FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Audio
🎙روایت‌های موازی

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه، رشته‌توییتی را بررسی می‌کنیم که یک مستندساز طرفدار حکومت ایران نوشته است؛ رشته‌توییتی درباره نحوه کشته‌شدن کیان پیرفلک، کودک ۱۰ ساله اهل ایذه. توضیح می‌دهیم که چرا این رشته‌توییت، قابل استناد نیست و چه ابهام‌هایی درباره روایت آن وجود دارد. در ادامه نیز بررسی می‌کنیم که در هفته‌های گذشته، چگونه روایت‌های موازی درباره نحوه کشته‌شدن جان‌باختگان در ایران منتشر می‌شود.

🔹نقل‌قول‌هایی درباره پوشش زنان اروپایی و همچنین نقل قولی از سفیر عربستان درباره توصیه محمدرضا شاه درباره دامن کوتاه هم، بخش دیگری از فکت‌چک‌های این هفته است.

🔹اندروید ملی و وضعیت اشتغال در ایران دو سوژه دیگر این قسمتند. در پایان هم کامنت‌های شنوندگان را مرور می‌کنیم و به آنها پاسخ می‌دهیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓تجارت وی‌پی‌ان در نظام جمهوری اسلامی

🔹تجارت وی‌پی‌ان در ایران، سابقه‌ای به قدمت فیلترینگ دارد؛ تجارتی که به مرور رشد کرده و تبدیل به یکی از بازارهای پرسود برای ارائه‌دهندگان این خدمات در ایران شده است. اما چه کسانی در ایران وی‌پی‌ان می‌فروشند و این تجارت در نظام جمهوری اسلامی چگونه انجام می‌شود؟ در این مقاله مفصل بخوانید:

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓سرتیپ پاسدار حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ که روز ۱۱ آذرماه ۱۴۰۱ در جمع شماری از فرماندهان سپاه و بسیج سخنرانی می‌کرد، مدعی شد که آمریکا ۵۵ هزار میلیارد دلار برای هدایت اعتراضات در ایران هزینه کرده‌است.

🔹۵۵ هزار میلیارد دلار حدود ۲/۴ برابر کل تولید ناخالص داخلی آمریکا در سال ۲۰۲۱ میلادی و معادل ۶۰ درصد از کل ارزش ایجاد شده در اقتصاد جهان در سال گذشته میلادی است!

🔹بخش فارسی صدای آمریکا و رادیو فردا دو رسانه‌فارسی زبان آمریکایی هستند که بودجه خود را مستقیم از دولت آمریکا و پس از تصویب در کنگره دریافت می‌کنند، مجموع بودجه این دو رسانه در سال ۲۰۲۱ میلادی حدود ۲۷/۵ میلیون دلار و در سال ۲۰۲۲ میلادی نزدیک به ۲۷ میلیون دلار بوده‌است. یعنی حدود نیم میلیونیوم رقم ادعایی سردار حسن‌زاده.

🔹با این حساب اظهارات سرتیپ پاسدار حسین حسن‌زاده، معاون فناوری اطلاعات سازمان بسیج مستضعفین مبنی بر هزینه کرد ۵۵ هزار میلیارد دلاری آمریکا برای شبکه‌های تلویزیونی علیه ایران نشان «شاخ‌دار» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓آیا تلگرام اطلاعات کاربران خود را به دادگاه داده است؟

🔹وب‌سایت دیجیاتو در گزارشی مدعی شده که تلگرام در پی درخواست دادگاهی در هند، نام، شماره موبایل و آدرس‌های آی‌پی ادمین‌های چند کانال را افشا کرده‌است. این در حالی است که تلگرام پیشتر مدعی شده‌بود تنها در مواردی که خطر تروریسم وجود داشته‌باشد اطلاعات کاربران را به اشتراک خواهد گذاشت.

🔹«پس از اینکه یک معلم از تلگرام بابت تلاش ناکافی این پلتفرم برای جلوگیری از توزیع غیرقانونی دروس خود شکایت کرد، دادگاه عالی دهلی نو تلگرام را مجبور به اشتراک‌گذاری اطلاعات کرد. این معلم در دادگاه گفته بود که کانال‌های تلگرام بدون اجازه‌اش در حال فروش دروس او با قیمتی پایین هستند.»
تلگرام در برابر درخواست دادگاه دلایل زیر را برای رد ادعای شاکی و وکلایش مطرح می‌کند:

🔹به محض دریافت اطلاع از یک کانال/حساب متخلف توسط شاکیان، تلگرام کانال‌ها را حذف کرده‌است و این ترتیب موقت برای حفظ حقوق شاکیان کافی است.
افشای اطلاعات مشترک طبق بند ۸-۳ سیاست حفظ حریم خصوصی تلگرام امکان پذیر نیست، مگر در مواردی که حکم دادگاه تأیید کند که مشترک مظنون به تروریسم است.

🔹طبق رای دیوان عالی کشور هند، هرگونه افشای اطلاعات مجاز نیست و حریم خصوصی کاربر طبق اصل ۲۱ قانون اساسی هند محافظت می‌شود.
تلگرام نمی‌تواند داده‌های مربوط به سازندگان یا کاربران کانال‌ها را به اشتراک بگذارد زیرا داده‌ها در سرورهای آن در سنگاپور ذخیره می‌شوند و قوانین سنگاپور چنین افشایی را ممنوع می‌کند.

🔹اما این توضیحات با ارائه این دلایل توسط دادگاه دهلی نو رد شد:
قانون کپی رایت به صاحب حق چاپ اجازه می‌دهد تا در محلی که مالک در آن زندگی می‌کند یا کسب و کار خود را انجام می‌دهد، شکایتی را برای نقض حقوق چاپ کند.

🔹با توجه به اینکه تلگرام یکی از محبوب‌ترین اپلیکیشن‌های پیام‌رسان در هند است، تنها با ادعای اینکه سرورهای میزبان داده‌ها در خارج از هند قرار دارند، تلگرام نمی‌تواند از دستورات صادرشده توسط دادگاه‌های هند طفره رود.

🔹دادگاه‌های هند صلاحیت دارند زیرا: (i) نقض در هند اتفاق می‌افتد. (ii) حساب‌هایی که محتوای متخلف را بارگذاری می‌کنند احتمالا در هند ایجاد شده‌اند. (iii) داده‌های چنین حساب‌هایی احتمالاً از هند بارگذاری شده‌باشند. و (IV) دستگاه‌هایی که آثار مربوط به آزمون‌های رقابتی را منتشر می‌کنند و افرادی که کانال‌ها/محتوای نقض‌کننده را اداره می‌کنند احتمالاً در هند مستقر هستند.

🔹سنگاپور کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری ۱۸۸۶ و موافقت‌نامه جنبه‌های تجاری حقوق مالکیت معنوی را امضا کرده‌است. بنابراین، آثار شاکی با وجود تعهدات حفظ حریم خصوصی، تحت قوانین سنگاپور نیز از حمایت برخوردار خواهند بود.

🔹براساس توضیحات حکمی که دادگاه عالی دهلی نو در روز ۲۴ نوامبر ۲۰۲۲ منتشر کرده، تلگرام اسامی و مشخصات درخواست شده را باید تا اواسط ژانویه (اواخر دی ماه ۱۴۰۱) تحویل دهد.

🔹بنابراین ادعای افشای اطلاعات کاربری کاربران ناقض حق کپی رایت توسط تلگرام برای دادگاه هند، نشان درست می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ماجرای خبر تعطیلی گشت ارشاد

🔹در روزهای گذشته رسانه‌های داخلی و خارجی و همین‌طور شبکه‌های اجتماعی خبری را با تیتر «تعطیلی گشت ارشاد» در ایران منتشر کردند. این خبر پس از سخنرانی محمد جعفر منتظری، دادستان کل کشور در شهر قم و در جمع روحانیان این شهر منتشر شد.

🔹او در پاسخ به اعتراضی مبنی بر اینکه چرا گشت ارشاد تعطیل شده می‌گوید: گشت ارشاد ربطی به قوه قضائیه ندارد و از همان جایی که در گذشته تاسیس شد از همانجا نیز تعطیل گردید.

🔹او در این جلسه در دفاع از دستگاه قضایی تاکید می‌کند دستگاه قضایی نه کوچک‌ترین قدمی و نه طرحی برای تعطیل کردن این گشت داشته است.

🔹بررسی روزنامه‌ها و سایت‌های خبری ایرانی و غیرایرانی نشان می‌دهد تیتر نادرست لغو گشت ارشاد بر اساس این گفته‌ها منتشر شده است.

🔹تا زمان نوشته شدن این گزارش، اظهارنظر یا نشانه‌ای مبنی بر تعطیلی گشت ارشاد وجود ندارد. گشت ارشاد نام دیگر طرح امنیت اجتماعی است که مربوط به برخورد نیروهای انتظامی با پوشش زنان است. در تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی آمده است: «زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه و یا از پنجاه هزار تا پانصد هزار ریال جزای‌ نقدی محکوم خواهند شد.»

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای شاخ‌دار دریادار تنگسیری درباره تلفات جنگ نفتکش‌ها

🔹سردار دریادار علیرضا تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه در صحبت‌هایی در ۳۰ مهرماه ۱۴۰۰ توسط خبرگزاری‌های مختلف پوشش داده شد، مدعی شد: «نیروی دریایی سپاه با استفاده از قایق‌های تندرو در مدت یک سال و نیم درگیری مستقیم با آمریکایی‌ها توانست بیش از ۵۲ نفر تلفات از آن‌ها بگیرد و در مقابل، ما ۹ شهید دادیم؛ همچنین در این مدت ما چهار قایق را از دست دادیم، ولی آمریکایی‌ها سه فروند ناو شامل ناوهای ساموئل رابرت، سی اور سی تی و سانگاری و نیز دو فروند بالگرد را از دست دادند.»

🔹ادعای سردار تنگسیری درباره نبردهای دریایی در خلیج فارس در نیمه دوم جنگ ایران و عراق یک ایراد اساسی دارد: آنجایی که می‌خواهد نتایج حملات نیروهای ایرانی به نیروهای آمریکایی را بیان کند، نتیجه فعالیت‌های همه نیروهای حاضر در میدان از جمله نیروی دریایی ارتش، نیروی هوایی ارتش، پدافند هوایی و نیروی دریایی سپاه را جمع می‌بندد. اما جایی که می‌خواهد نتایج حملات نیروهای آمریکایی را بیان کند تنها به ذکر ۴ قایق تندرو سپاه و کشته‌شدن ۹ نفر اشاره می‌کند.

🔹سردار تنگسیری از نفت‌کش‌های کویتی که برای درامان ماندن از جنگ، تغییر نام داده و با پرچم آمریکا یا لیبریا تردد می‌کردند به‌عنوان نام آمریکایی یاد می‌کند. سی آیل سیتی و سانگاری، با موشک‌های کرم ابریشم، از روی سکوهای نفتی میدان رستم، آسیب دیدند. در پاسخ ایالات متحده در عملیات کمانگیر چابک، سکوهای نفت ایران را از بین برد.

🔹نیروهای آمریکایی در بخشی از عملیات فرصت برجسته، کشتی تدارکاتی آبی-خاکی ایران اجر یا آریا رخش، نیروی دریایی ارتش که برای مین‌گذاری در خلیج فارس استفاده می‌شد را گرفته و به سمت آن آتش گشودند تا بتوانند آن را متوقف کنند در این آتشبار، ۵ ملوان نیروی دریایی ارتش کشته‌شدند و کشتی را هم امریکایی‌ها غرق کردند.

🔹شش‌ماه بعد ناو موشک‌انداز آمریکایی یواس‌اس ساموئل بی. رابرتز با مین‌های دریایی برخورد کرد، شماره سریال مین‌های دریایی با شماره سریال مین‌هایی که از روی عرشه ایران اجر ثبت‌شده بود، تطبیق داشت. با این‌حال سردار تنگسیری، از خسارت به ناو رابرتز یاد می کند اما از غرق‌شدن عامل این خسارت، کشتی آبی-خاکی ایران اجر چیزی نمی‌گوید.

🔹در نبرد جزیره فارسی، سه هلی‌کوپتر آمریکایی با چهار قایق تندرو سپاه درگیر می‌شوند و نیروهای سپاه از بین می‌روند. یکی از ۷ کشته‌شده این نبرد، نادر مهدوی، فرمانده قرارگاه نوح و فاتح اسکله الامیه بوده‌است که علی خامنه‌ای از او با عنوان «چگوارای ایران» یاد کرده‌است.

🔹در یکی از بزرگ‌ترین نبردهای دریایی تاریخ بعد از جنگ جهانی دوم، ارتش ایالات متحده در عملیات آخوندک، ابتدا به دو سکوی نفتی در میدان نفتی ساسان و سیری که از آنها استفاده نظامی می‌شده حمله کرد.

🔹در ادامه عملیات آخوندک، ناوچه موشک‌انداز جوشن نیروی دریایی که وارد نبرد شد در ادامه غرق شد. ناوچه سهند، مهم‌ترین دارایی نیروی دریایی ارتش ایران، ساعاتی بعد وارد نبرد شد و آن هم غرق شد. ناوچه سبلان، خواهر خوانده سهند هم ساعاتی بعد وارد نبرد شد و با وجود اینکه نابود شده‌بود، اما غرق نشد.

🔹به‌این‌ترتیب در ۲۹ فروردین ۱۳۶۷، در عرض چند ساعت، نیروی دریایی ایران که از سال‌ها قبل مهم‌ترین یگان نظامی دریایی در خلیج فارس و دریای عمان بود، تقریبا از بین رفت. این خسارت عظیم راه هم دریادار تنگسیری، نادیده می‌گیرد. این خسارت به‌حدی زیاد بود که از عوامل پذیرش قطع‌نامه ۵۹۸ توسط روح‌اله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاهای سردار تنگسیری درباره خسارت‌ها و تلفات جنگ نفت‌کش‌ها، نشان «شاخدار» می‌دهد.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓کانال تلگرامی سپاه و عکس قدیمی پشت‌نویسی یک کامیون در حمایت از رهبر جمهوری اسلامی

🔹کانال تلگرامی «سپاه پاسداران» تصویر کامیونی را با نوشته‌زیر منتشر کرده و مدعی شده که این نوشته «پیام کامیون داران به اعتصابات اجباری…» است: «حاضرم در راه دین از تن جدا گردد سرم من بمیرم باک نیست اما بماند رهبرم»

🔹این ادعا تصویر قدیمی و شرح آن «نادرست» است.

🔹«اعتصابات اجباری» اصطلاحی است که در روزهای اخیر از سوی هواداران جمهوری اسلامی برای توصیف اعتصاب‌ها در کشور به کار می‌رود. زمان و مکان این تهیه این تصویر مشخص نیست اما جستجوهای ما نشان می‌دهد تصویر این کامیون حداقل از سال ۱۳۹۸ بارها توسط کاربران ارزشی در شبکه‌های اجتماعی و برخی سایت‌ها منتشر شده و ربطی به اعتصاب کامیون‌داران در پاییز ۱۴۰۱ ندارد.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست عبدالله گنجی درباره بی‌سابقه بودن اتهام محاربه برای کودکان در ایران

🔹عبدالله گنجی، مدیرعامل روزنامه همشهری در واکنش به انتشار خبر صدور «حکم محاربه» برای دو برادر ۱۵ و ۱۶ ساله به نام‌های محمد و علی رخشانی آزاد در زاهدان نوشته است که در تاریخ ایران به افراد ۱۵ ساله، محارب گفته نشده است و این ادعاها سوژه عملیات روانی است.

🔹مثال‌های نقض زیادی برای رد ادعای آقای گنجی وجود دارد. در سال‌های اخیر نمونه‌های متعددی وجود دارد که نوجوانان در دادگاه به محاربه متهم شده‌اند، دادستان برای آنان درخواست حکم اعدام کرده، گاه تبرئه شده و گاهی حکم اعدام دریافت کرده‌اند و سال‌ها با این حکم در زندان به سر بردند. مثلا:

1️⃣ دادگاه سه نوجوان در سال ۱۳۹۹ به اتهام همکاری با داعش.

2️⃣ دادگاه برزان نصرالله زاده که در سال ۱۳۸۸ دستگیر شد.

3️⃣ دادگاه سامان نسیم که سال ۱۳۹۰ و زمانی که ۱۷ سال داشت بازداشت شد.

4️⃣ دادگاه دو نوجوان در سال ۱۳۹۹ که اتهامشان زورگیری در سه راه امین حضور تهران بود.

🔹ما موردی از اجرای حکم اعدام کودکان با این اتهام در سال‌های اخیر ندیدیم اما به دلیل شفاف نبودن دستگاه قضایی در ایران، نمی‌دانیم وضعیت در شهرهای دیگر چگونه است، این احتمال وجود دارد مواردی باشد که ما از آن بی‌اطلاعیم.

🔹اما به جز پرونده‌های سال‌های اخیر، نشانه‌ها و مستنداتی از حکم اعدام برای نوجوانان در دهه ۶۰ نیز وجود دارد که عمده آنها به اتهام «محاربه» بوده است.

🔹نگاهی به اطلاعیه‌های عمومی، همچنین گزارش‌های وکلای حقوق بشری و گزارش‌های سازمان عفو بین‌الملل در کنار صدای جلسه‌ای با حضور آیت‌الله منتظری و کمیته اعدام، شواهدی است که بر اساس آن می‌توان رد پای صدور چنین احکامی را برای نوجوانان مشاهده کرد.

🔹بر همین اساس فکت‌نامه به این ادعا که به کودکان ۱۵ ساله در ایران محارب گفته نمی‌شود نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙گشت ارشاد، نشر گمراهی

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه درباره خبری صحبت کنیم که با تیتر نادرست «گشت ارشاد تعطیل شد» هم در رسانه‌های ایرانی و هم در رسانه‌های دیگر کشورها منتشر شد. توضیح می‌دهیم که منبع این خبر چه بود و چگونه یک اظهارنظر در قم، زمینه بازتاب جهانی خبری نادرست شد.

🔹در ادامه از تجارت پرسود وی‌پی‌ان در ایران می‌گوییم و توضیح می‌دهیم که چرا این ادعا که نیروهای امنیتی و انتظامی در ایران از ماده مخدر کاپتاگون استفاده می‌کنند، ادعایی بی‌اساس است.

🔹ادعای شاخ‌دار هزینه ۵۵ هزار میلیارد دلاری رسانه‌ای آمریکا در حمایت از معترضان، ادعای شاخ‌دار رتبه اول ایران در شاخص‌های سلامت و همچنین فکت‌چک‌هایی درباره افشای اطلاعات کاربران تلگرام در هند و عکس قدیمی یک کامیون در هواداری از رهبر جمهوری اسلامی، دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓ویدیو زیرگرفتن معترضان با ماشین انتظامی در بومهن

🔹در ۱۷ آذر ۱۴۰۱، صحنه مشهوری در همه شبکه‌های اجتماعی با این متن منتشر شد: «این ویدیو از زیر گرفتن یکی از مردم با ماشینِ نیروهای جمهوری‌اسلامی، با شرح «امروز ۱۶ آذر بومهن» فرستاده شده‌است.»

🔹در ویدیو دیده می‌شود که راننده خودرو پلیس، عمدا به‌دنبال زیرگرفتن شهروند معترض است و به او ضربه‌ای هم می‌زند که در ادامه شهروند بلند شده و به راهش ادامه می‌دهد.

🔹مکان ویدیو بومهن، بلوار امام خمینی، دوربرگردان، روبه‌روی آتش‌نشانی بومهن، جنب کوچه صنایع (عرض: 35.728303 شمالی، طول: 51.886001 شرقی) است.

🔹ویدیوهای مشابه در همان زمان از زاویه‌های دیگر هم وضعیت آن مکان را تایید می‌کند هم حضور همان خودرو حمله‌کننده را از زاویه دیگری نشان می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙گشت ارشاد، نشر گمراهی

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه درباره خبری صحبت کنیم که با تیتر نادرست «گشت ارشاد تعطیل شد» هم در رسانه‌های ایرانی و هم در رسانه‌های دیگر کشورها منتشر شد. توضیح می‌دهیم که منبع این خبر چه بود و چگونه یک اظهارنظر در قم، زمینه بازتاب جهانی خبری نادرست شد.

🔹در ادامه از تجارت پرسود وی‌پی‌ان در ایران می‌گوییم و توضیح می‌دهیم که چرا این ادعا که نیروهای امنیتی و انتظامی در ایران از ماده مخدر کاپتاگون استفاده می‌کنند، ادعایی بی‌اساس است.

🔹ادعای شاخ‌دار هزینه ۵۵ هزار میلیارد دلاری رسانه‌ای آمریکا در حمایت از معترضان، ادعای شاخ‌دار رتبه اول ایران در شاخص‌های سلامت و همچنین فکت‌چک‌هایی درباره افشای اطلاعات کاربران تلگرام در هند و عکس قدیمی یک کامیون در هواداری از رهبر جمهوری اسلامی، دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان

🔹مسعود ستایشی، سخنگوی قوه قضائیه می‌گوید: «رسیدگی پرونده اغتشاش‌گران به‌استناد مدارک موجود‌ و با دقت فراوان و بر اساس قانون» است.
اشاره او به پرونده کشته شدن یک بسیجی به نام روح‌الله عجمیان است که در روز ۱۲ آبان ۱۴۰۱ در تجمعات اعتراضی مراسم چهلم حدیث نجفی در کرج کشته شد.
🔹در این دادگاه ۱۶ متهم، از جمله ۳ کودک زیر ۱۸ سال به عنوان متهم محاکمه شده‌اند که گفته شده ۵ نفر از آنها به «افساد فی‌الارض» و بقیه به زندان طولانی‌مدت محکوم شده‌اند.
🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد حتی بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، دست کم هفت ابهام و ایراد حقوقی به این دادگاه وارد است:

1️⃣ متهمان بر خلاف قانون از حق انتخاب وکیل محروم بوده‌اند. خانواده متهمان می‌گویند به آنها گفته شده این پرونده مشمول «ماده ۴۸» است.

در ماده ۴۸ قانون دادرسی کیفری حق انتخاب وکیل تعیینی صرفا در مراحل مقدماتی محدود شده است، نه در جریان دادگاهی که گفته می‌شود به صورت «علنی» برگزار شده.

2️⃣دادگاه روح‌الله عجمیان، اتهامات کودکان و بزرگسالان را همزمان بررسی کرده است، در حالی که بر اساس قانون دادرسی کیفری جرایم کودکان باید در دادگاه‌های مخصوص رسیدگی شود.

3️⃣دادگاه به صورت علنی برگزار شده و رسانه‌های حکومتی گزارش‌ و تصاویر آن را منتشر کرده‌اند. بر اساس قانون، رسیدگی به جرائم افراد زیر ۱۸ سال باید غیرعلنی باشد.

4️⃣بر اساس قانون، برای متهمان زیر ۱۸ سال باید گزارش پزشکی قانونی و «پرونده شخصیت» تهیه شود، اما برای متهمان دادگاه عجمیان این گزارش‌ها تهیه نشده‌.

5️⃣هم در قانون اساسی هم در قانون دادرسی کیفری بر صلاحیت و بی‌طرفی قاضی تاکید شده. ادبیات قاضی دادگاه عجمیان به صراحت جانبدارانه و علیه متهمان است.

6️⃣درباره جرم «افساد فی‌الارض» ابهام‌های حقوقی زیادی وجود دارد که در روزهای گذشته از سوی برخی حقوق‌دانان مطرح شده است.

7️⃣بر اساس قانون اساسی، اعتراف زیر شکنجه ارزش و اعتبار حقوقی ندارد. در این پرونده گزارش‌هایی از شکنجه متهمان برای اعتراف منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓بررسی رابطه حمید رضازاده و شرکت بترنت

🔹انسیه خزعلی معاون امور زنان ریاست جمهوری در پاسخ به دانشجویان پیرامون فعالیت‌های فرزندش با رد حضور حمید رضازاده در بترنت گفت «والله بالله [پسرم] فیلترشکن ندارد.»

🔹او پیش‌تر حضور پسرش در کانادا را تایید کرده و گفته بود او برای کارهای «مجموعه دانش‌بنیانی» در ایران «به طور موقت» به کانادا رفته و برگشته است.

🔹شرکت بترنت خود را «ارائه‌دهنده یک روتر وی‌پی‌ان قابل حمل که برای ارائه امنیت و حریم خصوصی آنلاین طراحی شده» معرفی می‌کند. استفاده از این فیلترشکن تا این اواخر در ایران رایج بوده است.

🔹از سوی دیگر بر اساس شواهد و قرائن حمیدرضا رضازاده از ابتدای تاسیس بترنت در سطح بالای مدیریتی آن حضور داشته است.

🔹بر اساس اسناد بترنت بهمن ۱۳۹۳ تاسیس شده است. ۲۹۰ هزار دلار سرمایه اولیه بترنت توسط شرکت کانادایی 7Gate تامین شده‌ است که بر اساس شواهد و قرائن یکی از شرکت‌های مرتبط با گروه سرمایه‌گذاری رهنما در داخل ایران است. از مهم‌ترین سرمایه‌گذاری‌های رهنما می‌توان به سرآوا، کافه‌بازار، دیوار، دیجیاتو، تپ‌سل، بیپ‌تونز، ویرگول، شنوتو، مکتب‌خونه اشاره کرد. «پیچک» استارتاپ حمید رضازاده در ایران نیز در پورتفولیو رهنما دیده می‌شود.

🔹بعد از سال ۱۳۹۵ همزمان با خرید بخشی از سهام بترنت توسط شرکت‌ Anchorfree و بعدا Aura ارزش بترنت به بیش از ۹ میلیون دلار کانادا می‌رسد. بعد از واگذاری سهام به این شرکت‌ها فرزند خانم خزعلی، همچنان به عنوان مدیر نرم‌افزار در بترنت، به عنوان یکی از ارائه‌کنندگان وی‌پی‌ان مشغول به کار بوده‌است.

🔹با این اوصاف پیدا است که ادعای انسیه خزعلی و قسم او مبنی بر اینکه «پسرم شرکت فیلترشکن ندارد» خلاف واقعیت است و فکت‌نامه به آن نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای نادرست عبدالله گنجی درباره بی‌سابقه بودن اتهام محاربه برای کودکان در ایران

🔹عبدالله ‌گنجی می‌گوید: «در ایران به کودکان ۱۵ ساله "محارب" گفته نمی‌شود.» این‌طور نیست. نمونه‌های مستند زیادی در رد این ادعا وجود دارد. در تاریخ ۴۳ ساله جمهوری اسلامی، بارها کودکان با اتهام «محاربه»، محاکمه و بعضا اعدام شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست ابراهیم رئیسی درباره فساد در حکومت

🔹ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران، می‌گوید: «هاضمه نظام جمهوری اسلامی فساد را نمی‌پذیرد و فساد ناپذیر است.»

🔹اولین بار نیست مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله شخص او چنین ادعایی را مطرح می‌کنند.

🔹برخلاف ادعای رئیسی، دلایل و شواهد محکمی وجود دارد که نشان می‌دهد فساد در جمهوری اسلامی گسترده، فراگیر و جزئی از نظام اداری - سیاسی است.

🔹اول، ایران، یکی از ۳۰ کشور اول فاسدجهان از نظر شاخص ادراک فساد است. روند تغییرات این شاخص نشان می‌دهد در یک دهه گذشته وضعیت این شاخص هر سال بدتر شده است.

🔹دوم، اگرچه مسئولان عالی‌رتبه نظام منکر وجود فساد سازمان‌یافته می‌شوند، اما پیش‌تر منابع رسمی داخل ایران، از سیاست‌مداران محافظه‌کار، تا کارشناسان، مقام‌های قضائی و نشریات پژوهشی وابسته به نهادهای حکومتی درباره فساد سازمان‌یافته در ایران صحبت کرده‌اند.

🔹سوم، گزارش‌های زیادی درباره فسادهای بزرگ و گسترده در ایران، بعضا توسط نهادهای رسمی منتشر می‌شوند که جسته‌وگریخته، گوشه‌ای از فساد گسترده‌ را به تصویر می‌کشد. این فساد در بزرگ‌ترین شرکت‌ها و موسساتی که مستقیم یا با واسطه به دولت و نهادهای حکومتی وابسته‌اند، جریان دارد.

🔹چهارم، تعارض منافع و فساد در جمهوری اسلامی ساختاری است. رهبر اختیارات نامحدود دارد، و سازوکار کارآمدی برای نظارت بر او نیست. او می‌تواند شاخصا با ابزار شورای نگهبان، قوه قضائیه، نهادهای ضابط (انتظامی) که زیر نظر او اداره می‌شوند، سازوکارهای متصور برای مبارزه با فساد را از کار بیندازد.

🔹در جمهوری اسلامی نهادهای اقتصادی و نظامی زیر نظر رهبر برای فساد حاشیه امنیت دارند. در مهم‌ترین قوانین موجود برای شفافیت و مقابله با فساد (قانون مبارزه با فساد و ارتقای سلامت اداری و قانون دسترسی آزاد به اطلاعات)، نهادهای زیر نظر رهبر از قانون مستثنا شده‌اند.

🔹در چنین شرایطی، فکت‌نامه، این ادعای ابراهیم رئیسی را که «هاضمه نظام جمهوری اسلامی فساد را نمی‌پذیرد و فساد ناپذیر است»، به وضوح خلاف واقعیت می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙آغاز اعدام‌ها…

🔹اعدام دو نفر از افرادی که پس از شروع اعتراض‌های اخیر دستگیر شده‌اند، آغاز شده است و مقامات ایران می‌گویند، اتهام آنها محاربه بوده است.

🔹ما نیز در پادکست این هفته، ابتدا ادعای نادرست عبدالله گنجی را درباره اینکه در ایران به کودک ۱۵ ساله محارب گفته نمی‌شود بررسی می‌کنیم و بعد به سراغ هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان می‌رویم؛ یک بسیجی که در جریان درگیری‌های اخیر کشته شده است.

🔹ادعای شاخ‌دار دریادار تنگسیری درباره تلفات ایران در جنگ نفتکش‌ها، ارتباط فرزند انسیه خزعلی با شرکت وی‌پی‌ان در کانادا، ادعای ابراهیم رئیسی درباره اینکه ایران فساد سیستماتیک ندارد و درستی‌سنجی یک ویدئو مربوط به خودروی انتظامی که شهروندی را در بومهن زیر می‌گیرد، دیگر سوژه‌هایی هستند که این هفته به آنها می‌پردازیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓ادعای گمراه‌کننده سخنگوی دولت درباره زندانیان زن در آمریکا

🔹بر اساس آمار دیتابیس World Prison Brief ، بیش از ۷۴۰ هزار زندانی زن در سراسر دنیا وجود دارد که از این تعداد بیش از ۲۱۱ هزار نفر آنها ساکن آمریکا هستند.

🔹یعنی یک سوم زندانیان زن دنیا در آمریکا هستند. این میزان، شامل حدود ۱۰ درصد زندانیان آمریکا می‌شود. پس از آمریکا، چین با بیش از ۱۵۰ هزار زندانی زن در جایگاه دوم قرار داد.

🔹بنا به پژوهش دانشگاه بیربک بیشترین تعداد زندانیان زن با توجه به تناسب جمعیت در هنگ‌کنگ چین (۱۹/۷ درصد)، قطر (۱۴/۷)، ماکائو (۱۴/۱)، لائوس (۱۳/۷)، میانمار (۱۲/۳)، ویتنام (۱۲/۱)، برونئی (۱۱/۹) و امارات متحده عربی (۱۱/۷ درصد) هستند.

🔹مساله زنان در ایران نقض حقوق اولیه انسانی، مانند آزادی پوشش، آزادی بیان و آزادی عقیده است، اما آمار زندانیان زن در آمریکا، مساله حقوقی - اجتماعی است که در زمینه خود قابل بحث است.

🔹زنان یا مردان در آمریکا به دلیل نحوه پوشش، آزادی بیان یا فعالیت سیاسی و مدنی زندانی نمی‌شوند، در حالی که مساله ایران که منجر به اخراج جمهوری اسلامی از کمیسیون زنان سازمان ملل شده، نقض حقوق اساسی و انسانی زنان و سرکوب اعتراضات است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای گمراه‌کننده سخنگوی دولت درباره قتل ۲۵۰ زن در خیابان‌های آمریکا به‌دست پلیس

🔹علی بهادری جهرمی سخنگوی دولت می‌گوید: که «از ۲۰۱۵ تا کنون دست‌کم ۲۵۰ زن با وحشی‌گری پلیس آمریکا، در خیابان و بدون محاکمه به قتل رسیده‌اند؛ «لئونا هیل» مادر باردار ۲۶ ساله، یکی از آنهاست.»

🔹زمینه این ادعا، انتقاد از طرح آمریکا برای اخراج ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد در روز ۲۳ آذر ۱۴۰۱ است. این اقدام به درخواست نهادهای حقوق بشری در واکنش به نقض گسترده حقوق زنان در جمهوری اسلامی و سرکوب اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی انجام شد.

🔹آمار گفته شده، یعنی کشته شدن ۲۵۰ زن توسط پلیس مربوط به سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ است. بعد از سال ۲۰۲۰ این آمار افزایش پیدا کرده است.

🔹لئونا هیل، فردی که سخنگوی دولت در توییت خود به او اشاره کرده، زن بارداری بود که بهار امسال با تیراندازی توسط پلیس کشته شد. پلیس می‌گوید او در جریان درگیری مسلحانه با پلیس هدف قرار گرفته است.

🔹رسانه‌های آمریکایی این خبر را پوشش داده‌ و گزارش‌های زیادی در این باره منتشر شده است. برخی شاهدان می‌گویند او هنگام تیراندازی تسلیم شده بود. اما دوربین‌ پلیس نشان می‌دهد او هنگام هدف قرار گرفتن مسلح و در حال فرار بوده است.

🔹اما صرف نظر از آنچه بر سر لئونا هیل آمده، سوال این است که آیا سرکوب زنان در اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی در ایران قابل مقایسه با پرونده این زن و سایر زنانی است که توسط پلیس کشته می‌شوند؟

🔹دست کم سه دلیل وجود دارد که ثابت می‌کند این مقایسه قیاس مع‌الفارق است:

1️⃣ تا آنجایی که ما گشتیم هیچ موردی از کشته شدن یک زن در جریان بازداشت به دلیل نوع پوشش، یا شرکت در اعتراضات پیدا نکردیم.

2️⃣تردیدی در بالا بودن آمار قربانیان خشونت پلیس در آمریکا نیست، اما آن را باید با رفتار پلیس سایر کشورها، از جمله ایران هنگام بازداشت و تعقیب جرم مقایسه کرد.

3️⃣به دلیل آزادی حمل سلاح در آمریکا، بسیاری از درگیری‌های پلیس با افراد تحت تعقیب، مسلحانه است. در سایر کشورها، از جمله ایران نیز پلیس برای تعقیب افراد مسلح دستورالعمل‌های خاص خود را دارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای سخنگوی دولت که «​​از ۲۰۱۵ تا کنون دست‌کم ۲۵۰ زن با وحشیگری پلیس آمریکا بدون محاکمه و در خیابان به قتل رسیده‌اند» نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙آغاز اعدام‌ها…

🔹اعدام دو نفر از افرادی که پس از شروع اعتراض‌های اخیر دستگیر شده‌اند، آغاز شده است و مقامات ایران می‌گویند، اتهام آنها محاربه بوده است.

🔹ما نیز در پادکست این هفته، ابتدا ادعای نادرست عبدالله گنجی را درباره اینکه در ایران به کودک ۱۵ ساله محارب گفته نمی‌شود بررسی می‌کنیم و بعد به سراغ هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان می‌رویم؛ یک بسیجی که در جریان درگیری‌های اخیر کشته شده است.

🔹ادعای شاخ‌دار دریادار تنگسیری درباره تلفات ایران در جنگ نفتکش‌ها، ارتباط فرزند انسیه خزعلی با شرکت وی‌پی‌ان در کانادا، ادعای ابراهیم رئیسی درباره اینکه ایران فساد سیستماتیک ندارد و درستی‌سنجی یک ویدئو مربوط به خودروی انتظامی که شهروندی را در بومهن زیر می‌گیرد، دیگر سوژه‌هایی هستند که این هفته به آنها می‌پردازیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓آیا شب ۴ آبان در شیراز بمب‌گذاری شده؟

🔹خبرگزاری تسنیم روز ۲۲ آذر گزارشی با عنوان «پشت پرده عملیات بمب‌گذاری» در شیراز منتشر کرده که حاوی اعترافات پنج نفر با چشمان بسته است که روایتی از «بمب‌گذاری ناموفق در شیراز» ارائه می‌کنند.

🔹اولین اخبار این بمب‌گذاری روز ششم آبان ماه در رسانه‌های حکومتی منتشر و ادعا شده این اتفاق روز چهارم آبان ماه و کمی بعد از حمله تروریستی به شاهچراغ رخ داده است.

🔹بررسی دقیق جزئیات اخبار، گزارش‌ها و اعترافاتی که تاکنون درباره «بمب‌گذاری» ادعایی منتشر شده، نشان‌‌دهنده، تناقض‌ها و ابهام‌های جدی است.

1️⃣ در گزارش‌ رسانه‌های حکومتی از کشف «مواد منفجره با قدرت تخریب بالا» صحبت شده است. این در حالی که مقام‌های محلی همان ابتدا بمب‌گذاری را رد کرده و گفته‌اند موضوع در حد کشف «مایعات قابل اشتعال و بعضی ملحقات» و احتمال «حریق یا انفجار محدود» بوده است.

2️⃣ در اعترافات متهمان صحبت از اکلیل و سرنج و هفت لیتر بنزین با قدرت انفجار محدود است، در حالی که رسانه‌های حکومت از «مواد منفجره با قدرت تخریب بالا» صحبت می‌کنند قرار بوده شهر را «منفجر» کند.

3️⃣ رسانه‌های حکومتی از حضور «تیم چک و خنثی بمب» برای خنثی‌سازی بمبی «با قدرت تخریب بالا» حرف می‌زنند، اما ویدئوهای منتشر شده از خنثی‌سازی بمب ادعایی، خبری از حضور تیم مجهز خنثی‌سازی بمب نیست، بلکه دو نفر با لباس شخصی و یک انبردست سیمی را قطع می‌کنند.

4️⃣در گزارش‌های اولیه رسانه‌های حکومتی از دستگیری بمب‌گذار و کشف مواد منفجره در یک «کیف» صحبت شده است. اما در اعترافات صحبت از حمل مواد منفجره در کیسه زباله بزرگ است. تصور حمل هفت لیتر بنزین و مواد دیگر توسط فردی که ادعا شده خود را به شکل افراد زباله‌گردها درآورده، دور از ذهن است.

5️⃣ در گزارش‌ رسانه‌های حکومتی روایت‌های متناقضی درباره منبع کشف بمب ادعایی مطرح شده. بعضی از «گزارش مردمی درباره یک بسته مشکوک» صحبت کرده‌اند، بعضی از بازرسی ماموران بسیجی حرف زده‌اند و برخی مدعی شده‌اند بمب ادعایی با اقدام «سربازان گمنام امام زمان» که اشاره به ماموران وزارت اطلاعات دارد، کشف شده است.

6️⃣ در اعترافات یکی از متهمان گفته شده محل بمب‌گذاری مقابل استانداری شیراز بوده است، در حالی که در سایر گزارش‌ها صحبت از بمب‌گذاری در معالی‌آباد است. محل بازداشت فردی که ادعا شده حامل مواد منفجره است نیز معالی‌آباد شیراز، حوالی میدان احسان است. فاصله میان این نقطه تا محل استانداری فارس ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه پیاده است.

7️⃣ هر پنج متهم بازداشت شده، کوهنورد و ورزشکار اهل یا ساکن شیرازند. تاکنون هیچ توضیحی درباره انگیزه احتمالی این افراد برای «بمب‌گذاری» ادعایی و نحوه سازماندهی آنها ارائه نشده است.

8️⃣ در اعترافات دنا شیبانی، مربی اسنوبرد و تنها زن متهم این پرونده، «مسئول تبلیغات و تست عملیات» معرفی شده. معلوم نیست نقش «مسئول تبلیغات» در عملیات ادعایی مخفی و خرابکارانه چیست.

🔹این ابهامات به علاوه سابقه طولانی جمهوری اسلامی در ضبط و انتشار مصاحبه‌های اجباری از متهمان برای اعتراف دروغ، اعتبار روایت حکومت درباره «بمب‌گذاری» در شیراز را زیر سوال می‌برد و این احتمال را تقویت می‌کند که آنچه ادعا شده سناریویی متناقض و مبهم، ساخته و پرداخته ماموران امنیتی جمهوری اسلامی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh