدیدترین انتقادها قرار می‌دهند.

بازتاب این انتقادها در کشور ما اما، گاه شکل و شمایل همان طنز دوران جنگ سرد را به خود می‌گیرد! یعنی گروهی در ایران، با انتشار بدون توضیح مواضع آزادی‌خواهان آمریکایی می‌خواهند از شرافت و وجاهت این روشنفکران آزاده برای خود و مواضع‌شان کسب اعتبار کنند، آن هم درست در شرایطی که دقیقا در نقطه مقابل «دال گفتمانی» این روشنفکران قرار دارند.

برای من، ترجمه دقیق و واقعی الگوی رفتاری امثال چامسکی، مایکل مور یا حتی آبراهامیان آن است که: در برابر کشوری که بدان تعلق داری مسوول باش و در مقابل اشتباهات یا حتی جنایت‌های احتمالی‌اش سکوت نکن. آزاده باش و اعتراض کن. اما وقتی جماعتی که سر تا پایشان تخفیف دادن استبداد و سرکوب حکومت و البته توجیه‌گری نظامی‌گری و جنگ‌افروزی فرامرزی آن است، با استناد به مواضع همین نخبگان آزاده می‌خواهند برای خودشان سند حقانیتی دست و پا کنند، من فقط به یاد آن نماینده شوروی کمونیستی می‌افتم که در کشور خودش ایستاده، مرگ بر آمریکا می‌گوید و توهم آزادی و آزادگی هم دارد.

این دست ترجمه‌ها و سوءاستفاده‌های نابجا، اگر محصول یک جور فرصت‌طلبی و فریب‌کاری نباشد، احتمالا محصول یک تقلید کورکورانه است که متن را از بستر طرح آن جدا می‌کنند و با ناقص سازی فضای طرح، مقصود نهایی آن را به کلی وارونه می‌سازند و از روایت‌هایی یکسره منتقد و ضدجنگ، مدیحه‌هایی برای جنگ‌سالاران می‌پردازند. مصداق این دست تقلیدگری‌های کورکورانه را نیز ۷ قرن پیش، حضرت مولانا در آن داستان معروف کنیزک و کدو به زیبایی به تصویر کشده بود. (مراجعه شود به مثنوی معنوی، باب پنجم، داستان ۵۹) این نوشته را با بخش انتهایی حکایت مولوی از زبان کنیز به خاتون نادان خود به پایان می‌برم:

ظاهر صنعت بدیدی زوستاد
اوستادی برگرفتی شاد شاد

ای بسا زراق گول بی‌وقوف
از ره مردان ندیده غیر صوف

ای بسا شوخان ز اندک احتراف
از شهان ناموخته جز گفت و لاف

هر یکی در کف عصا که موسی‌ام
می‌دمد بر ابلهان که عیسی‌ام

آه از آن روزی که صدق صادقان
باز خواهد از تو سنگ امتحان

آخر از استاد باقی را بپرس
یا حریصان جمله کورانند و خرس

صورتی بشنیده گشتی ترجمان
بی‌خبر از گفت خود چون طوطیان

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

آیا می‌شود رخت چرک‌ها را در حیاط همسایه شست؟!

#A 238
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

آیا می‌شود رخت چرک‌ها را در حیاط همسایه شست؟!

https://t.me/divanesara/999
#A 238

آرمان امیری @ArmanParian : پیام اینترنتی «مایکل مور» خطاب به رهبری جمهوری اسلامی بازتاب گسترده‌ای در فضای خبری ما داشته است. هنرمند سرشناس آمریکایی در این پیام خود نوشته:

«من یک درخواست شخصی برای آیت‌الله ایران فرستاده‌ام که در پاسخ به ترور ژنرال ارشدش توسط ما از هیچ نوع خشونتی استفاده نکند و به من و میلیونها آمریکایی اجازه دهد این مساله را صلح‌آمیز حل کنیم».

* * *

در ادب فارسی، یک مثلی داریم که می‌گوید: «آدمی رخت چرک‌اش را در حیاط همسایه نمی‌شوید». کنایه‌ای است بر ضرورت آبروداری که در سنت ایرانیان ریشه و اهمیت بسیار دارد. ملتی که «گونه‌اش را با سیلی سرخ نگه می‌دارد» طبیعتا آن‌چنان اهمیتی به حفظ ظاهر و آبروی خود می‌دهد که حتی اگر حال و روزش هم خراب باشد ترجیح می‌دهد «غریبه‌ها» چندان اطلاعی از آن پیدا نکنند. اما آیا این سنت‌های کلاسیک و ریشه‌دار ایرانی، قابل تعمیم به عرصه عمومی و مشکلات اجتماعی و سیاسی هم هستند؟

سال گذشته، «لیلا حاتمی»، در جریان یک کنفرانس خبری در حاشیه جشنواره برلین صحبت‌هایی انتقادی از وضعیت سیاسی کشور مطرح کرد. حاتمی با اشاره‌ای ضمنی به سرکوب معترضان در سال ۹۶ گفت: «باعث تاسف است که در کشور من مردم فقط به قیمت جان‌شان می‌توانند اعتراض کنند». (فیلم کامل صحبت‌های حاتمی را از کانال وحیدآنلاین ببینید)

اظهارات حاتمی، در دفاع یا نقد هیچ جریان سیاسی خاصی نبود. او فقط از نبود امکان اعتراض مدنی برای عموم شهروندان کشور گلایه کرده بود. یعنی در موضعی قرار گرفت که سیاسی‌کاری صرف نبود، بلکه می‌توان آن را «تعهد هنرمند» قلمداد کرد. با این حال، صحبت‌هایش با توفانی از واکنش‌های انتقادی مواجه شد. «منصف‌ترین» منتقدان حاتمی آنانی بودند که استدلال می‌کردند: «آدمی رخت چرک‌اش را در حیاط همسایه نمی‌شوید». اینان تایید می‌کردند که او دروغی نگفته و به واقع به یک مشکل گسترده در کشور اشاره کرده است، اما معتقد بودند که این‌ها مسائل داخلی کشور ما است و نباید در خارج از کشور با «غریبه‌ها» مطرح شود.

من همان زمان هم با این منتقدان مخالف بودم. (یادداشت آن زمان‌ام را از اینجا بخوانید) من هرگونه هزینه کردن از تعابیری چون «میهن‌پرستی» و ایجاد یک دوگانه کاذب و جعلی به اسم «ما و آن‌ها» را در مسائل عرصه عمومی مردود می‌دانم. به باور من، در درجه نخست، بسیاری از ملاحظات، از جمله «آبروداری»، اساسا به عرصه خصوصی افراد و یک تصمیم شخصی مربوط می‌شوند و تعمیم آن‌ها به عرصه عمومی هیچ توجیهی ندارد. ما می‌توانیم در مورد شخص خودمان تصمیم به سکوت بگیریم، اما حق نداریم در مورد میلیون‌ها نفر دیگر که حق‌شان ضایع شده چنین نسخه‌ای بپیچیم.

در درجه دوم، جایگاه هنرمند و روشنفکر است که باید فراگیر و انسانی باشد. سیاست‌مداران در رفتار و گفتارشان ملاحظات گسترده‌ای را لحاظ می‌کنند، اما یک روشنفکر یا هنرمند مستقل باید ورای صف‌کشی‌های مجازی و کاذب، تنها «انسانیت» را ملاک اظهارات و محور دغدغه‌های خود قرار دهد.

دوباره به پیام «مایکل‌ مور» باز می‌گردیم. هنرمند آمریکایی، به یک رهبر سیاسی خارجی پیغام فرستاده؛ آن هم رهبری که دست بر قضا ۳۰ سال تمام است شعار «مرگ بر آمریکا» را شاه‌بیت مواضع و سیاست‌های خود قرار داده است. این سطح از آزادی بیان در آمریکا البته می‌تواند برای شهروندان ما مایه افسوس و برای ساختار سیاسی‌مان مایه خجالت باشد؛ اما آنچه به نظرم در این میان جالب‌تر است، شبیه‌سازی همین وضعیت برای یک هنرمند ایرانی است! آن‌ها که تا دیروز لیلا حاتمی را، نه برای ارسال پیام به یک رهبر سیاسی خارجی، بلکه صرفا برای بیان دغدغه‌های مردم «وطن‌فروش» قلمداد می‌کردند، امروز از آزادگی و شرافت و صلح‌دوستی مایکل مور به وجد آمده‌اند. به نظرم این دوستان بهتر است از این ماجرا درسی بگیرند و حتی اگر تصمیم‌ نهایی‌شان در مورد مکان مناسب شست و شوی لباس‌ها مشخص نمی‌کنند، حداقل اندکی در به کارگیری مسلسل‌گونه تعابیری چون «خائن» و «وطن‌فروش» دقت کنند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

«گاماسیاب ماهی ندارد»
#A 239

به احترام «حامد اسماعیلیون» عزیز و تمامی خانواده‌های داغدیده در حوادث اخیر کشور.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

«گاماسیاب ماهی ندارد»
#A 239
https://t.me/divanesara/1001

آرمان امیری @ArmanParian : صبح امروز، حامد اسماعیلیون، با انتشار پیامی خبر داد که همسر و دختر خردسال‌اش از مسافرین پرواز مرگ‌بار اوکراین بوده‌اند. نویسنده جوان و دوست داشتنی کشور، یکی از صدها خانواده ایرانی است که طی یک ماه گذشته به اشکال گوناگون داغ‌های سنگین دیده‌اند. اینکه در دی‌ماه و آبان‌ماه ۹۸ چه بر سر ایران و ایرانیان رفت، فراتر از حد توصیف و دردناک‌تر از توان باور و تحمل است. شاید فقط در آینده هنرمندانی پیدا شوند که این روزهای تلخ‌تر از زهر را برایمان به شکلی قابل درک بازترسیم و روایت کنند. هنرمندانی که بی‌شک باید از جنس خود حامد اسماعیلیون باشند.

یادداشت زیر، نگاهی کوتاه است به رمان «گاماسیاب ماهی ندارد»، از حامد اسماعیلیون که ۵ سال پیش نوشته و منتشر کرده بودم. در ابراز هم‌دردی با این هنرمند، بازنشر این یادداشت و دعوت به مطالعه اثر ارزش‌مندش حداقل کاری است که به ذهنم رسید. به ویژه آنکه این رمان، اتفاقا تلاشی قابل تقدیر است در پیوند زدن به شکاف‌های سیاسی و زخم‌های کهن جامعه ایرانی:

* * *

وقتی شکاف عمیق است؛ وقتی اختلاف‌ها دیرین، زخم‌ها مزمن و نفرت‌ها بی‌اندازه شده‌اند، آنگاه برای رسیدن به توافق و ایجاد زمینه‌های نزدیکی نمی‌شود که از بزرگ‌ترین نقاط اختلاف شروع کرد ... «حامد اسماعیلیون»، در رمان «گاماسیاب ماهی ندارد» شجاعانه و البته هنرمندانه به سراغ طرفین یک اختلاف شکاف و زخم قدیمی رفته است. اختلاف و کدورتی که ای بسا بسیار عمیق‌تر از جدال ایران و آمریکا باشد. همان طرح روی جلد به هر ناظری نشان می‌دهد که «بحث بر سر سازمان مجاهدین خلق» است.

به شخصه تردیدی ندارم که اگر نام «حامد اسماعیلیون» روی جلد کتاب نبود، هرگز در وضعیت حاکمیت کنونی به سراغ کتابی که در مورد این سازمان منتشر شده نمی‌رفتم. از نگاه من پرونده سازمان آنقدر سیاه هست که دیگر نیازی به روایت‌های یک جانبه و گاه آغشته به دروغ و اغراق دستگاه تبلیغاتی حکومت نباشد؛ اما وقتی با نویسنده‌ای مواجه هستیم که اولا سیاست‌مدار نیست و از جنس هنر است و در ثانی وابسته و قلم‌به‌مزد نیست، آنگاه وسوسه می‌شوید که این جدال قدیمی را از دریچه ادبیات داستانی بازخوانی کنید.

به باور من، بزرگترین نقطه قوت «گاماسیاب...» آن است که نویسنده توانسته زیرکانه از نزدیک شدن به اصلی‌ترین نقاط اختلاف میان طرفین جدال دوری کند. داستان مربوط به سال‌های دهه شصت (از انقلاب تا عملیات مرصاد) است، اما اسماعیلیون موفق شده در یکی از سیاسی‌ترین و خونین‌ترین دوره‌های تاریخی کشور، یک جدال تماما سیاسی را از منظری کاملا «انسانی» بازنویسی کند. او به جای آنکه به سراغ جنبه‌های سیاسی مجادله برود، آنقدر به شخصیت‌های داستان‌اش نزدیک شده که بتواند سیمای انسانی آن‌ها را در ورای نقاب‌ها و برچسب‌هایی چون «پاسدار»، «حکومتی»، «مجاهد» یا «منافق» به تصویر بکشد.

نتیجه کار، اثری است که به مخاطب خود این امکان را می‌دهد تا پیش از ورود به یکی از خونین‌ترین و جنجالی‌ترین وقایع سیاسی کشور، نفسی عمیق بکشد و برای خودش یادآوری کند که «طرفین این جدال را انسان‌ها تشکیل می‌دهند». انسانی‌هایی که درد دارند، آرزو دارند، غم و شادی دارند، نقات ضعف و قوت دارند، اشتباه یا فداکاری می‌کنند و در یک کلام «هر یک داستان خود را دارند».

«گاماسیاب ...» اثری است که گوشه‌ای از تاریخ خونین و سرشار از جنگ و نفرت ما را بی‌غرض و بدون نفرت در پیش چشمان‌مان بازخوانی می‌کند. پیشنهاد می‌کنم چنین فرصتی را از دست ندهید.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

نفرین شدگان زمین

تصویر متعلق است به اثری از «Lesley Oldaker» با عنوان «در میان غریبه‌ها».

#A 240
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

نفرین شدگان زمین

https://t.me/divanesara/1003
#A 240

آرمان امیری @ArmanParian : از چه زمان شروع شد؟ بار اول‌اش کدام بود؟ دقیقا نمی‌دانم. شاید ده سال پیش. یکی از آن روزهایی که صف کشیده بودید تا تارومارمان کنید! چطور دلتان آمد؟ مگر ما چه عداوتی با شما داشتیم؟ و در تمام این سال‌ها تکرارش کردید. هر بار به بهانه‌ای و هر بار شدیدتر و وحشیانه‌تر از پیش و هر بار وقیحانه‌تر دروغ گفتید و پوزخند زدید و ما را هر بار بیشتر از خود راندید. خس و خاشاک‌مان کردید. میکروب شدیم. اراذل و اوباش، اشرار حجامت شده، مزدور و خائن‌مان کردید و مشتی رجاله را بسیج کردید که تمامی تهوعات را بر سر ما آوار کنند.

همان زمان‌ها خواننده‌ای گیتار به دست گرفت و ترانه‌ای خواند که فهمیدم همین احساس را تجربه کرده است:
عقب می‌مونی از ما
شکل ما نیستی اصلا
بدمیاری خیلی بد
می‌بازی مطمئنا
من با آن پیش‌بینی‌های مبارزه طلبانه‌اش کاری نداشتم. اما مدام با خودم می‌گفتم: همین است! ما «شکل همدیگر نیستیم».

بعد از آن بارها و بارها آن احساس تکرار شد. هر بار که شادی‌های ما را سرکوب کردید. هر بار که کوچکترین دلخوشی‌های ما را گرفتید. هر بار که زخم خوردن ما را به سور نشستید و ما را مثل مرغ عزا و عروسی‌تان مثله کردید. راستی چند نفر از ما در این سال‌ها مردند؟ دوست ندارم بپرسم چند نفر را خودتان کشتید؛ اما کاش کسی پیدا می‌شد که بگوید چند نفر می‌توانستند نمیرند اگر شما نبودید؟ حتی در سیل! یا در زلزله، یا فقط در یک پرواز ساده. ما نمی‌دانیم. نگذاشتید که بدانیم. شما آنقدر سیاه بودید و آنقدر سایه‌های شوم‌تان را بر همه جا گستراندید که حتی پاسخ ساده‌ترین پرسش‌ها را هم پوشاندید. مثل تمامی آن دقایق و لحظه‌هایی که می‌توانستیم از شادی‌های کوچکی امیدوار شویم، اما شما به کوچکترین شادی‌های ما هم رحم نکردید. شما «سور عزای ما را به سفره» نشستید.

ما به واقع شکل هم نیستیم. شادی‌های شما به سوگ نشستن ماست و عزاداری‌هایتان وحشت و رعشه به تن ما می‌اندازد. ساده‌ترین پرسش‌های ما را به ضرب باتوم و گلوله سرکوب می‌کنید و در برابر هر مربوط و نامربوطی خودتان عربده می‌کشید تا هر صدای مخالفی را خفه کنید.

ما حتی دیگر دشمن هم نیستیم که برای دشمنی هم قرابتی لازم است. ما اینقدر از هم دور شده‌ایم که حتی دیگر نمی‌توانیم از هم نفرت داشته باشیم. نفرت هم حد و اندازه‌ای دارد. دیگر از تحمل ما گذشته. ما شاید همان شده‌ایم که: «من عدوی تو نیستم، من انکار تو ام».

شاید بگویند که هرچه باشیم و هرچه بیندیشیم، حداقل «هم‌وطن» هستیم، اما من این را هم دیگر باور ندارم. ما هیچ وقت شبیه هم نبوده‌ایم و این روزها که شاید سیاه‌ترین روزهای تاریخ این ملت باشد، بیشتر از هر زمانی می‌فهمم که ما حتی دیگر «هم‌وطن» هم نیستیم. آن وطنی که شما تعریف کرده‌اید برای ما کابوس است. سوگواری است. سیاه و خونین است. جنگ است و آتش است؛ دوزخ است و شوم است؛ و آن رویای سبز و شادی که ما از وطن داریم، در چشمان سرخ و مغزهای سیاه شما تحمل‌ناپذیر می‌آید!

نه؛ ما حتی هم‌وطن هم نیستیم. اگر اینجاییم و اگر در ظاهر سایه‌هامان هر روز در خیابان‌ها به هم می‌ساید، فقط از آن بابت است که ما «نفرین شدگان زمین»ایم. نفرین شده‌ایم که محبوس شما باشیم. در سیاه‌چاله‌ای که هر روز، (شاید از وحشت طغیان زنجیرشدگان‌تان) قفلی جدید به درهای‌اش می‌زنید و دیواری بلندتر به دورش می‌کشید. ما محبوس شماییم و بی‌هیچ امیدی به زندان‌بان‌های خود، بی هیچ چشمی به معجزه‌ای رهایی بخش، مسخ شده و نفرینی، به آخرین روزنه‌های یک شب ظلمانی خیره مانده‌ایم، تا کی سیاهی قیرمانندش، همچون عذابی بر سر همه‌مان فرود آید و زندانی و زندان‌بان را نابود کند؛ و افسوس می‌خوریم که حتی کالبدهای بی‌جانمان نیز محکوم به تحمل اجسادتان خواهند بود.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

یادداشت وارده: ایران به کجا می‌رود؟
#V 058
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

یادداشت وارده: ایران به کجا می‌رود؟
#V 058
https://t.me/divanesara/1005

نویسنده مهمان: علی آزاد @aliawaazad -این یادداشت هفته‌ی پیش نگاشته شده و به رخدادها و تحولات بعد از اقدام اولیه‌ی آمریکا نمی‌پردازد.

کشتن قاسم سلیمانی بی‌شک یک عمل تروریستی بود. ولی آیا اقدامی دور از انتظار بود؟ تروریسم در هر صورت محکوم است. هدف این یادداشت، اثبات حقانیت یک طرف یا توجیه این ترور نیست. هدف این نوشتار هشداری‌ست به همگان که با تحریک احساسات قومی و دینی به دام آشوب‌طلبان و جنگ افروزان گرفتار نشویم. جنگ نعمت نیست!

شرط عقل است که در هر شرایطی مسائل را از جوانب گوناگون مورد بررسی قرار داد تا حتی در بحران هم بتوان واقع‌بین باقی ماند. واقع‌بینی شرط درست‌اندیشی و تبیین راهکارهای سازنده است. عملکرد ۴۰ ساله ایران، به ویژه در منطقه، هیچگاه در راستای منافع دراز‌مدت نبوده. این نکته مدت‌هاست توسط بسیاری از تحلیل‌گران گوشزد می‌شود، اما گوش شنوایی در نظام نمی‌یابد.

چند سالی‌ست توده‌ی مردم بانگ مخالفت خود را با سیاست‌های خارجی و منطقه‌ای نظام سر داده: «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران». باز هم گوش شنوایی پیدا نشد که هیچ، اعتراض مردمِ جان بر‌کف آمده را با گلوله پاسخ دادند. کار به جایی رسید که صدای اصلاح‌طلبان حکومتی و نخبگان و دانشگاهیان هم درآمد.

از سیاست‌های نادرست ۴۰ ساله و صداهای دلسوزانه‌ای که بی‌محابا سرکوب شده‌اند، بگذریم. نگاهی گذرا به تحولات اخیر، به ویژه هفته‌ قبل از ترور قاسم سلیمانی، نشان می‌دهد که ایران از گذشته، از آن‌همه پند، و از فریادهای اعتراضی هیچ نیاموخته.

آنکه ناموخت از گذشت روزگار
هیچ نا‌موزد ز هیچ آموزگار.

اوجِ درگیری نیابتی ایران حمله به سفارت آمریکا در عراق بود. تصاویر نشان می‌دهند که چیزی به تسخیر سفارت نمانده بود. آمریکا چون مارگزیده‌ای‌ست که از ریسمان سیاه و سفید می‌ترسد. آن‌ها که تجربه‌ی تسخیر سفارت در تهران را به یاد دارند، به روشنی پیام دادند که دیگر تحمل نخواهند کرد. این پیام یک تهدید واقعی بود. واکنش تهران چه بود؟ کیهان، یک روز پیش از ترور، در صفحه نخست نوشت:

«پاسخ رهبر انقلاب به تهدید ترامپ: غلط می‌کنید!»
«این ضربه اول بود. گام بعدی؛ اخراج امریکا»

با این شیوه از سیاست‌ورزیِ مداخله‌جویانه، مگر می‌شود گفت ایران پشت وقایع عراق نبوده؟ می‌شود ادعا کرد که ایران خواهان رودرویی مستقیم با آمریکا نیست؟ پاسخ به این پرسش‌ها روشن است. «کسی که باد می‌کارد توفان درو می‌کند». بنابرین آن‌چه گذشت، یعنی ترور قاسم سلیمانی دور از انتظار نبود.

شوربختانه، ترور همواره با ترور پاسخ داده شده. جنگ‌افروزان در همه‌جای دنیا، خواسته یا ناخواسته به همدیگر یاری می‌رسانند.

تردیدی نیست آمریکا بعضی از منافعش را با تحمیل فشار و ارعاب حاصل می‌کند. امروز بسیاری از کشورهای اروپایی و چین همین را تجربه می‌کنند. ولی راه مقابله چیست؟ آیا منافع ما در نزاع و جنگ با امریکاست؟ یا اینکه ما به یک همزیستی آگاهانه و شرافتمندانه در ژئوپولتیک جهانی نیازمندیم؟

ایران، شوربختانه، گزینه‌ی نخست را برگزیده است. تاریخ نشان داده که دمیدن در آتش جنگ‌افروزی، حتی با اهداف و نیات فرازمینی، حاصلی جز نابودی سرمایه‌های ملی و انسانی ندارد. راهِ نجات واقعی در اینست که چشم بر واقعیات کشور و رخدادهای ۴۰ ساله‌ی گذشته بگشائیم. یک‌بار برای همیشه به سیاست‌های جنگ‌افروزانه و تفرقه‌افکنانه چه در منطقه و چه در داخل نه بگوئیم.

همه‌ی ما موظفیم از افتادن در دام انتقام و تداوم سیاست جنگ‌طلبی جلوگیری کنیم. راهی که این روزها اندیشمندانی چون دکتر بیژن عبدالکریمی به ما نشان می‌دهند راه نجات کشور نیست. دکتر عبدالکریمی به بهانه‌ی مقابله با آمریکا و اسراییل و با کلیدواژه «حفظ کیان کشور»، از سیاست‌های منطقه‌ای سپاه و حتی سرکوب مردم دفاع می‌کند. آیا این چیزی جز دعوت به حمایت از جنگ‌طلبی نظام در داخل و در منطقه است؟ آیا باید راهِ مراد ایشان، هایدگر، را پیش بگیریم؟

راه استقلال، آزادی، و عدالتِ اجتماعی، از لوله‌ی تفنگ نمی‌گذرد. جنگ هیچ‌گاه نعمت نبوده است. شوربختانه نداهای حق‌گویانه در ۴۰ سال گذشته گوش‌شنوایی در درون حاکمیت نیافته‌اند. هنوز در بر همان پاشنه می‌گردد و برای حاکمان ایران مرغ یک پا دارد. آیا امیدی به تغییر هست؟

شرایط حساس است. چشم جهانیان به منطقه و به ما دوخته شده‌. ترس، راهنمای خوبی نیست. ترس از جنگ‌افروزان ما را دوباره به دامان جنگی خانمان‌سوز و بی‌چشم‌انداز می‌اندازد. تنها راه نجات ایران «نه» گفتن به جنگ و سیاست‌های جنگ‌طلبانه است. این گامِ اول است! به خود باور داشته‌باشیم و این گام نخست را برداریم. آنگاه جهان، جهان صلح‌خواه، ما را باور خواهد کرد. فرصت را از دست ندهیم!

من آنچه شرط بلاغست با تو می‌گویم
تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال.

خسته‌ام از دروغ خسته‌ام از ریا
هم‌وطن هم‌وطن پا به پایم بیا

پابه‌پایم بیا تا نمانی اسیر
حرف خود را بزن حق خود را بگیر

چشم در چشم ما ناروا گفته‌اند
بی‌خدایان چقدر از خدا گفته‌اند

پاسخ اعتماد این نبود این نبود
ظاهرش هرچه بود باطن‌اش این نبود

مهربانم ولی مشتم‌ از آهن است
با صدا بی‌صدا حرف من روشن است

این نبود این نبود آنچه می‌خواستم
صبح در بند و من باز برخاستم

مرد و زن را ببین این خود ملت است
هرکه با ما نساخت لایق ذلت است

حق ایران زمین صلح و آبادی است
هم‌وطن شهر ما عشق و آزادی است

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

هنر سبز، هنر ماندگار، زبان گویای امروز ما

#A 241

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

هنر سبز، هنر ماندگار، زبان گویای امروز ما

https://t.me/divanesara/1007
#A 241

آرمان امیری @ArmanParian : زیاد گفته‌اند و گفته‌ایم که «هنر ماندگار»، از بارزترین شناسه‌ها برای تشخیص جنبش‌های اصیل است. جنبشی که ریشه در عمق لایه‌های اجتماعی داشته باشد، جنبشی که بر بستر مطالبات و دغدغه‌هایی اصیل و واقعی بنا شده باشد، بی‌گمان هنر خود را نیز پدید می‌آورد، که هنر، والاترین تجلی روح انسانی و گویاترین زبان احساسات اوست.

بسیاری که قصد تحقیر جنبش سبز را داشته و دارند، اتفاقا از همین منظر گاه و بی‌گاه بدان حمله می‌کنند و جنبش سبز را فاقد یک هنر اصیل و ماندگار می‌خوانند، من اما دقیقا نظری متضاد دارم. به شخصه، در تمامی این یک دهه گذشته، با بخش بزرگی از آثار هنری جنبش زندگی کرده‌ام و در بزنگاه‌هایی متفاوت، ای بسا سال‌ها پس از خود جنبش، احساس کرده‌ام که هنوز زیباترین بیان برای دغدغه‌های جامعه ما، بخشی از آثار هنری جنبش سبز هستند.

این روزها که تمام جامعه مبهوت از حجم دروغ و وقاحت رسمی شده، و درست همین امروز که فراخوان‌های خودجوش شهروندان برای گام نهادن به خیابان و به سوگ نشستن دسته‌جمعی را می‌دیدم، به یاد ترانه دیگری از میراث هنری جنبش سبز افتادم که با گذشت ده سال، تازه‌تر از هر زمان، گویی دقیقا برای بیان احساسات همین امروز ما سروده شده است. این ترانه را به پیوست بازنشر می‌کنیم و امیدوارم در فرصت‌های دیگر بتوانیم به ابعاد دیگری از هنر جنبش سبز، و جستجوی ریشه‌های مطالبات و دغدغه‌های اجتماعی از خلال این دریچه زیبا بپردازیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

قربانیان دروغ و وقاحت
#N 054
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

قربانیان دروغ و وقاحت
#N 054
https://t.me/divanesara/1010

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N -کمتر از دو ماه از ۲۵ آبان می‌گذرد. از زمانی که چکمه‌پوش‌های خون‌آشام جان‌های بی‎گناه را به رگبار گلوله بستند تا صدای اعتراض را با جاری کردن خون سرکوب کنند. صدها شهید آن خیزش مردمی، قربانیان جنایت‌پیشگی چکمه‌پوش‌ها شدند.

ما بازماندگان آن معترضین شریف و شجاع، خیره به اسلحه چکمه‌پوش‌ها می‌نگریستیم و از ترس گلوله‌ای که به جان آدمی فرو می‌رفت بر خود می‌لرزیدیم. اما چکمه‌پوش‌ها نعره پیروزی بر منافق و دشمن می‌زدند، و کوتوله‌هایی که در فضاهای مجازی و واقعی اجاره کرده‌اند با وقاحت به بزرگی و کوچکی اعداد می‌تاختند. به ما گفتند کسانی که مرده‌اند، منافق و خشونت‌طلب بوده‌اند، تروریست و مسلح بوده‌اند، تازه همان‌ها هم توسط افرادی مشکوک کشته شدند.

یک هفته از تشییع قاسم سلیمانی گذشته است. از زمانی که چکمه‌پوش‌های غوغاسالار مردمی بی‌گناه را به هم فشردند تا عکس‌های‌شان شلوغ‌تر بیفتد. نزدیک به ۱۰۰ کشته کرمانی، قربانیان دغل‌بازی چکمه‌پوش‌ها شدند.

ما بازماندگان آن مردمان بی‌پناه، از صدای خردشدن استخوان‌ زیر دست و پا به خود فشرده می‌شدیم اما چکمه‌پوش‌ها از شکوه مراسم به وجد آمده بودند. به ما گفتند فدای سر سردار و در روزنامه‌های‌شان نوشتند کرمان به قربانت.

سه روز از سقوط ناگوار هواپیما گذشته است. از زمانی که چکمه‌پوش‌های سرمست از موشک‌پرانی آدم‌های بی‌گناه را در هوا نشانه رفته‌اند. ۱۷۰ مسافر هواپیما، قربانیان هیجان‌زدگی جنون‌آمیز چکمه‌پوش‌ها شدند.

ما بازماندگان آن مسافران بی‌خبر و بداقبال، خشمگین و بهت‌زده به معلق‌بازی چکمه‌پوش‌ها و کوتوله‌های‌شان نگاه می‌کردیم. که چطور آدم‌کشان دو ماه پیش، همان سرکوب‌گران دو سال پیش‌، همان جنایت‌کاران ده سال پیش ناگهان به منابعی قابل اعتماد در جنگ روانی دشمن تبدیل شدند. که چطور زمین و زمان را به هم بافتند، دروغ و فریب را به هم متصل کردند، و از تهمت و تهدید نگذشتند تا دست‌های آلوده به خون را پنهان کنند.

از هیچ پلیدی شرم نکردند. از شلیک موشک تا سقوط هواپیما تنها دو دقیقه طول کشید. در همان دو دقیقه همه چیز معلوم شده بود. اما سه روز ما بازماندگان را مبهوت دروغ و نمایش‌های وقیحانه کردند. چکمه‌پوش‌ها و کوتوله‌های اجیرشده‌شان سال‌هاست که صداقت و درستی را زیر چکمه‌ها له کرده‌اند. برای همین است از ده سال پیش که در کهریزک زیر باتوم‌های‌شان، در خیابان مقابل گلوله‌های‌شان، و در عاشورا زیر چرخ ماشین‌های‌شان جان دادیم، هیچ چیز عوض نشده است.

تا وقتی دروغ و وقاحت ادامه دارد، اگر صدای‌مان بلند شود به ضرب پوتین و باتوم به زندان می‌افتیم، اگر دستان خود را مشت کنیم به گلوله آهن شکافته می‌شویم، حتی اگر از دست چهره زشت‌شان فرار کنیم در آسمان می‌سوزیم. ما هنوز نمرده‌ایم اما همه قربانیان دروغ و وقاحت خواهیم شد. هنوز زنده‌ایم اما دیر یا زود با قساوت عمدی یا حماقت سهوی خون ما را خواهند ریخت. آن وقت با مشتی دروغ و نمایشی وقیحانه اجساد ما را فراموش می‌کنند. چکمه‌پوش‌ها و کوتوله‌های‌شان همین‌گونه جنایت پشت جنایت، قتل پشت قتل، خون پشت خون را دوام آورده‌اند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

یادداشت وارده: کانفورمیست کیست؟
#V 059
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

یادداشت وارده: کانفورمیست کیست؟
#V 059
https://t.me/divanesara/1012

نویسنده مهمان: ایمان آقایاری @Mehrgan96

-چای یا قهوه؟
-بله، لطفا.
[ضرب‌المثل انگلیسی]

کانفورمیست در لغت به معنای کسی است که خود را تطبیق می دهد، همرنگ می‌شود. منظور همان کسی است که در تداول عام «حزب بادی» خوانده می شود. چنان سیالیتی در ذات این مفهوم هست که تن به هیچ تعریف مشخصی نمی‌دهد. می‌توان گفت هویتی بوقلمون‌صفتانه است. سیره انسانی فرصت طلب است؛ کسی که هیچ اصول و مشرب مشخصی ندارد و چون «بت عیار» هر لحظه به شکلی در می‌آید. باری به هر جهت است و در نهایت امر نیز هم‌نوایی‌اش با صاحبان «زر و زور و تزویر».

به صحنه سیاسی جامعه‌مان که نیک بنگریم، عده زیادی از این بازیگران را می‌بینیم. «خروسک‌های باد نشانی» که فورا جهت عوض می‌کنند. تو گویی هیچ اصل سیاسی، فکری و حتی انسانی‌ای در ضمیرشان موجود نیست. نه تنها پا بر موضع اصیلی نمی‌فشارند، که حتی کفش‌هاشان نیز عاریه‌ای است. نیروها و افراد و احزابی که یک روز منتقد ماجراجویی و مداخله منطقه‌ای و بین المللی‌اند، روز دیگر از «عمق استراتژیک» نظام حرف می‌زنند. در نکوهش امپریالیسم سخن‌ها می‌گویند و در عین حال مداح امپریالیسم جمهوری اسلامی می‌شوند. آن گاه که ذائقه عصر را متمایل به ناسیونالیسم می‌بینند، چاشنی ملیت را هم به «امت» می‌افزایند و «شتر گاو پلنگی» از مفاهیم در جهت توسعه قدرت لگام گسیخته می‌سازند. از «نظارت استصوابی» بد می‌گویند و «بد»هاشان را از این صافی گذرانده در معرض رأی ملت قرار می‌دهند. یک روز در اعلام سوگواری و همدردی با حکومت تا به آنجا پیش می‌روند که از «انتقام سخت» سخن بگویند و سخت‌ترین لایه‌های نظام را تشجیع کنند. روز دیگر با سوختگان آتشی که معلول همین جو بود هم‌ذات‌پنداری می‌نمایند؛ آتشی که هواپیمایی را در بر گرفت و ملتی را سوزاند.

کانفورمیست همیشه و همه جا هست. کانفورمیست بوی نفع و «نفت» را از فرسخ‌ها فاصله می‌شناسد. کانفورمیست همه انسان‌ها را لشگر بالقوه خود می‌داند، حتی انسان‌های مرده را. کانفورمیست‌ها و کانفورمیسم، از رگ گردن به ما نزدیک‌ترند. با احتیاط زندگی کنیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

یادداشت وارده: جنگ کثیف و خون‌های پاک
#V 060
«کانال مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

عکس بالا معترضان آرژانتینی را نشان می‌دهد که عکس مفقود‌شده‌های‌شان را در دست گرفته‌اند.

یادداشت وارده: جنگ کثیف و خون‌های پاک
#V 060
https://t.me/divanesara/1014

نویسنده مهمان: پریناز زرین‌نعل @parinazzarinnal «جنگ کثیف» اصطلاحی بود که دولت غیر قانونی آرژانتین در خلال سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۱ از آن استفاده می‌کرد تا جنایات خود را با آب «عملیات مشروع نظامی» تطهیر کند، به گونه‌ای که گویا این جنایات ناگزیر از وقوع بوده‌اند. ماشین تبلیغاتی حکومت جایش را به ماشین جنگی و سلاح‌های کشتار جمعی داد.

خورخه رافائل ویدلا نظامی آرژانتینی که توانسته بود با یک کودتای نظامی دولت قانونی «پرون» را ساقط کند در طول شش سال خفقان و دیکتاتوری قریب به ۳۰۰۰۰ نفر را به جوخه‌های اعدام سپرد.

نکته جالب توجه اما شمار قربانیان نیست، بلکه دلیل قربانی کردن است. به باور نظامیان آرژانتینی یک جنگ، ولو به خشن‌ترین شکل با هدف برقراری «نظم اجتماعی» توجیه می‌شود. به تایید «آدولف سیلینگو» یکی از افسران نیروی دریایی آرژانتین در دوران «جنگ کثیف» طی سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۸، هر چهارشنبه هواپیمایی حامل تعدادی از زندانیان و معترضین (چپ) ربوده شده توسط حکومت به صورت نیمه‌جان به دریا انداخته می‌شدند. به گفته وی حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نفر به این شکل به قتل رسیدند و از طرف دولت مفقود شده اعلام شدند. روزی که آب جنازه قربانیان را به ساحل آورد،گارد ساحلی نمی‌توانست پاسخگوی اذهان عمومی باشد. اینبار آب دیکتاتوری را به ساحل آورده بود.

ادبیات امروز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به گفتمان آن روز نظامیان آرژانتینی بی‌شباهت نیست. شاید حتی ملهم از آن باشد. سرکوب معترضان و قرار دادن آن‌ها در ردیف تخریب‌کنندگان اموال عمومی با ابزار پروپاگاندای صدا و سیما، هدف قرار دادن هواپیمای مسافربری با شلیک (به زعم خودشان اشتباه) پدافند هوایی سپاه با انگیزه تهدید منافع آمریکا در منطقه و ... همه در تعریف ابزار لازم برای برقراری «نظم اجتماعی» و کاهش «تهدیدات خارجی» می‌گنجد.

آنچه در کالبد نیمه‌جان این مردم نمی‌گنجد فقط اندکی امید است. روزی که سایه دیکتاتوری‌ها بلند شود،باد ناله مظلومان را به آسمان خواهد برد و روزی آب اجساد قربانیان را به ساحل دموکراسی خواهد کشاند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

بیایید این شعار را تحریم کنیم

تجمع روز شنبه، مقابل دانشگاه امیرکبیر از هر لحاظ حرکتی ستایش‌برانگیز بود. رادیکال، مترقی، با ترکیبی یک‌دست و شعارهایی صریح که می‌تواند آغازگر مسیری باشد که شکاف میان معترضان طبقه متوسط با معترضان اقتصادی را پر کند. همه‌اش خوب بود، بجز یک شعار بد!

کمترین توقعی که از طبقه متوسط و به ویژه دانشجویان می‌رود این است که موتور پیشگام مدنیت و #خشونت‌پرهیزی در جریان اعتراضات باشند و این منش را در میان اقشار دیگر نیز تشویق و ترویج کنند. هنوز از اعتراضات آبان‌ماه و آن کشتار دردناک آنقدر نگذشته که فراموش کنیم دود افزایش خشونت اول از همه به چشم مردم بی‌دفاع می‌رود.

از این منظر، شعار «می‌کشم می‌کشم آنکه برادرم کشت» در تجمع گذشته یک انحراف تلخ بود. انحرافی که شاید صرفا از یک هیجان مقطعی ناشی شد، اما به هر حال باید به شدت نسبت به تکرار آن حساس باشیم. تیره‌روزی این کشور از همین «می‌کشم»ها است و مرهم زخم‌ش جنگ و کشتار و انتقام‌جویی بیشتر نیست.

(توضیح: تصویر پیوست، اثری است از «علی فرزات»، کارتونیست اهل سوریه که رژیم اسد انگشتان‌اش را خورد کرد)

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

ترجمه وارده: «صبح زمستان»
#V 061
#داستانک
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

موسیقی بالا با عنوان «صبح زمستان» اثر WoodKid و Nils Frahm مربوط به داستان کوتاهی‌ست که به پیوست می‌آید. این داستان را رابرت دنیرو دکلمه کرده است.