از مجموعه #یادآر - ویدیوی هجدهم
موسیقی: لالایی بختیاری - آستاره بختیاری

#remember_them

کاری از هما سمیعی @homaSamiei و نیلوفر نوربخش @nilou_nour

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

نگاهی به نقش و نسبت آثار هنری در مواجهه با مساله «قتل‌های ناموسی». در این بحث کوتاه، اشاره‌ای داشتم به رعایت نکردن یک تکنیک که عملا باعث کم‌اثر شدن بسیاری از آثار سینمایی در تعدیل این خشونت اجتماعی می‌شود. سپس همین تکنیک را در دو نمونه از رمان‌هایی بررسی کردم که باز هم به موضوع خشونت‌های ناموسی می‌پردازند. در این بحث کوتاه، به فیلم‌های سینمایی «عروس آتش»، «خانه پدری»، «اعتراض» و «مغزهای کوچک زنگ زده» اشاره کردم و همچنین ضمن اشاره‌ای به رمان «کولی کنار آتش» نوشته «منیرو روانی‌پور»، به رمان «بر سنگ‌فرش خیس شانزلیزه» نوشته «مولود قضات» پرداختم.

ویدیوی شماره هشتم از مجموعه #هزار_قاب_نگشوده
بخش #ادبیات

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

مجموعه #هزار_قاب_نگشوده را می توانید از صفحه اینستاگرام شخصی آرمان امیری هم دنبال کنید.

نمایش بی رونق فسادستیزی

#A 262

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

نمایش بی رونق فسادستیزی

https://t.me/divanesara/1164
#A 262

آرمان امیری @ArmanParian - هشت سال پیش، محمود احمدی‌نژاد به مجلس رفت و با انتشار تصاویری، علیه خاندان لاریجانی اتهاماتی را مطرح کرد. درگیری رییس مجلس و رییس جمهور وقت به گونه‌ای پیش رفت که همان زمان رسانه‌ها از آن با عنوان «یکشنبه سیاه» نام بردند. آن زمان، یادداشتی منتشر کردم و با اشاره به آن جدال، به مساله «ویژگی‌های امر قضاوت» پرداختم. خوشبختانه آن یادداشت هنوز موجود و قابل مراجعه است. (از این آدرس) من ابدا قصد ورود به دعوای احمدی‌نژادی‌ها و لاریجانی‌ها را نداشتم. به جزییات پرونده‌ای که هنوز اتهامات‌ش به اثبات نرسیده بود هم ورود نکردم. استدلال من خیلی ساده بود: بر مبنای هر منطق عقلی، حقوقی و حتی فقهی و شرعی، ضروری‌ترین ویژگی امر قضاوت آن است که هیچ کس ذره‌ای شائبه در مورد فساد قاضی نداشته باشد.

من در نوشته خودم به صراحت آوردم: «قطعا تا به حال هیچ یک از این اتهامات در دادگاهی بررسی نشده و جرمی به اثبات نرسیده است». با این حال، استدلال کردم که به هر حال، ایجاد شائبه در مورد سلامت اقتصادی رییس قوه قضائیه، آبی است که ریخته شده. انشالله که ایشان کاملا بی‌گناه باشند؛ اما علی‌الحساب، برای حفظ اعتبار و آبروی دستگاه قضایی کشور، به مصلحت نیست که فردی با این شائبه را در راس آن نگه داریم.

اما خب، همان‌گونه که می‌دانید و یا می‌توانید حدس بزنید، از آن همه اتهامات که روسای سه قوه علیه یکدیگر مطرح کردند، به هیچ کدام رسیدگی نشد، الا به همین یادداشت بنده! به اتهام «نشر اکاذیب» و «توهین به رییس قوه قضائیه» احضار، دادگاهی و محکوم شدم. هرچه هم استدلال کردم که من اصلا به ایشان توهینی نکرده‌ام، اتفاقا تاکید کرده‌ام که چون این اتهامات در هیچ دادگاهی مطرح نشده اصل بر برائت و سلامت ایشان است بی‌فایده بود. به هر دو اتهام محکوم شدم و نهایت لطفی که قاضی توانست انجام دهد این بود که اجرای حکم را برای مدتی به تعلیق درآورد.

خلاصه این روزها که بحث مفاسد مقامات سابق قضایی کشور حسابی داغ است، من فقط به این فکر می‌کنم که تکلیف آن همه محکومین در این دستگاه قضایی چه می‌شود؟ آن همه افرادی که دقیقا توسط همین قضات و همین مقامات بی‌دلیل و بی‌سند و بی‌مدرک بازداشت محاکمه و گاه محکوم شدند چه می‌شود؟ تکلیف آن‌ها که زودتر همین هشدارها را داده بودند و فقط به گناه همان هشدارها محکوم شدند چه می‌شود؟ آیا کسی دوباره به سراغ آن پرونده‌ها می‌رود؟ آیا از قربانیان احتمالی اعاده حیثیت می‌شود؟

همه می‌دانیم که چنین نخواهد شد، و دقیقا به همین دلیل است که هرگز چنین محاکماتی نمی‌توانند نشان‌گر اراده‌ای آشکار برای جبران اشتباهات باشند. همین امروز هم به خوبی قابل مشاهده است که اکثر شهروندان، این محاکمات را چیزی فراتر از جنگ قدرت و تسویه‌حساب‌های داخلی نمی‌دانند. اعتمادسازی با این دست حرکات نمایشی و ضربتی قطعا محقق نخواهد شد.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

نه هرکه سر بتراشد قلندری داند!

#A 263

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

نه هرکه سر بتراشد قلندری دارند!
https://t.me/divanesara/1166
#A 263

آرمان امیری @ArmanParian - در خبرها آمده جواد ظریف، جلسه اخیر شورای امنیت را با نقل قولی از دکتر مصدق به پایان برده است. این نخستین بار نیست که کفگیر سیاست‌مداران نظام به ته دیگ می‌خورد و دست به دامن وجاهت تاریخی مردی می‌شوند که چهار دهه تمام بر لبه خط قرمزها قرار داشته؛ گاهی مرتد و کافر خوانده می‌شود و گاه ساده‌لوح و فریب خورده آمریکا. این شعبده‌بازی سیاسی اما، نیازمند یک پیش‌شرطی در تحریف و قلب روایت‌های تاریخی ما است.

جریان دموکراتیک ملی‌ ایران، ریشه در انقلاب مشروطه و جنبشی آزادی‌خواهانه و استبدادستیز داشت که ترقی، توسعه و تجدد را در بستر آزادی، دموکراسی و حاکمیت قانون جستجو می‌کرد. برای آنکه توسل به چنین جریانی به حال یک حکومت تماما ارتجاعی، مدنیت ستیز و استبدادی میسر شود، باید نسخه ملی‌گرایی را به گرایشی شبه فاشیستی، جنگ‌طلب، بیگانه‌ستیز و تهاجمی قلب کرد و از محمد مصدق نیز تصویر یک دلقک بیگانه‌هراس و غرب‌ستیز درست کرد: یک سیاست‌مدار کله‌شق که تمام شهروندان کشورش را قربانی سوداگری‌های جنون‌آمیز خود ساخته بود!

در این سناریو، کل روایت حکومتی از کودتای ۲۸ مرداد در یک دسیسه خارجی خلاصه می‌شود. یعنی هیچ رد پایی از حکومت استبدادی، نظامیان وارد شده در سیاست و مهم‌تر از همه، روحانیت ارتجاعی دخیل در کودتا باقی نمی‌ماند. ناظر خردمند اما، کافی است با خود بیندیشد، که اگر مصدق این دن‌کیشوت غرب‌ستیزی است که حکومت ادعا می‌کند، پس تفاوت‌ش با حاکمان منفور کنونی در چیست؟ چطور آن مرد برای تمامی آزادی‌خواهان و میهن‌دوستان کشورش اسطوره شد و اینان با همان شعارهای پر طمطراق غرب‌ستیزانه منفور خاص و عام هستند؟

واقعیت جریان ملی ایران اما، آن نمایش دروغینی نیست که پیاده نظام توجیه‌گر نظامی‌گری و جنون منطقه‌ای در تلاش هستند ارائه کنند. مصدق اگر مصدق شد، کارنامه‌اش فقط در یک کودتا خلاصه نمی‌شود. یک عمر مشروطه‌خواهی، یک عمر مبارزه برای آزادی، یک عمر مقاومت در برابر استبداد حکومتی و جریان‌های ارتجاعی بود که او را تا سرحد رهبر جریان ملی ایران بالا برد.

البته که در ماجرای ملی کردن صنعت نفت، منافع ملی ایرانیان با زیاده‌خواهی‌های کمپانی‌های غربی در تقابل قرار گرفت. اما نفت، سرمایه‌ای بود که به زیست روزمره تک تک شهروندان و به ویژه کارگران ایرانی پیوند داشت. از جنس توهمات خودساخته و جنون‌آمیز هسته‌ای و موشکی نبود که حکومت بخواهد به زور آن را به جای «منافع ملی» قالب کند. اگر مصدق بر سر ملی کردن صنعت نفت مقاومت می‌کرد، دقیقا برای بازگرداندن رونق به سفره‌های مردم بود. برای آن بود که می‌دانست اولویت سیاست، تامین معاش و رفاه شهروندان است. پس آنانی که با صراحت مدعی می‌شوند «اینکه سفره مردم کوچک شده اولویت اول دولت نیست» نه تنها هیچ صلاحیتی برای داعیه پیروی از ملی‌گرایی مصدقی ندارند، بلکه دقیقا همانانی هستند که اساسا مصدق علیه‌شان دست به طغیان زد.

مصدق، از قماش امثال جواد ظریف نبود که در هر بار مصاحبه خود با رسانه‌ها علیه بدیهی‌ترین حقوق شهروندان مظلوم ایرانی دروغ‌گویی کند. یک روز سرکوب سیستماتیک شهروندان بهایی را منکر شود، روز دیگر بر سرکوب گسترده فعالین سیاسی و خیل گسترده زندانیان عقیدتی سرپوش بگذارد. مصدق بر خلاف امثال ظریف، نه تنها در برابر ارباب قدرت یک بلی قربان‌گوی متملق نبود، بلکه برای دفاع از حقوق و آزادی‌های دموکراتیک جامعه بیشترین ایستادگی را در برابر راس حکومت انجام داد. مصدق هرگز اجازه نداد که به عروسکی در دست نظامیان بدل شود تا بر جنون نظامی‌گری و ماجراجویی‌های منطقه‌ایشان سرپوش بگذارند؛ بلکه برای کوتاه کردن دست نظامیان از سیاست مستقیم در برابر پادشاه ایستاد، حتی تا پای استعفا رفت تا فضای سیاسی را از لوث وجود چکمه‌پوش‌ها پاک کند.

مصدق کسی بود که نه تنها از هزینه‌های بیت‌المال برای منافع شخصی خودش استفاده‌ای نکرد، بلکه مطبوعات و رسانه‌ها را آزاد گذاشت تا حتی علیه خودش شدیدترین انتقادات و گاه تخریب‌ها و فحاشی‌ها را انجام دهند. او را نمی‌شود با وزرایی مقایسه کرد که برای تحریف فضای خبری ردیف بودجه اختصاص می‌دهند تا از مشتی مزدور آواره، شبکه‌های رسوای رسانه‌ای تشکیل دهند.

پیشتر هم بودند بوقچی‌هایی که تلاش کردند از احمدی‌نژاد یک کاریکاتور مصدقی بسازند؛ اما اگر با آن مضحکه «جشن ملی شدن هسته‌ای» احمدی‌نژاد، مصدق شد، جواد ظریف هم با دو دیالوگ تکراری می‌تواند مصدق بشود. من اما گمان می‌کنم که قامت ایشان آنقدر کوتاه و رفتارهای‌شان به قدری حقیرانه بوده است که تاریخ شرم خواهد داشت نام او را حتی در زمره سیاست‌مداران بدنام خود ثبت کند. فراموشی این شوخی تلخ، بهترین پاسخ به این عمر و آرزوهای تلف شده یک ملت خواهد بود.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

از مجموعه #یادآر - ویدیوی نوزدهم
موسیقی: مامان جان - گلنار شهیار

#remember_them

کاری از هما سمیعی @homaSamiei و نیلوفر نوربخش @nilou_nour

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

یکشنبه‌ سیاه سیاست

#A 264

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

یکشنبه‌ سیاه سیاست

https://t.me/divanesara/1169
#A 264

آرمان امیری @ArmanParian - صبح امروز (یکشنبه، ۱۵تیرماه ۱۳۹۹) محمد جواد ظریف بار دیگر به صحن مجلس رفت تا پاسخ‌گوی نمایندگان باشد. همان‌گونه که انتظار می‌رفت، اصول‌گرایان نشانده شده بر کرسی نمایندگی، به شدیدترین وجه ممکن وزیر خارجه را مورد انتقاد و حتی حمله قرار دادند. طبیعتا من با زاویه نگاه راه یافتگان به مجلس اخیر موافق نیستم و اساسا گمان می‌کنم اگر امروز کشور ما دچار بحران و بن‌بستی است، محصول همین رویکرد غرب‌ستیز و جنون تقابل‌گرایی است. با این حال، بر خلاف بسیاری از مدعیان ظاهری عقلانیت در روابط بین‌الملل، گمان می‌کنم تصویر زشت و سیاه امروز را، نه نمایندگان منتقد ظریف، بلکه پروپاگاندای اصلاح‌طلبان حامی او رقم زدند!

عصاره نطق و دفاعیات وزیر خارجه در صحن مجلس را می‌توان در دو دسته استدلال کلی خلاصه کرد:

نخست آنکه من ابزار دست و مطیع کامل فرمایشات شخص اول نظام هستم و هرچه کرده‌ام با نظر مساعد ایشان بوده و مفتخر به تحسین و تمجید ایشان هستم.

دوم آنکه من در تمام تصمیمات منطقه‌ای، با هماهنگی و نظارت (و احتمالا فرماندهی) نظامیان عمل کرده‌ام و به صورت هفتگی با فرمانده نام‌آشنای منطقه‌ای جلسه برگزار کرده‌ام.

بیراه نیست اگر بگوییم برای نخستین بار در تاریخ این کشور است که شاهد حضور وزیری در مجلس هستیم که به جای دفاع از استقلال خود و تلاش برای حفظ حریم وزارت‌خانه‌اش، به وابستگی مطلق، ابزار دست بودن، نداشتن استقلال و اختیار، و از همه بدتر، سهیم کردن نظامیان در سیاست و حتی مطیع بودن در برابر آنان افتخار می‌کند، و البته چه خفت و حقارتی بالاتر از این که وزیر مملکت، برای متقاعد کردن نمایندگان مملکت، اسامی چهره‌ها و نیروهای خارجی (سیدحسن نصراله‌، مقاومت لبنان و عراق و فلسطین) را گواه خود معرفی کند!

دست بر قضا، آنان که به چنین مهره متملق و بلی‌قربان‌گویی نهیب می‌زدند، اصول‌گرایان متهم به انتصابی بودن بودند و آن زنجیره رسانه‌هایی که بوغ‌های تبلیغاتی خود را در تمجید از این مترسک سیاسی بسیج کرده‌اند، مدعیان «اصلاحات»ی هستند که سال‌ها پیش نسبت به «تدارکاتچی» شدن رییس جمهور هشدار می‌دادند و علی الاصول باید از ورود نظامیان به تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی انتقاد کنند.

برای مجلس این کشور بیشتر از این نمی‌شود افسوس خورد که از مدت‌ها پیش می‌دانیم تابوت استقلال‌ش را هم به خاک سپرده‌اند. روسیاهی یکشنبه این هفته، بماند برای آنانی که بار دیگر ثابت کردند نه تنها به هیچ اصول و هیچ پرنسیبی پایبند نیستند، بلکه حسرت و شهوت بازگشت به قدرت چنان کورشان کرده که صرفا برای مخالفت با جناح رقیب، حاضر هستند تک‌تک اهداف و ادعاهای خود را هم زیر پا بگذارند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

به بهانه ۱۸تیرماه، نگاهی انداختم به رمان «پاگرد» نوشته «محمد حسن شهسواری» و البته مروری فهرست‌وار بر برخی آثار حسین سناپور که در آن رد پایی از جنبش دانشجویی و فعالیت‌های دانشجویان در دهه‌های شصت و هفتاد به چشم می‌خورد.

ویدیوی شماره نهم
از مجموعه #هزار_قاب_نگشوده
بخش #ادبیات

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

مجموعه #هزار_قاب_نگشوده را می توانید از صفحه اینستاگرام شخصی آرمان امیری هم دنبال کنید.

یادداشت وارده: وطن «اندک جایی برای مردن»
#V 086

کارتون بالا اثر «مانا نیستانی» است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام:
@divanesara_

یادداشت وارده: وطن «اندک جایی برای مردن»
#V 086
https://t.me/divanesara/1172

نویسنده مهمان: ایمان آقایاری @Mehrgan96 - قرارداد بیست و پنج ساله با کشور چین، دارای هر کم و کیفی که باشد، مسئله‌ای اساسی و تأثر برانگیز است. مفاد قرارداد حتما اهمیت بنیادین دارد. اما مسئله اصلی فراتر از جزئیات فنی یک قرارداد است.

اولا نوع قرارداد و از آن مهم‌تر نحوه اطلاع عموم از آن تداعی‌گر شکل کهن مناسبات استعماری است. عجیب‌تر آن که حاکمیتی که این گونه عیان حاضر به واگذاری امتیازهای سرتاسری به خارجی شده است، خود با شعارهایی ضد استعمار و استکبار شرق و غرب بر سر کار آمده، برای سرکوب همواره منتقدینش را عامل خارجی معرفی کرده و می‌کند، خودخواسته کشور را در انزوای بین‌المللی عمیقی فرو برده، و هنوز هم بر اقتصاد مقاومتی پا می‌فشارد.

دوم این که با این قرارداد برگی تازه به کارنامه رفتار دوگانه جمهوری اسلامی افزوده می‌شود. یعنی نه تنها نظام خلاف جهت شعارها و ادعاهای چندین دهه‌ای خود حرکت کرده، و از این حیث وضعیتی پارادوکسیکال آفریده، بلکه در این میان همان سناریوی قدیمی تاریخ خود را احیا می‌کند: با یک بلوک قدرت جهانی «نرد عشق می‌بازد» تا بتواند در مقابل بلوک دیگر از مرگ بگریزد.

هویت نظام که در مخالفت با اقدامات سلاطین سلسله‌های پیشین در مقابل قدرت‌های جهانی شکل گرفته بود، حالا چاره را در همان بازی موش و گربه بین قدرت‌های جهان امروز می‌بیند. پیرو این منطق سطحی خیر و شر، تو گویی کشورهای چین و روسیه در مناسبات جهانی گربه‌هایی هستند که در راه رضای خدا موش می‌گیرند اما طرف غربی بیماری سادیستی است که هدفی جز آزار بی‌غایت در سر ندارد.

از این مقدمات اجمالی که بر هر ناظر عاقلی هویداست، نتیجه‌ای شوم حاصل می‌شود. قراردادها و معاهداتی ازین دست، از منظر منافع مردمی فاقد وجهه‌اند چرا که بر خلاف ادعای حاکمان این وضعیت انتخاب ما نبوده است. فراتر از منافع مردمی که می‌دانیم هیچ‌گاه برای حاکمان اهمیتی نداشته، این معاهده‌ها حتی فاقد پیوندی معنادار با ایدئولوژی درونی نظام است که چهار دهه بر کشور مستولی بوده. پس به نظر می‌رسد این رفتارها ناشی از ورشکستگی حاکمیتی باشد که سران و صاحبانش در خلأ نهادهایی که تجلی اراده مردمی هستند با میراث مردمان، چونان اموالی بلا وارث به قمار نشسته‌اند.

در ماجرای معروف قرارداد 1919 که موضوعی تاریخی و با ابعادی قابل مناقشه است، میرزاده عشقی به تعریض در شعری آورده بود:
«ای وثوق‌الدوله ایران ملک بابایت نبود
اجرت‌المثل زمان بچگی‌هایت نبود».
حکام کنونی سلوک‌شان با ایران مصداق همین شعر است و این قرارداد نیز انگار نمونه‌ای دیگر است از رسمی مألوف.


خاکم به سر، ز غصه به سر خاک اگر کنم
خاک وطن که رفت چه خاکی به سر کنم؟
آوخ! کلاه نیست وطن، تا که از سرم
برداشتند، فکر کلاهی دگر کنم

میرزاده عشقی

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام:
@divanesara_

معصیت بی لذت در آتش زدن به میراث بازرگان

#A 265

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

معصیت بی‌لذت در آتش زدن به میراث بازرگان

https://t.me/divanesara/1174
#A 265

آرمان امیری @ArmanParian - بیانیه اخیر نهضت آزادی در تقدیر از «شجاعت و ایستادگی» محمدجواد ظریف، من را به این فکر فرو برد که مفاهیم و واژگان چقدر باید از معنا تهی شوند که اینگونه بی‌حساب به کار روند و البته احزاب و جریانات سیاسی چقدر باید افول کنند که کارشان از الگوی بازرگان به تقدیر از ظریف برسد؟ برای توضیح البته، باید اشاره کوتاهی داشته باشم به دو پرده از الگوی رفتاری بازرگان که دست‌کم در ذهن من گویای خط مشی کلی او هستند:

پرده نخست، مصاحبه با اوریانو فالاچی است. در روزهایی که بازرگان ظاهرا نخست‌وزیر دولت موقت بود اما عملا اختیار و قدرتی نداشت. خودش می‌گفت: به دست من چاقویی داده‌اند که فقط دسته دارد، تیغه را سایرین در دست دارند. بازرگان اما، از کمترین ابزاری که داشت کمال استفاده را برد: شجاعت و صداقت! در واقع، وقتی اختیار تصمیمات را از دست‌ داد، حداقل کاری که کرد این بود که صادقانه و با صراحت مردم را در جریان امور قرار دهد. اتفاقا وقتی همین صراحت را در مصاحبه با فالاچی تکرار کرد، میراث آموزشی دیگری هم از خود به جای گذاشت: روایت‌هایی از جنس «رخت چرک خود را جلوی همسایه نشوییم» برازنده شیادانی است که تلاش می‌کنند زیر لوای میهن‌پرستی، مهر سکوت بر دهان مردم و سرپوش بر فساد و جنایات داخلی بگذارند. نهادهای امنیتی و اطلاعاتی خارجی همواره از چنین بدیهیاتی آگاه هستند. اینگونه دعوت به سکوت، صرفا به معنای بی‌اطلاع گذاشتن خود مردم است.

پرده دوم هم واکنش بازرگان به اشغال سفارت آمریکا است. جایی که عملا روند حرکتی دولت و حکومت به مسیری افتاد که خلاف نظرش بود. پس دقیقا همان تصمیمی را گرفت که هر انسان خردمند، شریف و صادقی می‌گیرد: استعفا داد!

شرایط محمدجواد ظریف، اتفاقا شباهت قابل توجهی به وضعیت همین دو پرده از سرنوشت بازرگان دارد. اول اینکه در ظاهر مسوول وزارت و در نتیجه روابط خارجه کشور است، اما همگان می‌دانند که جایگاه واقعی‌اش حتی در سطح نامه‌رسان و ویترین هم نیست! تصمیم را که همه می‌دانند چه کسی می‌گیرد، اما اگر حداقل به اندازه ویترین برای ایشان ارزش و اعتبار قائل بودند، کار به جایی نمی‌رسید که رییس جمهور سوریه به ایران بیاید و با رهبران کشور دیدار کند اما حتی برای گرفتن عکس یادگاری هم ظریف را خبردار نکنند.

دومین شباهت آنکه، سیاست خارجی کشور به سمتی می‌رود که همه می‌دانیم خلاف میل ظریف است. پروژه او مذاکره و برجام بود و معلوم نیست آنکه تمام هویت‌ش در کارگزاری انجام مذاکره خلاصه می‌شد، در پازل محیرالعقول «نه مذاکره و نه جنگ» اساسا چه کارکردی دارد و چرا استعفا نمی‌دهد؟

البته شاید در کارنامه و شخصیت جناب ظریف هم بتوان نکات مثبتی پیدا کرد، اما وزیری که نه شهامت دارد مسوول اصلی سیاست‌ها را معرفی کند و نه جرات دارد از ایفای نقش یک مترسک بی‌اختیار کناره‌گیری کند، اگر فقط از دو ویژگی به کلی بی‌بهره باشد، یکی «شجاعت» است و دیگری «ایستادگی»! پس بعید است با جستجو در کارنامه او، بتوان منطق و پایه‌ای برای صدور بیانیه میراث‌داران نهضت آزادی پیدا کرد.

من گمان می‌کنم، برای درک عامل صدور چنین بیانیه‌ای، به جای کارنامه وزیر خارجه، باید در تحولات نهضت آزادی کمی دقیق‌تر شویم! حزبی که هرچند دستاورد قابل ذکری در تاریخ سیاسی کشور بر جای نگذاشت، اما دست‌کم تاریخ از رهبران‌ش نظیر طالقانی و بازرگان با نیک‌نامی یاد می‌کند. حال اما به نظر می‌رسد نسل جدید حزب تصمیم گرفته‌اند که اندکی از کسب آبرو بکاهند تا شاید بر دستاوردهای عینی بیفزایند. مثلا، با بدنامی و فریب‌کاری به اندازه یک کرسی از شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان را به خود اختصاص دهند. یا حتی با دورخیز برای مشارکت در بدنام‌ترین و سیاه‌ترین انتخابات تاریخ نظام (همین مجلس اخیر) بخت خود را برای ورود به جرگه «خودی‌ها» بیازمایند.

قضاوت نهایی در مورد نتایج این شیوه جدید را باید به آینده سپرد، هرچند من گمان نمی‌کنم که با این شتاب‌زدگی نسنجیده برای پیشرفت و این سطح از وقت‌نشناسی و کوته‌بینی در تحلیل شرایط اجتماعی، سود و نصیب ماندگاری عاید کسی شود. آن کشتی اصلاح‌طلبان اعتدالی که نهضتی‌های جوان برای سوار شدن بر آن همه چیز را زیر پا گذاشته‌اند، قایق زهواردررفته‌ای است که خود اصلاح‌طلبان یکی یکی از آن پیاده می‌شوند و فرار می‌کنند. با چنین اوضاعی، این دست به آب و آتش زدن‌ها، بیشتر از آنکه نشان دهنده «عمل‌گرایی سیاسی برای کسب نتیجه» باشد، مصداق معصیت بی‌لذتی است در زدن چوب حراج به میراث اخلاقی بازرگان.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

از بهایی‌ها بگیریم!

#A 266

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

مجموعه یادداشت‌های #پایه‌های_یک_نظام

https://t.me/divanesara/1176

توضیح: به تازگی، وب‌سایت کلمه، نزدیک به میرحسین موسوی، مشروح مذاکرات شورای انقلاب را منتشر کرده است. متن این جلسات که حد فاصل اسفندماه ۱۳۵۷ تا تیرماه ۱۳۵۸ تشکیل شده‌اند برای نخستین بار است که بدین صورت منتشر می‌شود. مشروح تمامی این جلسات را می‌توانید در قالب ۵ فایل از کانال تلگرامی کلمه دریافت کنید. (اینجا، اینجا، اینجا، اینجا و اینجا)

ما در مجموعه حاضر با عنوان «پایه‌های یک نظام» تلاش می‌کیم که به صورتی خلاصه و در دل یک سری یادداشت‌های کوتاه و دنباله‌دار، به برخی از جزییات این جلسات انگشت گذاشته و نگرش شاخص‌ترین چهره‌های بنیان‌گذار نظام «جمهوری اسلامی ایران» را در همان مقطع انقلاب آشکارتر سازیم. به باور ما، ریشه بسیاری از رفتارهایی که ظاهرا سال‌ها بعد در حکومت برآمده از انقلاب تجلی یافت، دقیقا در همان ذهنیت، رفتارها و مقدمه‌چینی‌هایی نهفته است که برخی از اعضای شورای انقلاب در همین جلسات از خود بروز داده‌اند.


* * *

یادداشت نخست: از بهایی‌ها بگیریم!

#A 266

آرمان امیری @ArmanParian - یکی از نخستین موضوعاتی که در همان جلسه سه شنبه، ۸/۱۲/۱۳۵۷ مطرح می‌شود، مساله کمبود درآمدهای دولت و جبران کسر درآمدهای حاصل از قیمت آب و برق است. به موازات آنکه رهبر انقلاب از وعده آب و برق مجانی خبر می‌داد، اعضای شورای انقلاب در حال چاره‌اندیشی در مورد درآمدها هستند:

عزت‌الله سحابی: برای جبران کسر درآمد برق، از مصرف بالا اضافه بگیرند و از پایین‌دست نگیرند، تساوی برقرار می‌شود.

یدالله سحابی: از نظر اجتماعی، گرفتن پول اضافی در این موقع بد است.

هاشمی رفسنجانی: صرفه‌جوئی‌های دیگری به علت تقلیل کادر هست که جبران می‌کند.

موسوی اردبیلی: تبلیغ مفیدی است و یک مقداری تساوی ایجاد می‌کند و هم نشان دهنده حمایت از ضعفا است، ولی گفته شود (این کار) برای کم کردن مصرف است، در ضمن حدود آن معین شود که در چه حدی است.

خامنه‌ای: تایید حرف بالا.

بازرگان: نخواستیم دولت به عنوان گران کننده معرفی شود. هرکس که مصرف‌ش زیاد بود نشانه ثروت داشتن نیست، ممکن است عائله‌اش زیاد باشد. از حالا تا آخر سال کمیسیونی برای صرفه‌جویی تعیین خواهد شد. محل‌های زیادی هم داریم.

طالقانی: دولت انقلابی کارهایی باید بکند مناسب با اسم‌ش. خارجی‌ها می‌گفتند دولت مال شمال شهری‌ها است. اول، دولت بودجه را در نظر بگیرد و راه تامین وضع فقرا را بیشتر توجه کند. مدرسه، بیمارستان و غیره رایگان شود. گزارش می‌رسد پول‌هایی جاهایی هست، رقم درشت، در سازمان امنیت، در دو سه جای دیگر، مصرف کند؛ اوقاف هم با اجازه حاکم شرع کمکی می‌تواند باشد.

مطهری: (شیخ محمود) حلبی می‌گفت اوقاف بهایی‌ها زیاد است. بگیریم!

پی‌نوشت:
به نظرم تصویر کاملا گویا است و مواضع هرشخص، رویکرد و ذهنیت کلی او را به خوبی نشان می‌دهد. دغدغه‌ها نیز مشخص است. جناب موسوی اردبیلی نگران تبلیغات است و پیشنهاد می‌کند به جای تشریح واقعیت مساله، به مردم گفته شود که افزایش قیمت برای کم کردن مصرف است. دقیقا همان سیاستی که سال‌های سال بعد و هنگام افزایش قیمت بنزین یا حذف یارانه‌ها شاهدش بودیم. دولت‌های وقت هرگز با صداقت به مردم توضیح ندادند که هدف از این سیاست‌ها تامین کسری بودجه دولت است. بلکه همواره همان توصیه‌های اولیه را لحاظ کردند.

از سوی دیگر، تقابل منش و رویه آقایان طالقانی با مطهری نیز خالی از لطف نیست. یکی رویای آن دارد که حتی با هزینه‌کرد اوقاف شرعی هم که شده برای فقرا مدرسه و بیمارستان رایگان تاسیس کند. دیگری منتظر موقعیتی است که اموال و دارایی‌های بهایی‌ها را مصادره کند. تاریخ هم نشان داد که رویه کدام یک در سرنوشت نظام دست بالا را پیدا کرد.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

معاهده‌ای برای تکمیل انزوا
#A 267
https://t.me/divanesara/1180

آرمان امیری @ArmanParian - سخن گفتن در باب جزییات معاهده ۲۵ ساله ایران و چین، تا زمانی که این جزییات به صورت رسمی اعلام نشوند مقدور نیست، با این حال، کلیت این تصمیم و رویکردی که در پس آن نهفته، نه تنها می‌تواند فارغ از جزییات‌ش مورد نقد قرار گیرد، بلکه اساسا در چنین مساله‌ای همین رویکرد کلی است که اهمیت اصلی را دارد.

برخی این معاهده احتمالی را به توافق «برجام» تشبیه نموده و نتیجه گرفته‌اند که تمام موافقان برجام، باید از معاهده جدید نیز حمایت کنند، مگر اینکه دچار غرب‌پرستی و شرق‌ستیزی متعصبانه شده باشند. به باور من، چنین تشبیهی به کلی نامربوط و حتی وارونه است.

بخش عمده‌ای از موافقان برجام، حتی پیش از آنکه نسبت به جزییات آن اطلاعی کسب کنند از آن حمایت می‌کردند چرا که رویکرد کلی نهفته در پس برجام را مفید می‌دانستند. رویکردی که بر اساس آن انتظار می‌رفت استراتژی کلان نظام جمهوری اسلامی، از نوعی انزواطلبی در روابط بین‌الملل به سمت سیاست تنش‌زدایی، تفاهم و حتی درهای باز تغییر کند.

در باب اتهام «غرب‌گرایی» و «شرق‌ستیزی» نیز کافی است که به یاد بیاوریم برجام صرفا یک قرارداد دوجانبه میان ایران و آمریکا، یا ایران با کشورهای غربی نبود. بلکه کشورهای چین و روسیه نیز از طرفین حاضر در آن پیمان بودند و دقیقا به همین دلیل هیچ کس نمی‌توانست مدعی شود توازن منطقی ایران در مواجهه با قدرت‌های بزرگ به سمت یکی از بلوک شرق یا غرب بر هم خورده است.

پس به صورت خلاصه، ما از برجام حمایت می‌کردیم، نه به دلیل جزییات فنی آن، بلکه به این دلیل که از رویکرد گفتگو، مذاکره و تعامل با تمامی کشورهای جهان استقبال می‌کردیم. رویکردی که امیدوار بودیم پس از برجام ادامه پیدا کند و به همین دلیل بلافاصله از ضرورت «برجام‌منطقه‌ای» و حتی «برجام داخلی» و «آشتی ملی» سخن به میان آمد. واقعیت نیز همین بود که برجام در بهترین حالت فقط می‌توانست یک نقطه شروع به حساب بیاید و اگر قرار بود پابرجا مانده و مثمر ثمر واقع شود، تک‌تک این تکمله‌های منطقه‌ای و داخلی باید به اجرا در می‌آمدند که متاسفانه اینگونه نشد.

حرکت‌های بعدی نظام، خیلی زود نشان داد که امیدواری‌های ناشی از «نرمش قهرمانانه» بیش از اندازه خوش‌بینانه بوده است. هرگونه سخن گفتن از آشتی ملی یا برجام‌های منطقه‌ای بلافاصله با قاطعیت منکوب شد تا مشخص شود پذیرش برجام برای راس هرم قدرت صرفا یک حرکت تاکتیکی و مقطعی برای خرید وقت بیشتر بوده است.

مساله معاهده ۲۵ ساله با چین اما، از بنیاد بر مبنای متفاوتی بنا شده است. حتی موافقان و ای بسا طراحان آن نیز به خوبی واقف هستند که این معاهده، هرگز با هدف برداشتن گام نخست در مسیر توسعه روابط بین‌الملل پیشنهاد نشده است. بلکه کاملا برعکس. نتایج پروژه فشارحداکثری غرب در برابر رویکرد «نه مذاکره، نه جنگ»، وضعیت حکومت را به سطحی از بحران رسانده که برای تداوم رویکرد «مقاومتی» خود، نیازمند یک سوپاپ اطمینان حداقلی است. یعنی یک دروازه پشتی، که آذوقه و امکانات را برای تداوم بقای حداقلی فراهم سازد.

بدین ترتیب، پیشنهاد معاهده اخیر با چین، نه گامی در راستای توسعه روابط بین‌الملل، بلکه یک میخ دیگر بر سپر دفاع انزواطلبانه کشور است. وضعیتی که خطر تبدیل شدن به یک «کره شمالی» دیگر را از حالت یک هشدار بدبینانه، به یک تهدید عینی و قریب‌الوقوع بدل می‌سازد و دقیقا به همین دلیل است که تمام موافقان با رویکرد برجامی، بدون هیچ نیازی به تحقیق در باب جزییات این پیمان جدید، از اساس باید با کلیت و رویکرد نهفته در پس آن مخالفت کنند. آنچه کشور ما را، از این انسداد ویرانگر و خطر نابودی قریب‌الوقوع نجات می‌دهد، نه کشیدن دیوارهای سربی در مرزها و فرو رفتن در لاک دفاع مقاومتی، بلکه کنار گذاشتن این ذهنیت پوسیده تقابل‌گرایی و حرکت به سمت توسعه روابط با تمامی کشورهای منطقه و جهان است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

معاهده‌ای برای تکمیل انزوا

#A 267
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.
کارتون بالا اثر «محسن نوری نجفی» است.

یادداشت وارده: #اعدام‌ـ‌نکنید؛ در ضرورت زیستن
#V 087
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.
کارتون بالا کاری از «مانا نیستانی» است.

یادداشت وارده: #اعدام‌ـ‌نکنید؛ در ضرورت زیستن
#V 087
https://t.me/divanesara/1181

نویسنده مهمان: مهرداد محمدی @mehrdad89 -از زمانی‌که شبکه‌های اجتماعی در ایران رواج پیدا کردند، کمتر زمانی را مانند شب گذشته می‌توان یافت؛ کاربران توییتر و اینستاگرام به نحو بی‌سابقه‎‌ای یک‌صدا فعال شدند و #اعدام_نکنید به صدر موضوعات مهم روز در جهان صعود کرد. حالا کم‌تر کسی‌ در فضای آنلاین از اعدام سه جوان ایرانی، به خاطر اعتراض‌های خیابانی و بنا بر پرونده‌ای نامعلوم بی‌خبر است. پرونده‌ای که وکلای‌شان هم تا پیش از تأیید حکم برای اجرا از آن مطلع نبودند.

تصاویر شهدای اعتراضات در آبان ماه ۹۸، مانند بازتاب آینه‌ای بود که مردمی محروم‌شده، به حاشیه رانده، و به فقر افتاده را، در خون غلتیده، باتوم خورده و سرکوب شده نشان می‌داد. وقتی هواپیمای اکراینی منهدم شد، طبقه متوسطی نحیف‌شده که شاید آخرین امیدش را به رفتن فرزندانش بسته بود، خود را سوار بر هواپیما و گرفتار آتش موشک‌ها می‌دید. در هر دو حادثه خونین، افکار عمومی پشتیبان معترضین،‌ مطالبات و دادخواهی‌شان بود. چه بسیار افرادی که با وضع مالی کمی بهتر در آبان ماه سکوت نکردند و چه بسیار محروم‌شدگانی که برای کشته‌شدگان هواپیما سوگواری کردند و به خیابان آمدند.

آن چیزی که جنبش مجازی دیشب را از نمونه‌های دیگر جدا می‌کند نه تنها کمیت بالا بلکه کیفیت متنوع مشارکت‌کنندگان بود. طوفانی که به معنای واقعی کلمه خودجوش به‌وجود آمد، آن‌قدر تنوع داشت که هیچ گروهی نتواند آن را مصادره کند یا با برچسب‌های معمول به دعواهای روزمره جریانات سیاسی تقلیل دهد. گویی همه خود را در صف اعدام و دو پس‌فردای دیگر آویزان بالای دار می‌دیدند.

در طول این سال‌ها، هزاران هشتگی که با فکر و برنامه‌ریزی قبلی تولید شده بودند هیچ‌گاه به همه‌گیری #اعدام‌ـ‌نکنید نرسیدند؛ نه آنکه حرف‌شان اشتباه بود یا مطالبه‌شان طرفدار نداشت. اتفاقاً شاید تولیدکنندگان هشتگ‌های قبلی قواعد فضای مجازی را بیشتر مد نظر داشتند و ازین حیث هشتگ #اعدام_نکنید خلاف‌ جریان به حساب می‌آمد. احتمالا نزدیک‌ترین نمونه قبلی، ماجرای خودسوزی و کشته شدن «دختر آبی» بود.

بررسی واکنش‌‌های افکار عمومی به حوادث گوناگون نشان می‌دهد همان‌قدر که مسائل انسانی مانند قتل رومینا، خودسوزی دختر آبی و اعدام سه معترض آبان، حساسیت‌زا هستند و واکنش فعالانه مردم را برمی‌انگیزند، هشتگ‌سازی‌های حزب‌اللهی، اصلاح‌طلب، اصولگرا، برانداز یا سلطنت‌طلب با بی‌تفاوتی افکار عمومی مواجه می‌شود؛ حتی اگر مطالبه‌شان مقبولیت داشته باشد و افرادی شناخته‌شده به تبلیغ آن بپردازند. همه می‌دانیم که هویت‌های سازمانی یا سازمان‌های هویتی خودشان بیش از همه از شناسه‌های قلابی، خودکار، و مزرعه شلوغ‌کاری اینترنتی استفاده می‌کنند. ادعای ربات بودن کاربرانی که #اعدام_نکنید را به صدر موضوعات جهان تبدیل کرده بودند یادآور همان اتهام نوار بودن صدای شعارهای انقلابیون ۵۷ است.

«امانوئل لویناس» لحظه حیاتی «خود» را مواجهه با مرگ «دیگری» می‌داند و براین اساس اخلاقی را پیش می‌کشد که خود و دیگری با به رسمیت شناختن هم و در کنار هم ضرورت «زیستن» را محقق می‌کنند. اتفاقی که در ناخودآگاه جامعه ما هم افتاده است؛ هرکسی خود را پیشاپیش محکوم و در معرض مرگ می‌بیند. پس می‌تواند برای حق بر زیستن دیگری هم شورش کند. اگر این آگاهی حاصل از تجربه زیسته دوام بیاورد، قاعده «کشتن یک انسان، کشتن‌ همه انسان‌ها و نجات یک انسان، نجات همه انسان‌هاست» قوام پیدا می‌کند.

آن‌چیزی‌که اعتراضات خونین آبان را به معترضان هواپیمای ساقط شده، دختر آبی را به رومینا، طبقه متوسط را به مردمی فرودست‌شده، و همه ما را به سه جوان اعدامی پیوند می‌دهد، ضرورت صیانت از نفس و حق بر زیستن است. مقابله با کلیت ساختار حقوقی و حقیقی قدرتی است که نفس کشیدن را محترم نمی‌داند. مطالبه‌‌ای که از متن خود زندگی به ‌وجود آمده است و بسیار هم ساده و صریح است: نکشید!

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

اینستاگرام
@divanesara_