تبدیل تهدید گزارش‌های حقوق بشری به فرصت
آرمان امیری @ArmanParian - استاد گران‌قدری در حوزه ادبیات داستانی دارم که توصیه جالبی در مورد شیوه مواجهه با انتقادها دارد. جناب استاد شاگردان‌اش را در برابر هم قرار می‌دهد. یک نفر ایده یا داستان‌اش را می‌خواند و دیگران نقد می‌کنند. در تمام طول نقد و حتی در پایان آن نگارنده هیچ گونه حق صحبتی ندارد. در نهایت هم حق هیچ دفاعی از خود را ندارد. فقط اگر لازم بود می‌تواند سوالاتی بپرسد که به نقد بیشتر بینجامند. استدلال استاد جالب است: «اگر به نظرتان نقدی مفید نبود یا نادرست بود کلا نشنیده بگیرید. اما اگر از میان چندین نقد، حتی یک کلمه مفید هم به گوش‌تان خورد در بهبود کار خود به کار ببرید». با این روش، هرقدر هم نقدها غیرمنصفانه یا غیردقیق باشد، در نهایت یا به نویسنده کمک می‌کند یا هم که هیچ! به باورم، چنین شیوه‌ای را می‌توانیم و ای بسا باید در حوزه سیاست هم به کار ببریم!
به تازگی و با گزارش «بان کی مون»، دبیر کل سازمان ملل و «احمد شهید»، گزارشگر ویژه حقوق بشر در مورد ایران، کمیته سوم مجمع عمومی قطع‌نامه‌ای را علیه کشورمان تصویب کرده است. این کمیته تمامی کشورهای عضو سازمان ملل را در بر می‌گیرد. چنین قطع‌نامه‌هایی به نظرم دو کارکرد و در نتیجه دو پیامد متفاوت دارد.
در درجه نخست، قطع‌نامه ممکن است عواقبی در سطح جهانی برای کشور ما به همراه داشته باشد که منافع ملی ما را به خطر بیندازد. طبیعتا وظیفه دستگاه دیپلماتیک کشور این است که به هر نحو ممکن برای جلوگیری از این عواقب و یا کاهش اثرات آن تلاش کند. اما این فقط یک طرف ماجراست.
کارکرد دوم قطع‌نامه، بازنمایی برخی کاستی‌های داخلی ما است. حتی اگر فرض کنیم که بخش عمده‌ای از موارد قطع‌نامه‌هایی از این دست اغراق شده، جانب‌دارانه و از روی سوءنیت‌های سیاسی تدوین شده باشد، باز هم می‌توانیم با دقت در آن، برخی نقاط ضعف داخلی خود را پیدا کنیم.
در واکنش به این دست قطع‌نامه‌ها، معمولا موجی از واکنش در فضای رسانه‌ها و شبکه‌های فارسی زبان را شاهد هستیم که با مقایسه وضعیت ایران و دیگر کشورها (به ویژه عربستان) به تخطئه اصل انتقاد پرداخته می‌شود. پرسش من این است که تخطئه اصل این انتقاد یا متهم ساختن احمدشهید به مزدوری چه سودی برای ما دارد؟ آن هم در حالی که مشغول صحبت به زبان فارسی و برای هم‌وطنان خود هستیم!
سال‌ها پیش وبلاگی می‌خواندم با شعارش: «من، گدایی انتقاد می‌کنم». آدم زیرک، در برابر انتقاد، ولو آنکه منصفانه نباشد، گارد دفاعی نمی‌گیرد. برای رند خردمند، این دست انتقادات فرصت‌های طلایی پیشرفت هستند. کافی است به شیوه استاد ادبیات با آنها مواجه شویم.
پی‌نوشت:
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @Divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - استاد گران‌قدری در حوزه ادبیات داستانی دارم که توصیه جالبی در مورد شیوه مواجهه با انتقادها دارد. جناب استاد شاگردان‌اش را در برابر هم قرار می‌دهد. یک نفر ایده یا داستان‌اش را می‌خواند و دیگران نقد می‌کنند. در تمام طول نقد و حتی در پایان آن نگارنده هیچ گونه حق صحبتی ندارد. در نهایت هم حق هیچ دفاعی از خود را ندارد. فقط اگر لازم بود می‌تواند سوالاتی بپرسد که به نقد بیشتر بینجامند. استدلال استاد جالب است: «اگر به نظرتان نقدی مفید نبود یا نادرست بود کلا نشنیده بگیرید. اما اگر از میان چندین نقد، حتی یک کلمه مفید هم به گوش‌تان خورد در بهبود کار خود به کار ببرید». با این روش، هرقدر هم نقدها غیرمنصفانه یا غیردقیق باشد، در نهایت یا به نویسنده کمک می‌کند یا هم که هیچ! به باورم، چنین شیوه‌ای را می‌توانیم و ای بسا باید در حوزه سیاست هم به کار ببریم!
به تازگی و با گزارش «بان کی مون»، دبیر کل سازمان ملل و «احمد شهید»، گزارشگر ویژه حقوق بشر در مورد ایران، کمیته سوم مجمع عمومی قطع‌نامه‌ای را علیه کشورمان تصویب کرده است. این کمیته تمامی کشورهای عضو سازمان ملل را در بر می‌گیرد. چنین قطع‌نامه‌هایی به نظرم دو کارکرد و در نتیجه دو پیامد متفاوت دارد.
در درجه نخست، قطع‌نامه ممکن است عواقبی در سطح جهانی برای کشور ما به همراه داشته باشد که منافع ملی ما را به خطر بیندازد. طبیعتا وظیفه دستگاه دیپلماتیک کشور این است که به هر نحو ممکن برای جلوگیری از این عواقب و یا کاهش اثرات آن تلاش کند. اما این فقط یک طرف ماجراست.
کارکرد دوم قطع‌نامه، بازنمایی برخی کاستی‌های داخلی ما است. حتی اگر فرض کنیم که بخش عمده‌ای از موارد قطع‌نامه‌هایی از این دست اغراق شده، جانب‌دارانه و از روی سوءنیت‌های سیاسی تدوین شده باشد، باز هم می‌توانیم با دقت در آن، برخی نقاط ضعف داخلی خود را پیدا کنیم.
در واکنش به این دست قطع‌نامه‌ها، معمولا موجی از واکنش در فضای رسانه‌ها و شبکه‌های فارسی زبان را شاهد هستیم که با مقایسه وضعیت ایران و دیگر کشورها (به ویژه عربستان) به تخطئه اصل انتقاد پرداخته می‌شود. پرسش من این است که تخطئه اصل این انتقاد یا متهم ساختن احمدشهید به مزدوری چه سودی برای ما دارد؟ آن هم در حالی که مشغول صحبت به زبان فارسی و برای هم‌وطنان خود هستیم!
سال‌ها پیش وبلاگی می‌خواندم با شعارش: «من، گدایی انتقاد می‌کنم». آدم زیرک، در برابر انتقاد، ولو آنکه منصفانه نباشد، گارد دفاعی نمی‌گیرد. برای رند خردمند، این دست انتقادات فرصت‌های طلایی پیشرفت هستند. کافی است به شیوه استاد ادبیات با آنها مواجه شویم.
پی‌نوشت:
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @Divanesara
چهار تصویر از «عربستان» که در رسانه‌های فارسی نمی‌بینیم
آرمان امیری @ArmanParian - در یک مقیاس کلیشه‌ای، ایرانیان تصویر خاصی از عربستان دارند که رسانه‌های فارسی نیز معمولا بدان دامن می‌زنند: کشوری عقب افتاده با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی که صرفا با اتکا به درآمدهای نفتی خودش را به قدرت‌های جهانی متکی کرده است. با این حال، شاخص‌های آماری از واقعیتی دیگر خبر می‌دهند. این یادداشت، صرفا مرور برخی از شاخص‌های آماری است و قصد ورود به عرصه تحلیل را ندارد.
تولید ناخالص ملی و سرانه
عربستان با بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار تولید ناخالص، یکی از ۲۰ قدرت برتر اقتصادی جهان است. این عدد برای ایران تقریبا ۴۰۰ میلیارد دلار است که ما را در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌دهد. این اختلاف برای «سرانه تولید» بیشتر هم می‌شود. عربستان با ۲۵هزار دلار درآمد سرانه در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌گیرد و ایران با ۷۲۰۰ دلار به رتبه ۷۷ سقوط می‌کند.
این آمارهای اقتصادی جزو آن دست اطلاعاتی است که ایرانیان معمولا از آن مطلع هستند. در واقع، تصویر ثروت اعراب، در کنار تحجر آنها جزو جدایی‌ناپذیر ذهنیت ایرانیان است. جالب‌توجه اما شاخص‌های بعدی هستند. جایی که باید پرسید: آیا دولت عربستان توانسته از این درآمدهای سرشار، برای توسعه اجتماعی کشورش بهره‌ای ببرد؟
۱- شاخص توسعه انسانی
نخستین و شاید یکی از جامع‌ترین ملاک‌ها برای سنجش نتیجه نهایی سیاست‌های اجتماعی دولت، «شاخص توسعه انسانی» است. ترکیبی از ملاک‌هایی چون: «امید به زندگی»، «دست‌رسی به دانش و معرفت» و البته «سطح زندگی مناسب». افزایش این شاخص یعنی دولت توانسته درآمدهای ملی را به حوزه‌های بهداشت عمومی، آموزش و پرورش و رفاه اجتماعی بدل کند. در این زمینه، کشور عربستان با شاخص توسعه انسانی ۰.۸۳۶ در رتبه ۳۴ کشورهای توسعه یافته جهان و ایران با شاخص توسعه انسانی ۰.۷۴۹ در رتبه ۷۵ قرار می‌گیرد.
۲- میانگین سطح سواد
زمینه دیگری که ایرانیان به صورت سنتی محل برتری خود نسبت به دیگر کشورهای منطقه می‌دانند، میزان تحصیلات است؛ اما این بار هم آمار چیز دیگری می‌گوید! شاخص باسوادی در عربستان ۹۴.۷درصد و در مورد ایران ۸۶.۸درصد به ثبت رسیده است. یعنی در این زمینه عربستان در سطح برترین کشورهای جهان قرار گرفته و فاصله کاملا چشم‌گیری با میانگین با سوادی در کشور ما دارد. نکته جالب‌تر اما با تفکیک آمار با سوادی به جنسیت رخ می‌نماید. اختلاف آمار باسوادی زنان و مردان در عربستان ۵.۹درصد و در ایران ۸.۷درصد است. یعنی نه تنها زنان عربستان از زنان ایران با سوادتر هستند، بلکه شکاف تبعیض جنسیتی میان آموزش زنان و مردان، در کشور عربستان به مراتب کمتر از ایران است. این دقیقا جایی است که باید جدی‌ترین تلنگر به تصورات ما از جامعه عربستان وارد شود: «جامعه‌ای تماما زن ستیز»!
۳- نرخ مشارکت اقتصادی زنان
پس از تلنگر در مورد سطح سواد زنان عربستان، بد نیست به سراغ «شاخص اشتغال زنان» این کشور برویم. ترکیبی از آمار زنان شاغل با زنانی که قصد اشتغال دارند. به صورت خلاصه، پتانسیل بلقوه حضور زنان در عرصه اشتغال و اقتصاد. این بار، نرخ مشارکت اقتصادی زنان عربستان ۲۰ و همین نرخ برای زنان ایران ۱۷ است. البته هر دو در مقیاس جهانی بسیار پایین هستند (آلمان ۵۴ است) اما باز هم اوضاع عربستان از ایران بهتر است.
۴- شاخص خشونت
در نهایت، به آخرین شاخصه اجتماعی این یادداشت می‌رسیم. جایی که سطح «خشونت» در کشورهای جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. از این جهت، شاخص میانگین جهانی خشونت حدود ۶ است. کشور ما با شاخص ۳.۹ زیر میانگین جهانی قرار دارد. (یعنی خشونت در ایران کمتر از میانگین جهان است) اما این آمار برای کشور عربستان خیره کننده است! جایی که این کشور با شاخص خشونت ۰.۸ در کنار پیشرفته‌ترین کشورهای جهان همچون آلمان، دانمارک و سوئد قرار می‌گیرد و جزو کم خشونت‌ترین کشورهای جهان به حساب می‌آید.
با چنین مقدماتی، تنها نتیجه‌ای که من به شخصه می‌گیرم آن است که با اتکا به برخی ملاک‌های کلیشه‌ای یا خبری همچون «استفاده از روبنده» یا «نداشتن حق رانندگی» نباید به سادگی فریب خورد و برای پیچیدگی‌های یک جامعه حکمی صادر کرد. به نظر می‌رسد که مقامات دولتی عربستان برنامه‌هایی زیربنایی برای توسعه اجتماعی خود به اجرا درآورده و در دستور کار دارند. حالا می‌توان دریافت که حق رای اعطا شده به زنان، صرفا پیامدی ساده برای یک سلسله فعالیت‌های زیربنایی بوده است. و البته می‌توان به یاد آورد که در حال حاضر، ۲۰درصد کرسی‌های مجلس عربستان از جانب پادشاه به زنان اختصاص داده شده است. آمار مشابه برای ایران فقط ۳درصد است!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - در یک مقیاس کلیشه‌ای، ایرانیان تصویر خاصی از عربستان دارند که رسانه‌های فارسی نیز معمولا بدان دامن می‌زنند: کشوری عقب افتاده با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی که صرفا با اتکا به درآمدهای نفتی خودش را به قدرت‌های جهانی متکی کرده است. با این حال، شاخص‌های آماری از واقعیتی دیگر خبر می‌دهند. این یادداشت، صرفا مرور برخی از شاخص‌های آماری است و قصد ورود به عرصه تحلیل را ندارد.
تولید ناخالص ملی و سرانه
عربستان با بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار تولید ناخالص، یکی از ۲۰ قدرت برتر اقتصادی جهان است. این عدد برای ایران تقریبا ۴۰۰ میلیارد دلار است که ما را در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌دهد. این اختلاف برای «سرانه تولید» بیشتر هم می‌شود. عربستان با ۲۵هزار دلار درآمد سرانه در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌گیرد و ایران با ۷۲۰۰ دلار به رتبه ۷۷ سقوط می‌کند.
این آمارهای اقتصادی جزو آن دست اطلاعاتی است که ایرانیان معمولا از آن مطلع هستند. در واقع، تصویر ثروت اعراب، در کنار تحجر آنها جزو جدایی‌ناپذیر ذهنیت ایرانیان است. جالب‌توجه اما شاخص‌های بعدی هستند. جایی که باید پرسید: آیا دولت عربستان توانسته از این درآمدهای سرشار، برای توسعه اجتماعی کشورش بهره‌ای ببرد؟
۱- شاخص توسعه انسانی
نخستین و شاید یکی از جامع‌ترین ملاک‌ها برای سنجش نتیجه نهایی سیاست‌های اجتماعی دولت، «شاخص توسعه انسانی» است. ترکیبی از ملاک‌هایی چون: «امید به زندگی»، «دست‌رسی به دانش و معرفت» و البته «سطح زندگی مناسب». افزایش این شاخص یعنی دولت توانسته درآمدهای ملی را به حوزه‌های بهداشت عمومی، آموزش و پرورش و رفاه اجتماعی بدل کند. در این زمینه، کشور عربستان با شاخص توسعه انسانی ۰.۸۳۶ در رتبه ۳۴ کشورهای توسعه یافته جهان و ایران با شاخص توسعه انسانی ۰.۷۴۹ در رتبه ۷۵ قرار می‌گیرد.
۲- میانگین سطح سواد
زمینه دیگری که ایرانیان به صورت سنتی محل برتری خود نسبت به دیگر کشورهای منطقه می‌دانند، میزان تحصیلات است؛ اما این بار هم آمار چیز دیگری می‌گوید! شاخص باسوادی در عربستان ۹۴.۷درصد و در مورد ایران ۸۶.۸درصد به ثبت رسیده است. یعنی در این زمینه عربستان در سطح برترین کشورهای جهان قرار گرفته و فاصله کاملا چشم‌گیری با میانگین با سوادی در کشور ما دارد. نکته جالب‌تر اما با تفکیک آمار با سوادی به جنسیت رخ می‌نماید. اختلاف آمار باسوادی زنان و مردان در عربستان ۵.۹درصد و در ایران ۸.۷درصد است. یعنی نه تنها زنان عربستان از زنان ایران با سوادتر هستند، بلکه شکاف تبعیض جنسیتی میان آموزش زنان و مردان، در کشور عربستان به مراتب کمتر از ایران است. این دقیقا جایی است که باید جدی‌ترین تلنگر به تصورات ما از جامعه عربستان وارد شود: «جامعه‌ای تماما زن ستیز»!
۳- نرخ مشارکت اقتصادی زنان
پس از تلنگر در مورد سطح سواد زنان عربستان، بد نیست به سراغ «شاخص اشتغال زنان» این کشور برویم. ترکیبی از آمار زنان شاغل با زنانی که قصد اشتغال دارند. به صورت خلاصه، پتانسیل بلقوه حضور زنان در عرصه اشتغال و اقتصاد. این بار، نرخ مشارکت اقتصادی زنان عربستان ۲۰ و همین نرخ برای زنان ایران ۱۷ است. البته هر دو در مقیاس جهانی بسیار پایین هستند (آلمان ۵۴ است) اما باز هم اوضاع عربستان از ایران بهتر است.
۴- شاخص خشونت
در نهایت، به آخرین شاخصه اجتماعی این یادداشت می‌رسیم. جایی که سطح «خشونت» در کشورهای جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. از این جهت، شاخص میانگین جهانی خشونت حدود ۶ است. کشور ما با شاخص ۳.۹ زیر میانگین جهانی قرار دارد. (یعنی خشونت در ایران کمتر از میانگین جهان است) اما این آمار برای کشور عربستان خیره کننده است! جایی که این کشور با شاخص خشونت ۰.۸ در کنار پیشرفته‌ترین کشورهای جهان همچون آلمان، دانمارک و سوئد قرار می‌گیرد و جزو کم خشونت‌ترین کشورهای جهان به حساب می‌آید.
با چنین مقدماتی، تنها نتیجه‌ای که من به شخصه می‌گیرم آن است که با اتکا به برخی ملاک‌های کلیشه‌ای یا خبری همچون «استفاده از روبنده» یا «نداشتن حق رانندگی» نباید به سادگی فریب خورد و برای پیچیدگی‌های یک جامعه حکمی صادر کرد. به نظر می‌رسد که مقامات دولتی عربستان برنامه‌هایی زیربنایی برای توسعه اجتماعی خود به اجرا درآورده و در دستور کار دارند. حالا می‌توان دریافت که حق رای اعطا شده به زنان، صرفا پیامدی ساده برای یک سلسله فعالیت‌های زیربنایی بوده است. و البته می‌توان به یاد آورد که در حال حاضر، ۲۰درصد کرسی‌های مجلس عربستان از جانب پادشاه به زنان اختصاص داده شده است. آمار مشابه برای ایران فقط ۳درصد است!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
ماجرای ساده اما دنباله‌دار پیامک‌های ۹۰
آرمان امیری @ArmanParian - جناب فردوسی‌پور در گفت و گو با خبرگزاری مهر، از برخی دشواری‌هایی که طی هفده سال اجرای برنامه ۹۰ پیش آمده سخن گفته است. goo.gl/FCnxtU «تابوی انتقاد از احمدی‌نژاد» و ماجرای شکایت مجلس نشینان شاید سیاسی‌ترین کنایه‌های فردوسی‌پور باشند اما نکته جالب این خبر برای من داستان دیگری است.
از چند وقت پیش برای عادل فردوسی‌پور و برنامه ۹۰ چالش‌برانگیز شده بود، ماجرای هزینه پیامک‌های ارسالی است. از خیلی وقت قبل‌تر هروقت یک موج پیامکی به راه می‌افتاد، عده‌ای گلایه می‌کردند که این دسیسه‌ای است از جانب «خودشون» برای افزایش درآمد شرکت مخابرات. بعدها صحبت از ارقام نجومی درآمد پیامک‌ها شد. حتی وقتی دولت روحانی پیامک تبریک سال نو برای شهروندان فرستاد، موجی از حمله شروع شد که دولت برای تبلیغ خود دست به ریخت و پاش چندین میلیاردی زده است. بعد مشخص شد که اصلا اپراتورها برای ارسال آن پیامک تبریک مبلغی دریافت نکرده‌اند. (اصولا برای اپراتور خرجی هم ندارد)
خلاصه شایعه اخیر این بود که عادل فردوسی‌پور با اوپراتورهای تلفن همراه قراردادی دارد و بخشی از درآمد «سرشار» پیامک‌های میلیونی را دریافت می‌کند. تکذیب‌های چندباره فردوسی‌پور فایده نداشت تا جایی که در یکی از برنامه‌ها با عصبانیتی قابل توجه گفت: «به اندازه کافی توضیح دادیم و هرکسی که می‌خواست متوجه بشود شده است». (نقل به مضمون) با این حال فشارهای روانی جناب فردوسی‌پور را به این فکر انداخت که با سفارش یک نرم‌افزار برای تلفن‌های هوشمند، اساسا ارسال پیامک‌ها را رایگان کند و خودش را از این اتهام برهاند. ولی حتی بدون این ابتکار نیز هر شهروندی می‌توانست با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه برسد که درآمد ناشی از هر برنامه چنان ناچیز است که اصلا برای مخابرات عددی حساب نمی‌شود. برای مثال اگر میانگین پیامک‌های هر برنامه را ۲ میلیون در نظر بگیریم و میانگین قیمت هر پیامک را هم ۱۵ تومان، در نهایت هر برنامه شاید حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه پیامکی داشته باشد. مبلغی که برای اوپراتورهای ثروت‌مند کشور، در حد هزینه اجاره یک بیلبورد تبلیغاتی هم نیست!
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - جناب فردوسی‌پور در گفت و گو با خبرگزاری مهر، از برخی دشواری‌هایی که طی هفده سال اجرای برنامه ۹۰ پیش آمده سخن گفته است. goo.gl/FCnxtU «تابوی انتقاد از احمدی‌نژاد» و ماجرای شکایت مجلس نشینان شاید سیاسی‌ترین کنایه‌های فردوسی‌پور باشند اما نکته جالب این خبر برای من داستان دیگری است.
از چند وقت پیش برای عادل فردوسی‌پور و برنامه ۹۰ چالش‌برانگیز شده بود، ماجرای هزینه پیامک‌های ارسالی است. از خیلی وقت قبل‌تر هروقت یک موج پیامکی به راه می‌افتاد، عده‌ای گلایه می‌کردند که این دسیسه‌ای است از جانب «خودشون» برای افزایش درآمد شرکت مخابرات. بعدها صحبت از ارقام نجومی درآمد پیامک‌ها شد. حتی وقتی دولت روحانی پیامک تبریک سال نو برای شهروندان فرستاد، موجی از حمله شروع شد که دولت برای تبلیغ خود دست به ریخت و پاش چندین میلیاردی زده است. بعد مشخص شد که اصلا اپراتورها برای ارسال آن پیامک تبریک مبلغی دریافت نکرده‌اند. (اصولا برای اپراتور خرجی هم ندارد)
خلاصه شایعه اخیر این بود که عادل فردوسی‌پور با اوپراتورهای تلفن همراه قراردادی دارد و بخشی از درآمد «سرشار» پیامک‌های میلیونی را دریافت می‌کند. تکذیب‌های چندباره فردوسی‌پور فایده نداشت تا جایی که در یکی از برنامه‌ها با عصبانیتی قابل توجه گفت: «به اندازه کافی توضیح دادیم و هرکسی که می‌خواست متوجه بشود شده است». (نقل به مضمون) با این حال فشارهای روانی جناب فردوسی‌پور را به این فکر انداخت که با سفارش یک نرم‌افزار برای تلفن‌های هوشمند، اساسا ارسال پیامک‌ها را رایگان کند و خودش را از این اتهام برهاند. ولی حتی بدون این ابتکار نیز هر شهروندی می‌توانست با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه برسد که درآمد ناشی از هر برنامه چنان ناچیز است که اصلا برای مخابرات عددی حساب نمی‌شود. برای مثال اگر میانگین پیامک‌های هر برنامه را ۲ میلیون در نظر بگیریم و میانگین قیمت هر پیامک را هم ۱۵ تومان، در نهایت هر برنامه شاید حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه پیامکی داشته باشد. مبلغی که برای اوپراتورهای ثروت‌مند کشور، در حد هزینه اجاره یک بیلبورد تبلیغاتی هم نیست!
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency
ناگفته‌هاى فردوسى‌پور از ۱۷ سال اجرای برنامه نود
تهیه کننده و مجری برنامه نود با اشاره به اتفاقاتی که در طول هفده سال تهیه و اجرای این برنامه رخ داده گفت: در مقطعی با نمایندگان مجلس و دولت احمدی‌نژاد دچار چالش شدم که انتقاد کردن از آنها تابو بود.
مقایسه‌ای گذرا میان وضعیت اقتصادی ایران و عربستان
#A001
آرمان امیری @ArmanParian - در یادداشت قبل، چند شاخص آماری ارایه شد که نشان می‌داد در برخی ملاک‌های اجتماعی، وضعیت عربستان به سطحی ارتقا پیدا کرده است که با تصورات معمول از یک کشور کاملا متحجر و عقب مانده هم‌خوانی ندارد. اینکه وضعیت شاخص‌های اجتماعی در این کشور تا چه میزان قابل قبول یا مطلوب است محل بحث ما نیست. اینجا صرفا به یک جریان رو به رشد اشاره میکنیم. حال در دومین گام، می‌توانیم از خود بپرسیم که چنین رشدی بر پایه کدام پشتوانه محقق شده است؟ آیا همه چیز هم‌چنان در «پول نفت» خلاصه می‌شود؟ اگر پاسخ شما مثبت است، شاید هنوز درگیر کلیشه سابق هستید.
هرچند عربستان هنوز اقتصادی متکی به نفت دارد، اما برتری قدرت اقتصادی این کشور نسبت به ایران ابدا در انحصار صادرات نفتی نیست. بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی عربستان را ۷۴۶ میلیارد دلار گزارش کرده است. این عدد برای ایران ۴۱۵ میلیارد دلار است. یعنی یک اختلاف ۳۳۰ میلیارد دلاری در سال. بر اساس گزارش اوپک سازمان اوپک، کل درآمدهای نفتی عربستان در سال ۲۸۵ میلیارد دلار است. در واقع، هرچند درآمد نفتی عربستان ممکن است تا چهار برابر درآمد نفتی برسد، اما باز هم سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی این کشور از همین شاخص در اقتصاد ایران بالاتر است. بانک جهانی، سهم صنعت را در تولید ناخالص داخلی عربستان حدود ۶۰درصد و همین مقدار را برای ایران ۴۰درصد اعلام کرده است. بدین ترتیب، صرفا تولید ناخالص «صنعتی» عربستان حدود ۴۵۰ میلیارد دلار خواهد شد که به تنهایی از کل تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر است!
برای چنین اقتصادهای بزرگی قطعا شاخص سلامت و «شفافیت اقتصادی» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بر اساس گزارش سازمان جهانی شفافیت، کشور دانمارک با شاخص ۹۲، شفاف‌ترین اقتصاد جهان را دارد. همین گزارش نشان می‌دهد که عربستان با شاخص ۴۹ در جایگاه ۵۵ کشورهای جهان قرار گرفته و ایران با شاخص ۲۷ در رتبه ۱۳۷ جای دارد.
حال که تصویری کلی از ابعاد کلان اقتصاد دو کشور به دست آوردیم، برای جزییات بیشتر می‌توانیم به گزارش موسسات تخصصی مراجعه کنیم. چندی پیش، گزارش سالانه «بنیاد هریتیج» منتشر شد که در آن ۱۰ شاخص اقتصادی کشورهای جهان مورد بررسی قرار گرفته بود. متاسفانه در هر ۱۰ شاخص مورد بررسی، اقتصاد ایران با فاصله‌ای چشم‌گیر پایین‌تر از اقتصاد عربستان قرار گرفته بود. انتشار این گزارش که بازتاب گسترده‌ای هم در رسانه‌های فارسی زبان داشت، بلافاصله موجی از واکنش‌های تدافعی را برانگیخت. واکنش‌هایی که هویت و بی‌طرفی مرکز انتشار آمار را زیر سوال بردند. سایت الف، که خود ابتدا گزارش آماری را منتشر کرده بود، تنها پس از چند ساعت طی یادداشت دیگری با عنوان «تبارشناسی هریتیج» به شدت به این مرکز تحقیقاتی حمله کرد. در متن یادداشت الف آمده است: «گزارش این بنیاد در مقایسه با گزارش‌های مشابه و كمتر جانب‌دارانه بین‌المللی همچون «گزارش فریزر» ... حكایت از رگههای سیاسی و جهت داری دارد».
بدین ترتیب، سایت الف، بی‌طرفی موسسه هریتیج را زیر سوال برده و در عین حال بر انصاف بیشتر موسسه «فریزر» صحه گذاشت. ما این بار به صورت مستقیم به سراغ گزارش موسسه فریزر می‌رویم: (برای ارایه یک معیار قابل سنجش، ارقام کشور آلمان را هم در کنار ایران و عربستان قرار دادیم)
اندازه دولت:
ایران: ۶.۱
عربستان: ۵
آلمان: ۵.۳
ساختار قانونی و حق مالکیت
ایران: ۵.۲
عربستان: ۷.۲
آلمان: ۷.۸
پول قوی
ایران: ۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۹.۶
آزادی تجارت بین‌المللی
ایران: ۴
عربستان: ۶.۸
آلمان: ۷.۷
مجموعه قوانین
ایران: ۴.۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۷.۱
در هر پنج شاخص اندازه دولت، ساختار قانونی و حق مالکیت، قدرت پولی، آزادی تجارت بین‌المللی و مجموعه قوانین، عربستان وضعیت بهتری از ایران دارد. به همین دلیل موسسه فریزر نیز در نتیجه‌گیری نهایی خود کشور ما را در رتبه ۱۴۷ کشورهای جهان از نظر «آزادی اقتصادی» قرار می‌دهد، (از نظر هریتیج ۱۷۱ هستیم) در حالی که رتبه عربستان ۸۱ است. (از نظر هریتیج ۷۷ است)
مجددا تاکید می‌شود که همه این آمارها، صرفا جهت بازبینی در یک تصویر کلیشه‌ای از اقتصاد عربستان ارایه شده‌اند. تصویری که تمامی ثروت و قدرت اقتصادی این کشور را در ارزش صادرات نفی خلاصه می‌کند و در نهایت توریسم مذهبی را مکمل آن می‌داند. این در حالی است که صنعت عربستان امروزه بسیار رشد یافته است. حتی بخش کشاورزی این کشور، علی‌رغم برخورداری از سطح زمین و منابع آبی بسیار محدود، به مراتب صنعتی‌تر از کشاورزی ایران شده است. بعید است تمامی این پیشرفت‌ها بدون طراحی و اجرای یک برنامه جامع توسعه میسر شده باشد.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
#A001
آرمان امیری @ArmanParian - در یادداشت قبل، چند شاخص آماری ارایه شد که نشان می‌داد در برخی ملاک‌های اجتماعی، وضعیت عربستان به سطحی ارتقا پیدا کرده است که با تصورات معمول از یک کشور کاملا متحجر و عقب مانده هم‌خوانی ندارد. اینکه وضعیت شاخص‌های اجتماعی در این کشور تا چه میزان قابل قبول یا مطلوب است محل بحث ما نیست. اینجا صرفا به یک جریان رو به رشد اشاره میکنیم. حال در دومین گام، می‌توانیم از خود بپرسیم که چنین رشدی بر پایه کدام پشتوانه محقق شده است؟ آیا همه چیز هم‌چنان در «پول نفت» خلاصه می‌شود؟ اگر پاسخ شما مثبت است، شاید هنوز درگیر کلیشه سابق هستید.
هرچند عربستان هنوز اقتصادی متکی به نفت دارد، اما برتری قدرت اقتصادی این کشور نسبت به ایران ابدا در انحصار صادرات نفتی نیست. بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی عربستان را ۷۴۶ میلیارد دلار گزارش کرده است. این عدد برای ایران ۴۱۵ میلیارد دلار است. یعنی یک اختلاف ۳۳۰ میلیارد دلاری در سال. بر اساس گزارش اوپک سازمان اوپک، کل درآمدهای نفتی عربستان در سال ۲۸۵ میلیارد دلار است. در واقع، هرچند درآمد نفتی عربستان ممکن است تا چهار برابر درآمد نفتی برسد، اما باز هم سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی این کشور از همین شاخص در اقتصاد ایران بالاتر است. بانک جهانی، سهم صنعت را در تولید ناخالص داخلی عربستان حدود ۶۰درصد و همین مقدار را برای ایران ۴۰درصد اعلام کرده است. بدین ترتیب، صرفا تولید ناخالص «صنعتی» عربستان حدود ۴۵۰ میلیارد دلار خواهد شد که به تنهایی از کل تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر است!
برای چنین اقتصادهای بزرگی قطعا شاخص سلامت و «شفافیت اقتصادی» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بر اساس گزارش سازمان جهانی شفافیت، کشور دانمارک با شاخص ۹۲، شفاف‌ترین اقتصاد جهان را دارد. همین گزارش نشان می‌دهد که عربستان با شاخص ۴۹ در جایگاه ۵۵ کشورهای جهان قرار گرفته و ایران با شاخص ۲۷ در رتبه ۱۳۷ جای دارد.
حال که تصویری کلی از ابعاد کلان اقتصاد دو کشور به دست آوردیم، برای جزییات بیشتر می‌توانیم به گزارش موسسات تخصصی مراجعه کنیم. چندی پیش، گزارش سالانه «بنیاد هریتیج» منتشر شد که در آن ۱۰ شاخص اقتصادی کشورهای جهان مورد بررسی قرار گرفته بود. متاسفانه در هر ۱۰ شاخص مورد بررسی، اقتصاد ایران با فاصله‌ای چشم‌گیر پایین‌تر از اقتصاد عربستان قرار گرفته بود. انتشار این گزارش که بازتاب گسترده‌ای هم در رسانه‌های فارسی زبان داشت، بلافاصله موجی از واکنش‌های تدافعی را برانگیخت. واکنش‌هایی که هویت و بی‌طرفی مرکز انتشار آمار را زیر سوال بردند. سایت الف، که خود ابتدا گزارش آماری را منتشر کرده بود، تنها پس از چند ساعت طی یادداشت دیگری با عنوان «تبارشناسی هریتیج» به شدت به این مرکز تحقیقاتی حمله کرد. در متن یادداشت الف آمده است: «گزارش این بنیاد در مقایسه با گزارش‌های مشابه و كمتر جانب‌دارانه بین‌المللی همچون «گزارش فریزر» ... حكایت از رگههای سیاسی و جهت داری دارد».
بدین ترتیب، سایت الف، بی‌طرفی موسسه هریتیج را زیر سوال برده و در عین حال بر انصاف بیشتر موسسه «فریزر» صحه گذاشت. ما این بار به صورت مستقیم به سراغ گزارش موسسه فریزر می‌رویم: (برای ارایه یک معیار قابل سنجش، ارقام کشور آلمان را هم در کنار ایران و عربستان قرار دادیم)
اندازه دولت:
ایران: ۶.۱
عربستان: ۵
آلمان: ۵.۳
ساختار قانونی و حق مالکیت
ایران: ۵.۲
عربستان: ۷.۲
آلمان: ۷.۸
پول قوی
ایران: ۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۹.۶
آزادی تجارت بین‌المللی
ایران: ۴
عربستان: ۶.۸
آلمان: ۷.۷
مجموعه قوانین
ایران: ۴.۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۷.۱
در هر پنج شاخص اندازه دولت، ساختار قانونی و حق مالکیت، قدرت پولی، آزادی تجارت بین‌المللی و مجموعه قوانین، عربستان وضعیت بهتری از ایران دارد. به همین دلیل موسسه فریزر نیز در نتیجه‌گیری نهایی خود کشور ما را در رتبه ۱۴۷ کشورهای جهان از نظر «آزادی اقتصادی» قرار می‌دهد، (از نظر هریتیج ۱۷۱ هستیم) در حالی که رتبه عربستان ۸۱ است. (از نظر هریتیج ۷۷ است)
مجددا تاکید می‌شود که همه این آمارها، صرفا جهت بازبینی در یک تصویر کلیشه‌ای از اقتصاد عربستان ارایه شده‌اند. تصویری که تمامی ثروت و قدرت اقتصادی این کشور را در ارزش صادرات نفی خلاصه می‌کند و در نهایت توریسم مذهبی را مکمل آن می‌داند. این در حالی است که صنعت عربستان امروزه بسیار رشد یافته است. حتی بخش کشاورزی این کشور، علی‌رغم برخورداری از سطح زمین و منابع آبی بسیار محدود، به مراتب صنعتی‌تر از کشاورزی ایران شده است. بعید است تمامی این پیشرفت‌ها بدون طراحی و اجرای یک برنامه جامع توسعه میسر شده باشد.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
👍1
حکایت شاعرانی در بیت‌الخلا!
#A002
آرمان امیری - @ArmanParian - صحبت‌های زیادی در مورد رابطه هنر هنرمند، با شخصیت خودش وجود دارد. برخی رفتارهای شخصی و اجتماعی هنرمند را دست‌مایه قضاوت هنر او می‌دانند و گروه دیگر این دو را از هم تفکیک می‌کنند. جناب ابراهیم گلستان، از زمره گروه دوم است. ایشان اعتقاد دارد ممکن است هنرمندی رفتارهای شخصی ناموجهی انجام دهد، اما در عین حال هم‌چنان هنری دل‌نشین و قابل تامل داشته باشد. مثال خودش را هم از «قاآنی» می‌آورد. شاعری که در مدح «امیرکبیر» شعری سرود و با قاطعیت امیر از دربار اخراج شد تا مدیحه‌سرایان گرد صدراعظم کشور جمع نشوند. قطعا تصمیم سیاسی امیرکبیر ستودنی است اما به روایت جناب گلستان این نمی‌تواند مانع از اعتراف ما به زیبایی‌های هنری شعر قاآنی باشد.
در ادامه، جناب گلستان، با همان زبان تند و تیز و صریح خود به شیوه‌ای منظور خود را توضیح می‌دهد که خالی از لطف نیست و به نظرم با کدهای ویژه‌ای که می‌دهد برای همیشه در ذهن خواننده ثبت و ضبط می‌شود:
«... هر شاعری وقتی می‌رود مستراح چه می‌کنه؟ می‌گوزه! حافظ که همش تکان نمی‌خورده، تنبل بوده، شراب می‌خورده، سبزی‌خور بوده، حتما سبزی هم به کمک کود کشت می‌شده؛ در نتیجه کرم هم شاید داشته. دندانش هم مسواک نبوده که مسواک بکنه، متعفن هم بوده. لثه‌هایش هم خراب بوده، خب، این شعرها را نگفته؟ هرکسی یک عیبی دارد دیگر. تو آن چیزی که به عنوان نمونه یک چیز خوب، خمیردندان کولینوس یا خمیردندان نمی‌دانم فلان را به کار می‌برد تو نمی‌توانی عکس حافظ را بگذاری برای آن؛ ولی به عنوان کسی که شعر گفته حافظ است. عوض در هم کردن دقت بکنید به حرفی که واقعا زده شده...».
از روزگار رفته، چهره به چهره با ابراهیم گلستان، یک گفت و گو از حسن فیاد، نشر ثالث، ص۸۴
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
#A002
آرمان امیری - @ArmanParian - صحبت‌های زیادی در مورد رابطه هنر هنرمند، با شخصیت خودش وجود دارد. برخی رفتارهای شخصی و اجتماعی هنرمند را دست‌مایه قضاوت هنر او می‌دانند و گروه دیگر این دو را از هم تفکیک می‌کنند. جناب ابراهیم گلستان، از زمره گروه دوم است. ایشان اعتقاد دارد ممکن است هنرمندی رفتارهای شخصی ناموجهی انجام دهد، اما در عین حال هم‌چنان هنری دل‌نشین و قابل تامل داشته باشد. مثال خودش را هم از «قاآنی» می‌آورد. شاعری که در مدح «امیرکبیر» شعری سرود و با قاطعیت امیر از دربار اخراج شد تا مدیحه‌سرایان گرد صدراعظم کشور جمع نشوند. قطعا تصمیم سیاسی امیرکبیر ستودنی است اما به روایت جناب گلستان این نمی‌تواند مانع از اعتراف ما به زیبایی‌های هنری شعر قاآنی باشد.
در ادامه، جناب گلستان، با همان زبان تند و تیز و صریح خود به شیوه‌ای منظور خود را توضیح می‌دهد که خالی از لطف نیست و به نظرم با کدهای ویژه‌ای که می‌دهد برای همیشه در ذهن خواننده ثبت و ضبط می‌شود:
«... هر شاعری وقتی می‌رود مستراح چه می‌کنه؟ می‌گوزه! حافظ که همش تکان نمی‌خورده، تنبل بوده، شراب می‌خورده، سبزی‌خور بوده، حتما سبزی هم به کمک کود کشت می‌شده؛ در نتیجه کرم هم شاید داشته. دندانش هم مسواک نبوده که مسواک بکنه، متعفن هم بوده. لثه‌هایش هم خراب بوده، خب، این شعرها را نگفته؟ هرکسی یک عیبی دارد دیگر. تو آن چیزی که به عنوان نمونه یک چیز خوب، خمیردندان کولینوس یا خمیردندان نمی‌دانم فلان را به کار می‌برد تو نمی‌توانی عکس حافظ را بگذاری برای آن؛ ولی به عنوان کسی که شعر گفته حافظ است. عوض در هم کردن دقت بکنید به حرفی که واقعا زده شده...».
از روزگار رفته، چهره به چهره با ابراهیم گلستان، یک گفت و گو از حسن فیاد، نشر ثالث، ص۸۴
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
👍1
برون‌داد جامعه مدنی، جنجال یا نتیجه؟
#A003
آرمان امیری @ArmanParian - طی چند سال گذشته، جامعه مدنی و فعالین مخالف اعدام، تمرکز اصلی خود را بر حذف مجازات «قصاص» متمرکز کرده‌اند. این حقیقت را با یک مرور ساده از بازتاب اخبار مخالفان اعدام در شبکه‌های مجازی می‌توان دریافت. بیشترین متونی که در دفاع از حذف مجازات اعدام هم نوشته شده، پس از حق حیات، منطق «انتقام‌جو»ی اجرای مجازات قصاص را هدف قرار داده است. به صورت موازی نهادهای حکومتی از مدت‌ها پیش بر روی حذف اعدام از مجازات‌های مواد مخدر متمرکز شده‌اند. پیش از این تهیه لایحه حذف اعدام از فهرست جرایم مواد مخدر در دستور قرار داشت و حالا ۷۰ نماینده مجلس نیز طرحی را به همین منظور به امضا رسانده‌اند. goo.gl/LHR46B در این زمینه به نظرم دو نکته جالب توجه وجود دارد.
نخست اینکه بنابر اعلام مقامات در سال ۱۳۹۳، ۸۰ درصد اعدام‌های کشور مربوط به مجرمین مواد مخدر بوده است. goo.gl/jh5xys یعنی جامعه هدفی که مقامات حکومتی هدف قرار داده‌اند بسیار گسترده‌تر از فعالیت‌ها جامعه مدنی است.
دوم اینکه حساسیت‌های جرایم مواد مخدر، نسبت به «قتل» به مراتب کمتر است. اول اینکه در مورد مجرمین مواد مخدر صراحتی در قوانین شرعی وجود ندارد و از این نظر حساسیت مذهبی کمتر است. دوم اینکه جرم فردی که مثلا «۳۵ گرم حشیش» جابجا کرده در برابر کسی که «یک نفر را به قتل رسانده» با هیچ عقل سلیمی قابل مقایسه نیست. بدین ترتیب، افکار عمومی جامعه آمادگی پذیرش بیشتری برای لغو اعدام مواد مخدر خواهند داشت.
اگر هدف نهایی، اصلاح گام به گام مشکلات جامعه باشد، می‌توان این پرسش را مطرح کرد که چرا جامعه مدنی ما از مدت‌ها پیش بر روی مساله حذف اعدام از جرایم مواد مخدر نشده است؟ هدفی که اتفاقا در راستای تامین آن می‌توانستند همکاری خوبی با مسوولان دولت و مجلس هم داشته باشند. اما دست‌کم در این مورد خاص، مسیری که فعالین رسانه‌ای/مدنی انتخاب کردند به مراتب سخت‌تر، دورتر، حساسیت‌برانگیزتر و کم‌بازده‌تر از مسیری است که خود مقامات حکومتی در پیش گرفته‌اند. چنین انتخاب‌هایی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا به واقع هدف «ایجاد تغییر و اصلاح» است یا «خبرسازی و جنجال‌آفرینی»؟ یا شاید باید پرسید: آیا دستور کار فعالین اجتماعی ما، متناسب با شرایط و مشکلات جامعه ایرانی طراحی می‌شود یا صرفا یک کپی‌برداری بدون خلاقیت از نمونه‌های غربی و جهانی است؟
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A003
آرمان امیری @ArmanParian - طی چند سال گذشته، جامعه مدنی و فعالین مخالف اعدام، تمرکز اصلی خود را بر حذف مجازات «قصاص» متمرکز کرده‌اند. این حقیقت را با یک مرور ساده از بازتاب اخبار مخالفان اعدام در شبکه‌های مجازی می‌توان دریافت. بیشترین متونی که در دفاع از حذف مجازات اعدام هم نوشته شده، پس از حق حیات، منطق «انتقام‌جو»ی اجرای مجازات قصاص را هدف قرار داده است. به صورت موازی نهادهای حکومتی از مدت‌ها پیش بر روی حذف اعدام از مجازات‌های مواد مخدر متمرکز شده‌اند. پیش از این تهیه لایحه حذف اعدام از فهرست جرایم مواد مخدر در دستور قرار داشت و حالا ۷۰ نماینده مجلس نیز طرحی را به همین منظور به امضا رسانده‌اند. goo.gl/LHR46B در این زمینه به نظرم دو نکته جالب توجه وجود دارد.
نخست اینکه بنابر اعلام مقامات در سال ۱۳۹۳، ۸۰ درصد اعدام‌های کشور مربوط به مجرمین مواد مخدر بوده است. goo.gl/jh5xys یعنی جامعه هدفی که مقامات حکومتی هدف قرار داده‌اند بسیار گسترده‌تر از فعالیت‌ها جامعه مدنی است.
دوم اینکه حساسیت‌های جرایم مواد مخدر، نسبت به «قتل» به مراتب کمتر است. اول اینکه در مورد مجرمین مواد مخدر صراحتی در قوانین شرعی وجود ندارد و از این نظر حساسیت مذهبی کمتر است. دوم اینکه جرم فردی که مثلا «۳۵ گرم حشیش» جابجا کرده در برابر کسی که «یک نفر را به قتل رسانده» با هیچ عقل سلیمی قابل مقایسه نیست. بدین ترتیب، افکار عمومی جامعه آمادگی پذیرش بیشتری برای لغو اعدام مواد مخدر خواهند داشت.
اگر هدف نهایی، اصلاح گام به گام مشکلات جامعه باشد، می‌توان این پرسش را مطرح کرد که چرا جامعه مدنی ما از مدت‌ها پیش بر روی مساله حذف اعدام از جرایم مواد مخدر نشده است؟ هدفی که اتفاقا در راستای تامین آن می‌توانستند همکاری خوبی با مسوولان دولت و مجلس هم داشته باشند. اما دست‌کم در این مورد خاص، مسیری که فعالین رسانه‌ای/مدنی انتخاب کردند به مراتب سخت‌تر، دورتر، حساسیت‌برانگیزتر و کم‌بازده‌تر از مسیری است که خود مقامات حکومتی در پیش گرفته‌اند. چنین انتخاب‌هایی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا به واقع هدف «ایجاد تغییر و اصلاح» است یا «خبرسازی و جنجال‌آفرینی»؟ یا شاید باید پرسید: آیا دستور کار فعالین اجتماعی ما، متناسب با شرایط و مشکلات جامعه ایرانی طراحی می‌شود یا صرفا یک کپی‌برداری بدون خلاقیت از نمونه‌های غربی و جهانی است؟
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#فعالیتـمدنی ۱ – دنیایی از کارهای کوچک
#A004
آرمان امیری @ArmanParian - راست و دروغ‌اش را نمی‌دانم اما سال‌ها پیش شنیدم که از «علی شریعتی» پرسیده بودند «انقلاب را از کجا باید آغاز کرد»؟ گفته بود «از دست‌شویی‌ها»! اشاره به شعارنویسی‌های پشت در دست‌شویی به عنوان کوچک‌ترین و احتمالا کم‌هزینه‌ترین کنش‌های قابل تصور.
به باورم، یکی از بزرگترین آسیب‌های کنشگری اجتماعی در کشور ما، سطح توقع ما از نتایج اعمال‌مان است. یعنی که گروهی انگشت‌شمار به ناگاه تلاش می‌کنند تا مشکلی را در ابعاد یک کشور ۸۰ میلیون نفری حل کنند. زیاد هم زحمت می‌کشند، اما معمولا به در بسته می‌خورند و ناامیدی خود را به غیرممکن بودن تغییر/اصلاح در ساختار تعبیر می‌کنند!
آماری می‌گوید که در آمریکا حدود ۱.۵ میلیون NGO فعال وجود دارد. (http://goo.gl/6bFG5a) یعنی اگر هر یک از این «مردم‌نهادها» به صورت میانگین دایره نفوذی ۲۰۰ نفره داشته باشد، کل جعیت ۳۰۰میلیونی آمریکا تحت پوشش قرار می‌گیرند. به صورت متقابل، هر کدام نیز احتمالا در هنگام تاسیس به دایره نفوذی در همین سطح فکر می‌کنند و هیچ یک نمی‌خواهند به تنهایی و در مدت زمانی کوتاه یک انقلاب اجتماعی به پا کنند.
با نسبتی مشابه، احتمالا ما نیز به چیزی حدود ۴۰۰هزار نهاد یا هسته اجتماعی نیاز داریم. البته اگر NGO را در مفهوم متداول و مورد انتظار خود تعبیر کنیم، قطعا بلافاصله به دشواری‌های امنیتی راه‌اندازی یک NGO در کشور اشاره خواهیم کرد. اما اگر صرفا بر روی اثربخشی و نتیجه کار تمرکز کنیم، همین الآن هم می‌توانیم تعداد زیادی از در نمونه‌های بومی این هسته‌های اجتماعی را تشخیص دهیم. گروهی از زنان روستاهای سیستان و بلوچستان که با ابتکار و تلاش یک نفر دور هم جمع می‌شوند، توان و سرمایه ناچیزشان را گرد می‌آورند و به اتفاق هم فرصت کار در منزل، یا آموزشی در سطح بهداشت خانواده را فراهم می‌آورند. این گروه ساده قطعا یکی از نمونه‌های عملی همین هسته‌های اجتماعی است. هرچند متاسفانه در فضای رسانه‌ای ما، یا به چنین مبتکرانی به چشم «فعال مدنی» نگاه نمی‌شود، یا اینکه صرفا با نگاهی از بالا به پایین و «تفقدگونه» مورد تایید قرار می‌گیرد! رفتاری که باز هم روی‌کرد رسانه‌ای/شخصی آن غالب بر جنبه تاثیرگذاری‌اش است.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
#A004
آرمان امیری @ArmanParian - راست و دروغ‌اش را نمی‌دانم اما سال‌ها پیش شنیدم که از «علی شریعتی» پرسیده بودند «انقلاب را از کجا باید آغاز کرد»؟ گفته بود «از دست‌شویی‌ها»! اشاره به شعارنویسی‌های پشت در دست‌شویی به عنوان کوچک‌ترین و احتمالا کم‌هزینه‌ترین کنش‌های قابل تصور.
به باورم، یکی از بزرگترین آسیب‌های کنشگری اجتماعی در کشور ما، سطح توقع ما از نتایج اعمال‌مان است. یعنی که گروهی انگشت‌شمار به ناگاه تلاش می‌کنند تا مشکلی را در ابعاد یک کشور ۸۰ میلیون نفری حل کنند. زیاد هم زحمت می‌کشند، اما معمولا به در بسته می‌خورند و ناامیدی خود را به غیرممکن بودن تغییر/اصلاح در ساختار تعبیر می‌کنند!
آماری می‌گوید که در آمریکا حدود ۱.۵ میلیون NGO فعال وجود دارد. (http://goo.gl/6bFG5a) یعنی اگر هر یک از این «مردم‌نهادها» به صورت میانگین دایره نفوذی ۲۰۰ نفره داشته باشد، کل جعیت ۳۰۰میلیونی آمریکا تحت پوشش قرار می‌گیرند. به صورت متقابل، هر کدام نیز احتمالا در هنگام تاسیس به دایره نفوذی در همین سطح فکر می‌کنند و هیچ یک نمی‌خواهند به تنهایی و در مدت زمانی کوتاه یک انقلاب اجتماعی به پا کنند.
با نسبتی مشابه، احتمالا ما نیز به چیزی حدود ۴۰۰هزار نهاد یا هسته اجتماعی نیاز داریم. البته اگر NGO را در مفهوم متداول و مورد انتظار خود تعبیر کنیم، قطعا بلافاصله به دشواری‌های امنیتی راه‌اندازی یک NGO در کشور اشاره خواهیم کرد. اما اگر صرفا بر روی اثربخشی و نتیجه کار تمرکز کنیم، همین الآن هم می‌توانیم تعداد زیادی از در نمونه‌های بومی این هسته‌های اجتماعی را تشخیص دهیم. گروهی از زنان روستاهای سیستان و بلوچستان که با ابتکار و تلاش یک نفر دور هم جمع می‌شوند، توان و سرمایه ناچیزشان را گرد می‌آورند و به اتفاق هم فرصت کار در منزل، یا آموزشی در سطح بهداشت خانواده را فراهم می‌آورند. این گروه ساده قطعا یکی از نمونه‌های عملی همین هسته‌های اجتماعی است. هرچند متاسفانه در فضای رسانه‌ای ما، یا به چنین مبتکرانی به چشم «فعال مدنی» نگاه نمی‌شود، یا اینکه صرفا با نگاهی از بالا به پایین و «تفقدگونه» مورد تایید قرار می‌گیرد! رفتاری که باز هم روی‌کرد رسانه‌ای/شخصی آن غالب بر جنبه تاثیرگذاری‌اش است.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
روزنه‌های کوچک زندگی
#A005
آرمان امیری @ArmanParian - وصیت‌نامه‌اش کوتاه بود: «فکر کردم دیگر وقت مردن است». گذاشت‌اش روی میز. خرت و پرت‌های دیگر را ریخت توی کشو. برای آخرین بار به دور تا دور اتاق چشم انداخت. همه چیز مرتب بود. هیچ‌وقت اینقدر وسواس نگرفته بود. لیوان شربت آغشته به زهر را برداشت. کنار پنجره رفت. روی صندلی مخصوصی که آماده کرده بود نشست و به بیرون چشم دوخت. سال‌ها در این خانه زندگی کرده بود اما به نظرش رسید هیچ‌گاه فرصت نشده است با آرامش از این پنجره به بیرون خیره شود. زیر بارش برف، زنی در پیاده‌رو قدم می‌زد. دخترک خردسالی پشت سرش تلاش می‌کرد تا درست روی جای پای مادر قدم بگذارد. بازی کودکانه زیبایی بود. با خود اندیشید هیچ‌گاه تجربه‌اش نکرده است. درست مثل آسوده نشستن کنار پنجره. مثل خیره شدن به شادی‌های کودکانه. ذهن‌اش به آرامی این افسوس‌های فراموش شده را مرور می‌کرد و دستش لیوان شربت آغشته به زهر را می‌فشرد.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A005
آرمان امیری @ArmanParian - وصیت‌نامه‌اش کوتاه بود: «فکر کردم دیگر وقت مردن است». گذاشت‌اش روی میز. خرت و پرت‌های دیگر را ریخت توی کشو. برای آخرین بار به دور تا دور اتاق چشم انداخت. همه چیز مرتب بود. هیچ‌وقت اینقدر وسواس نگرفته بود. لیوان شربت آغشته به زهر را برداشت. کنار پنجره رفت. روی صندلی مخصوصی که آماده کرده بود نشست و به بیرون چشم دوخت. سال‌ها در این خانه زندگی کرده بود اما به نظرش رسید هیچ‌گاه فرصت نشده است با آرامش از این پنجره به بیرون خیره شود. زیر بارش برف، زنی در پیاده‌رو قدم می‌زد. دخترک خردسالی پشت سرش تلاش می‌کرد تا درست روی جای پای مادر قدم بگذارد. بازی کودکانه زیبایی بود. با خود اندیشید هیچ‌گاه تجربه‌اش نکرده است. درست مثل آسوده نشستن کنار پنجره. مثل خیره شدن به شادی‌های کودکانه. ذهن‌اش به آرامی این افسوس‌های فراموش شده را مرور می‌کرد و دستش لیوان شربت آغشته به زهر را می‌فشرد.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
کابوس دنباله‌دار «تجلی اقتدار»
#M001
محمد افخمی @Mohamad_Afkhami - «اگرچه ما امروز توان پایان دادن به اختلافات‌مان را نداریم، هنوز می‌توانیم یکدیگر را یاری کنیم تا جهان برای تفاوت‌هایمان جای امنی باشد. چرا که در نهایت، بزرگترین اشتراک همه ما این است که ساکن این سیاره کوچک هستیم، هوای یک‌سانی تنفس میکنیم، به آینده فرزندانمان اهمیت می‌دهیم و همه فناپذیریم». از سخنرانی «جان کندی»- ژوئن ۱۹۶۳
در یادداشت قبل به «بحران موشکی کوبا» اشاره کردم. (+) جایی که کندی، بر خلاف نظر مقامات ارشد نظامی کشورش، از حمله به کوبا خودداری کرد و با راهکاری دیپلماتیک در برخورد با شوروی جهان را از لبه پرتگاه نابودی بازگرداند. بی‌مقدمه می‌توان پرسید: «اگر جرج بوش، رونالد ریگان، یا هر کدام از کاندیداهای جمهوری‌خواه این دوره در جایگاه کندی بودند، پس از اطلاع از طرح شوروی و مشورت با فرماندهان نظامی چه تصمیمی می‌گرفتند؟» اما بگذارید گزینه‌ها را محدود نکنیم. «به رخ کشدین اقتدار»، ژست مورد علاقه خیلی‌های دیگر هم بوده و هست!
جرقه اولیه «بحران موشکی کوبا» در ماجرای «خلیج خوک‌ها» زده شد. ماجرایی که خود زاده تقبیح رواداری بود. به دنبال انقلاب کمونیسیتی کوبا، عده زیادی از مخالفان دولت جدید، به ایالات متحده پناهنده شدند. کمپ مخالفان کوبا، در ایالت جنوبی فلوریدا، تحت حمایت‌های مالی شدید قرار داشت. هدف مشترک، سرنگونی دولت انقلابی کوبا بود. با این حال گفتمان تندروها هنوز آنقدر غالب نبود که هر هزینه‌ای توجیه‌پذیر شود. نه آیزنهاور و نه جانشین‌اش کندی، هیچ کدام خطر جنگ هسته‌ای را نادیده نمی‌گرفتند، ولو به قیمت سقوط پیاپی دولت‌های حامی ایالات متحده در آمریکای جنوبی. در نتیجه، جنگ‌طلبان ایالات متحده تصمیم گرفتند کندی جوان را در عملی انجام شده قرار دهند!
نقشه، فرستادن کوبایی‌ها به جنگ دولت انقلابی بود. همه می‌دانستند مخالفین به تنهایی شکست می‌خورند اما پیش‌بینی می‌شد دولت کندی، با هدف «به رخ کشیدن اقتدار» خود، مجبور به حمایت نظامی از آنان شود. پیش‌بینی غلط از آب درآمد. رییس جمهور حاضر به حمایت نظامی نشد. مخالفین در «خلیج خوک‌ها» شکست مفتضحانه‌ای خورند و به دنبال آن، «بحران موشکی کوبا» هم پیش آمد.
گروهی که آن روز طرفدار حمله نظامی به کوبا بودند، ترور کندی را سکوی پرتاب خود به سمت پیروزی قلمداد کردند. رویای این پیروزی اما دیری نپایید. طی ده سال بعد، با فرسایشی شدن جنگ ویتنام و مطرح‌تر شدن چین، جهان باز هم به سمت پر‌رنگ‌تر شدن دوگانه شرق و غرب پیش رفت. تصویر چین در غرب، به شری بزرگتر از شوروی بدل شد. غربی‌ها ویتنام را «چهره اقتدار ایالات متحده» می‌خواندند و کاهش تنش‌ها با چین را «هم‌آغوشی با شیطان»! این بار نوبت ریچارد نیکسون بود که جرات کند بر خلاف این گفتمان غالب عمل کند. او به چین سفر کرد، جنگ ویتنام را پایان داد و روابط با شوروی را بهبود بخشید. امروزه مبادلات تجاری چین و ایالات متحده ۶۰۰ میلیارد دلار در سال تخمین زده می‌شود. ما نمی‌دانیم توقف گفتمان «به رخ کشیدن اقتدار» توسط کندی، چه تعداد انسان را از مرگ یا زندگی در فقر و فلاکت نجات داد. فقط می‌دانیم امروزه کمتر کسی می‌تواند درباره چرایی ده سال جنگ در ویتنام توضیح دهد، اما معنی رشد اقتصادی را همه می‌فهمند!
سال‌های سال بعد، نوبت به یک رییس جمهور روس رسید تا قدم در راه «تجلی اقتدار» بگذارد. تصاویر ولادیمیر پوتین سوار بر خرس در رودخانه خروشان، همچون نماد ابرمردی در مسیر سعادت منتشر می‌شود. آن هم درست در زمانه‌ای که هیچ کس در ایالات متحده جرات نمی‌کند از افتضاح تاریخی جنگ عراق دفاع کند! نه فقط به خاطر دو تریلیون دلار مخارج و ده‌ها هزار کشته؛ بلکه به خاطر نتایج پیش‌بینی نشده حذف ناگهانی صدام. ظهور داعش، تنها یکی از محصولات این سیاست «تجلی اقتدار» بود. چه جای تعجب از طنزپردازی‌های روزگار که طرف مقابل هم دقیقا با همین رویای «تجلی اقتدار» برای خود «عمق استراتژیک» تعریف کرده است!
ارزش پول روسیه امروز یک سوم رقمی است که در ابتدای سال ۲۰۱۲ بود. تورم در همین مدت از ۳٪ به بیش از ۱۵٪ رسیده است. وضعیت برای کشوری که طی ۲۵ سال گذشته یک بار فروپاشی شوروی را تجربه کرده و بار دیگر یک ورشکستگی کامل اقتصادی را (بحران سال ۱۹۹۸) تراژیک به نظر می‌رسد، اما این هشدارها مانع دخالت نظامی در اوکراین و سوریه نمی‌شوند. حالا انبوهی از فریاد‌های تشویق‌آمیز نثار پوتین می‌شود و به نظر می‌رسد به این زودی‌ها کسی نخواهد پرسید: «خوشبینانه‌ترین» دست‌آورد این «تجلی اقتدار» روسی چه می‌تواند باشد؟
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
#M001
محمد افخمی @Mohamad_Afkhami - «اگرچه ما امروز توان پایان دادن به اختلافات‌مان را نداریم، هنوز می‌توانیم یکدیگر را یاری کنیم تا جهان برای تفاوت‌هایمان جای امنی باشد. چرا که در نهایت، بزرگترین اشتراک همه ما این است که ساکن این سیاره کوچک هستیم، هوای یک‌سانی تنفس میکنیم، به آینده فرزندانمان اهمیت می‌دهیم و همه فناپذیریم». از سخنرانی «جان کندی»- ژوئن ۱۹۶۳
در یادداشت قبل به «بحران موشکی کوبا» اشاره کردم. (+) جایی که کندی، بر خلاف نظر مقامات ارشد نظامی کشورش، از حمله به کوبا خودداری کرد و با راهکاری دیپلماتیک در برخورد با شوروی جهان را از لبه پرتگاه نابودی بازگرداند. بی‌مقدمه می‌توان پرسید: «اگر جرج بوش، رونالد ریگان، یا هر کدام از کاندیداهای جمهوری‌خواه این دوره در جایگاه کندی بودند، پس از اطلاع از طرح شوروی و مشورت با فرماندهان نظامی چه تصمیمی می‌گرفتند؟» اما بگذارید گزینه‌ها را محدود نکنیم. «به رخ کشدین اقتدار»، ژست مورد علاقه خیلی‌های دیگر هم بوده و هست!
جرقه اولیه «بحران موشکی کوبا» در ماجرای «خلیج خوک‌ها» زده شد. ماجرایی که خود زاده تقبیح رواداری بود. به دنبال انقلاب کمونیسیتی کوبا، عده زیادی از مخالفان دولت جدید، به ایالات متحده پناهنده شدند. کمپ مخالفان کوبا، در ایالت جنوبی فلوریدا، تحت حمایت‌های مالی شدید قرار داشت. هدف مشترک، سرنگونی دولت انقلابی کوبا بود. با این حال گفتمان تندروها هنوز آنقدر غالب نبود که هر هزینه‌ای توجیه‌پذیر شود. نه آیزنهاور و نه جانشین‌اش کندی، هیچ کدام خطر جنگ هسته‌ای را نادیده نمی‌گرفتند، ولو به قیمت سقوط پیاپی دولت‌های حامی ایالات متحده در آمریکای جنوبی. در نتیجه، جنگ‌طلبان ایالات متحده تصمیم گرفتند کندی جوان را در عملی انجام شده قرار دهند!
نقشه، فرستادن کوبایی‌ها به جنگ دولت انقلابی بود. همه می‌دانستند مخالفین به تنهایی شکست می‌خورند اما پیش‌بینی می‌شد دولت کندی، با هدف «به رخ کشیدن اقتدار» خود، مجبور به حمایت نظامی از آنان شود. پیش‌بینی غلط از آب درآمد. رییس جمهور حاضر به حمایت نظامی نشد. مخالفین در «خلیج خوک‌ها» شکست مفتضحانه‌ای خورند و به دنبال آن، «بحران موشکی کوبا» هم پیش آمد.
گروهی که آن روز طرفدار حمله نظامی به کوبا بودند، ترور کندی را سکوی پرتاب خود به سمت پیروزی قلمداد کردند. رویای این پیروزی اما دیری نپایید. طی ده سال بعد، با فرسایشی شدن جنگ ویتنام و مطرح‌تر شدن چین، جهان باز هم به سمت پر‌رنگ‌تر شدن دوگانه شرق و غرب پیش رفت. تصویر چین در غرب، به شری بزرگتر از شوروی بدل شد. غربی‌ها ویتنام را «چهره اقتدار ایالات متحده» می‌خواندند و کاهش تنش‌ها با چین را «هم‌آغوشی با شیطان»! این بار نوبت ریچارد نیکسون بود که جرات کند بر خلاف این گفتمان غالب عمل کند. او به چین سفر کرد، جنگ ویتنام را پایان داد و روابط با شوروی را بهبود بخشید. امروزه مبادلات تجاری چین و ایالات متحده ۶۰۰ میلیارد دلار در سال تخمین زده می‌شود. ما نمی‌دانیم توقف گفتمان «به رخ کشیدن اقتدار» توسط کندی، چه تعداد انسان را از مرگ یا زندگی در فقر و فلاکت نجات داد. فقط می‌دانیم امروزه کمتر کسی می‌تواند درباره چرایی ده سال جنگ در ویتنام توضیح دهد، اما معنی رشد اقتصادی را همه می‌فهمند!
سال‌های سال بعد، نوبت به یک رییس جمهور روس رسید تا قدم در راه «تجلی اقتدار» بگذارد. تصاویر ولادیمیر پوتین سوار بر خرس در رودخانه خروشان، همچون نماد ابرمردی در مسیر سعادت منتشر می‌شود. آن هم درست در زمانه‌ای که هیچ کس در ایالات متحده جرات نمی‌کند از افتضاح تاریخی جنگ عراق دفاع کند! نه فقط به خاطر دو تریلیون دلار مخارج و ده‌ها هزار کشته؛ بلکه به خاطر نتایج پیش‌بینی نشده حذف ناگهانی صدام. ظهور داعش، تنها یکی از محصولات این سیاست «تجلی اقتدار» بود. چه جای تعجب از طنزپردازی‌های روزگار که طرف مقابل هم دقیقا با همین رویای «تجلی اقتدار» برای خود «عمق استراتژیک» تعریف کرده است!
ارزش پول روسیه امروز یک سوم رقمی است که در ابتدای سال ۲۰۱۲ بود. تورم در همین مدت از ۳٪ به بیش از ۱۵٪ رسیده است. وضعیت برای کشوری که طی ۲۵ سال گذشته یک بار فروپاشی شوروی را تجربه کرده و بار دیگر یک ورشکستگی کامل اقتصادی را (بحران سال ۱۹۹۸) تراژیک به نظر می‌رسد، اما این هشدارها مانع دخالت نظامی در اوکراین و سوریه نمی‌شوند. حالا انبوهی از فریاد‌های تشویق‌آمیز نثار پوتین می‌شود و به نظر می‌رسد به این زودی‌ها کسی نخواهد پرسید: «خوشبینانه‌ترین» دست‌آورد این «تجلی اقتدار» روسی چه می‌تواند باشد؟
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
مکافات‌های آن «راه دیگر»!
#A006
آرمان امیری @ArmanParian - یک‌جایی در فیلم «سلما»، دیالوگی نقل می‌شود از «مارتین لوتر کینگ». عبارتی از یک سخنرانی او که یکی از دوستان‌اش یادآوری می‌کند: «ما پیروز خواهیم شد، چون راه دیگری نداریم»! (We would triumph because there could be no other way) به باور من، همین یک عبارت ساده که در ظاهر بیش از حد شعاری و یا شاعرانه به نظر می‌رسد، به یک تفاوت بنیادین میان ذهنیت آزادی‌خواهان آمریکایی با هم‌تایان ایرانی‌شان اشاره دارد: «آنها گمان می‌کردند که هیچ راه دیگری ندارند»!
جامعه ایرانی طی تاریخ مبارزاتی‌اش همواره با تعدد گزینه‌های قابل تصور مواجه بوده است. معترض و منتقد ایرانی، همواره گمان کرده است که «راه دیگری هم داریم»! پس یا به صورت مداوم به دنبال آن «راه دیگر» گشته، یا دست‌کم به آن فکر کرده و در نتیجه نتوانسته مسیر خودش را با اطمینان کامل دنبال کند.
«انقلاب» اصلی‌ترین جایگزین برای منتقد ایرانی بوده است. یعنی به جای رفع مشکل سیستم، کل سیستم را متلاشی کنیم! گزینه‌های دیگری هم می‌توان نام برد که بسیار نفرت‌انگیز هستند، اما آشکارا مد نظر گروهی از ایرانیان بوده و حتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند: توسل به عامل خارجی، قدرت‌های جهانی، درخواست تحریم یا دخالت نظامی و حتی همکاری با دشمن متجاوز!
با این حال، من گمان می‌کنم، شایع‌ترین و مضرترین «گزینه دیگر»ی که جامعه ایرانی از آن بهره برده، «سازگاری‌طلبی» است. این روی‌کردی است که بسیاری از ما در زندگی روزمره نیز با آن مواجه هستیم. سهل‌الوصول بودن «قانون‌شکنی» سبب شده تا ما در برخورد روزانه با موارد نامعقول یا نامطلوب، به جای اندیشیدن به راهکار اصلاح این قوانین، به دم دستی‌ترین راه حل ممکن، یعنی دور زدن قانون متوسل شویم! (حتی کارمندی که حقوق کافی دریافت نمی‌کند، اما به جای اعتراض به حقوق، از کیفیت کار خود می‌زند یا در ساعات کاری به فعالیت‌های دیگر می‌پردازد هم از مصادیق همین سازگاری‌طلبی است) به محض اینکه با توسل به این راه‌حل‌های میان‌بر، بخشی از فشار قوانین نامطلوب کاهش پیدا کرد، انگیزه فراگیر برای تغییر یا همان «پیروزی» از بین می‌رود.
سازگاری طلبی، چشم امید بستن به دخالت بیگانه و البته گوشه چشمی به انقلابی‌گری، همه و همه آلترناتیوهایی هستند که مانع تمرکز نیروی جامعه ایرانی در راستای اصلاحات بنیادین شده و می‌شوند.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A006
آرمان امیری @ArmanParian - یک‌جایی در فیلم «سلما»، دیالوگی نقل می‌شود از «مارتین لوتر کینگ». عبارتی از یک سخنرانی او که یکی از دوستان‌اش یادآوری می‌کند: «ما پیروز خواهیم شد، چون راه دیگری نداریم»! (We would triumph because there could be no other way) به باور من، همین یک عبارت ساده که در ظاهر بیش از حد شعاری و یا شاعرانه به نظر می‌رسد، به یک تفاوت بنیادین میان ذهنیت آزادی‌خواهان آمریکایی با هم‌تایان ایرانی‌شان اشاره دارد: «آنها گمان می‌کردند که هیچ راه دیگری ندارند»!
جامعه ایرانی طی تاریخ مبارزاتی‌اش همواره با تعدد گزینه‌های قابل تصور مواجه بوده است. معترض و منتقد ایرانی، همواره گمان کرده است که «راه دیگری هم داریم»! پس یا به صورت مداوم به دنبال آن «راه دیگر» گشته، یا دست‌کم به آن فکر کرده و در نتیجه نتوانسته مسیر خودش را با اطمینان کامل دنبال کند.
«انقلاب» اصلی‌ترین جایگزین برای منتقد ایرانی بوده است. یعنی به جای رفع مشکل سیستم، کل سیستم را متلاشی کنیم! گزینه‌های دیگری هم می‌توان نام برد که بسیار نفرت‌انگیز هستند، اما آشکارا مد نظر گروهی از ایرانیان بوده و حتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند: توسل به عامل خارجی، قدرت‌های جهانی، درخواست تحریم یا دخالت نظامی و حتی همکاری با دشمن متجاوز!
با این حال، من گمان می‌کنم، شایع‌ترین و مضرترین «گزینه دیگر»ی که جامعه ایرانی از آن بهره برده، «سازگاری‌طلبی» است. این روی‌کردی است که بسیاری از ما در زندگی روزمره نیز با آن مواجه هستیم. سهل‌الوصول بودن «قانون‌شکنی» سبب شده تا ما در برخورد روزانه با موارد نامعقول یا نامطلوب، به جای اندیشیدن به راهکار اصلاح این قوانین، به دم دستی‌ترین راه حل ممکن، یعنی دور زدن قانون متوسل شویم! (حتی کارمندی که حقوق کافی دریافت نمی‌کند، اما به جای اعتراض به حقوق، از کیفیت کار خود می‌زند یا در ساعات کاری به فعالیت‌های دیگر می‌پردازد هم از مصادیق همین سازگاری‌طلبی است) به محض اینکه با توسل به این راه‌حل‌های میان‌بر، بخشی از فشار قوانین نامطلوب کاهش پیدا کرد، انگیزه فراگیر برای تغییر یا همان «پیروزی» از بین می‌رود.
سازگاری طلبی، چشم امید بستن به دخالت بیگانه و البته گوشه چشمی به انقلابی‌گری، همه و همه آلترناتیوهایی هستند که مانع تمرکز نیروی جامعه ایرانی در راستای اصلاحات بنیادین شده و می‌شوند.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara