سرمقاله امروز:

چرایی بازگشت تورم جهانی

👤 دکتر بهروز هادی‌‏زنوز

✍️ در چهار دهه اخیر، شاهد کاهش در خور توجه تورم در کشورهای صنعتی و اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه بوده‌ایم. متاسفانه، بر خلاف روندهای جهانی، اقتصاد ایران در درازمدت از نرخ‌های تورم پایین به نرخ‌های تورم بالا گذر کرده است. به این معنی که در ایران میانگین تورم سالانه از حدود۰/ ۵درصد در دوره (۱۳۵۷-۱۳۲۳) به حدود ۹/ ۲۰درصد در دوره بعد از انقلاب (۱۴۰۰- ۱۳۵۸) رسیده است.

✍️ در این دوره اقتصاد ایران در هشت سال تورم بالای ۳۰درصد را تجربه کرده است که دو سال آن به دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی و شش سال آن به دور اول و دوم تحریم‌های بین‌المللی در دهه۱۳۹۰ مربوط است. مادامی که دولت به پولی کردن کسری‌های پیدا و پنهان بودجه خود ادامه دهد در سال‌های پیش رو (با برجام یا بدون برجام)، تورم بالا و دو رقمی همچنان در اقتصاد ایران استمرار خواهد یافت.

✍️ با آنکه در میان اهل فن تجربه کشورهای صنعتی و اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه در زمینه مبارزه با تورم، بحث شناخته‌شده‌ای است، شاید طرح این مباحث به زبان ساده برای دولتمردانی که سعی دارند با قیمت‌گذاری دستوری به جنگ تورم بروند، خالی از فایده نباشد.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

https://b2n.ir/h70424

✳️ "اثر اینشتلونگ" در تصمیم گیری

✅ تفکر سیستمی و حل مسئله

📕بِرتالَنفی و نظریه عمومی سیستم ها (۱۹۴۰):
🔸تلاش برای دیدن کل

🔹پژوهشگران یک آزمایش را با شطرنج بازان ترتیب دادند.
در این آزمایش، آگاهانه شطرنج بازان در موقعیتی از بازی قرار گرفتند که معروف است به زنجیره کیش و مات پنج مرحله ای.
البته در آن موقعیت، شطرنج بازان گزینه دیگری برای بردن داشتند که کمتر معروف بود اما در سه مرحله به مات منجر می شد.
بیشتر شطرنج بازان، رشته آشناتر پنج مرحله ای را انتخاب کردند.

بعد از مصاحبه ای که بلافاصله بعد از بازی صورت گرفت، مشخص نشد که چرا شطرنج بازان از گزینه ساده تر، صرف نظر کردند.
🔹پژوهشگران تصمیم گرفتند که این بار حرکت چشم های بازیگران را با یک دوربین مادون قرمز دنبال کنند.

🔸یک نکته جالب کشف شد:
نگاه خیره بازیگران از خانه هایی که به عنوان رشته پنج مرحله ای تشخیص داده بودند، تکان نخورد.
حتی با وجود اینکه به آنها یادآوری شد که گزینه های بهتری هم وجود دارد.
... اما شطرنج بازان نسبت به گزینه ساده تر، کور شده بودند.

🔹روانشناسان از دهه ۱۹۴۰ این پدیده را اثر اینشتلونگ (Einstellung effect)نامیده اند.
✅بر طبق این اثر،
مغز ما برای راه حل های آشنا و قابل اطمینان، ارجحیت قائل است تا گزینه های نا آشنا.
آزمایش های متعدد در حوزه های مختلف نیز انجام داده اند تا این نظریه را در حوزه های مختلف بیازمایند.
آنچه که اثر اینشتلونگ را دشوار می کند این است که اکثر مردم اصلا با این پدیده آشنا نیستند.
🔹ما معتقدیم که با ذهنی باز به مسائل نگاه می کنیم.
اما مغز ما به صورت ناخودآگاه، توجه ما را به دانش و تجربه قبلی ما سوق می دهد.
هر اطلاعاتی که با راه حل ها یا تئوری هایی که ما به آن ها عادت داریم، تطابق نداشته باشد، کنار گذاشته می شود.
این منجر به این می شود که
پزشکان،
تشخیص های نادرست بدهند
و قاضی ها،
حکم هایی بدهند که
در راستای حکم های قبلی باشد
و ...
🔸همه ما مستعد افتادن در این دام و متعاقب آن، اتخاذ تصمیم های نادرست در عرصه های مختلف کار و زندگی هستیم.

🔹یکی از راه های رهایی از این عارضه، اندیشیدن مستمر به این سئوال است که: "آیا روش بهتر و متفاوت تری برای انجام این کار وجود دارد؟"

🔹تفکر متفاوت، خارج از چارچوب و فراتر از الگوهای رایج می تواند راهگشا باشد.

🔹شجاعت در به چالش کشیدن روش های رایج و زیر سئوال بردن آنها، مقدمه رهایی از دام اینشتلونگ در تصمیم گیری است.

🔲⭕️ما کجای جهان ایستاده ایم؟ در برزخ چارک سوم و چهارم!
مجتبی لشکربلوکی

می گویند به کسی گفتند که اگر همه دنیا را به تو بدهیم چه می کنی؟ گفت می فروشم می روم خارج! این خارج برای ما یک بهشت برین است. جایی که تمام خوبی های عالم جمع شده است. ولی به راستی نسبت ما با خارج (جهان) چیست؟ در حوزه های اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و کیفیت زندگی کجای جهان ایستاده ایم؟

اگر بخواهیم بر اساس مشاهدات شخصی روزمره، سفر و پرس و جو از دوست و فامیل و آشنا به جمع بندی برسیم ممکن است دچار انواع و اقسام خطاهای شناختی مانند ادراک گزینشی، لنگرگیری، اثر تازگی و .. شویم. یک راه آنست که بر اساس عدد و رقم با هم صحبت کنیم. اما مساله اینست که صدها مرجع مختلف به دلخواه خود و از منظر خود کشورها را با هم مقایسه می کنند. هر مرجعی خط کش خاص خود را دارد و شاخص خود را تولید و منتشر می کند. اگر می شد که یک بار بنشینیم و این عددها را با هم یک کاسه کنیم و به یک فراشاخص (شاخص ترکیبی) برسیم عالی می شد. تیم «پویش فکری توسعه» همت کردند و به نیابت از ما ۸۳ هزار داده و ۳۸۰ شاخص را با هم ترکیب کردند تا ما بتوانیم بفهمیم که کجای جهان ایستاده ایم.
اگر بخواهم گوشه ای از یافته های ایشان را خلاصه بگویم: ما از منظر اقتصادی رتبه ۱۰۴ را از بین ۱۴۹ کشور داریم یعنی در انتهای چارک سوم به سر می بریم. از منظر سیاسی با رتبه ۱۲۶، جایی بهتر از چارک چهارم نداریم. از منظر اجتماعی با رتبه ۱۱۷ مجدد در چارک چهارم به سر می بریم. از منظر زیست محیطی چارک سوم هستیم و از نظر کیفیت زندگی (به زیستی عینی و ذهنی) با رتبه ۸۷ در چارک سوم. وقتی این ۵ بعد توسعه را با هم ترکیب می کنیم به فراشاخص توسعه می رسیم که با رتبه ۱۰۹ در برزخ بین چارک سوم و چهارم هستیم.

آیا می شود در قطار توسعه یافتگی جایگاه بهتری یافت؟ بله صد درصد. در طول هفت سال گذشته، ۱۳ کشور بوده اند که ارتقا رتبه بالای ۱۰ پله داشته اند. حتی برخی کشورها ۲۲ رتبه بهبود داشته اند. بنابراین می شود!
اگر بخواهیم از این برزخ رها شویم و خود را در چارک سوم بالا بکشیم و دست کم خود را به میانه جهان برسانیم. مناظر سیاسی و اجتماعی می‌توانند پیشران‌های کلیدی باشند. به عنوان نمونه در منظر سیاسی ما فقط ۷ شاخص بالای میانگین جهانی داریم و ۸۵ شاخص حوزه سیاسی ما، پایین‌تر از میانگین جهانی قرار دارد. اینکه چقدر بهبود حوزه های مختلف اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و زیست محیطی و کیفیت زندگی امکان پذیر است بحث دیگری است.


☑️⭕️تجویز راهبردی
پیش تر در جای دیگری گفته ام که اگر از «آسمان آرزو» به «زمین امکان» بیاییم تنها راه چاره ما این ۴ استراتژی توسعه است (جلد ششم کتاب توسعه-دریافت رایگان):
◾️نیلوفر آبی؛ ایجاد توسعه های کوچک و محلی به عنوان یک گل نیلوفرآبی که می تواند تکثیر پیدا کند.
◾️نتوکراسی؛ تمرین با حوصله و صبورانه حکمرانی شبکه ای شامل همکاری نهادهای مردمی مختلف با دولت برای حل مسایل واقعی.
◾️تربیت نسل توسعه آفرین و توسعه آگاه به جای نسل توسعه خواه؛ نسلی که توسعه را می فهمد و می آفریند و نه اینکه منتظر این باشد که یک قهرمان آن را ایجاد کند. از نسلی که از توسعه فقط حسرت نصیبش می شود باید عبور کرد به نسل توسعه آگاه/آفرین
◾️مشق شب؛ کسانی که در جستجوی بهبود اساسی هستند اکنون مهم‌ترین کاری که دارند این است که مشق شب خود را به خوبی انجام دهند و افق گشایی گفتمانی کنند تا زمانی که پنجره فرصت گشوده و فضا فراهم شود. (هر چهار استراتژی به تفصیل شرح داده شده اند).

می شود منتظر ماند. می شود فقط غر زد. می شود روشنفکرانه فقط نقد کرد و صد البته محبوب قلوب شد. می شود توئیت های انتقادی زد و فالوئر افزود. می شود همچنان در توهم آرزوهای ناشدنی غرقه شد و از طرفی می شود واقعیت را قبول کرد، هر کسی برای ایران امروز و ایران آینده کاری کند ولو کوچک. آنانکه دوست دارند برای ایران آینده کاری کنند بهتر است شناخت عمیقی از ایران پیدا کنند. از ظرفیت ها، فرصت ها، ضعف هایش و کتاب توسعه به عنوان یک مرجع و هندبوک خوش دست می تواند یک نقطه آغاز باشد (صفحه کتاب)

کانال شخصی مجتبی لشکربلوکی
@Dr_Lashkarbolouki

✳️ پنج ریسک اصلی کشور ایران
منبع:
*World Economic Forum*

*The Global Risks Report 2022* -17th Edition

*Iran(page 1o1):*

Risk 1: Employment and livelihood crises
Risk 2: Widespread youth disillusionment
Risk 3: Prolonged economic stagnation
Risk 4: Natural resource crises
Risk 5: Biodiversity loss and ecosystem collapse

*پنج ریسک اول ایران*:

۱- بحران‌های *اشتغال* و *معیشت*
۲- *سرخوردگی* گسترده *جوانان*
۳- *رکود اقتصادی طولانی مدت*
۴- *بحران‌های منابع طبیعی*
۵- از دست دادن *تنوع زیستی* و *فروپاشی اکوسیستم*

✳️... تولد دوباره مبارک !؟


🔹 از میکل آنژ (مجسمه ساز، نقاش، معمار و شاعر) پرسیده بودند چگونه مجسمه هایی که می سازد، اینچنین زیبا و بی نظیر هستند !؟

- او در پاسخ گفته بود:
من جسم به دام افتاده در دلِ سنگ را آزاد می کنم و ابزارها و قلمِ سنگ تراشی را تا زمانی که بتوانم آن جسم را آزاد کنم در دست نگه می دارم.

●در واقع، او معتقد بوده است آن مجسمه ی زیبا، آن پیکره قبلاً در درون سنگ وجود داشته و کاری که میکل آنژ می کرده صرفاً تراشیدنِ زوائد از روی آن مجسمه است و بس.

مجسمه ساز چیزی به سنگ اضافه نمی کند بلکه آن گوهری که سنگ در درون و در ذاتش دارد را بیرون کشیده و آزاد می کند.

○شاید میکل آنژِ مجسمه ساز که مشهورترین چهره هنریِ ایتالیا در رنسانس است، از داستانی اسطوره ای الهام گرفته است که می گوید:
🔸روزی فرشتگان با هم گفتگو می کردند که استعدادها و توانمندی های انسان را کجا پنهان کنند!
هر فرشته ای جایی را پیشنهاد می داد.
در دل دریاها و اقیانوس ها،
در قله کوه ها،
در اعماق زمین،
در ستارگان و سیارات دیگر
و خلاصه هر جایی که آدمی نتواند به راحتی آن را پیدا کند!

🔺اما بزرگِ فرشتگان نظر دیگری داشت.
او گفت من جایی را می شناسم که عمیق ترین، دورترین، سخت ترین و غیرقابل دسترس ترین جای دنیاست!
آنجا؛ ...
*درونِ خودِ انسان است.*
درون او،
غیرقابل دسترس ترین جا است
نه به این دلیل که نمی توان به آن رسید
بلکه چون انسان حتی به فکرش هم خطور نمی کند که آنچه را به دنبالش می گردد در درون خودش است نه بیرون از او!

🔹آری، زندگی حقیقی ما جایی در درون ما دفن شده است.
شاید میکل آنژ به این داستان باور داشته است و آنرا بر روی سنگ ها آزمایش می کرده و البته نتیجه هم گرفته است.

●مادرِ سقراط ماما بوده است و سقراط می گفت من نیز همچون مادرم پیشه مامایی در پیش گرفتم.
مادرم، مادران را در زادن کودکان یاری می رساند و من، روح و جان ها را یاری می کنم تا متولد شوند.

○به هر حال، این مسلم است که هیچ مادری نمی تواند فرزندش را دوبار به دنیا آورد!
این محال است. ما فقط یکبار از رحم مادر نازنینمان متولد می شویم اما تولدی دیگر همیشه در انتظار ماست، و آن تولد از خودمان است.

تولد از زوائدی که دور تا دور ما را گرفته اند و اجازه ظهور و بروز و نمایشِ تصویر زیبایی که در درونمان مخفی است را نمی دهند.

■انتقادها،
تحقیرها،
سرزنش ها،
سرکوب ها،
سختگیری های بی مورد،
حسادت ها و نفرت ها،
تنگ نظری ها،
بی سوادی ها،
کنترل گری ها
و سلطه گری هایی که
همچون لایه هایی از جنس سنگِ سختِ خارا، دور تا دورِ گوهرِ وجودی ما سیم خاردار شده اند.

🔹هر یک از ما به میکل آنژی نیاز داریم که مانند یک سنگ تراش و مجسمه ساز، زوائد ما را با قلم سنگ تراشی بِزُداید و آن گوهر گران قیمت و بی نظیر درونِ هر یک از ما را نمایان و آشکار سازد.

Emailing ايزو 9004 - يك استاندارد مديريت كيفيت براي رهبران خلاق سازمان هاي معاصر.pdf