👉ኳንቲቲ ሰርቨይንግ በቀላሉ ለመረዳት እና ቴክ ኦፍ እንዲሁም Cost Breakdown ለማዘጋጀት የሚጠቅም እጅግ በጣም ምርጥ መፅሐፍ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a71b78edc006_etconp

👉ለ 1 m² የልስን (Plastering) ስራ ምን ያህል ሲሚንቶ እና አሸዋ ያስፈልጋል?

🌟​በሳይት ደረጃ የቁሳቁስ ብክነትን (Material Wastage) ለመቀነስ እና ወጪን በትክክል ለማቀድ የልስን ስራ ስሜንቶ እና አሸዋ ስሌት ማወቅ ለሳይት ኢንጂነሮች እና ባለቤቶች ወሳኝ ነው።

🏛​ለ 1 m² ግንብ በ 12 mm ውፍረት እና በ 1:4 ሚክስሬሾ (1 ድርሻ ሲሚንቶ ፡ 4 ድርሻ አሸዋ) የሚከተለው መጠን ያስፈልጋል፦

​📌 የሚያስፈልጉ ቁሳቁሶች፦

​🔹 ሲሚንቶ (Cement): ~8.2 kg ~6 m² ይበቃል)
​🔹 አሸዋ (Sand): ~0.023 m³

​💡 የሳይት ጥራት ቁጥጥር ምክሮች፦

1️⃣ የግንብ እርጥበት (Curing before plastering): ከልስን በፊት ብሎኬቱ በቂ እርጥበት ማግኘት አለበት፤ ካልሆነ ከልስኑ ውኃ በመምጠጥ ስንጥቅ (Shrinkage Cracks) ፈጥራል።

2️⃣ የሞርታር ቅልቅል ጊዜ (Setting Time): የተደባለቀው የሲሚንቶ እና አሸዋ ውህድ ከ30 እስከ 45 ደቂቃ ባለው ጊዜ ውስጥ ስራ ላይ መዋል አለበት።

3️⃣ አንደኛ እና ሁለተኛ እጅ (Undercoat & Finish Coat): የውጭ ግንብ ከሆነ የረፈረፈው አሸዋ ማጣሪያ (Sieve) ማለፉን ማረጋገጥ።

💫​በእርስዎ ሳይት ላይ ለልስን ስራ 1:3 ወይስ 1:4 ሚክስሬሾ መጠቀምን ይመረጣሉ?

​💡ተመሳሳይ ሙያዊ የሳይት ኢንጂነሪንግ መረጃዎችን ለማግኘት የ YouTube ገጻችንን Subscribe ያድርጉ👇

https://youtube.com/@ethiopianconstruction7?si=ils307xXQQpIdCwG

@etconp

‎👉ሙሉ የህንፃ ኤሌትሪክ ዲዛይን፣ መስመር ዝርጋታ እና የኤሌትሪክ ስራ የተግባር መማሪያ

⚡️‎በአማርኛ ቋንቋ የተዘጋጀ ይህ ዲጂታል የህንፃ ኤሌትሪክ ስራን ከመሠረታዊ እውቀት እስከ ተግባራዊ የመስመር ዝርጋታ ድረስ በቀላልና በተደራጀ መንገድ ለመማር የሚያግዝ ምርጥ መፅሐፍ ከፈለጉ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇
‎
‎https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8bcb2fa3202_etconp

👉Types of Punching reinforcemt bar:

1.Cranked bars

Is also known as bent-up bars, are used in flat slabs to resist punching shear forces by providing inclined reinforcement around the column, similar to stirrups, to transfer shear stress from the slab to the concrete column more effectively. 

This improves the slab's structural integrity and shear capacity, preventing the concentrated loads from columns from causing shear failure and protecting against progressive collapse.  

Types of Punching reinforcment bar:

2.Shear Reinforcement (Stirrups/Dowel Bars/Shear Heads)

In flat slab design, punching shear at the slab–column connection is a critical failure mode.

Since the slab is thin and heavily stressed around columns, special reinforcement is often needed.

Here’s how shear reinforcement can be provided:

2.1. Stirrups (Closed Links / Vertical Hoops)

Concept: Vertical stirrups placed around the column in multiple perimeters.

Function: Intercept diagonal shear cracks and transfer shear safely.

Details:
Arranged in closed rectangular or circular hoops.

Placed within a critical perimeter around the column (usually at 0.5d to 1.5d from the column face).

2.2.Dowel Bars (Shear Dowel Reinforcement)

Concept: Vertical steel bars (dowels) anchored into the slab near the column face.

Function: Resist vertical shear and enhance punching resistance by direct load transfer.

Details:
Placed in concentric rings around the column.

Often welded to top and bottom anchorage bars or headed at ends for better anchorage.

Common in high-load slabs where stirrups are not practical.

2.3.Shear Heads (Steel Sections / Cruciform Beams)

Concept: Steel I-sections or cross-shaped steel profiles embedded in the slab around the column.

Function: Increase slab thickness locally, redistribute punching shear, and enhance capacity.

Details:
Usually four steel arms extending from the column in orthogonal directions.

Used in heavily loaded slabs (e.g., industrial buildings, parking structures).

Efficient when architectural requirements demand a flat soffit (no drop panels)

@etconp

👉ብቃት ያለው ሲቪል ኢንጅነር ለመሆን የግድ ማወቅ ያለብዎት 10 ወሳኝ ነጥቦች:-

1️⃣ Drawing ማንበብና መረዳት

Architectural, Structural, Sanitary እና Electrical Drawings በትክክል ማንበብ መቻል።

2️⃣ Quantity Surveying (BOQ)

Quantity Take-off ማድረግ፣ BOQ ማዘጋጀት እና Cost Estimation ማወቅ።

3️⃣ Construction Materials

Cement, Concrete, Reinforcement, Blocks, Aggregates እና Waterproofing Materials ባህሪያቸውን መረዳት።

4️⃣ Site Management

ሰራተኞችን፣ ማሽኖችን እና የስራ ሂደትን በብቃት ማስተዳደር።

5️⃣ Concrete Technology

Mix Design፣ Slump Test፣ Cube Test እና Concrete Curing ማወቅ።

6️⃣ Surveying

Level፣ Total Station እና GPS መጠቀም እና Setting Out ማድረግ።

7️⃣ Contract Administration

Contract Documents፣ Variation Order፣ Payment Certificate እና Claims ማዘጋጀት መቻል።

8️⃣ Construction Software

AutoCAD፣ Civil 3D፣ ETABS፣ SAP2000፣ Excel እና MS Project መጠቀም።

9️⃣ Quality Control & Safety

የጥራት ቁጥጥር (QA/QC) እና የስራ ደህንነት (Safety) መስፈርቶችን ማወቅ።

🔟 Communication & Problem Solving

ከClient፣ Consultant እና Contractor ጋር በተገቢው ሁኔታ መግባባት እና የስራ ችግሮችን ፈጣን መፍታት።

✅ተጨማሪ ምክር: በኢትዮጵያ የConstruction Industry ውስጥ በጣም ተፈላጊ የሆኑ ክህሎቶች BOQ Preparation, Cost Estimation, Payment Certificate Preparation, AutoCAD እና Excel ናቸው።
እነዚህን በደንብ ካወቁ በቀላሉ ስራ ማግኘት ወይም የግል ኮንሰልታንሲ መጀመር ይችላሉ።

​💡 ተመሳሳይ የሳይት ኢንጂነሪንግ መረጃዎችን ለማግኘት የፌስቡክ ገፃችን Follow ያድርጉ👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=61592085774934

@​etconp

‎👉ሙሉ የህንፃ ኤሌትሪክ ዲዛይን፣ መስመር ዝርጋታ እና የኤሌትሪክ ስራ የተግባር መማሪያ

⚡️‎በአማርኛ ቋንቋ የተዘጋጀ ይህ ዲጂታል  የህንፃ ኤሌትሪክ ስራን ከመሠረታዊ እውቀት እስከ ተግባራዊ የመስመር ዝርጋታ ድረስ በቀላልና በተደራጀ መንገድ ለመማር የሚያግዝ ምርጥ መፅሐፍ ከፈለጉ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇
‎
‎https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8bcb2fa3202_etconp

👉በ 28 ሰዓታት ውስጥ የተገነባው ባለ 10 ፎቅ ሕንፃ፦ የዘመናዊው የሞዱላር ግንባታ አብዮት!

​የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪው በየጊዜው ከምንገምተው በላይ ፈጣን እና አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን እያስተዋወቀ ይገኛል።

ከዚህ በፊት ከዓመታት በላይ ሊፈጅ የሚችለውን የግንባታ ሂደት በሰዓታት ውስጥ ማጠናቀቅ እንደሚቻል ቻይናዊው "ብሮድ ግሩፕ" (Broad Group) ኩባንያ በተግባር አሳይቷል።

•  ​እንዴት ተቻለ? (የሞዱላር ግንባታ ቴክኖሎጂ)፦

◦ ​የሕንፃው አብዛኛዎቹ ክፍሎች እና መዋቅሮች አስቀድመው በፋብሪካ ውስጥ በከፍተኛ ጥራት ተዘጋጅተው (Prefabricated modules) በጭነት መኪናዎች ወደ ግንባታው ቦታ ይወሰዳሉ።
◦ ​ቦታው ላይ ሲደርሱም በክሬኖች (Cranes) አማካኝነት እንደ መጫወቻ ብሎኮች (Lego pieces) እየተደራረቡ እና በቦልቶች እየተጠበቁ፣ የኤሌክትሪክ እና የውሃ ዝርጋታዎች ተጠቃለው በአጭር ጊዜ ውስጥ ሙሉ ሕንፃ እንዲቆም ይደረጋል።
•  ​የዚህ ቴክኖሎጂ ዋና ዋና ጥቅሞች፦

◦ ​ እጅግ እጅግ ፈጣን አፈጻጸም፦ ፕሮጀክቶችን በተቀመጠላቸው እጅግ አጭር ጊዜ ውስጥ ማጠናቀቅ።
◦ ​ቀላል እና ጽኑ አቋም፦ በፋብሪካ የሚዘጋጁት የብረት ንጣፎች (Stainless steel modules) ከተለመዱት የኮንክሪት ሰሌዳዎች በበለጠ መልኩ ቀላል ግን እጅግ ጠንካራ በመሆናቸው ለተፈጥሮ አደጋዎች (እንደ ምድር መንቀጥቀጥ) የማይበገሩ እንዲሆኑ ተደርገው የተሰሩ ናቸው።
◦ ​የብክነት መቀነስ፦ በግንባታ ቦታ ላይ የሚከሰተውን የቁሳቁስ ብክነት እና  ውድድር  በእጅጉ ይቀንሳል።

@etconp

🌙ለመላው የእስልምና እምነት ተከታዮች በሙሉ፤ እንኳን ለ1501 ኛው የነቢዩ መሐመድ የመውሊድ በዓል በሰላም አደረሳችሁ 🕌

@etconp

👉ለ ኳንቲቲ ሰርቨይንግ እጅግ ጠቃሚ በተለይ Rate Analysis ስትሰሩ የሚያግዛቹ ስታንዳርዶች የያዘ መፅሃፍ ይፈልጋሉ?

🔆ስለ labour እና equipment UF(Utilization Factor) ከዚህ በተጨማሪ የ labour,Equipment እና machinery composition standard ወይ norms ጨምሮ Material consumption rate standard ያካተተ መፅሀፍ ከፈለጉ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱ👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a7ab12995479_etconp

🏗️SITE ENGINEER’S QUICK CALCULATION GUIDE

🌟A handy reference for preliminary estimation of common construction materials.

1️⃣ Concrete Quantity
Concrete Quantity = 0.036 × Built-up Area (m²)

2️⃣ Shuttering Quantity
Shuttering Quantity = 2.4–2.5 × Slab Area (m²)

3️⃣ Plywood Sheets
No. of Plywood Sheets = Shuttering Quantity × 0.22
Standard sheet: 2440 × 1220 × 18 mm

4️⃣ Battens
No. of Battens = No. of Plywood Sheets × 19.62

5️⃣ Nails
Nails = 0.075 × Shuttering Quantity (kg)

6️⃣ Binding Wire
Binding Wire = 0.075 × Shuttering Quantity (kg)

7️⃣ Shuttering Oil
Shuttering Oil = 0.065 × Shuttering Quantity
Approx. 1 litre for every 15 m²

8️⃣ Steel Quantity
Approximate values shown:
• 4.425 kg/sq ft — building height up to 1st–3rd slab
• 6.625 kg/sq ft — above 3rd slab

💡 Important: These are preliminary estimation values only.

⏺Actual quantities can vary depending on structural design, member sizes, reinforcement detailing, formwork system, wastage and site conditions.

⏺Always verify quantities with the approved structural drawings and project specifications.

#CivilEngineering #SiteEngineer #Construction #QuantityEstimation #Concrete #RCC #Shuttering #Formwork #Plywood #BindingWire #ReinforcementSteel #ConstructionMaterials #BuildingConstruction #StructuralEngineering #EngineeringTips

@etconp

👉የስካፎልዲንግ (Scaffolding) ስራ በኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪ ውስጥ ያለው ጠቀሜታ እና ጥንቃቄዎች

🌟​በግንባታ ስራዎች ወቅት ከፍ ያሉ ቦታዎች ላይ ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ለመስራት፣ ለማቅለም፣ የፌስአድ ፊኒሺንግ እና የጥገና ስራዎችን ለማከናወን Scaffolding ወሳኝ ሚና አለው።

​📌የስካፎልዲንግ ዋና ዋና ጥቅሞች እና አይነቶች፦

​1️⃣ ደህንነቱ የተጠበቀ የስራ ከፍታ (Safe Working Platform): ሰራተኞች ከፍታ ላይ ሆነው በነፃነት ቁሳቁሶችን ይዘው እንዲሰሩ የተረጋጋ መድረክ ይፈጥራል።

2️⃣ የብረት እና የእንጨት/ባንቡ ስካፎልዲንግ (Metal vs Bamboo Scaffolding): በዘመናዊ ግንባታዎች ላይ ጠንካራ የብረት ስካፎልዲንግ (Steel Scaffolding) ሲበዛ፣ በአንዳንድ ሀገራት (ለምሳሌ እንደ ሆንግ ኮንግ ባሉ ቦታዎች) የባንቡ/የእንጨት ስካፎልዲንግ በልዩ ባለሙያዎች በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል።

3️⃣ የደህንነት ቁጥጥር (Safety Inspection): ስካፎልዲንግ በሚገነባበት እና በሚ dismantles (ሲፈታ) ወቅት በብቁ ባለሙያ (Scaffolding Inspector) መረጋገጥ አለበት፤ አለበለዚያ የሰራተኞች ህይወት አደጋ ላይ ሊወድቅ ይችላል።

🏛​በእርስዎ ሳይት ላይ ለከፍታ ስራዎች የብረት ስካፎልዲንግ (Steel Scaffolding) መጠቀምን ይመረጣሉ ወይስ ሌሎች አማራጮችን?

​💡 ተመሳሳይ የሳይት ኢንጂነሪንግ መረጃዎችን ለማግኘት የፌስቡክ ገፃችን Follow ያድርጉ👇

https://www.facebook.com/profile.php?id=61592085774934

@​etconp

🏗️STANDARD PRACTICES FOR R.C.C. DETAILS

🚥Reinforced Cement Concrete (RCC) detailing plays a critical role in achieving safe, durable, and structurally efficient buildings.

🌟Key standard practices shown in the infographic include:

🔹 1. Longitudinal Bars
• Minimum 4 bars for rectangular columns.
• Minimum 6 bars for circular columns.

🔹 2. Spacing of Ties
Maximum tie spacing should be the least of:
• 16 × longitudinal bar diameter
• 300 mm
• Least lateral dimension of the column

🔹 3. Lap Length in Compression
• Development length (Ld) should be considered.
• Lap length should generally not be less than 24d.
• 50d is commonly adopted where specified by design.

🔹 4. Clear Cover
• Minimum 40 mm or the bar diameter, whichever is greater, as indicated in the reference.

🔹 5. Hooks in Ties
• 135° hooks
• 10d extension
• Important for ductile/seismic detailing.

📌 Site Note: Provide closer tie spacing near beam-column joints and footing regions, and always follow the approved structural drawings and applicable IS code requirements.

⚠️ Important: Actual reinforcement detailing must be based on structural design, project specifications, exposure conditions, and the latest applicable codes—not solely on general rules of thumb.

🌟የ ኮንስትራክሽን ጨረታዎች እን ስራ ቅጥሮቹ በትኩሱ እንዲደርስዎ ከፈለጉ ከታቻ ያለው ቴሌግራም ቻናላችንን ይቀላቀሉ

https://t.me/ETCONpWORK

📩ሊያገኙን ካሰቡ በ @ETCONpBOT ላይ መልእክት ይላኩልን።

👉ዛሬ ምርጥ መፅሃፍ ይዘንላቹ መጥተናል

🏛Quantity Surveying & Specification📘

🌟የQuantity Surveying እና Building Construction Estimation ከ ሀ አስከ ፐ ችሎታዎን በተግባራዊ ምሳሌዎች የሚያሳድጉበት ምርጥ መፅሐፍ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8dd294cbaa9_etconp

👉Stone Masonry – Civil Engineering Notes 🧱🏗️

🌟Stone masonry is a construction method in which natural stones are laid in courses and bonded together with mortar to form a strong, solid mass.

🚥General Principles of Stone Masonry

1. Use good-quality, sound and durable stones.
2. Stones should have proper size, shape and suitable surface texture.
3. Lay stones in horizontal courses with proper bonding.
4. Stagger vertical joints between successive courses.
5. Ensure stones are properly bedded and joints are completely filled with mortar.
6. Provide through/bond stones at regular intervals.
7. Maintain proper bonding, level, plumb and alignment throughout the construction.

🗂Why Stone Masonry Is Used in Gandaki Province, Nepal

• Good-quality natural stones are locally available in many hilly areas.
• Stone masonry is strong and durable and is suitable for heavy rainfall, hilly terrain and earthquake-prone conditions when properly designed and constructed.

☄Key Benefits

•Strong & Durable
• Economical
• Weather Resistant
• Suitable for Hilly Terrain
• Excellent Bonding

📚 Useful for Civil Engineering students, site engineers and construction professionals.

@etconp

👉ዛሬ ምርጥ መፅሃፍ ይዘንላቹ መጥተናል

🏛Quantity Surveying & Specification📘

🌟የQuantity Surveying እና Building Construction Estimation ከ ሀ አስከ ፐ ችሎታዎን በተግባራዊ ምሳሌዎች የሚያሳድጉበት ምርጥ መፅሐፍ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8dd294cbaa9_etconp

👉የኮለን ፎርምወርክ ቼክሊስት[Elements of good Column formwork finish]

1.ጥብቅ መሆኑን/Formwork rigidity/

የተዘጋጀው ፎርምወርክ የራሱን ክብደት፣የብረቱን ክብደት፣የርጥብ ኮንክሪቱን ክብደት፣ የኮንክሪት ሰራተኞች፣ የንፋስ ግፊት፣ የስራ መሳሪያዎችና ሌሎች ሊያጋጥሙ የሚችሉ ጫናዎችን የሚቋቋም ሆኖ በቂ ጥንካሬ ኖሮት መሰራቱን ማረጋገጥ የመጀመሪያ ነው።

2.የፎርምወርክ ጥራት/Quality of formwork material/

ለፎርምወርክ ስራ ጥቅም ላይ የዋለው እቃ ያልተጣመመ፣ ያላበጠና ያልጎበጠ ፣ወጥነት ያለው ፣ያልተቀደደና ጥሩ ጥንካሬና የመሸከም አቅም ያለው መሆኑን

3.አቀባዊ ሊኛ/ቱምቢ/Vertical alignment/

የተዘጋጀው ኮለን ፎርምወርክ ዲዛይኑ እንደሚጠይቀው ልክ በሚገባ ወደላይ ቀጥ ማለቱን

4.አግድም ሊኛ/Horizontal alignment/

ኮለምኑ ዲዛይኑ እንደሚጠይቀው ከሌሎች ኮለኖች አንጻር ያለው አቀማመጥ፣ ከታወቀ መነሻ በሚገባ ወጥነት ያለው መሆኑን

5.የኮለን ወርድና ስፋት ልክ/Design dimension/

የኮለኑ ወርድና ስፋት በዲዛይኑ መሰረት መሰራቱን ማረጋገጥ።

6.ከመነሻው ያለው ርቀት/Distance from reference/center to center/

አንዱ ኮለን ከሌላው ኮለን ርቆ የተቀመጠው በዲዛይኑ መሰረት መሆኑን

7.መሃል ገጠምነት/Eccentricity/

ተንጠልጣይ ወለል/Suspended floors/ በሚኖራቸው ግንባታዎች ላይ የላይኛው ወለል ኮለን ከታችኛው ወለል ኮለን ጋር ሴንተራቸው ፍፁም መሃል ገጠም/eccentric/ መሆኑን ማረጋገጥ

8.ከብረቱ ያለው ተገቢ ርቀት
/Design cover/

በፎርምወርኩና በብረቱ መሃል በልዩ ጡብ/Spacers/ መለየቱን ማረጋገጥ ሌላው በጣም አስፈላጊው ነጥብ ነው።

@etconp

🕌Mosque Architecture & Construction

🌟ስለ መስጊድ አርክቴክቸር እና ግንባታ በተግባር ለመማር የሚረዳ 4 PDF Files ያሉት ZIP Package አዘጋጅተናል📚

📐 የሚያካትተው፦
✅ Mosque Architecture
✅ Concept & Geometry
✅ Space Planning
✅ Design Synthesis & Form
✅ የአርክቴክቸራል እና Structural Drawings የምሳሌ ፕሮጀክቶች
✅ ለመማርና ለፕሮጀክት ማጣቀሻ የሚሆኑ ዝርዝር ማብራሪያዎች ያለው ከፈለጉ ከታች ባለው ሊንክ ያውርዱት👇

https://ye-buna.com/etconp?ref=product_detail&product=6a8fbfb8b8611_etconp

👉የኮንስትራክሽን ውል የተደረገበት ቀን/contract signing date/ እና በኮንስትራክሽን ውል የስራ መጀመሪያ ቀን/Commencement date/.

በኮንስትራክሽን ውል ውስጥ የስራ መጀመሪያ ቀን እና ውል የተደረገበት ቀን የተለያዩ ጉዳዮች ናቸው፡፡

ይሄውም የሆነበት ውሉ በተደረገበት እለት የግንባታ ስራ ይጀመራል ተብሎ ስለማይታሰብ ነው፡፡

*በኮንስትራክሽን ውል የስራ መጀመሪያ ቀን/Commencement date/

በመርህ ደረጃ የውል የግንባታ ስራ ማከናወኛ የጊዜ ገደብ መቆጠር የሚጀምረው ከኮመንስመንት ዴት ጀምሮ ነው፡፡ ስለዚህ የውሉ የግንባታ ጊዜ ተብሎ የሚጠቀሰውን ቀን ውሉ ከተፈረመበት ቀን ጀምሮ መቁጠር ስህተት ነው፡፡

ምክንያቱም የኮንስትራክሽን ውል በአሰሪና ተቋራጭ መካከል ከተፈረመ በኋላ የግንባታው ተጨባጭ ስራ በተለያየ ምክንያት ሊዘገይ ይችላል፡፡ለምሳሌ ግንባታው የሚከናወንበት ቦታ የይገባኛል ጭቅጭቅ ቢነሳበት ጭቅጭቁ እስኪፈታ ድረስ አሰሪው የግንባታውን ሳይት ለተቋራጩ ማስረከብ ያልቻለ እንደሆነ ግንባታው ችግሩ እስከሚፈታ ድረስ ሳይጀመር መቆየቱ የማይቀር ይሆናል፡፡

*ለተቋራጩ የሳይት ርክክብ/site handover/

ለግንባታ የተወሰነው ቦታ ከጥያቄ ነጻ ከሆነና አሰሪው ሙሉ ባለይዞታ ለመሆኑ የተረጋገጠ እንደሆነ፤ ውል ላዋዋለው ሥራ ተቋራጭ የሥራ ቦታውን ያስረክባል ወይም የሳይት ርክክብ ያደርጋሉ ማለት ነው፡፡

ይህ ከሆነ በኋላ አሰሪው ሥራ ተቋራጩ የግንባታ ሥራውን የሚጀምርበትን ቀን
- በርክክብ ወቅት በቃለ ጉባዔ ይወስናል፡፡
- ወይም አስቀድሞ በውሉ ልዩ ሁኔታዎች(Special condition of contract) ላይ በተቀመጠው ቀን እንደሆነ ታውቆ በተባለው ቀን ሥራ ይጀመራለረ ማለት ነው፡፡

ስለዚህ ሥራ ተቋራጩ ሳይት ሳይረከብ የግንባታው ጅማሬ ቀን ሊቆጠር አይችልም ማለት ነው፡፡
ሳይት ርክክብ ከተደረገ በኋላ እንደፕሮጀክቱ ዓይነት ወይም መጠን ስፋት የሞቢላይዜሽን ቀን ተጨምሮ ዋና የግንባታ ሥራ ማስጀመሪያው ቀን ይወሰናል፡፡ ስለዚህ ተቋራጩ የግንባታ ቁሳቁስ እና የሰው ሀይል ሞቢላይዝ እስከሚያደርግበት ምክንያታዊ ጊዜ ድረስ የስራ መጀመሪያ ቀን ሊጀምርበት አይገባም፡፡

በዚህ ረገድ በተግባር አልፎ አልፎ ስህተት ሲሰራ ይስተዋላል፡፡ይሄውም አሰሪዎች አንዳንዴ የግንባታውን ጊዜ ውሉ ከተደረገበት ቀን ጀምረው በመቁጠር እና ተቋራጩን በቂ ምክንያት ካለህ የጊዜ ማራዘሚያ/Time extension/ ጠይቅ የሚሉበት የተሳሳተ ሁኔታና አጋጣሚ አለ፡፡

በዚህ ረገድ በሀገራችን እና በአለም ሀገራት እየተሰራባቸው ያሉ የዳበሩ የፊዲክ ጀኔራል ኮንዲሽኖች እና በሀገራችን ተጣጥመው የተቀረጹ ጀኔራል ኮንዲሽኖች ምን ይዘት አላቸው የሚለውን እና የፍትሀብሄር ህግ ድንጋጌዎችን ደግሞ ቀጥለን እንዳስሳለን፡፡

1. FIDIC RED BOOK 1999

በፊዲክ ሬድ ቡክ 1999 ቨርሽን ክሎስ 8.1 ላይ ኢንጅኒየሩ ለተቋራጩ ስራ እንዲጀምር ማስታወቅ እንዳለበት እና ከ7 ቀን ያላነሰ ጊዜ መስጠት እንደሚገባው ይጠቅሳል፡፡

እንደዚሁም በስፔሻል ኮንዲሽን ኦፍ ኮንትራክት በልዩ ሁኔታ ካልተቀመጠ በስተቀር የስራ መጀመሪያው ቀን/ Commencement date/ ተቋራጩ በጨረታው አሸናፊነቱ ከተገለጸበት ቀን ጀምሮ በ42 ቀናት ውስጥ መሆን እንዳለበት ተቀምጧል፡፡

በተጨማሪም ተቋራጩ ከስራ መጀመሪያ ቀን በኋላ ወዲያውኑ እና ያለመዘግየት የግንባታ ስራ መጀመር እንዳለበት ይገልጻል፡፡ተቋራጩ/contractor/ ከስራ መጀመሪያ ቀን በኋላ ይቅርታ ሊያሰጥ የሚችል ምክንያት ሳይኖረው ያለመዘግየት የግንባታ ስራ መጀመር እንዳለበት በክሎስ ላይ የተቀመጠውን ግዴታውን ያልተወጣ እንደሆነ ደግሞ አሰሪው/client/ውሉን ለማቋረጥ እንደሚችል ክሎስ 15.2(c) ላይ ተቀምጧል

2. FIDIC 1987

በኮንዲሽን ኦፍ ኮንትራክት ፎር ወርክስ ኦፍ ሲቪል ኢንጅነረንግ ኮንስትራክሽን ፊዲክ 1987 ቨርሽን ክሎስ 41.1 ላይ ስለ ኮመንስመንት ዴት/የስራ መጀመሪያ ቀን ተቀምጧል፡፡ይዘቱም መሀንዲሱ የስራ መጀመሪያውን ቀን በጨረታ ሰነዱ አፔንዴክስ ላይ በተገለጸው የጊዜ ገደብ ውስጥ ለተቋራጩ ማስታወቅ እንዳለበት የሚገልጽ ነው፡፡ተቋራጩም የስራ መጀመሪያው ቀን በመሀንዲሱ ከተገለጸለት በኋላ ያለመዘግየት እና በተቻለ ፍጥነት የግንባታ ስራውን መጀመር እንዳለበት ይገልጻል፡፡

የግንባታ ማጠናቀቂያ ቀን/completion date/ መቆጠር የሚጀምረውም ከኮመንስመንት ዴት ጀምሮ ስለመሆኑ ክሎስ 43.1 ላይ ተቀምጧል፡፡

እንግዲህ ተቋራጩ በቂ ምክንያት ሳይኖረው በክሎስ 41.1 ላይ በተመለከተው አግባብ የግንባታ ስራውን ሳይጀምር የቀረ እንደሆነ አሰሪው የ14 ቀን ማስጠንቀቂያ በመስጠት ውሉን ለማቋረጥ እና ተቋራጩን ከሳይት ለማስወጣት መብት/expel right/ እንዳለው ክሎስ 63.1 ያስቀምጣል፡፡

3. የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር  አቋም/MoWUD 1994

ይህ የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር በ1994 ስራ ላይ አውሎት የነበረው የሲቪል ግንባታ ስራዎች ቋሚ የውል መተዳደሪያ/MoWUD 1994 በተለይ ከፊዲክ/FIDIC 1987 ቨርሽን የተወሰደ ሲሆን ስለኮመንስመንት ዴት በሁለቱም ጀኔራል ኮንዲሽኖች ላይ ተመሳሳይ ይዘት ባለው ሁኔታ ያስቀምጣሉ፡፡
ስለዚህ ማብራሪያውን መድገም አስፈላጊ ሆኖ አልተገኘም፡፡

4. የመንግስት ግዢዎች ኤጀንሲ/PPA 2011

በፒፒኤ 2011 ቨርሽን ክሎስ 71 ላይ የስራ መጀመሪያ ቀን በስፔሻል ኮንዲሽን ኦፍ ኮንትራክት ላይ ሊቀመጥ እንደሚችል ወይም ደግሞ በአስተዳደራዊ መንገድ በኢንጅኒየሩ በሚሰጥ ትእዛዝ ሊታወቅ እንደሚችል ይጠቅሳል፡፡

እንዲሁም በሌላ ሁኔታ በውሉ ላይ ካልተገለጸ በስተቀር ለተቋራጩ የጨረታ አሸናፊነቱ ከተገለጸ ቀን ጀምሮ ታስቦ ከ120 ቀናት ለማለፍ አይችልም፡፡

5-የፍትሀብሄር ህግ

የስራ ማከናወኛ ውል(የፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 2610 - 2637) በሚመለከት በውሉ ላይ የጊዜ ጉዳይ በግልጽ ያልተጠቀሰ እንደሆነ ተቋራጩ ወዲያውኑ ስራ መጀመር እንደሚኖርበት በአንቀጽ 2619 ላይ ተደንግጓል፡፡የግንባታ ጊዜ በተገለጸባቸው ውሎች ደግሞ ስራ ተቋራጩ ስራውን ወዲያው ያልጀመረ እንደሆነ እና በጊዜ ገደቡ የግንባታ ስራውን ለመፈጸም የማይችል መሆኑ የታወቀ እንደሆነ አሰሪው ለተቋራጩ ስራውን የሚጀምርበትን ጊዜ ሊወስንለት እንደሚችል በአንቀጽ 2618 ላይ ተቀምጧል፡፡

ሌላው እነዚህ ደንቦች ስለማይንቀሳቀስ ንብረት ስራ ውል(የፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3019-3040) በሚመለከተው የግል የስራ ተቋራጭነት ውል ላይ ጭምር ተፈጻሚነት እንደሚኖራቸው ከአንቀጽ 3019(2) ድንጋጌ መገንዘብ ይቻላል፡፡

የአስተዳደር መስሪያ ቤት የኮንስትራክሽን ውል ማለትም የመንግስት ስራዎች መቋረጥ ውል(የፍትሀብሄር ህግ አንቀጽ 3244 እና ተከታዮቹ) በሚመለከት እያንዳንዱ ተዋዋይ ወገን ግዴታዎቹን በውሉ በተቀመጠው ጊዜ ውስጥ መፈጸም ይኖርበታል፡፡

በውሉ ላይ ግልጽ የጊዜ ስምምነት የሌለ እንደሆነ ደግሞ ግዴታው በአእምሮ ግምት በቂ በሆነ ጊዜ መፈጸም እንደሚኖርበት በአንቀጽ 3174 ላይ ተቀምጧል፡፡

ይህ ድንጋጌ ስለአስተዳደር መስሪያ ቤት ውሎች በጠቅላላው የተደነገገ ሲሆን የመንግስት ስራዎች መቋረጥ ውልን በሚመለከተው ልዩ ክፍል ላይም በግልጽ ስለስራ ጊዜ ተደንግጓል፡፡

@etconp