FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.22K photos
731 videos
3 files
4.25K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✅ سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو در ۲۰۰۹ برای لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی، ادعا می‌کند نتانیاهو در کتاب خاطراتش گفته: «در هماهنگی با پوتین، تحویل اس-۳۰۰ به ایران را ۷ سال به تعویق انداختم.»

🔹نتانیاهو در مقدمه کتاب خود توضیح می‌دهد که برخی عملیات‌های نظامی و ماموریت‌های دیپلماتیک به‌طور کامل مستثنی شده‌اند تا امنیت ملی اسرائیل حفظ شود.

🔹سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو در سپتامبر ۲۰۰۹ واقعیت دارد و هدف آن لابی برای جلوگیری از تحویل سامانه اس-۳۰۰ به ایران بود.

🔹این سفر در مرحله اول تاخیر، یعنی دوره تردید غیررسمی روسیه در اجرای قرارداد، رخ داد و می‌توانست به تداوم تاخیر کمک کند.

🔹دلیل رسمی و قانونی تعلیق قرارداد از سوی روسیه در سپتامبر ۲۰۱۰، پایبندی به قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت بود که تحریم‌های تسلیحاتی را علیه ایران وضع کرده بود.

🔹جزئیات این سفر، در فصل ۴۳ ترجمه انگلیسی کتاب هم با همین محتوا منعکس شده‌است.

🔹در نهایت، هم رویداد تاریخی «سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو و لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰» رخ داده و هم این موضوع در کتاب «Bibi: My Story» (زندگی‌نامه نتانیاهو) ذکر شده است. بنابراین از فکت‌نامه نشان «درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 از آزمایش موشکی ۲۷ شهریور در ایران و رد عجیب آن در آسمان چه می‌دانیم؟

🔹شامگاه ۲۷ شهریور ۱۴۰۴، رد نورانی و دود نقطه‌چین در آسمان چند استان ایران دیده شد و ابتدا شایعاتی مثل شهاب‌سنگ یا یوفو مطرح شد.

🔹یک کانال منتسب به سپاه و مقامات استانی گفتند «تست سامانه داخلی» بوده، اما هیچ اطلاعیه رسمی درباره نوع یا نتیجه پرتاب منتشر نشد.

🔹برخی رسانه‌ها مدعی «موشک قاره‌پیما» شدند، اما شواهد نشان می‌دهد پرتاب مربوط به ماهواره‌بر سه‌مرحله‌ای ذوالجناح از پایگاه فضایی سمنان بوده است.

🔹ویدیوها نشان دادند پس از صعود و مانور اولیه، موتور دچار نقص در احتراق شد و دود ضربانی و انحراف مسیر ایجاد کرد و در نهایت پرتابگر سقوط کرد.

🔹الگوی دود و پایان ناگهانی رانش، نشانه شکست پیشران است، نه «فناوری قاره‌پیما» یا «چالش قوانین فیزیک».

🔹این آزمایش احتمالاً بخشی از تست‌های بازسازی‌شده سوخت جامد پس از حملات و تحریم‌ها بوده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست منتسب به سخنگوی کاخ سفید درباره محدوده تردد هیات ایرانی در نیویورک

🔹در شبکه‌های اجتماعی فارسی ادعایی منتشر شده مبنی بر اینکه سخنگوی کاخ سفید گفته هیئت ایرانی حاضر در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، اجازه دارد تنها تا محدوده دستشویی سازمان ملل تردد کند.

🔹این ادعا نادرست است. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، چنین اظهارنظری نکرده است.

🔹بر اساس بیانیه دو روز پیش معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، تامی پیگات، محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی دولت آمریکا برای دیپلمات‌های ایرانی شامل ممنوعیت دسترسی به فروشگاه‌های عمده‌فروشی مانند کاستکو و خرید کالاهای لوکس و همچنین محدودیت رفت‌وآمد به مناطقی است که صرفاً برای تردد به مقر سازمان ملل و انجام امور رسمی ضروری است.

🔹دولت آمریکا اعلام کرده که این اقدامات با هدف اعمال حداکثر فشار بر رژیم ایران و جلوگیری از سوءاستفاده مقام‌های ایرانی از سفرهای دیپلماتیک انجام شده است.

🔹به نظر می‌رسد این ادعا با هدف طنز منتشر شده، اما بخش بزرگی از مخاطبان آن را جدی گرفته و بازنشر کرده‌اند.

🔹از این رو فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار فناوری بدون سوخت در تست موشک بالستیک قاره‌پیمای ایرانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی مدعی است که موشکی که اخیرا در ایران پرتاب شده، بدون سوخت کار می‌کند و «قوانین فیزیک و کوانتوم» را به چالش می‌کشد.

🔹تصاویر مورد اشاره، مربوط به انیمیشن‌های مفهومی و شبه‌علمی مانند EmDrive است که سال‌ها در یوتیوب و تیک‌تاک دست‌به‌دست می‌شود و هیچ ارتباطی با پرتاب ایران ندارد.

🔹موشک (احتمالاً ماهواره‌بر ذوالجناح) پس از صعود دچار «ناپایداری احتراق» شد. رد دود منقطع (chugging) و سقوط نهایی، نشانه یک نقص فنی است، نه فناوری جدید.

🔹طرح مفهومی و جنجالی EmDrive ادعا می‌کند با امواج مایکروویو و بدون پرتاب جرم رانش تولید می‌کند. آزمایش‌های دقیق نشان داده‌اند اثرات مشاهده‌شده ناشی از خطای آزمایشگاهی بوده و این فناوری کار نمی‌کند.

🔹همه‌ی موشک‌ها بر اساس اصل پایستگی تکانه کار می‌کنند و هیچ سامانه‌ای بدون مصرف سوخت و پرتاب جرم نمی‌تواند حرکت کند. استفاده از واژه «کوانتوم» در این زمینه نیز صرفاً شبه‌علم است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ویدیوی منتشرشده از ادعای شبه‌علمی EmDrive که مدعیست موشک آزمایش‌شده ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ در ایران بوده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست نماینده مجلس درباره آزمایش موشک قاره‌پیما

🔹محسن زنگنه، نماینده مجلس، در تلویزیون گفت که جمهوری اسلامی ایران یک «موشک قاره‌پیما» آزمایش کرده و این آزمایش موفق بوده است.

🔹شواهد پرتاب ۲۷ شهریور از جمله تصاویر و ویدیوها نشان می‌دهد موشک پس از صعود اولیه دچار «ناپایداری احتراق» شد، رانش خود را از دست داد و سقوط کرد. هیچ نشانه‌ای از موفقیت یا برد قاره‌ای وجود ندارد.

🔹شواهد میدانی و تصاویر ماهواره‌ای سکوی سمنان نشان می‌دهد پرتاب مربوط به ماهواره‌بر سه‌مرحله‌ای «ذوالجناح» بوده است، نه موشک قاره‌پیما.

🔹موشک قاره‌پیما باید بردی بالای ۵۵۰۰ کیلومتر، پیشران چندمرحله‌ای قابل اعتماد، هدایت دقیق، و کلاهک بازگشتی (RV) با سپر حرارتی داشته باشند. هیچ‌یک از این فناوری‌ها در جمهوری اسلامی ایران مستند نشده است.

🔹جمهوری اسلامی ایران در موشک‌های میان‌برد (حدود ۲۰۰۰ کیلومتر) تجربه دارد اما هنوز پرتاب‌های فضایی‌ در مرحله تحقیق و توسعه هستند و کاربردی نشده‌اند. هیچ نشانه‌ای از دستیابی به فناوری‌های RV، TPS یا MIRV وجود ندارد.

🔹ادعای آزمایش موفق موشک قاره‌پیما درست نیست و پرتاب ۲۷ شهریور یک آزمایش ناموفق ماهواره‌بر ذوالجناح بوده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای این نماینده مجلس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 جمهوری اسلامی ایران چقدر واقعا دنبال بمب اتم بوده است؟

🔹مسعود پزشکیان در سخنرانی سالانه مجمع عمومی سازمان ملل (۲ مهر ۱۴۰۴) گفت: «ایران هرگز به دنبال ساخت بمب هسته‌ای نبوده و نخواهد بود.»

🔹با توجه به شواهد گسترده آژانس، اعترافات و اظهارات مقام‌های ایرانی و مدارک آرشیوی، ادعای پزشکیان، درست نیست.

🔹گزارش‌های رسمی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (۲۰۱۱ و ۲۰۱۵) نشان می‌دهد ایران تا سال ۲۰۰۳ فعالیت‌های مرتبط با طراحی سلاح هسته‌ای داشته و پس از ۲۰۱۹ نیز ذرات اورانیوم اعلام‌نشده در چند سایت کشف شده است.

🔹برخی مقامات جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر به توانایی‌های مرتبط با انفجار متقارن و فناوری‌های حساس هسته‌ای اشاره کرده‌اند.

🔹ده‌ها نماینده مجلس، پیش و پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، صریحاً خواستار بازنگری در فتوای خامنه‌ای و حرکت به سمت بازدارندگی هسته‌ای شده‌اند.

🔹در طرح محرمانه «آماد» زیر نظر محسن فخری‌زاده، بخش‌های متعددی از چرخه تولید بمب هسته‌ای (از متالورژی اورانیوم تا آزمایش انفجاری در پارچین) دنبال می‌شد.

🔹سایت‌هایی چون لویزان، پارچین، کارخانه تهران، ورامین، تورقوزآباد و مریوان در آرشیو هسته‌ای به‌عنوان محل فعالیت‌های مرتبط با بُعد نظامی برنامه هسته‌ای ایران شناسایی شده‌اند.

🔹بسیاری از این مکان‌ها پس از طرح پرسش‌های آژانس، تخریب یا پاکسازی شدند، اما نمونه‌برداری‌ها، وجود اورانیوم فرآوری‌شده و تجهیزات مشکوک را تایید کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 غنی‌سازهای جهان

🔹در قسمت ۲۳۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره تحولات مرتبط با پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران صحبت کردیم؛ از دو ادعای علی خامنه‌ای در تازه‌ترین سخنرانی‌اش تا خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای و مکانیسم ماشه.

🔹در ادامه، به درستی‌سنجی ادعایی درباره تاثیر جنگ ۱۲ روزه بر فیلترینگ در ایران پرداختیم و توضیح دادیم که چرا با شواهد و فکت‌ها همخوانی ندارد.

🔹ادعای جنجالی و شاخ‌دار روزنامه کیهان درباره نحوه مرگ مهسا امینی موضوع دیگری است که در این قسمت مرور کرده‌ایم.

🔹ماجرای سفر مخفیانه نتانیاهو به روسیه برای جلوگیری از فروش اس-۳۰۰ به ایران، تکرار ادعاها درباره واکسن‌های کرونا و ادعایی نادرست در مورد تغذیه نوزادان از دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🔹انتساب تصاویر جعلی به فرشته حسینی، ادعای نادرست درباره امید جهان و ادعاهای شاخ‌دار درباره ماشین زمان و چند سوژه دیگر را در این اپیزود خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی در توجیه اصرار بر غنی‌سازی اورانیوم در داخل خاک ایران، همواره روی فواید متعارف انرژی هسته‌ای بر اقتصاد و معیشت مردم تاکید می‌کنند.

🔹با این حال کمتر درباره خسارت‌های و هزینه‌های «برنامه هسته‌ای» برای اقتصاد ایران صحبت می‌شود.

🔹محاسبات فکت‌نامه بر اساس سناریوهای منطقی، نشان می‌دهد خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران، از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ میلادی بین یک تا ۳/۵ تریلیون دلار است.

🔹در این سناریوها فرض شده ایران وضعیتی مشابه دو کشور همسایه عراق (اقتصاد نفتی) و ترکیه (کشوری با مشابهت‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی) داشته باشد.

🔹در سناریوی سوم هم فرض شده اقتصاد ایران به‌جای گرفتار شدن در بحران هسته‌ای، با رشدی بسیار ملایم، در حد متوسط جهانی رشد پیدا می‌کرد.

🔹در سناریوی اول (رشد مشابه عراق) میزان خسارت اقتصاد ایران بیش از ۲/۷ تریلیون دلار، در سناریوی دوم (رشد مشابه ترکیه) بیش از ۳/۵ تریلیون دلار و در سناریوی سوم (رشد مشابه متوسط جهانی) بیش از یک تریلیون دلار است.

🔹اگر این ارقام را به جمعیت تقسیم کنیم، میزان خسارت وارد شده به هر ایرانی در ۱۵ سال گذشته بین ۱۳ تا ۴۵ هزار دلار برآورد می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت هجدهم - «هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور»

🔹بعد از چند ماه وقفه، قسمت جدید پادکست «هزارداستان بودجه» منتشر شد.

🔹موضوع هجدهمین قسمت این پادکست، هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است؛ موضوعی که امسال با اظهارات یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده، خبرساز شد.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ مغالطه محمدحسین راجی (مسئول سایت سعدا) درباره توان غنی‌سازی ۶۰ درصدی

🔹محمدحسین راجی، مسئول سایت سعدا، مدعی شده که راستی‌آزمایی فکت‌نامه درباره سخنان اخیر علی خامنه‌ای نادرست است و «تنها ۹ کشور توانایی غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا (۶۰ درصد و بیشتر) را دارند.»

🔹این ادعا گمراه‌کننده است.

🔹غنی‌سازی ۶۰ درصدی در ایران با همان تجهیزات (سانتریفیوژ‌ها) و در همان مکان‌ها و سالن‌ها و آبشارهایی انجام شده که پیش از این، غنی‌سازی ۲۰ درصدی یا ۳/۵ درصدی انجام شده است.

🔹حتما غنی‌سازی ۲۰ درصدی و ۶۰ درصدی تفاوت‌های تکنیکی مانند نیاز به تغییراتی در آرایش آبشارها و اتصالات و محاسبات توان، بهبودهای زیرساختی و … دارند، اما در نهایت با همان فناوری‌ها و ابزارها انجام می‌شود.

🔹غنی‌سازی ۶۰ درصدی، ربطی به «توان» علمی یا فنی ندارد و به «انگیزه» کشورها ربط دارد.

🔹همان‌طور که خامنه‌ای هم در این صحبت‌ها گفته «۹ کشور دیگر بمب اتم دارند»، یعنی انگیزه غنی‌سازی بالای ۶۰ درصد دارند؛ اما بقیه کشورهای دنیا که به دنبال کاربردهای غیرنظامی (Civil) انرژی هسته‌ای مانند کشاورزی و پزشکی و … هستند، «انگیزه» غنی‌سازی ۶۰ درصد و بالاتر را ندارند؛ مانند ژاپن، آلمان و برخی کشورهای دیگر.

🔹بنابراین ادعای محمدحسین راجی مبنی بر اینکه تنها ۹ کشور توانایی غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا را دارند، به‌خاطر جابه‌جایی معنای «توان» از بُعد فنی به بُعد ارادی یا سیاسی، از فکت‌نامه نشان «گمراه‌کننده» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM