نگاهی به فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده»
#V 31
https://t.me/divanesara/768

نویسنده میهمان: فریبا امیری - «گوسفندها به چوپان نیاز دارند، آدم‌ها به پدر»؛ کافی است همین تک‌گویی ابتدای فیلم را با صدای تاثیرگذار «نویدمحمدزاده» بشنوی تا قبل از جابجا شدن و نشستن روی صندلی سینما میخکوب شوی و بدانی که قرار است فیلم متفاوتی ببینی. حتی اگر مثل من، بدون هیچ پیشینه ذهنی و اطلاع از اقبال تماشاگران فیلم در جشنواره فجر به تماشا آمده باشی. قلب‌ات آماده می‌شود برای درک یک تجربه جدید. تجربه‌ای لطیف از بین یک عالمه صحنه خشن و سیاه. صحنه‌های بدیع و کمتر دیده شده‌ای از زندگی اراذل و اوباش، باندهای سازمان‌دهی کودکان بزه‌کار، ساقیان مواد مخدر و اقشاری که نه تنها در رسانه ملی که حتی در سینما نیز چندان به وجود آن‌ها اعتراف نکرده‌ایم. طبقه‌ای که حتی با نمونه «ابد و یک روز» تفاوت‌هایی بنیادین دارد. اینجا دیگر فرزند کوچک خانواده نه یک پسرک درس‌خوان و دوست‌داشتنی، بلکه بزه‌کاری معتاد و بزن‌بهادر است که به راحتی می‌تواند نزدیک‌ترین کسان خود را به قتل برساند. «شهره» نیز خواهری به فرشته‌خویی «سمیه» نیست و انگار «سعید روستایی» سعی داشته افکار طبقه متوسط را آماده کند تا هومن سیدی استادانه ما را در هم بریزد و به قعر دوزخ ببرد.

فیلم پر است از لجام‌گسیختگی، هرج و مرج و انحطاطی که جای تصور هرگونه پایان خوش‌بینانه را بر ذهن می‌بندد. آدم‌هایی با مغزهای کوچک زنگ‌زده که به راحتی بر روی هم تیغ می‌کشند، در نزاع‌های دسته‌جمعی به جان هم می‌افتند، در افیون غرق می‌شوند و به نام خیرخواهی از کودکان بی‌سرپرست باند بزه‌کار می‌سازند؛ اما روزنه فیلم در جایی باز است: در قلب آدمی: آنجا که هنوز روزنه‌ای از رافت و مهربانی هست.

«شاهین»، با بازی خیره‌کننده نوید محمدزاده، گلایه دارد که در نقش‌های بزرگ به بازی گرفته نمی‌شود و به حساب نمی‌آید. او برای جلب اعتماد پدرخوانده فیلم، «شکور»، اهن و تلپ می‌کند و عربده می‌کشد، اما در بزنگاه آزمون، نمی‌تواند تیغ بر لاله گوش یک پسربچه بی‌دفاع بکشد و این ابتدای سپیده‌دم است. آنجا که هنوز قلبی تپیده می‌شود. اولین درس بزرگ فیلم را شکور به نمایش گذاشته: همه کس نمی‌تواند هرجنایتی را انجام دهد.

شاهین حکایت انسان درمانده کنونی است. از سویی پای‌اش مثل بقیه در کثافت محیط فرو رفته و مغزش به واسطه زندگی در این سیاهی نمور کوچک و زنگ‌زده است؛ پس زهرش را بی‌دلیل به مظلوم‌ترین عضو خانواده، شهره، می‌ریزد. کوچکی‌اش را زیر عربده‌هایش پنهان می‌کند، اما همچنان صدای خواهر در حال مرگ بدن‌اش را زیر پتو به رعشه می‌اندازد. سرش را زیر لحاف می‌کند و به خود می‌پیچد. نه توان مقابله دارد و نه دل مشارکت. او فقط هست تا با مدفون کردن آثار گناه دیگران در خدمت زورمندان و جانیان واقعی باشد و مگر انسان امروزی چیز دیگری است؟

اما این روزنه‌ی رو به خوشی، رفته‌رفته بزرگ‌تر می‌شود تا آنجا که شاهین از رنج بزرگ تبعیض رها می‌شود. معمای وصله ناجور بودن برایش آشکار می‌شود و این ضربه بزرگ دومی است که فیلم به مخاطب می‌زند: بزرگ‌ترین رنج، رنج تبعیض است. اینکه نمی‌دانی چرا مادر می‌خواهد تو به جای برادر دیگری اعدام شوی. پدر تنها بر پیشانی تو داغ گذاشته است و برادر تنها به فکر نجات برادر خونی خود است. اینجاست که کم‌کم زنگارهای مغز کوچک او نیز صیقل می‌خورد. حالا می‌تواند از پوستین خود بیرون بیاید، از تمام نقش‌هایی که برای یکرنگی در جمع خانوادگی ایفا کرده است، مثل نقش برادر متعصبی که گوشش را باید به روی حرف خواهر ببندد.

حالا روند فیلم تغییر کرده و می‌رود تا به سکانس درخشان خود برسد. صحنه بسیار آشنا و آزاردهنده است. بسیار شبیه به آن عکس معروف کودکی آفریقایی که از فرط گرسنگی در حال مرگ است و لاشخوری در انتظار پایان کار او نشسته. اینجاست که می‌فهمیم در میان این همه «شین» که پدر ردیف کرده است، چرا اون «شاهین» است. او شاهین است که این‌بار نجات کودک را به ثبت صحنه رنج در دفتر تاریخ ترجیح دهد. چرا که می‌داند به نجات ساختاری که شاید با دیدن عکس کودک آفریقایی به هم بریزد و زندگی هزاران انسان هم‌سرنوشت او را تغییر دهد دیگر امیدی نیست. شاهین کودک بیمار رها شده در خاک را به آغوش می‌کشد و دیگر کودکان را با اطلاع دادن مخفی‌گاه را به ساختار می‌سپارد و اینجا شاید صحنه آغازی باشد تا موفقیت‌های کوچک توسط پیاده شدگان از ماشین اصلاحات به جشن گرفته شود.


کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

#کوتاه_از_ادبیات

اشاره ای کوتاه به اختلاف میان "کاوه" و "نادر" در سروده اخوان ثالث؛ جدالی که به نظر میرسد بار دیگر به تصمیم سرنوشت سازی برای جامعه ایرانی بدل شده است.

آرمان امیری
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

دعوت به اتحاد، یا نهادینه شدن خوی سرکوب تمایزها

#A 192
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

دعوت به اتحاد، یا نهادینه شدن خوی سرکوب تمایزها

#A 192
https://t.me/divanesara/771

آرمان امیری @ArmanParian - «هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند طرفدار پیروزی رقیب‌اش باشد». این گزاره بسیار بدیهی، ساده و بدون پیچیدگی است. پس چرا این روزها (و البته روزهای بسیاری مشابه این روزها) بسیاری تلاش می‌کنند تا تمامی هواداران باشگاهی فوتبال کشور، حول یک تیم (فعلا پرسپولیس) متحد شوند؟ ساده‌تر بگوییم، چرا از یک استقلالی دعوت می‌شود که از قهرمانی پرسپولیس حمایت کند؟

استدلال‌هایی در این راستا را «استدلال ناسیونالیست‌ها» می‌خوانیم. آن‌ها می‌گویند: هر باشگاهی نماینده کل ایران است و شرط میهن‌پرستی اقتضا می‌کند که فارغ از رنگ‌ها، در مجامع بین‌المللی همه از نماینده کشور حمایت کنیم.

نخستین ایراد در استدلال ناسیونالیست‌ها این است که اگر هر باشگاه نماینده یک ملت باشد، آن وقت بازیکنان خارجی در داخل تیم چه کاره است؟ سربازان مستشار؟ آیا بازیکنان ایرانی که به تیم‌های خارجی رفته‌اند مزدوران خائن به وطن هستند؟ اگر مقابل یک باشگاه ایرانی بازی کنند تکلیف چیست؟ یا باید به تیم خودشان گل بزند یا از نظر ناسیونالیست‌های ما وطن‌فروش حساب می‌شوند؟

واقعیت این است که استدلال ناسیونالیست‌ها هیچ جایی در جهان فوتبال ندارد. هر فوتبال‌دوستی می‌داند که یک لیورپولی، تحت هیچ شرایطی حاضر به حمایت از منچستریونایتد نیست. برای هواداران بارسلون، شکست مادرید در مقابل هر باشگاهی از جهان لذت‌بخش است و اگر به یک میلانی بگویید وظیفه ملی شما حمایت از یوونتوس است احتمالا شما را به چشم یک دیوانه نگاه می‌کند. ناسیونالیست‌ها مدعی هستند که این وضعیت ناشی از کینه‌توزی کورکورانه هواداران متعصب است، اما به باور من، اتفاقا نشانه بلوغ اجتماعی آن‌ها است. ورزش حرفه‌ای اتفاقا موفق شده به روح تاریخی و اخلاقی ورزش رنگ واقعیت بزند. همان روحیه ورزشکاری که سنت تاریخی ما نیز با آن ناآشنا نیست و باور دارد که عرصه ورزش، فراتر از هر رنگ و نژاد و مرزی، عرصه رقابت دوستانه، صلح و یک دلی است. هرچند رقابت‌هایی ملی در جای خود جذاب هستند و می‌توانند نقش جشنواره ملل را بازی کند، اما اصرار مداوم به حیثیتی کردن هر رقابت ورزشی و تبدیل آن به نبرد ملت‌ها بی‌تردید از یک «روحیه غیرورزشی» نشات می‌گیرد.

به شخصه، از هرگونه گرایش برای متفاوت ساختن یک ملت در جهان هراس دارم. اینکه تصور کنیم «ما» همواره یک نقطه عطف در میان صدها کشور جهان هستیم. «ما» همیشه باید یک تفاوتی داشته باشیم. همه می‌توانند نگاه باشگاهی داشته باشند اما «ما» باید ملی باشیم. تردید ندارم که در هر تلاشی برای «خود متفاوت‌پنداری ملی»، حتما رگه‌هایی از فاشیسم وجود دارد. کافی است به چشم ببینیم که در جهان امروز هم، این ادبیات تنها از راست‌گرایان افراطی یا همان نوفاشیست‌هایی نظیر ترامپ سر می‌زند. گروه‌هایی که بحث روح جمعی و یکپارچگی اجتماعی و ملی را به انحرافاتی افراطی و ستیزه‌جو می‌کشانند.

ناسیونالیسم دیگری‌ستیز، نوعی واکنش منفعلانه به احساساتی همچون تحقیر ملی، یا ناتوانی از ایجاد روابط سازنده و مثبت اجتماعی است. جامعه ایرانی از هر دو جنبه مستعد بروز و ظهور این انحراف شبه‌فاشیستی است. از یک سو، تحریم‌ها و فشارهای جهانی ما را در معرض نوعی حس تحقیر ملی قرار داده است. از سوی دیگر، استبداد و خفقان داخلی، چنان شکاف‌های درونی اجتماع را تعمیق کرده که هرگونه روحیه تعامل سازنده در جامعه از میان رفته است. گویی که دیگر زبان همدیگر را نمی‌فهمیم. قادر به گفتگو با یکدیگر نیستیم. به سیمای هم چنگ می‌زنیم و مدام همدیگر را به خیانت متهم می‌کنیم.

این جامعه متلاشی شده با پیوندهای سست اجتماعی، بی‌شک نیازمند ترمیم و بازسازی است. نیازمند ایجاد پیوندهای شهروندی، از نوع انسانی، سازنده و مترقی است. اما راه حل چنین پیوندی، پذیرش تکثرهای اجتماعی و احترام به سلایق و گرایش‌های گوناگون است، نه دشمن‌تراشی‌های کاذب با هدف دعوت به فراموشی اختلافات. به نظر می‌رسد ما باز هم توانایی تمایز میان رقابت با دشمنی را از یاد برده‌ایم. گویی باور نداریم می‌توان مخالف بود اما دشمن نبود. اتحاد و یکدلی را همچنان در سرکوب تمایزها جستجو می‌کنیم و یکپارچگی اجتماعی را تنها به «یک‌شکل‌سازی» مطلوب دیکتاتورها تقلیل می‌دهیم. حال دیگر به امکان تحقق وحدت در عین کثرت چنان بی‌اعتماد و ناباور شده‌ایم که حتی از تنوع رنگ‌ها در ورزشگاه‌های فوتبال نیز هراس داریم.

خلاصه ماجرا اینکه، بهتر است تلاش کنیم ضعف‌های اجتماعی و سیاسی خود را در بسترهای اجتماعی و سیاسی درمان کنیم، نه آنکه بار ناتوانی و عجز سیاسی و اجتماعی خود را به دوش عرصه‌های دیگر همچون ورزش بیندازیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

📝📝📝 «یک نگاه آشنا»

🔻🔻🔻یادداشتی از #آرمان_امیری منتشر شده در وب‌سایت #مشق_نو

🖊 «کشتار بی‌گناهان» شاید یکی از پربسامدترین عناوین در تاریخ نقاشی جهان باشد. این واقعه، در اصل اشاره‌ای است به حادثه‌ای تاریخی-مذهبی. بنابر روایات مسیحی، پیش‌گویان به «هرود» خبر دادند کودکی در بیت‌لحم زاده شده که پادشاه یهود خواهد شد. هرود نیز به سربازان خود دستور داد تمام کودکان زیر دو سال را به قتل برسانند. به جرأت می‌توان گفت کمتر نقاشی از میان کلاسیک‌های تاریخ جهان پیدا می‌شود که دست‌کم یک تابلو از این حادثه به تصویر نکشیده باشد.

🖊 در اثر کنیه، خبری از انبوه اجساد کودکان نیست. خیل سربازان جنایت‌کار تابلو را اشغال نکرده‌اند و خشونت، در تیغ‌های کشیده شده و خون‌های جاری به ترسیم در نیامده است. تمام وحشت تابلو کنیه، در سیمای یک مادر خلاصه شده.این نخستین ابتکار کنیه بود. جایی که تشخیص داد عریانی جنایت، خیلی زود می‌تواند زهر اثر آن را تخفیف دهد.

🖊 مادر، به خود پیچیده و نگران، در کنج دیوار پناه گرفته و خیره به قاب تصویر نگاه می‌کند. نقاش توانسته است به کمک دیوار نیمه خراب کنار مادر، فاصله او با قاب نقاشی را دقیقا به تصویر بکشد. به ویژه آخرین سنگ دیوار که تقریبا سالم است و کشیدگی‌اش یک فاصله به نسبت زیاد را میان قاب نقاشی و زن متبادر می‌کند. مشخصا، قربانی خودش را از صفحه نقاشی عقب کشیده است. یعنی دقیقا همان‌جایی که مخاطب ایستاده و تابلو نگاه می‌کند. پیام آشکار است؛ آن نگاه‌های وحشت‌زده مادر، دقیقا به مخاطب تابلو خیره شده و کودک‌اش را از بازدیدکنندگان دور نگه داشته است. گویی فریاد می‌زند: از تمام شما می‌ترسم.

🖊 وضعیت‌های توده‌ای جوامع -که آن‌ها را مستعد پرورش جنبش‌های فاشیستی می‌سازد- غالبا از دل دوره‌های شکست و رکود سر بر می‌آورند. شکست‌های پیاپی که آرمان‌های ملی و اجتماعی را لگدمال کرده و امیدهای عقلانی به پیشرفت اجتماعی را به یاس و ناامیدی می‌کشانند، به سرخوردگی‌های جمعی و تحقیرهای ملی دامن می‌زنند و زمینه را برای توهمات جنون‌آمیز جمعی فراهم می‌سازند.



tinyurl.com/yapy2rpy

#نگاه

🔸 نشانی تلگرام «مشق نو»:
t.me/mashghenowofficial

فایل پیوست، سخنرانی به مناسبت روز دانشجو است که به دعوت انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه کاشان در این دانشگاه قرائت شد.

#پادکست

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

متن سخنرانی به مناسبت روز دانشجو در دانشگاه کاشان.
فایل صوتی این متن را در لینک پیوست دریافت کنید.

#پادکست



کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

📝📝📝 «منشورهای دوّار انسانی»

🔻🔻🔻یادداشتی از #آرمان_امیری منتشر شده در وب‌سایت #مشق_نو

🖊 ماکس وبر، در توصیف جهان عقلانی مدرن از استعاره «قفس آهنین» استفاده کرد. به باور او، عقلانیت مدرن پاسخ‌های انسان را مدام محدود و محدودتر می‌سازد. از پیچیدگی و رازآلودگی هر انسان می‌کاهد و همواره نسخه‌هایی از پیش تعیین شده را تجویز می‌کند. بدین ترتیب، در یک معنا، مدرنیته، آزادی را از انسان سلب کرده و او را در چنین قفسی گرفتار می‌سازد. او در نهایت به این نسخه رسید که: اگر کسی بخواهد تمامیت عقلانی‌اش را حفظ کند یا باید تقدیر زمانه‌اش را با شهامت بپذیرد و خود را مهیای زندگی کردن در دنیای فاقد معنا و فاقد آزادی نماید، یا از عقلانیت دست برداشته به آغوش کلیساهای سنتی برگردد.

🖊 در سنتی‌ترین جوامع نیز نشانه‌های آشکاری از بروز مدرنیته به چشم می‌خورد. از نهادهای بوروکراتیک (که در نظریه وبر شاخصه و معیار اصلی مدرنیته بود) تا ابزارها، کالاها و رفتارهای مصرفی و شهرنشینی مدرن. یک قدم اگر فراتر برویم، حتی می‌توانیم به این ادعا برسیم که: ما نه تنها جوامع کاملا مدرن یا جوامع کاملا سنتی نداریم، بلکه حتی در ابعاد یک انسان نیز انسان‌هایی کاملا مدرن یا انسان‌هایی کاملا سنتی نداریم. علاوه بر سیستم‌های ما و جوامع ما، حتی خود ما نیز عموما منشوری هستیم!

🖊 تصویر روحانیون فعال در شبکه‌های اجتماعی که با گوشی‌های هوشمند و بهره‌گیری از مدرن‌ترین متدهای بازاریابی در حال ترویج سنت ناب اسلامی هستند، یا کشاورز روستانشینی که از صدای خوش چوپان آبادی فیلم می‌گیرد و در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارد، یا مدیران تماما بوروکراتی که در زیست شخصی خود اسیر تعصبات ناموسی هستند، یا حتی ساقیانی که در ماه‌های مقدس فروش مشروبات را متوقف می‌کنند، همه و همه نشان‌گر ابعاد منشوری زیست و شخصیت خود ما هستند.

#نگاه

tinyurl.com/yct2c2dr

🔸 نشانی تلگرام «مشق نو»:
t.me/mashghenowofficial

ابتذال مجلل
#A 193
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

ابتذال مجلل
#A 193
https://t.me/divanesara/777

آرمان امیری @ArmanParian - اپرایی را تصور کنید که دوئت آن را «پارسا پیروزفر» و «نوید محمدزاده» اجرا کنند؛ سوپراستارهای قابل احترام بازیگری، که در حوزه صدا فقط مصداق سرسام‌های گوش‌خراش هستند؛ به ویژه اگر در آن میان کارگردان نیز دست به خلاقیت خیره کننده‌ای زده باشد که دیالوگ‌ها به صورتی متداخل اجرا شوند. گویی وسوسه تکرار «هامون» مهرجویی را در یک تئاتر موزیکال داشته باشد. کلکسیون انواع و اقسام صداهای نامفهوم آزارنده، با ضریب سیستم صوتی به اوج می‌رسد تا فاجعه‌ای کرکننده را خلق کند: این، شاهکاری از ابتذال مجلل است که این روزها به اسم «نمایش موزیکال بی‌نوایان» به روی صحنه می‌رود.

گران‌قیمت‌ترین بلیط‌های تئاتر این روزهای پایتخت، به مبتذل‌ترین و غیرهنری‌ترین اجرای قابل تصور اختصاص دارد. اجرایی که در حفظ تجمل بی‌حد و حصر و چشم‌آزارش، نه در هیچ یک از مجموعه‌های تئاتری شناخته شده، که در تالار «هتل اسپیناس» به روی صحنه رفته است. دکور سنگین و شلوغ، اما ساکن و کسالت‌بار نمایش، حتی ظرفیت همین خطی‌ترین و غیرخلاقانه‌ترین روایتی که می‌توان از شاهکار هوگوی بی‌نوا ارائه داد را هم ندارد. نتیجه کار بیشتر به کلیپ «خلاصه داستان» شباهت یافته تا نمایشی برگرفته از یک رمان جاودانه. با این حال، نه بهای گزاف بلیط، نه بی‌هنری ملال‌انگیز کارگردان، و نه کلکسیونی از بدخوانندگان گوش‌خراش، هیچ یک مانع فریادهای شادی و شعف تماشاگران در پایان اجرا نمی‌شوند. باید گفت:‌ در سیرک ناهنجاری‌ها، تنها تناسب ناب، رعایت سطح نازل اثر با سلیقه مخاطب بی‌بهره از هنر بوده است. (و چه نشانی گویاتر از این شناخت مخاطب، که برگزارکنندگان نمایش، به جای بروشور و کاتالوگ اجرا، به هر نفر یک کارت تخفیف متخصص پوست و مو دادند!)

به باورم «بی‌نوایان»، نه عنوان شایسته‌ای برای آنچه روی صحنه رفت، بلکه توصیف برازنده‌ای بود از مخاطبان اجرا! آنانی که در اوج رکود تورمی این کشور می‌توانند صدهاهزار تومان برای چند ساعت تفریح هزینه کنند، اما هرقدر از فقر اقتصادی فرار کرده باشند، ده‌ها مرتبه گرفتار استضعاف فرهنگی و هنری‌اند و علیل از تمیز میان هنر با شعبده. به نظر می‌رسد سبد کالای هنری دیگر برای اقشار فراوانی از جامعه ما، نه فرصتی است از باب تامل عمیق‌تر در ژرفای انسان و جهان، و نه تلاشی است برای جلای روح یا زدودن کدورت‌ها و خستگی روزمره؛ آنچه به اسم هنر عرضه و مصرف می‌شود صرفا کالایی مبتذل و تجملاتی است که کارکردی در ردیف زیورآلات دارد. (و البته نباید از یاد برد که غالب کردن ابتذالی چون «بی‌نوایان» به جای یک اثر هنری، حتی در همین بازار مکاره هم مصداق تفاخر به جواهرآلات بدلی است!)

فرجامی مشابه را می‌توان از پی تبلیغات کلیشه‌شده‌ای همچون شعار «علم بهتر است از ثروت» مشاهده کرد. ادعایی که بدون پشتوانه و با لبخندهای پوشالی بیان می‌شود و راویان‌اش نه تنها باوری به آن ندارند، بلکه حتی نمی‌توانند تصور کنند که چنین ادعایی چطور ممکن است واقعیت داشته باشد. در جامعه‌ای که دانش هیچ رابطه مستقیمی با تجربه زیستی انسان نداشته باشد و نتواند تحولی در زیست شخصی او ایجاد کند، ژرفای آموزش نیز در حد حقارت مدرک‌گرایی تقلیل می‌یابد. در چنین شرایطی، تکلیف امر هنری نیز مشخص است و پز تمجید و ستایش از کتاب‌خوانی هم به نمایشی ختم می‌شود در سطح بنا کردن کتاب‌خانه‌های همرنگ با دکوراسیون منزل!

البته که نباید چنان بدبین و سرخورده بود که خام‌دستانه و کوته‌بینانه، سوت پایان هنر و سقوط جامعه به ورطه نابودی محض فرهنگی را به صدا در آورد. شاید هم بحران‌های سطحی‌گرایی اجتماعی مشابهی پیش از این هم بوده‌اند و ای بسا اساسا اجتناب‌ناپذیر باشند. طبیعی است که نتوان توقع داشت تمامی اقشار جامعه همواره هوادار و مخاطب هنر ناب باقی بمانند. به باورم تنها توقعی که می‌توان داشت این است که دلال‌های هنری را وادار کنیم از جایگاه خود تخطی نکنند و هرگز دچار این وسوسه نشوند که به پشتوانه ماشین پروپاگاندای خود، برای سلیقه هنری کشور تصمیم‌سازی کنند. وضعیتی که متاسفانه در جهان ادبیات تا حدودی در حال تحقق است و برخی ناشران، آثار سخیف و پاورقی را به اسم رمان‌های جدی به خورد مخاطب می‌دهند.

به هر حال، دست‌کم در حوزه تئاتر کشور، جای این خوشوقتی همچنان باقی است که بی‌نوایان هنری، لطف کرده‌اند و تالارهای ابتذالِ مجلل خود را به اندازه کافی مرتفع و دور گرفته‌اند. پس با خیال راحت می‌توان در آرامش تئاتر شهر قدم زد و ای بسا به سراغ هنری ناب همچون «پرومته، طاعون» (t.me/beyntheatergroup/269) رفت تا از اوج تناسب موسیقی ناب تئاتری و اجرایی پخته و یکپارچه به عرش لذت رسید.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

#A 194

این صحنه فوتبالی مربوط است به یادداشت: «در دفاع از اخلاق و تناظر آن با عدالت و انصاف».

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divaneara
.

در دفاع از اخلاق و تناظر آن با عدالت و انصاف

#A 194
https://t.me/divanesara/779

آرمان امیری @ArmanParian - این نوشته، نقدی است بر یادداشتی از آقای عباس عبدی با عنوان «داوری اخلاقی کار ساده‌ای نیست». دست‌مایه یادداشت آقای عبدی، یک اتفاق فوتبالی است که کلیپ آن را می‌توانید به پیوست مشاهده کنید. در این صحنه، داور، بر روی بازیکن تیم وردربرمن آلمان خطای پنالتی اعلام می‌کند. اما خود مهاجم به داور توضیح می‌دهد که بر روی او خطایی نشده و بدین ترتیب از پنالتی اعلام شده به سود تیم خودشان صرف نظر می‌کند. آقای عبدی، در یادداشت خود به انتقاد از تصمیم این بازیکن می‌پردازد. از آنجا که توضیحات ایشان مفصل و مستدل است، پیشنهاد می‌کنم حتما در ابتدا یادداشت کامل ایشان را (از اینجا: t.me/abdiabbas/1735) بخوانید چرا که هرگونه خلاصه‌سازی استدلال‌های ایشان ممکن است با نارسایی همراه شود. در ادامه این متن، من به نقد این استدلال‌ها خواهم پرداخت و توضیح خواهم داد که چرا حرکت این بازیکن را اخلاقی و منصفانه می‌دانم. برای مطالعه ادامه این یادداشت بر روی لینک زیر کلیک کنید:


https://goo.gl/jWURG8

تصاویری از اجساد شهدای عملیات کربلای ۴ به روایت تلویزیون عراق

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

📝📝📝 «مغزهای «بزرگ» زنگ زده»

🔻🔻🔻یادداشتی از #آرمان_امیری منتشر شده در وب‌سایت #مشق_نو

🖊 در صحنه آغازین فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده»، شاهد تک‌گویی زیبایی از جانب شخصیت اصلی هستیم که گویی نه فلسفه اصلی فیلم، بلکه یکی از کهن‌ترین و رایج‌ترین فلسفه‌های تاریخ بشری را خلاصه می‌کند: «می‌گن اگه چوپان نباشه گوسفندها تلف می‌شن، یا گم می‌شن یا گرگ بهشون می‌زنه یا از گرسنگی می‌میرن، چون مغز ندارن. هرکی که مغز نداره به چوپان احتیاج داره، یه چوپان دلسوز…».

🖊 افلاطون شاید نخستین و بی‌شک بزرگ‌ترین منتقد دموکراسی بود. او باور داشت اکثر انسان‌ها به اندازه کافی حکمت ندارند. پس تصمیماتی که بر پایه آرای این توده نادان اتخاذ شود، تصمیمات فاسدی هستند. افلاطون برای این کین‌توزی عمیق خود نسبت به دموکراسی حداقل یک دلیل بزرگ داشت: استادش سقراط؛ مردی که او را «فرزانه‌ترین انسانی که تاکنون زاده شده» می‌خوانند از طریق یک رای‌گیری عمومی به مرگ محکوم شد. طبیعتا دموکراسی مستقیم آتنی، در غیاب ضرورت حفظ حقوق اقلیت، یک نسخه ابتدایی از دیکتاتوری اکثریت بود که با تعاریف مدرن از دموکراسی فاصله بسیار دارد. با این حال، مدل جایگزینی که افلاطون برای دموکراسی پیشنهاد داد هنوز هم طرفداران سفت و سختی دارد: «فیلسوف‌شاه»!

🖊 سرنوشت شخصیت فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده»، گویی سرنوشت همین سیر و سلوک در تاریخچه فلسفه آگاهی است. او در ابتدا رسمیت آگاهی مطلق پدرخوانده را پذیرفته و فقط تلاش می‌کند شبیه و ای بسا جانشین این چوپان شود؛ اما به‌مرور دچار تردید می‌شود. شک می‌کند که احکام صادره از جانب چوپان، (مثل حکم مرگ خواهرش) واقعا بهترین تصمیمات بوده‌اند؟ همه چیز از همین تردید و ای بسا این «شک دکارتی» آغاز می‌شود.

#نگاه

tinyurl.com/y8mv9a98

🔸 نشانی تلگرام «مشق نو»:
t.me/mashghenowofficial

سخنرانی در نقد جامعه‌شناختی رمان «آتش» نوشته «حسین سناپور» که در موسسه خوانش انجام شد.
(t.me/divanesara/784)
مدت زمان فایل کمتر از ۳۰ دقیقه است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

کلیپ مربوط به یادداشت: «شوی ماهواره‌ای و فاجعه‌ای که مدام نزدیک‌تر می‌شود»

#A 195
کانال مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

شوی ماهواره‌ای و فاجعه‌ای که مدام نزدیک‌تر می‌شود

goo.gl/ikmtGX
#A 195


احتمالا خبر مجادله توییتری دکتر زیباکلام و وزیرارتباطات بر سر ارسال ماهواره به فضا را شنیده باشید. اگر هم نشنیدید، در پرهیز از مقدمات حاشیه‌ای این متن، پیشنهاد می‌کنم فیلم پیوست را ملاحظه بفرمایید.
(https://t.me/divanesara/786)
اینجا به اختصار صورت مساله را بدین شکل طرح می‌کنم: حکومت مداوم از پیشرفت‌های خیره‌کننده هسته‌ای، فضایی و موشکی خبر می‌دهد. بخشی از جامعه نیز با دیده تردید و حتی تمسخر بدین ادعاها نگاه می‌کند و گاه با ادبیات طنز و تمثیلی همچون «پوشک» با آن مواجه می‌شود.

حال یک مجادله توییتری باعث شده که برای نخستین بار، یکی از وزرا، گروهی از چهره‌های شناخته شده از جامعه مدنی/سیاسی را برای مشاهده پیشرفت‌های ماهواره‌ای دعوت کند. نتیجه کار، حداقل به شکلی که ما در این کلیپ تبلیغاتی می‌بینیم، وجد و حیرت این گروه از نتایج بازدیدهای خود است. به نظر می‌رسد همه چیز ختم به خیر شده و گروه بسیاری مشغول ابراز رضایت از این حسن تدبیر جناب وزیر و حسن نیت فعالین و نخبگان گرامی هستند. از نگاه من اما، همه ماجرا اگر یک شوی مضحک نباشد، به فضایی مالیخولیایی شبیه داستان‌های کافکا شباهت دارد!

(ادامه یادداشت را در این لینک goo.gl/ikmtGX دنبال کنید)

نگاهی جدید به مفهوم برابری
#N 041
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

نگاهی جدید به مفهموم برابری
#N 041

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- کشمکش میان «آزادی» و «برابری» سابقه‌ای طولانی در تاریخ فلسفه دارد. محافظه‌کاران معتقدند تمنای آزادی ناگزیر از بروز نابرابری است. چپ‌ها تقریبا همین استدلال را می‌پذیرند و این بار به سود کاهش نابرابری، برخی آزادی‌ها را محدود می‌کنند. «آیزایا برلین» تقابل بین برابری و آزادی را «ذات جدایی‌ناپذیر زندگی انسانی» می‌دانست و معتقد بود: سرنوشت جوامع، تقلا برای رسیدن به تعادلی میان این دو است.

در عین حال، تاریخ به یاد دارد که آرمان‌های آزادی و برابری، بارها در جنبش‌های مردمی با یکدیگر همراه شده‌اند. آیا راهی وجود ندارد که میان این دو ایده‌آل آشتی‌ناپذیر توافقی ایجاد شود؟

الیزابت اندرسون، فیلسوف دانشگاه میشیگان، معتقد است که با تغییر نگرش به این دو اصل انسانی، می‌توان آزادی و برابری را نه در تضاد و تعارض دائمی، بلکه جدایی‌ناپذیر و به هم پیوسته دریافت. به نظر او می‌توان شرایطی تصور کرد که ضمن آن آزادی و برابری افزایش یابد بدون آنکه افزایش یکی محدود کننده گستردگی دیگری باشد.

یک مثال ازین شرایط، یکی از بزرگ‌ترین انگیزه‌های پیدایش لیبرالیسم نیز محسوب می‌شود. بعد از ظهور پروتستانیسم در اروپا، جنگ‌های مذهبی میان پروستان‌ها و کاتولیک‌ها نزدیک به سه قرن به طول کشید. سرانجام در بسیاری از مناطق جنگ‌زده مانند آلمان و انگلستان نوعی رواداری مذهبی بین پروتستان‌ها و کاتولیک‌ها به وجود آمد. از مهم‌ترین نتایج این رواداری مذهبی، گسترش هم‌زمان آزادی و برابری بود: بدین صورت که هم افراد را در اختیار مذهب آزاد می‌گذاشت، و هم با حذف تبعیض مذهبی برابری در جامعه را افزایش می‌داد.

بنابرین یکی از راه‌های گسترش هم‌زمان آزادی و برابری، توسعه مجموعه هویت‌های مورد قبول جامعه است. تفکری که بر برتری ارزش ذاتی و تاریخی هویت‌های مذهبی، قومی، نژادی، جنسی یا حتی ملی تأکید می‌کند، آزادی و برابری را توأمان تحدید می‌کند: تاکید بر برتری ذاتی و یا تاریخی هویت مذهبی، آزادی پیروی از مذاهب را سلب کرده و میان پیروان مذاهب مختلف تبعیض قائل می‌شود. ارزشمند پنداشتن هویت ملی موجب بیگانه‌ستیزی شده، آزادی مهاجرت را از بین می‌برد و مهاجران را شهروندان درجه پایین‌تر قلمداد می‌کند.

در مقابل، پذیرش هویت‌های مختلف، به عبارتی هم‌ارز دانستن آن‌ها، یا ارزشمند پنداشتن همگی، منجر به نتایج جالبی می‌شود: نه تنها همگی را در ابراز هویت خود آزاد می‌گذارد و مرزهای تبعیض را که موجب نابرابری می‌شوند، حذف می‌کند، بلکه هم‌افزایی آزادی و برابری را نیز به دنبال دارد. در چنین جامعه‌ای، خود فرد نیز از قید هویتی که (با احتمال زیاد) تنها بنا به زمان و مکان و شرایط تولد به او تحمیل شده، رها می‌شود. او می‌تواند هویتی چندپاره ابتیاع کند. او می‌تواند در مسجد، مسلمانی متعبد باشد، در مدرسه معلم تاریخی سکولار، و در اتاق خواب هم‌جنس‌گرا. این آزادی جدیدی است که او قبلا نمی‌توانست از آن استفاده کند. برابری نیز از همین منطق هم‌افزایی پیروی می‌کند. در جامعه‌ای که مرد و زن، مسلمان و یهودی هویت‌هایی مورد پذیرش هستند، نه تنها مرد و زن مساوی، و یهودی و مسلمان برابرند، بلکه مرد مسلمان با زن یهودی نیز برابر پنداشته می‌شود.

شیوه مدرن نگرش به نابرابری تنها بر نابرابری اقتصادی تمرکز دارد، و کاهش نابرابری را در گرو بازتوزیع ثروت می‌داند. به همین دلیل دیدگاه پیشینیان در مورد تعارض آزادی و برابری را تأیید می‌کند، بارها همراهی این دو در خیزش‌‌ها و جنبش‌های مردمی را نادیده می‌گیرد، و بر تغییرات و رفرم‌هایی که موجب گسترش هر دو شده‌، چشم می‌پوشد. بازتوزیع ثروت و شانس یکی از راه‌هایی‌ست که به نظر می‌رسد به گسترش برابری می‌انجامد ولی محدودکننده آزادی نیز پنداشته می‌شود.

اگر برابری را این گونه دریابیم، آنگاه پیش‌بینی برلین به تحقق می‌پیوندد. تاریخ و سرنوشت محل کشمکش این دو می‌شود. وضعیتی را تصور کنید که در آن توزیع ثروت از طرق مالیات و یا برنامه‌های رفاهی دولتی، و توزیع شانس از طریق بازار دولتی انجام می‌شود. همان‌طور که عملا در کشورهای مختلف تجربه شده، چنین نظامی به برابری نمی‌انجامد، بلکه در ایده‌آل‌ترین حالت تنها سطحی حداقلی از رفاه مالی و شانس اقتصادی را تضمین می‌کند. حتی می‌توان ادعا کرد، این نظام خود ایجاد کننده نوعی تبعیض طبقاتی است: طبقه‌ای بسیار ثروتمند که ثروتی بیش‌تر از حدی مشخص دارد، و طبقه‌ای بسیار فقیر که ثروتی کم‌تر از حدی مشخص دارد. ناگفته پیداست که این دو طبقه هیچ‌گاه یکدیگر را هم‌شأن و برابر نمی‌گرند، بلکه شکافی از تردید و سوءظن بین ایشان فاصله می‌اندازد. مضاف آن که هیچ‌کدام احساس نمی‌کنند آزادی‌های‌شان گسترش یافته‌است.

(ادامه در https://goo.gl/Dde8Kq)