FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوهای اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است

🔹این روزها و همزمان با انتشار خبرهای واقعی از اعتراض‌های کارگران کارخانه چوکا در گیلان و تجمع برخی معترضان در تهران، ویدیوهایی در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده با این ادعا که بازار علاءالدین و مجتمع چارسو دوباره صحنه اعتراض شده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیوها جدید نیستند و اولین‌بار تیرماه ۱۳۹۷ در جریان اعتراض کسبه بازار موبایل به جهش نرخ ارز منتشر شده بودند.

🔹در مقابل، اعتراض‌های واقعی روزهای اخیر شامل تجمع کارگران کارخانه چوکا به دلیل پرداخت نشدن حقوق و معوقات و همچنین تجمع مالباختگان چند شرکت واردکننده خودروهای سنگین مقابل نهادهای دولتی در تهران بوده است.

🔹در یکی از این تجمع‌ها نیز ویدیوهایی از برخورد نیروهای انتظامی با معترضان منتشر شده است.

🔹برخی از همین ویدیوهای مربوط به مالباختگان نیز به اشتباه با عنوان اعتراض رانندگان تاکسی تهران بازنشر شده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ویدیوهای منتسب به اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 تور تشییع

🔹در قسمت ۲۷۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره ادعای شاخ‌دار خبرگزاری فارس از جمعیت حاضر در مراسم تشییع علی خامنه‌ای صحبت می‌کنیم و به چند ابهام درباره فکت‌چک مرتبط با این جمعیت، پاسخ می‌دهیم.

🔹در ادامه در مورد حضور اینفلوئنسرهای خارجی همسو با جمهوری اسلامی برای پوشش مراسم تشییع و کمک آنها به روایت‌های حکومت ایران توضیح داده‌ایم.

🔹تکرار یک تئوری توطئه علیه واکسن کرونای فایزر از سوی یک پزشک در صداوسیما، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹خبر تیراندازی در مشهد همزمان با تشییع خامنه‌ای، بازتاب زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشت و یک عکس هم به همین رویداد منتسب شده بود که درباره آن صحبت خواهیم کرد.

🔹انتساب چند تصویر و ویدیوی قدیمی، بی‌ربط یا ساختگی به درگیری‌های نظامی ایران و آمریکا، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 تور تشییع

🔹در قسمت ۲۷۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره ادعای شاخ‌دار خبرگزاری فارس از جمعیت حاضر در مراسم تشییع علی خامنه‌ای صحبت می‌کنیم و به چند ابهام درباره فکت‌چک مرتبط با این جمعیت، پاسخ می‌دهیم.

🔹در ادامه در مورد حضور اینفلوئنسرهای خارجی همسو با جمهوری اسلامی برای پوشش مراسم تشییع و کمک آنها به روایت‌های حکومت ایران توضیح داده‌ایم.

🔹تکرار یک تئوری توطئه علیه واکسن کرونای فایزر از سوی یک پزشک در صداوسیما، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹خبر تیراندازی در مشهد همزمان با تشییع خامنه‌ای، بازتاب زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشت و یک عکس هم به همین رویداد منتسب شده بود که درباره آن صحبت خواهیم کرد.

🔹انتساب چند تصویر و ویدیوی قدیمی، بی‌ربط یا ساختگی به درگیری‌های نظامی ایران و آمریکا، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این قسمت هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۵ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:02:20 ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت ۴۰ میلیونی تشییع خامنه‌ای
00:08:02 پاسخ به چند ابهام درباره فکت‌چک جمعیت تشییع خامنه‌ای
00:15:15 روایت تشییع خامنه‌ای، ایران و شبکه اینفلوئنسرهای همسو
00:40:25 ادعای شاخ‌دار کلانتر معتمدی درباره واکسن فایزر و نازایی زنان
00:50:21 تصویر منتسب به درگیری مسلحانه در مشهد، ساختگی است
00:52:37 دو ویدیوی نادرست منتسب به حملات اخیر ایران به بحرین
00:54:34 ویدیوی ساختگی از حمله موشکی ایران به فرودگاه دبی
00:56:39 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات ایران به تاسیسات نفتی آرامکو در عربستان سعودی در روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو همچنین به حملات اخیر حوثی‌ها به فرودگاه ابها در عربستان نیز منتسب شده است.

🔹ویدیوی مورد اشاره، قدیمی است و به منازعات روزهای اخیر ارتباطی ندارد.
در ویدیو صحنه‌هایی از حملات حوثی‌ها به تاسیسات نفتی آرامکو در سال ۱۴۰۰ را می‌بینیم؛ ویدیویی که همان زمان در رسانه‌های مختلف منتشر شده بود.

🔹در جریان جنگ اخیر ایران با آمریکا و اسرائیل، سپاه پاسداران بارها کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی را هدف گرفته و حوثی‌های تحت حمایت ایران نیز اخیرا حمله‌ای به فرودگاه ابها انجام داده‌اند که خسارت چندانی به دنبال نداشته است.

🔹با وجود این خبرها، این ویدیو ارتباطی به حمله‌های روزهای اخیر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به درگیری‌های تازه، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به حمله ایران به بندر جبل‌علی امارات، قدیمی و مربوط به لبنان است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده مربوط به حمله ایران به بندر «جبل‌علی» در امارات است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ربطی هم به امارات ندارد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد قدیمی‌ترین نسخه این ویدیو در مارس ۲۰۲۶ منتشر شده و به انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰ نسبت داده شده است.

🔹در اسفند ۱۴۰۴ گزارش‌هایی از وقوع آتش‌سوزی در یکی از اسکله‌های جبل‌علی به دلیل سقوط بقایای موشک‌های رهگیری‌شده در جریان حملات ایران به امارات وجود داشت.

🔹به‌تازگی و همزمان با افزایش تنش‌ها، گزارش‌هایی از شنیده شدن صدای انفجار در دبی منتشر شد، اما «دفتر رسانه‌ای دبی» وقوع هرگونه انفجار یا حمله در داخل شهر دبی را تکذیب کرد.

🔹فکت‌نامه به‌طور مستقل نمی‌تواند گزارش‌ها را تایید یا رد کند، اما تا زمان انتشار این مطلب، هیچ تصویری که نشان دهد اخیرا انفجاری در بندر جبل‌علی یا دبی اتفاق افتاده، منتشر نشده و ویدیوی مورد ادعا نیز قدیمی و بی‌ربط است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به انفجار پل ملک فهد، قدیمی و مربوط به اوکراین است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده انفجار پل ملک فهد (بین عربستان سعودی و بحرین) را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به پل ملک فهد ندارد.

🔹ویدیو، صحنه انفجار پلی در کریمه اوکراین در سال ۱۴۰۱ را نشان می‌دهد.

🔹رسانه‌های ایران در اسفند ۱۴۰۴ هم مدعی شدند که پل ملک فهد هدف حمله پهپادی قرار گرفته است؛ اما دفتر روابط بین‌الملل بحرین این ادعا را تکذیب کرده بود.

🔹رسانه مصاف متعلق به علی‌اکبر رائفی‌پور چند روز پس از آنکه در اسفندماه این پل را «هدف مشروع» خواند، این ویدیو را برای اولین‌بار منتشر کرد.

🔹در دور جدید درگیری‌ها روزنامه کیهان نیز خواستار حمله به پل ملک فهد شده است.

🔹با این حال، هیچ گزارش رسمی و معتبری از حمله پهپادی یا موشکی به پل ملک فهد وجود ندارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره تلاش‌های ایران برای خرید جنگنده‌های سوخو از روسیه چه می‌دانیم؟

🔹همزمان با ادامه تنش‌های نظامی بین ایران و آمریکا، خبرهای مربوط به «خرید سوخو از روسیه» همچنان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان مطرح می‌شود. سوال این است: آیا ایران جنگنده سوخو خریده و تحویل گرفته است؟

🔹مرور گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای نشان می‌دهد هرچند پرونده تلاش ایران برای خرید جنگنده‌های روسی، سال‌ها پیش با مطرح شدن احتمال خرید سوخو-۳۰ آغاز شد، اما هنوز هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که جمهوری اسلامی این جنگنده را تحویل گرفته باشد.

🔹پرونده خرید سوخو-۳۵ از سال ۲۰۲۱ جدی‌تر شد و گزارش‌هایی درباره سفارش این جنگنده‌ها انتشار یافت. در سال‌های بعد، بارها ادعا شد که سوخو-۳۵ها «به‌زودی» به ایران تحویل داده می‌شوند، اما بسیاری از این خبرها بدون سند معتبر بودند.

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی از خرید و نهایی‌شدن قرارداد سخن گفته‌اند، اما تاکنون شواهد عمومی و قابل راستی‌آزمایی از تحویل عملیاتی گسترده این جنگنده‌ها منتشر نشده است.

🔹یکی از مهم‌ترین شواهد، اسناد لو‌رفته‌ای است که ایران را با کد مشتری «۳۶۴» به‌عنوان سفارش‌دهنده ۴۸ فروند سوخو-۳۵ معرفی می‌کند و زمان تحویل را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ قرار می‌دهد. با این حال، ادعاهای تازه‌تر درباره تکمیل تعدادی از این جنگنده‌ها و نگهداری آنها در روسیه هنوز به‌طور مستقل تایید نشده‌اند.

🔹به نظر می‌رسد این تاخیر در تحویل، دلایل مختلفی داشته باشد؛ جنگ اوکراین، محدودیت ظرفیت صنایع نظامی روسیه، تحریم‌ها و ملاحظات سیاسی. تجربه تاخیر چندساله در تحویل سامانه اس-۳۰۰ هم نشان می‌دهد که حتی وجود قرارداد نظامی با روسیه، لزوما به معنی تحویل سریع تجهیزات نیست.

🔹حتی اگر ایران در نهایت ده‌ها فروند سوخو-۳۵ دریافت کند، این جنگنده‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند نیروی هوایی فرسوده ایران را متحول کنند. نبود سامانه‌های مکمل مانند آواکس، تانکرهای سوخت‌رسان و شبکه یکپارچه نبرد هوایی، در کنار مشکلات آموزشی و لجستیکی، باعث می‌شود تاثیر این خرید، محدودتر از چیزی باشد که در برخی روایت‌های رسانه‌ای مطرح می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر ساختگی منتسب به وجود لانچر در مقابل بیمارستان بقایی اهواز

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند یک لانچر را در محوطه بیمارستان بقایی اهواز نشان می‌دهد.

🔹این تصویر ساختگی است.

🔹تابلوهای سردرهای بیمارستان بقایی اهواز، با آنچه در این تصویر دیده می‌شود، شباهتی ندارند.

🔹در این عکس، ساختمان‌های بلندتر از بیمارستان در اطراف آن دیده می‌شود، اما در حوالی محل واقعی بیمارستان، چنین ساختمان‌هایی وجود ندارد.

🔹زاویه آفتاب و سایه‌های روی لانچر و ساختمان بیمارستان در تصویر سازگار نیستند.

🔹ایراد دیگری که در عکس ساختگی به چشم می‌خورد این است که در این تصویر، سر لانچر وجود ندارد.

🔹بیمارستان بقایی زیرمجموعه «دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور» است و در تابلوهای این مجموعه آموزشی درمانی، برخلاف آنچه در این عکس دیده می‌شود، از واژه «دانشكده» استفاده نشده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس و ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 آیا سپاه پاسداران در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟

🔹همزمان با انتشار خبر «قانون امنیت ملی» بریتانیا درباره ممنوعیت همکاری با سپاه، بسیاری از رسانه‌ها اعلام کردند «سپاه پاسداران در فهرست تروریستی بریتانیا قرار گرفته است».

🔹این تعبیر رسانه‌ها، دقیق نیست و نیاز به توضیح بیشتر دارد.

🔹مرور فهرست گروه‌های تروریستی از نگاه بریتانیا (مربوط به قانون سال ۲۰۰۰) نشان می‌دهد با وجود اینکه نام‌هایی چون «داعش»، «القاعده»، «حزب‌الله لبنان»، «حماس» و «بوکوحرام» در آن وجود دارد، اما نام «سپاه» در این فهرست نیست.

🔹اقدام جدید دولت بریتانیا درباره سپاه، بر اساس «قانون امنیت ملی (تهدیدهای دولتی) ۲۰۲۶» انجام شده است. این قانون برای مقابله با تهدیدهای منتسب به «دولت‌های خارجی» تدوین شده و اختیار اضافه کردن نام‌ سازمان‌های جدید را به دولت داده است. بر همین مبنا، سپاه در فهرست نهادهای مشمول این قانون قرار گرفته است.

🔹با اجرای این قانون، حمایت از سپاه در بریتانیا، از ابراز حمایت و تبلیغ گرفته تا همکاری، تامین منافع یا فعالیت به نمایندگی از آن، جرم محسوب می‌شود و می‌تواند تا ۱۴ سال زندان داشته باشد. ضمن اینکه در موارد سنگین دیگر مانند خرابکاری، حتی می‌تواند حبس ابد در پی داشته باشد.

🔹تفاوت اصلی این دو قانون، در مبنای حقوقی آنهاست. قانون سال ۲۰۰۰ برای گروه‌های تروریستی است، اما قانون ۲۰۲۶ بر تهدیدهای امنیتی ناشی از دولت‌های خارجی، جاسوسی، خرابکاری و مداخله خارجی تمرکز دارد.

🔹بنابراین از نظر حقوقی و رسانه‌ای، توصیف سپاه به عنوان «سازمان مشمول قانون تهدیدهای دولتی» بریتانیا تعبیر دقیق‌تری به نظر می‌رسد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM