⚠️ ادعای قدیمی "تشییع جنازه ساختگی در غزه"

🔹 در رسانه‌های اجتماعی داخلی و خارجی ویدیویی با عنوان زیر منتشر شده است: «یادی کنیم از نوجوان فلسطینی که قرار بود نقش لاشه شهید رو بازی کنه، که با به صدا درآمدن آژیر حمله هوایی، رهاش کردن، دید اگه کمی غفلت کنه، واقعا لاشه میشه».

🔹 جستجوهای فکت‌نامه نشان می‌دهد در سه سال گذشته این ویدیو بارها با ادعاهای مختلف و گاه متضاد درباره نوجوانان فلسطینی و حتی اسرائیلی باز نشر شده است که در تمامی موارد ادعاها نادرست بوده‌اند. این ویدیو را گروهی از جوانان اردن در مارس ۲۰۲۰ ساخته‌اند.

🔹 این ویدئو در اردن فیلمبرداری شده. تشییع‌جنازه ساختگی هم ظاهرا برای دور زدن قوانین خانه‌نشینی در زمان کرونا بوده است.دو سال و نیم پیش نیز فکت‌نامه همین ویدئو را که آن زمان نیز به اسم «تشییع جنازه ساختگی در غزه» منتشر شده بود، درستی‌سنجی کرده است.

🔹 آنها در تلاش برای شکستن ممنوعیت‌های اعمال شده توسط مقامات اردن بودند. در این ویدیو جوانانی که در حال حمل تابوت به سمت قبرستان برای دفن مرده‌اند و به محض شنیدن صدای آژیر پلیس، تابوت را روی زمین رها کرده و فرار می‌کنند و در نهایت کسی که نقش متوفی را بازی می‌کرد قبل از دستگیری پلیس فرار می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⚠️ پاسپورت اسرائیلی و بخشی از یک بلیت پرواز

📣 کاربری در توییتر با انتشار تصویری از یک پاسپورت اسرائیلی و بخشی از یک بلیت پرواز از نیویورک به تل آویو مدعی شد که به جنگ «فراخوانده شده» است.

🔹 اما جستجوها نشان می‌دهد که این تصویر «پاسپورت و بلیط» پیش‌تر در سال ۲۰۲۰ در مقاله‌ای به قلم Michael Lawrence منتشر شده است.

🔹 بنابراین این کاربر از عکسی قدیمی برای اثبات ادعای خود مبنی بر «فراخوانده شدن» به جنگ فلسطین و اسرائیل به نفع اسرائیل استفاده کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⚠️ نمایش پرچم اسرائیل روی برج‌های باکو

📣 کاربری با انتشار تصویری از نمایش پرچم اسرائیل بر روی چند برج زیر مدعی شده که: «دنیایی سیاست، و منافع مشترک! اینجا باكو پايتخت آذربايجان است. ترکیه و طالبان در جنگ قره باغ از آذربایجان حمایت کردند و ایران از ارمنستان. امروز طالبان و ایران از فلسطین و باکو از اسرائیل ترکیه در ظاهر بی طرف اما در باطن حمایت از فلسطین!»

🔹 اما جستجوی معکوس این عکس در اینترنت نشان می‌دهد که این تصویر ربطی به تحولات امروز منطقه ندارد. این عکس مربوط به بازی‌های اروپایی به میزبانی باکو در سال ۲۰۱۵ است که اسرائیل هم یکی از شرکت‌کنندگانش بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⚠️ "آخرین ثانیه‌های عمر سرباز صهیونیست"

📣 خبرگزاری فارس در روز ۱۶ مهر ویدئویی با عنوان «فیلمی از آخرین ثانیه‌های عمر سرباز صهیونیست» منتشر کرد و در توضیح این ویدیو نوشت: «در این ویدئو آخرین ثانیه‌های عمر سرباز صهیونیست که در حدود شهر غزه مستقر بوده و تحت کمین سربازان جبهه مقاومت قرار داشته نمایش داده شده است.» این خبرگزاری توضیح نداده است که این ویدیو مربوط به چه زمانی است.

🔹 این ویدیو قدیمی است و رد انتشار آن را در سال ۲۰۱۸ در سایت «الخلیج اُونلاین» می‌توان یافت. با این توضیح که تله انفجاری جاسازی شده در پرچم فلسطین یا «کمین پرچم» به کشته و زخمی شدن ۶ سرباز اسرائیلی منجر شد.

🔹 از این رو انتشار این ویدیو در میانه درگیری‌های شدید فلسطین و اسرائیل بدون ارايه توضیحی گمراه‌کننده است و این ویدیو «گمراه‌کننده» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⚠️ انفجار در یک شهر بندری

📣 ویدیویی از وقوع انفجار در یک شهر بندری با عنوان «عاقبت بازی با دم شیر» و شرح انگلیسی «ما مردم ایران حمایت خود را از مردم مظلوم اسرائیل اعلام می داریم، زنده باد اسرائیل» در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹 پرچم لبنان برای لحظاتی در گوشه تصویر دیده می‌شود همچنین گنبدی که از دود و موج این انفجار تشکیل شد مشابه انفجار مهیبی است که ۴ آگوست ۲۰۲۰ در بندر بیروت لبنان رخ داد. این ویدیو هم ربطی به حوادث اخیر ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ «ویدئوی قدیمی یک نمایش خیابانی با عنوان نادرست «کشته‌شدن دختر دانش‌آموز فلسطینی

🔹 تعداد زیادی از کاربران هواداران جمهوری اسلامی تصویر قدیمی یک نمایش خیابانی را که ۸ سال پیش در رام‌الله اجرا شده، با عنوان « کشته‌شدن دختر دانش‌آموز فلسطینی به دست سرباز اسرائیلی» منتشر کرده‌اند. این ویدئو پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست به نقل از روزنامه اسرائیلی درباره به‌هم خوردن توافق اسرائیل و عربستان سعودی

📣 روزنامه اعتماد به نقل از روزنامه جروزالم پست نوشته است: بعد از حمله حماس به اسرائیل عربستان سعودی مذاکرات برای عادی‌سازی رابطه با اسرائیل را قطع کرده است. نه در آرشیو روزنامه اسرائیلی جروزالم پست و نه در سایر رسانه‌های معتبر چنین خبری منتشر نشده.

🔹 در روزهای گذشته گمانه‌زنی‌های درباره تاثیر حمله حماس به اسرائیل بر سرنوشت گفت‌وگوهای اسرائیل و عربستان سعودی مطرح شده، اما تا زمان انتشار درستی‌سنجی فکت‌نامه گزارش یا خبر رسمی از قطع یا تعلیق مذاکرات منتشر نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره استفاده حماس از تسلیحات نظامی اوکراین

📣 در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده اسلحه‌های حماس، همان سلاح‌های ارتش اوکراین است. بر اساس تصاویر شبه‌نظامیان حماس مجهز به انواع تجهیزات سبک، از جمله تسلیحات روسی از خانواده کلاشینکف مسلحند که هم روسیه و هم اوکراین از آنها استفاده می‌کنند.

🔹 در این میان ویدئوی جعلی هم با فرمت و قالب بی‌بی‌سی منتشر شده که مدعی است بکارگیری سلاح‌های اوکراینی از سوی موسسه تحقیقاتی بلینگت تایید شده است. ویدئو که بدون تردید جعلی است، موسس بلینگت هم آن را با قطعیت رد کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎥 ارائه پشت صحنه فیلم به عنوان صحنه‌سازی اسرائیلی‌ها

📣 ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است اسراییلی‌ها را در حال «فیلمسازی و مستندسازی دروغ» نشان می‌دهد.

🔹 این ویدیو همچنین با توضیح برعکس، یعنی «مظلوم‌نمایی فلسطینی‌ها» از زمان پیش از درگیری اخیر حماس و اسرائیل در شبکه‌های اجتماعی در گردش است. هر دو ادعای مطرح شده نادرست است.

🔹 ویدیو در واقع پشت صحنه یک فیلم کوتاه به نام «جای خالی» به کارگردانی عونی اشتیوی، کارگردان فلسطینی است. او در این بخش از فیلم خود در حال بازسازی صحنه زخمی شدن احمد مناصره، نوجوان ۱۳ ساله فلسطینی در سال ۲۰۱۵ است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ عکس اعزام پسر نتانیاهو به جنگ

📣 در شبکه‌های اجتماعی عکسی با عنوان «اعزام پسر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل به جنگ اخیر اسرائیل فلسطین» منتشر شده.

🔹 عکس قدیمی و مربوط به ۹ سال پیش (سال ۲۰۱۴) و مراسم بدرقه پسر کوچک نتانیاهو به سربازی اجباری است. خبری درباره حضور احتمالی فرزندان نتانیاهو در جنگ اخیر منتشر نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره اعتراف یک مقام دولت‌اسرائیل به برنامه‌ریزی برای کشتار کودکان فلسطینی

📣 هواداران جمهوری اسلامی در توییتر ویدئویی را از سخنرانی ۱۰ سال پیش یک نویسنده آمریکایی - اسرائیلی با عنوان سخنان «یکی از مسئولان عالی رتبه دولت اسرائیل» منتشر کرده‌ و مدعی برنامه‌ریزی دولت اسرائیل برای «کشتن کودکان فلسطینی» شده‌اند.

🔹 فرد سخنران، یک مقام اسرائیلی نیست. میکو پلد نویسنده آمریکایی-اسرائیلی و از منتقدان اسرائیل است. پدربزرگ او از نویسندگان اعلامیه تشکیل دولت اسرائیل بود، اما خود منتقد سرسخت اسرائیل است.

🔹 تاریخ سخنرانی او ۱۱ سال پیش و اشاره او به وقایع سال ۲۰۰۸ میلادی و جنگ ۲۲ روزه و بمباران هوایی غزه است. بر اساس اعلام منابع فلسطینی در این جنگ ۱۳۱۴ تن از جمله ۴۱۲ کودک کشته شدند.

🔹 آنچه در توییتر پخش شده بخشی از سخنرانی است، نگاهی به سایر بخش‌های سخنرانی نشان می‌دهد، صحبت‌های او درباره جزئیات عملیات هوایی اسرائیل دقیق و قابل استناد نیستند.

🔹 در گفته‌های آقای پلد، سندی از برنامه‌ریزی برای کشتن کودکان فلسطینی ارائه نشده و آنچه گفته می‌شود، تحلیل شخصی او بر اساس مشاهدات است.

🔹 با این اوصاف روشن است آنچه پخش شده صحبت‌های ۱۱ سال پیش و تحلیل شخصی یک نویسنده منتقد اسرائیل است، نه اعتراف «مقام عالی‌رتبه». به همین دلیل فکت‌نامه به این ویدئوی «سخنان یکی از مسئولان عالی رتبه دولت اسرائیل در خصوص برنامه‌ریزی برای کشتن کودکان فلسطینی» نشان ‌نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📚 مکتب‌خانه

💥 در شرایط بحرانی که حجم اطلاعات نادرست در فضای آنلاین زیاد می‌شود، یکی از بهترین راه‌‌های جلوگیری از افتادن در دام خبرهای جعلی مجهز شدن به دانش و ابزار راستی‌آزمایی است. فکر می‌کنیم پانزده مقاله/ویدیوی آموزشی «مکتب‌خانه» می‌تواند در این روزها به درد بخورد:

🔗 https://factnameh.com/fa/education

✅@Factnameh

🎙 جنگ حماس و اسرائیل؛ بازار داغ خبرهای جعلی

🔹 همزمان با شروع جنگ حماس با اسرائیل، حجم گسترده‌ای از عکس‌ها، ویدئوها و خبرهای نادرست، قدیمی، گمراه‌کننده و جعلی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر می‌شود.

🔹 در این قسمت از پادکست فکت‌نامه چند نمونه از این تصاویر و خبرها را مرور می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که چگونه این بازار داغ خبرهای جعلی در فضای مجازی می‌تواند بخشی از نبردی باشد که در دنیای حقیقی اتفاق می‌افتد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

⁉️ ادعای بی‌اساس درباره استفاده سربازان اسرائیلی از چربی خوک برای آلوده کردن گلوله‌های جنگی

📣 کانال تلگرامی بیسیم‌چی مدیا ویدیویی را از یک فرد نظامی با این شرح منتشر کرده: «سرباز اسرائیلی برای آزار بیشتری مسلمانانی که هدف قرار می‌گیرند گلوله‌هایش را به چربی خوک می‌مالد.»

🔹 هیچ سندی در تایید این ادعا وجود ندارد، در عوض نشانه‌هایی هست که احتمال نادرست بودن آن را افزایش می‌دهد.

🔹 این ویدئو منبع قابل اعتمادی ندارد. ویدئو اولین بار اول در کانال‌های تلگرامی روسی با این شرح منتشر شده.

🔹زمان و مکان دقیق تصویر مشخص نیست. نشانه‌ قطعی برای تشخیص ملیت سرباز وجود ندارد، اما نمونه مشابه این اقدام پیش‌تر در جنگ_اوکراین دیده شده.

🔹 دسترسی به چربی خوک در اسرائیل کار چندان آسانی نیست. از سوی دیگر گوشت و چربی خوک هم برای مسلمانان و هم برای یهودیان حرام است و واردات آن در اسرائیل ممنوع است، بنابراین دسترسی به آن در اسرائیل کار چندان آسانی نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

✔️ عکس مسافران جوان اسرائیلی در هواپیما در راه بازگشت به کشورشان

📣 برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و همچنین یکی از سایت‌های فکت‌چکینگ ادعا می‌کنند عکس مربوط به جوانان اسرائیلی که در هواپیما به مقصد کشورشان در حرکتند، واقعی نیست و هوش مصنوعی آن را تولید کرده است.

🔹 مقایسه این عکس با یک ویدئو نشان می‌دهد که عکس واقعی است و توضیح آن هم درست است. عکس مربوط به گروهی از جوانانی اسرائیلی است که از پرو عازم اسرائیل هستند. آنها در ویدئویی که منتشر کرده‌اند دیگران را نیز به پیوستن به جنگ دعوت می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ خبر نادرست کمک ۸ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل

📣 در شبکه‌های اجتماعی با استفاده از یک سند دستکاری‌شده این ادعا پخش شده که آمریکا هشت میلیارد دلار کمک نظامی به اسرائیل کرده است.

🔹 سند اصلی مربوط به کمک ۴۰۰میلیون دلاری به اوکراین در ابتدای تابستان امسال بوده‌است.

🔹 جو بایدن در تماس تلفنی که یک روز بعد از حمله ۷ اکتبر با بنیامین نتانیاهو داشت، گفت که کمک‌های بیشتری به نیروهای دفاعی اسرائیل در راه است و در روزهای آینده هم کمک‌ها بیشتر خواهد شد اما ۸ میلیارد دلار مبلغ بسیار بالایی است و در هیچ منبع معتبری چنین ادعایی مطرح نشده‌است.

🔹 هیچ اطلاعیه‌ای درباره بسته کمک‌های احتمالی به اسرائیل در بیانیه‌های مطبوعاتی یا آرشیو اقدامات ریاست جمهوری در وب‌سایت کاخ سفید یافت نمی‌شود. همچنین هیچ اشاره‌ای به بسته کمکی در حساب‌های بایدن در شبکه‌های اجتماعی وجود ندارد و رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی ۱۰ اکتبر خود در مورد این درگیری، چیزی در مورد کمک ۸ میلیارد دلاری ذکر نکرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh