FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.24K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🎙 گمراه‌کننده‌ی شاخ‌دار

🔹 این هفته قسمت ۱۳۱ پادکست فکت‌نامه را با دو به‌روزرسانی درباره سوژه‌هایی شروع می‌کنیم که در قسمت قبل به آنها پرداخته بودیم؛ اطلاعات بیشتر درباره انفجارهای اخیر در گرگان و همین‌طور توضیح درباره ویدئویی که از ابراهیم رئیسی به صورت تقطیع‌شده منتشر شده است.

🔹 دو فکت‌چک دیگر هم، مربوط به ابراهیم رئیسی است. اولی مربوط به موسسه انتشاراتی قرآنی است که او در سازمان ملل متحد بالای سر برده و دومی مربوط به گفته‌ای از اوست درباره گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی.

🔹 در ادامه گزارشی گمراه‌کننده را درباره استفاده کاربران از دو پیام‌رسان تلگرام و ایتا مرور می‌کنیم و این قسمت را با فکت‌چک دو شایعه به پایان می‌بریم. اولی درباره ادعای کشف یک کتابخانه در مغولستان و دومی درباره نامه‌ای که گفته می‌شود وصیت‌نامه مارکز، نویسنده برنده جایزه نوبل است.

🎧 در پایان هم می‌بینیم که شنونده‌های پادکست فکت‌نامه، این پادکست را در چه شرایطی می‌شنوند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-131
پادکست فکت‌نامه
🎙 گمراه‌کننده‌ی شاخ‌دار

🔹 این هفته قسمت ۱۳۱ پادکست فکت‌نامه را با دو به‌روزرسانی درباره سوژه‌هایی شروع می‌کنیم که در قسمت قبل به آنها پرداخته بودیم؛ اطلاعات بیشتر درباره انفجارهای اخیر در گرگان و همین‌طور توضیح درباره ویدئویی که از ابراهیم رئیسی به صورت تقطیع‌شده منتشر شده است.

🔹 دو فکت‌چک دیگر هم، مربوط به ابراهیم رئیسی است. اولی مربوط به موسسه انتشاراتی قرآنی است که او در سازمان ملل متحد بالای سر برده و دومی مربوط به گفته‌ای از اوست درباره گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی.

🔹 در ادامه گزارشی گمراه‌کننده را درباره استفاده کاربران از دو پیام‌رسان تلگرام و ایتا مرور می‌کنیم و این قسمت را با فکت‌چک دو شایعه به پایان می‌بریم. اولی درباره ادعای کشف یک کتابخانه در مغولستان و دومی درباره نامه‌ای که گفته می‌شود وصیت‌نامه مارکز، نویسنده برنده جایزه نوبل است.

🎧 در پایان هم می‌بینیم که شنونده‌های پادکست فکت‌نامه، این پادکست را در چه شرایطی می‌شنوند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📆 آیا تعطیلات رسمی در ایران بیشتر از سایر کشورها است؟

📣 پدرام سلطانی، نایب‌رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران می‌گوید: ایران با ۲۷ روز تعطیلات رسمی سومین کشور دنیا و نخستین کشور مسلمان از این حیث است.

🔹 از این گفته می‌توان دو برداشت جداگانه داشت به همین دلیل فکت‌نامه این درستی‌سنجی را بدون‌ نشان منتشر می‌کند.

🔹 برداشت اول، انتقاد از تعداد زیاد تعطیلات در ایران است، در حالی‌که تعداد کل تعطیلات در ایران به نسبت سایر کشورها زیاد نیست. تعداد روزهای تعطیل مناسبتی در ایران ۲۷ روز است که با احتساب روزهای جمعه تعداد کل روزهای تعطیل در ایران به ۷۹ روز می‌رسد. اگر طبق قانون کار تعداد روزهای کاری را ۵/۵ روز حساب کنیم در این صورت تعداد روزهای تعطیل در ایران از ۱۰۵ روز بیشتر نمی‌شود که تقریبا برابر با تعداد تعطیلات دو روزه آخر هفته در قریب به اتفاق کشورهای جهان است. به همین دلیل با اطمینان می‌توان گفت روزهای تعطیلی در ایران کمتر از اغلب کشورهای جهان است.

🔹 برداشت دوم، اما انتقاد از زیاد بودن تعطیلات مناسبتی است که قابل مقایسه با تعطیلات آخر هفته نیست. تعطیلات مناسبتی میان هفته روال عادی زندگی و کار تاثیر می‌گذارند و برنامه‌ریزی برای کار و تعطیلات را پیچیده می‌کنند؛ به خصوص در کشوری مانند ایران که هم تعداد تعطیلات مناسبتی زیاد است، هم پراکندگی آنها در تقویم (به دلیل گردش تاریخ قمری) نامنظم و پیچیده است و هم تعداد تعطیلات غیرمترقبه مانند تعطیلی آلودگی هوا، یا تعطیلی صنایع به خاطر کمبود برق یا گاز و… کار برنامه‌ریزی را پیچیده‌تر می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📰 درباره نشریه فارسی «بحرین ما»

📣 سال‌هاست که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران صفحه‌ای از نشریه «بحرین ما» منتشر شده اسفند ۱۳۳۰ با این توضیح دست به دست می‌شود که «مردم بحرین به‌زبان فارسی روزنامه منتشر می‌کردند و در تیتر اول روزنامه‌های محلی خود، مردم را به حمایت از دولت و یک‌پارچگی ایران فرامی‌خواندند.»

🔹 این عکس درست است، یعنی در سال‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۳۱ یک هفته‌نامه سیاسی با عنوان «بحرین ما» منتشر می‌‌شد، اما این هفته‌نامه‌ نه در بحرین و توسط "مردم بحرین" که در تهران منتشر می‌شد و سردبیر آن هم ابراهیم صمصامی بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⁉️ ادعای گمراه‌کننده رئیسی درباره گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

📣 ابراهیم رئیسی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ۱۵ گزارش خود، صلح‌آمیز بودن و انحراف‌نداشتن فعالیت‌های هسته‌ای ایران را تایید کرده است. این در حالی است که آژانس بعد از این ۱۵ گزارش، در ۹۲ گزارش بعدی، از اجرا نشدن تعهدات یا اعمال محدودیت‌ها از سوی ایران گزارش داده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓مقایسه رشد بخش صنعت در دولت روحانی و رئیسی

📣 رضا فاطمی‌امین، مشاور رئیس‌جمهوری و وزیر پیشین صمت: «در ۶ فصل اول دولت رئیسی ۴ برابر سال‌های دولت روحانی رشد تولید داشتیم.»

🔹 آنچه گفته شده اگرچه دقیق نیست، اما اختلاف چشمگیری با آمارهای بانک مرکزی ندارد.

🔹 محاسبه داده‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد، متوسط (میانگین هندسی) رشد فصلی بخش صنعت در فاصله پاییز ۱۴۰۰ تا پایان سال ۱۴۰۱ حدود ۶/۵ درصد است، در حالی که متوسط رشد فصلی تولید در بخش صنعت در کل دوره ۸ ساله ریاست‌جمهوری حدود ۱/۸ درصد است. این نسبت در ۶ فصل نخست آغاز به کار روحانی در سال ۱۳۹۲ حدود ۳/۶ درصد است.

🔹 محاسبات مرکز آمار نیز اگرچه اختلاف قابل ملاحظه‌ای با آمار بانک مرکزی دارد، اما از نظر اختلاف میان دو دولت تقریبا مشابه است. مرکز آمار ایران متوسط رشد ۶ فصل نخست دولت رئیسی را ۵/۴ درصد محاسبه کرده است، در حالی که این رقم در کل دوران ریاست جمهوری روحانی کمتر از یک درصد و در شش فصل نخست آغاز به کار او کمتر از ۲ درصد است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته که «در شش فصل اول دولت رئیسی چهار برابر سال‌های دولت روحانی رشد تولید داشتیم»، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📱 ادعای بی‌اساس وزیر بهداشت در مورد اختراع موبایل به دست یک ایرانی

📣 بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت می‌گوید یک ایرانی مخترع موبایل بوده‌است. این ادعا بی‌اساس است.

🔹 در مسیر اختراع و تکامل تلفن‌های همراه افراد و شرکت‌های متعددی دخیل بودند، با وجود این از مارتین کوپر، کارمند شرکت موتورلا به عنوان اولین سازنده تلفن‌همراه و از فرانک کانووا، به عنوان ایده‌پرداز و مخترع اولین اسمارت‌فون یعنی IBM Simon یاد می‌شود.

🔹 از این رو یه نظر می‌رسد که ادعای اختراع تلفن همراه یا اسمارت‌فون‌های امروزی به دست یک ایرانی که وزیر بهداشت آن را مطرح کرده بی‌پایه اساس است و فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🧠 هوش ایرانیان از نگاه وزیر بهداشت

📣 بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت می‌گوید «متوسط هوش یک ایرانی از متوسط هوش جهانی بالاتر است». این ادعا نادرست است.

🔹 بر اساس رده‌بندی سایت world population review در سال ۲۰۲۳ ضریب هوشی ایرانیان در میان ۱۹۹ کشور در رتبه ۱۱۹ قرار دارد و IQ ایرانیان ۸۰.۰۱ برآورد شده است. این در حالی است که میانگین بهره هوشی در بسیاری از آزمون‌ها ۱۰۰ است.

🔹 رده‌بندی‌های دیگری هم برای سنجش ضریب هوشی وجود دارد که برآوردهای متفاوتی از میزان ضریب هوشی کشورهای مختلف به دست می‌دهد.

🔹 به صورت کلی نقدهای زیادی به اعتبار داده‌ها، روش تحقیق، محاسبات و نتیجه‌گیری این رده‌بندی‌ها وجود دارد.

🔹 پیش از این ما اظهارنظرهای مشابهی را از مقام‌ها و رسانه‌های ایرانی درستی‌سنجی کرده‌ایم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 آی‌کیو و تعطیلات در ایران

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه، موضوعات مختلفی را بررسی می‌کنیم که بیشتر آنها مربوط به آمار،‌ارقام و گزارش‌ها درباره‌ وضعیت ایران و ایرانیان است.

🔹 پادکست را با مقایسه وضعیت تعطیلات در ایران و سایر کشورهای جهان شروع می‌کنیم و یک فکت‌چک تاریخی را درباره روزنامه «بحرین ما» مرور می‌کنیم.

🔹 در ادامه به سراغ دو گفته از وزیر بهداشت ایران می‌رویم که یکی نادرست است و دیگری شاخ‌دار. اولی درباره متوسط ضریب هوشی ایرانیان و دومی این ادعا که گوشی تلفن همراه را یک ایرانی اختراع کرده است.

🔹 همچنین فکت‌چک‌هایی را درباره رشد بخش صنعت، تعداد جمعیت سالمندان در ایران مرور می‌کنیم.

🎧 در پایان هم می‌شنویم که مخاطبان، پادکست را کجا گوش می‌دهند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آیا قطار ۱۳۴ مترو، دوربین مدار بسته ندارد؟

📣 چند روز پس از وقوع حادثه‌ برای آرمیتا گراوند، دانش‌آموز ۱۶ ساله در متروی شهدای تهران، صدا و سیما گزارشی منتشر کرده و به نقل از راهبر قطار ۱۳۴ مترو تهران گفت که این قطار از سری ۱۰۰ بوده و دوربین مداربسته نداشته است.

🔹 واگن‌های مترو در ایران عموما تولید شرکت واگن‌سازی تهران هستند. این شرکت از سال ۱۳۷۵ تاکنون حداقل ۸ سری متفاوت واگن مترو تولید کرده است. از سری ۱۱۰۰ تا ۱۸۰۰. به سری ۱۱۰۰ به اختصار سری ۱۰۰ گفته می‌شود.

🔹 در این بین تنها واگن‌های سری ۱۰۰ مجهز به دوربین مدار بسته نبوده است و بقیه سری‌ها همگی دارای حداقل ۱۴ دوربین مداربسته هستند. همچنین ۱۲ سال پیش مدیر عامل شرکت مترو از تجهیز کلیه واگن‌های مترو تهران به دوربین مدار بسته خبر داده بود. به عبارتی از ۱۲ سال پیش باقی‌مانده واگن‌های سری ۱۰۰ هم به دوربین مداربسته مجهز شده‌اند.

🔹 این در حالی است که جستجو‌های ما نشان می‌دهد بر خلاف ادعاهای مطرح شده، قطار ۱۳۴ متروی تهران، برخلاف ادعای صدا و سیما از سری ۱۰۰ نیست بلکه از سری ۱۲۰۰ است.

🔹 این سری به گفته تولید کننده آن دارای ۱۴ دوربین مدار بسته است. پیش از این بهنام قلی‌پور، روزنامه‌نگار نیز به این ادعای نادرست صدا و سیما اشاره کرده و آن را رد کرده بود.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که قطاری که آرمیتا گراوند در آن دچار حادثه شد فاقد دوربین است، نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-132
پادکست فکت‌نامه
🎙 آی‌کیو و تعطیلات در ایران

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه، موضوعات مختلفی را بررسی می‌کنیم که بیشتر آنها مربوط به آمار،‌ارقام و گزارش‌ها درباره‌ وضعیت ایران و ایرانیان است.

🔹 پادکست را با مقایسه وضعیت تعطیلات در ایران و سایر کشورهای جهان شروع می‌کنیم و یک فکت‌چک تاریخی را درباره روزنامه «بحرین ما» مرور می‌کنیم.

🔹 در ادامه به سراغ دو گفته از وزیر بهداشت ایران می‌رویم که یکی نادرست است و دیگری شاخ‌دار. اولی درباره متوسط ضریب هوشی ایرانیان و دومی این ادعا که گوشی تلفن همراه را یک ایرانی اختراع کرده است.

🔹 همچنین فکت‌چک‌هایی را درباره رشد بخش صنعت، تعداد جمعیت سالمندان در ایران مرور می‌کنیم.

🎧 در پایان هم می‌شنویم که مخاطبان، پادکست را کجا گوش می‌دهند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎙 بسیاری از اوقات ما در سایت فکت‌نامه با سوژه مهمی مواجه می‌شویم، اما به دلایل مختلفی نمی‌توانیم درباره‌اش فکت‌چک منتشر کنیم. در این قسمت از پادکست فکت‌نامه، به این موضوع پرداخته‌ایم.

📆 (تاریخ ضبط: ۱۴۰۲/۷/۱۲)

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصاویر قدیمی نادرست با عنوان نگهداری کودکان در قفس در جنگ اسرائیل و حماس

📣 در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی قدیمی، هم با عنوان حبس کودکان فلسطینی و هم با عنوان حبس کودکان اسرائیلی در قفس منتشر شده.

🔹 تاریخ انتشار این ویدئو دست‌کم چند روز پیش از جنگ اسرائیل و حماس است و قطعا ارتباطی با درگیری‌های اخیر ندارد.

🔹 قصه دقیق ویدئو مشخص نیست، اما گفته می‌شود پدری از گیر افتادن کودکانش در قفس مرغ‌ها فیلم گرفته در قالب یک ویدئوی طنز از بازی کودکانش در شبکه‌های اجتماعی منتشر و بعدا حذف کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ فرود ده‌ها چترباز در یک منطقه

📣 یکی از ویدیو‌هایی که در روزهای اخیر در شبکه‌های مجازی داخلی و خارجی به صورت گسترده منتشر شده است، حاوی تصاویری از فرود ده‌ها چترباز در یک منطقه به ظاهر شهری است.

🔹 ادعا شده که این ویدیو مربوط به حملات روزهای اخیر و فرود چتربازان حماس در خاک اسرائیل است.

🔹 می‌دانیم که حماس امکان استفاده از هواپیماها و هلیکوپترهای ترابری را در منطقه غزه نداشته و ندارد و نیروهایی که در طی روزهای اخیر از طریق آسمان وارد اسرائیل شده‌اند هم از پاراگلایدر استفاده کرده‌اند.

🔹 در این تصاویر ما نه تنها هیچ پاراگلایدری نمی‌بینیم بلکه شاهد فرود ده‌ها چتر‌بازیم که احتمالا از یک هواپیما یا هلیکوپتر نظامی پریده‌اند. جستجو‌های ما نشان می‌دهد احتمالا این یک مانور یا تمرین در آکادمی نظامی در شهر قاهره پایتخت مصر است و ربطی به حوادث اخیر ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ فرود چتربازان در اسرائیل

🔹 ویدیویی از فرود گروهی چتر باز در نزدیکی گروهی از شهروندان منتشر شده با این ادعا که «لحظات فرود مسلمانان تروریست حماس وسط فستیوال موسیقی زنده» را نشان می‌دهد.

🔹می‌دانیم که فستیوال موسیقی سوپرنوا در اسرائیل که هدف حمله واقع شده بود در منطقه‌ای غیر مسکونی و تقریبا صحرایی برگزار می‌شد و بر اساس آنچه تا کنون از تصاویر این حمله مشخص است اثری از ساختمان‌ و آپارتمان در اطراف آن نیست.

🔹 تا کنون خبری از فرود نیروهای چتر باز در این فستیوال منتشر نشده بلکه تمامی خبرها حاکی از حمله زمینی به این فستیوال است. تصاویری هم از درون فستیوال وجود دارد که در آن لکه‌های محوی در آسمان دیده می‌شود. سرویس جهانی بی بی سی این تصویر را راستی آزمایی کرده است.

همچنین می‌توان از سه رنگ قرمز، سفید و مشکی که بر روی یکی از چترهای موجود در ویدئو مشخص است که این تصاویر نیز به چتربازهای مصری ارتباط دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ حمایت یکپارچه فوتبال دوستان ایرلندی از مقاومت ملت فلسطین

📣 عبدالله گنجی فعالی سیاسی اصول‌گرا و مشاور فرهنگی شهردار تهران، با انتشار تصویری از یک تماشاچیان حاضر در یک ورزشگاه که در آن تعدادی پرچم فلسطینی هم دیده می‌شد مدعی «حمایت یکپارچه فوتبال دوستان ایرلندی از مقاومت ملت فلسطین» شد.

🔹 این ادعای آقای گنجی خیلی زود توسط مخاطبان او در توییتر راستی آزمایی و رد شد.

🔹 بررسی‌های فکت‌نامه نیز نشان می‌دهد که این تصاویر متعلق به بازی بین دو تیم «راجا کازابلانکا» و «مغرب تطوان» در کشور مراکش است که در تاریخ ۸ اکتبر ۲۰۲۳ برگزار شده است.

🔹 تصاویر منتشر شده دیگری (اینجا و اینجا) از این دیدار در دسترس است که وجود پرچم‌های فلسطین در استادیوم بازی را تایید می‌کند. آنچه مسلم است این ویدیو بر خلاف ادعای آقای گنجی ربطی به ایرلند ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM