FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.24K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Audio
🎙 فشار تورم

🔹در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی می‌کنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است.

🔹در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور می‌کنیم که اخیرا پربازدید شده بود.

🔹انتشار گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانی‌های اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند.

🔹عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنه‌ای در بنری که حاشیه‌ساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژه‌های هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:16 مقدمه
00:01:58 از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه می‌دانیم؟
00:11:36 ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد
00:15:41 ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵
00:19:16 نظریه توطئه درباره تورم
00:22:34 عکس قدیمی و ادعای نادرست درباره «دایه سلما»
00:25:46 ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست
00:29:13 ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای با استناد به بنری در مشهد اردهال
00:32:47 انتساب نادرست یک استوری درباره ایران، به پسر دونالد ترامپ
00:34:22 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به تبادل آتش در قشم و بندرعباس، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به درگیری نظامی روز ۱۷ اردیبهشت در بندرعباس و قشم است.

🔹تبادل آتش میان ایران و آمریکا در قشم و بندرعباس رخ داده اما ویدیوی منتشر شده ارتباطی با آن ندارد.

🔹این ویدیو قدیمی است و بیش از یک ماه پیش منتشر شده بود.

🔹کانال وحید آنلاین و برخی شبکه‌های خبری این ویدیو را ۵ فروردین با توضیح انفجار در پی حمله آمریکا به مرکز صنعتی البرز در قزوین منتشر کرده بودند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوی قدیمی با درگیری‌های اخیر در قشم و بندرعباس، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن بادکنک

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن یک بادکنک است.

🔹این ویدیو ساختگی است. شواهد آشکاری وجود دارد که نشان می‌دهد با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹برای نمونه، نشان و نوشته روی در خودرو فراجا، نامفهوم است و سلاحی که یکی از زنان به دست دارد، در ویدیو تغییر شکل می‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی جعلی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟

🔹هانتاویروس این روزها بعد از شیوع چند مورد بیماری و مرگ در یک کشتی کروز خبرساز شده است. ماجرا از کشتی هلندی هوندیوس شروع شد؛ جایی که چند مسافر به نوعی از هانتاویروس به نام «آندس» مبتلا و چند کشور وارد عملیات ردیابی و قرنطینه مسافران شدند.

🔹این ویروس، مثل کرونا نیست. هانتاویروس‌ها معمولا از جوندگان به انسان منتقل می‌شوند و انتقال بین انسان‌ها در بیشتر انواع آن دیده نمی‌شود؛ اما سویه آندس یک استثناست و در موارد نادر می‌تواند بین انسان‌ها منتقل شود.

🔹علائم اولیه بیماری شبیه آنفلوآنزا است؛ مثل تب، درد عضلانی و خستگی. اما در برخی بیماران، بیماری خیلی سریع به مشکلات شدید تنفسی، افت اکسیژن و شوک می‌رسد و ممکن است مرگبار شود.

🔹در حال حاضر نه واکسن عمومی برای این ویروس وجود دارد و نه درمان اختصاصی. درمان فقط شامل مراقبت پزشکی، اکسیژن‌رسانی و مراقبت ویژه است. به همین دلیل تشخیص سریع و کنترل تماس‌ها اهمیت زیادی دارد.

🔹سازمان جهانی بهداشت گفته خطر این ویروس برای مردم جهان «پایین» است و این اتفاق «پاندمی بعدی» محسوب نمی‌شود؛ چون ویروس آندس مثل کووید به راحتی بین آدم‌ها پخش نمی‌شود و معمولا به تماس نزدیک و طولانی نیاز دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست اخراج سربازان آمریکایی از پایگاه شاهزاده سلطان عربستان

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که عربستان سعودی نیروهای آمریکایی را از پایگاه پرنس سلطان اخراج کرده است.

🔹این ادعا نادرست است و هیچ گزارشی درباره اخراج نیروهای آمریکایی از عربستان منتشر نشده است.

🔹تصاویری که در این ادعا به عنوان پایگاه پرنس سلطان منتشر شده، ساخته هوش مصنوعی است.

🔹گزارش خبرگزاری‌های معتبر، از مخالفت عربستان سعودی با عملیات نظامی آمریکا در تنگه هرمز خبر می‌دهند.

🔹گاردین، وال‌استریت‌ژورنال و ان‌بی‌سی گفته‌اند عربستان به آمریکا اجازه نداده در عملیاتی به نام «پروژه آزادی» از حریم هوایی و پایگاه‌های آمریکا در این کشور استفاده کند.

🔹«پروژه آزادی» در تنگه هرمز لغو شد و وال‌استریت ژورنال از رفع محدودیت‌های آمریکا در استفاده از حریم هوایی این کشور خبر داد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای اخراج نیروهای آمریکایی از پایگاه پرنس سلطان نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست رسانه‌‌های ایران درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده

🔹رسانه‌های ایران از جمله صداوسیما، فارس، ایسنا و میزان مدعی شده‌اند که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، نفتکشی به نام «اوشن کوی» را به‌دلیل تلاش برای اخلال در صادرات نفت ایران توقیف کرده است.

🔹این ادعا نادرست است. بر اساس اعلام TankerTrackers کشتی مورد نظر در واقع «Jin Li» با پرچم باربادوس و از ناوگان سایه نفت ایران است که از سال ۲۰۲۱ دست‌کم ۱۶ بار محموله‌های نفتی ایران را جابه‌جا کرده و از فوریه ۲۰۲۵ نیز تحریم شده است.

🔹این موسسه همچنین گفته کشتی در نوامبر ۲۰۲۴ نام خود را از Ocean Koi به Jin Li تغییر داده است.

🔹در نتیجه این کشتی جزئی از ناوگان سایه نفت جمهوری اسلامی ایران بوده‌ و ادعای این رسانه‌ها درباره هویت و ماموریت کشتی، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند که موشک دیده‌شده در حمله به مدرسه میناب «تاماهاوک» نیست و «موشک پاوه» سپاه است.

🔹این ادعا نادرست است و کارشناسان پیش‌تر نیز ادعاهای مشابه، از جمله ادعای مت تاردیو، فعال رسانه‌ای را در این باره رد کرده‌اند.

🔹موشک‌های خانواده Kh-55 و نمونه‌های ایرانی آن مانند سومار و پاوه، موتور و ورودی هوای متفاوتی با تاماهاوک دارند.

🔹همچنین موشکی که برخی کاربران به‌عنوان «پاوه» معرفی کرده‌اند، در واقع نسخه‌ای از موشک ضدکشتی چینی C-802 است و پاوه نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که بر اساس ویدیوی حمله به مدرسه میناب، این حمله با موشک پاوه سپاه انجام شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر منتسب به هواپیمای آمریکایی که در عملیات نجات خلبانان در ایران هدف قرار گرفت، قدیمی و دستکاری‌شده است

🔹ویدیویی در اینستاگرام و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند «یک هواپیمای آمریکایی E-10» در عملیات نجات خلبانان را نشان می‌دهد که هدف پدافند هوایی ایران قرار گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو با استفاده از تصاویر قدیمی، تهیه شده است.

🔹این ویدیو به نظر می‌رسد با استفاده از ابزار هوش مصنوعی از روی عکس‌های اصلی و قدیمی ساخته شده‌ و جزئیاتی مانند رنگ و نور و شماره بدنه هواپیما دستکاری شده‌اند.

🔹تصاویر اصلی مربوط به یک هواپیمای نظامی A-10 است که ۸ آوریل ۲۰۰۳ (۱۹ فروردین ۱۳۸۲) در عراق هدف نیروهای پدافند هوایی ارتش عراق در دوران صدام حسین قرار گرفت.

🔹هواپیمای آسیب‌دیده با یک موتور فعال، حدود ۴۵ دقیقه پرواز اضطراری انجام داد و در جنوب عراق فرود آمد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی

🔹همزمان با درگیری‌ها در تنگه هرمز میان سپاه و نیروهای آمریکا، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان تصاویر آسیب‌دیدن ناو آمریکایی منتشر شده است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی بر اساس ترکیب تصاویر دو سانحه جداگانه ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو بر اساس سانحه سقوط هلیکوپتر UH-46D Sea Knight روی کشتی مهمات‌بر USS Suribachi در سال ۱۹۹۲ بازسازی شده است؛ حادثه‌ای که بدون انفجار و با نجات همه خدمه پایان یافت.

🔹بخش دوم نیز از روی تصاویر برخورد ناوشکن USS Fitzgerald با کشتی کانتینربر ACX Crystal در سال ۲۰۱۷ ساخته شده؛ سانحه‌ای که هفت کشته برجای گذاشت و ناوشکن پس از دو سال تعمیر به خدمت بازگشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ویدیوی مذکور نشان‌دهنده آسیب به ناو آمریکایی در خلیج فارس است، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمار نادرست رئیس‌ کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید قیمت دلار از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون فقط ۱۰ درصد افزایش داشته است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹متوسط قیمت دلار در دی ۱۴۰۴ حدود ۱۴۲ هزار تومان بوده و در روزهای ۱۰ تا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ (زمان مصاحبه رئیس کل بانک مرکزی) به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده بود.

🔹مقایسه این دو قیمت نشان می‌دهد طی حدود پنج ماه، نرخ ارز بیش از ۲۵ درصد افزایش داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای همتی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM