🎙انتشار خبر دردناک مربوط به قتل ناموسی و قربانی شدن مونا (غزل) حیدری، بار دیگر مساله #کودک‌_همسری را در ایران مطرح کرد، او در سن زیر ۱۸ سالگی ازدواج کرد و دارای فرزند شد. رضا در پادکست این هفته نتایج پژوهش خود درباره آمارهای «رسمی» از ازدواج زیر ۱۸سال را ارائه می‌کند و درباره وضعیت کودک‌همسری در ایران می‌گوید.

🔹در ادامه رضا و فرهاد درباره جریان‌هایی صحبت می‌کنند که با هجوِ گرو‌ه‌های تئوری توطئه، به جنگ باورها و عقاید نادرست رفته‌اند.

🔹بعد هم کمی درباره وضعیت رشته‌گرایش‌ها در حوزه علمیه قم صحبت می‌کنند و البته بررسی فکت‌چکی درباره تعداد رانندگان اسنپ، تپسی و اوبر، بهانه‌ای می‌شود تا بگویند که فکت‌نامه چگونه سوژه‌هایش را انتخاب می‌کند.

🔹نگاهی به گزارش مجله لنست درباره واکسن رازی کووپارس و بررسی کمک‌های بین‌المللی به ایران در حوزه بهداشت نیز دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🚕گفته شده تعداد رانندگان اسنپ و تپسی بیشتر از اوبر است. این خبر نادرست است.

🔹تعداد افرادی که اپلیکیشن رانندگان اوبر را نصب کرده‌اند، ده‌ها برابر بیشتر از مجموع رانندگان ثبت شده در اسنپ و تپسی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓ماجرای سقوط و مرگ ناگهانی پرندگان در مکزیک چیست

🔹ویدئویی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی‌زبان با عنوان سقوط ناگهانی تعداد زیادی از پرندگان در مکزیک دست‌به‌دست می‌شود، واقعی و درست است.

🔹گزارش‌های محلی نشان می‌دهد صبح روز ۷ فوریه ۲۰۲۲ به وقت محلی در شهر کواوهتموک در کشور مکزیک، تعداد زیادی پرنده که با نام «سیاه‌مرغ سرزرد» شناخته می‌شوند در مسیر مهاجرت از کانادا به سمت جنوب، ناگهان به زمین می‌افتند و از بین می‌روند.

🔹هنوز علت دقیق این اتفاق اعلام نشده اما چند کارشناس احتمال می‌دهند دلیل این اتفاق، برآورد نادرست دسته پرندگان از ارتفاع باشد. آنها می‌گویند ممکن است این دسته از پرندگان در واکنش به حمله ناگهانی یک پرنده شکاری، برای فرار، ناگهان ارتفاع خود را کم کرده باشند و در این میان تعدادی از پرندگان نتوانسته باشند تشخیص دهند که در حال برخورد به زمینند.

🔹با توجه به گزارش‌ها و تاییدهای رسمی صورت گرفته، فکت‌نامه به این گفته که تعدادی از پرندگان ناگهان در مکزیک به روی زمین سقوط کرده و مرده‌اند نشان «درست» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ابعاد کودک‌همسری در ایران چقدر است؟

🔹طبق آمار رسمی از هر ۵ ازدواج ثبت شده در ایران، یکی #کودک‌همسری ا‌ست. از۵/۲ میلیون ازدواج ثبت شده در ۸ سال گذشته حدود ۱/۱ میلیون زیر ۱۸ سال بوده‌.

🔹قانون مدنی ازدواج دختران زیر۱۳ سال را مشروط به تشخیص دادگاه کرده، با وجود این بیش از ۱۳هزار ازدواج زیر۱۳ سال هم ثبت شده‌است.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🛰 ایران جزو ۱۰ کشور برتر دنیا در فناوری فضایی است؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی گفته شده ایران دهمین کشور دنیا در زمینه فناوری‌های فضایی است.

🔹این ادعا هیچ پایه و اساسی ندارد. هیچ رده‌بندی معتبری از کشورهای صاحب فناوری فضایی وجود ندارد، اما اگر فرض کنیم چنین رده‌بندی وجود داشته باشد، باز هم حداقل ۱۵ کشور هستند که فعالیت‌های فضایی پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری نسبت به برنامه‌های جمهوری اسلامی دارند.

🔹در سال‌های گذشته بارها افراد و رسانه‌های مختلف ادعاهایی درباره رتبه ایران در فناوری فضایی مطرح کرده‌اند، اغلب این ادعا منبع مشخصی ندارد، اما در تصویری که اخیرا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده به سایت spacetech-i.com به عنوان منبع اشاره شده است. این سایت متعلق به یک شرکت سازنده پنل‌های خورشیدی و سایر فناوری‌های فضایی در آلمان است. در این سایت مطلبی با این مضمون که رده‌بندی کشورها بر اساس فناوری‌های فضایی است منتشر نشده.

🔹در دنیا ۷۷ کشور آژانس فضایی دارند که از این بین ۶ آژانس مهم‌ترین فعالیت‌های تحقیقاتی در حوزه فضایی را پیش می‌برند که عبارتند از: #ناسا (آمریکا)، روس‌کاسموس (روسیه)، اسا (آژانس فضایی اروپا)، اداره ملی فضایی چین، جاکسا (ژاپن) و ایزرو (هند).

🔹ایتالیا و فرانسه، مستقل از آژانس فضایی اروپا توانایی‌های پژوهش رباتیک در منظومه شمسی، پرتاب فضایی و مدیریت ماهواره را دارند. کشورهای آلمان، انگلستان، کانادا و لوکزامبورگ، هرچند فعالیت‌های استقرار ماهواره در مدار را انجام نمی‌دهند اما نقش مهمی در اقتصاد فضا و تحقیقات فضایی در خارج از مدار زمین دارند.

🔹شش کشور ایران، برزیل، اسرائیل، کره جنوبی، کره شمالی و اوکراین، توانایی پرتاب فضایی و مدیریت ماهواره را دارند. از این بین کره جنوبی و برزیل از نظر فناوری ماهواره‌های عملیاتی، اوکراین از نظر فناوری پرتابگر و اسرائیل در زمینه فناوری‌های پیشرفته تحقیقاتی مانند فرود سطح‌نشین روی ماه، فناوری‌های پیشرفته‌تری نسبت به جمهوری اسلامی و کره‌شمالی دارند.

🔹به‌این ترتیب به‌فرض وجود هر نوع رنکینگ در فناوری فضایی (بدون درنظر گرفتن همه کشورهای فعال در سازمان فضایی اروپا) حداقل ۱۵ کشور هستند که فعالیت‌های فضایی پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری نسبت به برنامه‌های جمهوری اسلامی دارند. بسیاری از کشورهای اروپایی فعالیت‌های تحقیقاتی خود را ذیل آژانس فضایی اروپا انجام می‌دهند. برای همین غیر از فعالیت‌های تحقیقاتی یا نهایتا مدیریت ماهواره‌های مخابراتی و ارتباطی داخلی کشورشان، فعالیت فضایی مستقل از اتحادیه اروپا ندارند با این حال در پیشرفته‌ترین پروژه‌های این اتحادیه مشارکت دارند.

🔹بررسی بودجه‌های دولتی آژانس‌های مهم فضایی نشان می‌دهد که «سازمان فضایی ایران» در رتبه ۳۰ از نظر بودجه قرار دارد.

🔹به این‌ترتیب فکت‌نامه به جدولی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و مدعی است که «ایران رتبه ۱۰ در فناوری فضایی در دنیا را دارد»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙در پادکست این هفته، آمارهای #کودک‌همسری در ایران را مرور می‌کنیم.


👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📊خبرگزاری فارس مدعی است «شوهرکشی در ایران بیشتر از زن‌کشی است». این ادعا بی‌اساس است.

🔹آمار دقیقی از قتل‌های خانوادگی در ایران در دست نیست، اما اطلاعات پراکنده و آمار سال‌های گذشته حاکی از آن است که تعداد #زن‌کشی‌ در قتل‌های خانوادگی بیش از مردکشی است.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💰استقراض یا استقراض؛ دولت سیزدهم چگونه منابع مالی خود را از بانک مرکزی تامین می‌کند؟

🔹با اینکه مقام‌های دولتی از جمله ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم، محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهوری، مسعود میرکاظمی، رئیس سازمان برنامه بودجه، احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد و علی صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی بارها اعلام کرده‌آند که افزایش پایه پولی خط قرمز دولت بوده‌است، اما آمارهای بانک‌مرکزی از وضعیت متغیرهای پولی و بانکی در پایان آذرماه نشان می‌دهد که پایه پولی در پایان آذر ۱۴۰۰ با رشد ۳۷.۶ درصدی نسبت به آذر ماه پارسال به ۵۶۰.۹ هزار میلیارد تومان رسیده است. میزان رشد پایه پولی در ۹ ماهه امسال ۲۲.۲ درصد بوده است.

🔹مقام‌های دولتی همچنین در ماه‌های گذشته مدعی بوده‌اند که دولت از بانک‌مرکزی استقراضی نداشته است، آمار مطالبات بانک‌مرکزی از دولت در ۹ ماه اخیر این نکته را تایید می‌کند که بدهی دولت به بانک‌مرکزی در فاصله پایان مرداد ۱۴۰۰ تا آذر ماه امسال ۳.۲ درصد کاهش داشته و به نسبت میزان بدهی دولت به بانک مرکزی در فاصله زمانی مرداد تا آذر ۱۴۰۰ کاهشی بوده و با ۳.۲ درصد کاهش در پایان آ‌ذرماه به ۱۶۰.۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.

🔹البته بدهی دولت به بانک مرکزی در فاصله پایان پارسال تا آذرماه ۱۴۰۰ رشدی ۳۹ درصدی را تجربه کرده است و افزایش این جز از پایه پولی در فاصله یک ساله آذر ۱۴۰۰ نسبت به ماه مشابه پارسال، ۴۳.۶ درصد افزایش داشته است.

🔹بررسی دیگر اجزای تشکیل دهنده پایه پولی در دوره زمانی پایان مرداد تا آذر ماه ۱۴۰۰ (دوره فعالیت دولت سیزدهم) بیانگر آن است که مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها در این دوره زمانی ۲۳.۷ درصد افزایش داشته و در نهایت رقم بدهی بانک‌ها به بانک‌مرکزی در پایان آذرماه ۱۴۰۰ به ۱۵۳.۷ هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به مانده این رقم در آذرماه پارسال افزایش ۲۱.۲ درصدی را تجربه کرد.

🔹از طرفی افزایش سایر اقلام دارایی‌های بانک مرکزی در این دوره زمانی ۹ ماهه و از زمان آغاز به کار دولت سیزدهم، رشدی چشمگیر و قابل اعتنا بوده است.

🔹سایر اقلام دارایی‌های بانک مرکزی در ۹ ماه نخست امسال با افزایش ۸۶.۹ درصدی به ۱۱۴.۵ هزار میلیارد تومان بالغ شد، این رقم در مقایسه با پایان مردادماه ۱۲۹.۵ درصد رشد نشان می‌دهد.

🔹خالص سایر اقلام بانک مرکزی در آذرماه بیشترین سهم را در افزایش ۹ ماهه پایه پولی داشته است. این رشد شدید را باید به تلاش بانک‌مرکزی در چارچوب عملیات بازار باز نسبت داد که طی آن بانک مرکزی برای حفظ دالان نوسان نرخ سود بین بانکی و تامین نقدینگی بانک‌ها تلاش کرده و می‌کند و در گزارش این بانک از «تحلیل تحولات اقتصاد کلان در آذرماه ۱۴۰۰» به اثرات پولی این فرآیند از طریق افزایش خالص سایر اقلام دارایی‌ها و بدهی‌های بانک مرکزی در پایه پولی، اذعان کرده است.

🔹این نشانه‌ها، گمان استقراض غیرمستقیم دولت از بانک‌مرکزی به واسطه بانک‌ها را تقویت می‌کند، بانک مرکزی با افزایش پایه پولی، نقدینگی بانک‌ها را تامین می‌کند تا آنها با خریداری اوراق بدهی دولت، نیاز ریالی دولت را برآورده سازند.

🔹در عین حال دیگر جز تشکیل دهنده پایه پولی، یعنی خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی در این دوره افزایش داشته است.

🔹افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی به طور معمول در ماه‌های اخیر بالاترین سهم را در رشد سالانه پایه پولی داشته است.

🔹خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی در ۹ ماه اخیر ۵.۴ درصد رشد داشته است، مقایسه مانده خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی در آذرماه نسبت به پایان مرداد ۱۴۰۰ نیز با ۳.۷ درصد افزایش همراه بود و به ۶۸۰ هزار میلیارد تومان رسید.

🔹با این حساب می‌توان به این نتیجه رسید که دولت سیزدهم در ماه‌های اخیر فقط مسیر رشد پایه پولی و ترکیب آن را تغییر داده‌است و کماکان رشد پایه پولی ادامه دارد. رشد مستمر پایه پولی با شتابی کمابیش همچون قبل جدا از اینکه این رشد به کدام جزء از اجزای پایه پولی مربوط است، اثرات تورمی خواهد داشت.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در پادکست فکت‌نامه، چهار سوژه را مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ «همسرکشی در ایران» می‌رویم؛ سوژه‌ای که پس از اخبار مربوط به قتل مونا حیدری، برای چندمین بار مطرح شد.

🔹خبرگزاری فارس، در یک اینفوگرافیک اعلام کرد نرخ زن‌کشی در ایران کمتر از شوهرکشی است. رضا فرایند بررسی این ادعا و اینکه چرا به آن نشان نادرست دادیم را شرح می‌دهد.

🔹موضوع بعدی هم استقراض دولت از بانک مرکزی و راهی است که دولت سیزدهم منابع مالی خود را تامین می‌کند.

🔹به سراغ این ادعای تکراری می‌رویم که ایران یکی از ده کشور در زمینه فناوری فضایی است. می‌گوییم چرا اساسا چنین رده‌بندی‌ای وجود ندارد و وضعیت کشورهای مختلف و ایران در این زمینه چگونه است.

🔹ویدئویی که در آن دسته‌ای از پرندگان در مکزیک ناگهان به زمین می‌خورند و می‌میرند را مرور می‌کنیم.

🔹بخش پایانی هم پاسخ به نظرات و مرور پیشنهادهای شنوندگان پادکست است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🦠مستندی با عنوان #طراحی_کووید از شبکه سوم پخش شده که ادعا می‌شود نسخه دوبله شده یک فیلم خارجی است. اما هیچ نشانه‌ای از اصل فیلم پیدا نمی‌شود و حتی یک منبع غیرایرانی از آن نام نبرده است. با توجه به برخی نشانه‌ها، ظن شدید می‌رود که این مستند اساسا ساخته پخش‌کنندگان ایرانی آن باشد.
🔹موسسه سفیرفیلم به عنوان دوبله‌کننده فیلم #طراحی_کوید ذکر شده است. سایت این موسسه اهداف خود را "کادرسازی و جریان‌سازی برای جبهه فرهنگی انقلاب در عرصه‌ی تولید مستند" معرفی می‌کند. نسخه کامل این فیلم تنها در سایت این موسسه در دسترس است که آن را به فروش گذاشته است.
🔹این مستند و گفت‌وگویی که بعد از آن با حضور دو «کارشناس» پخش شد، پر است از ادعاهای نادرست و گمراه‌کننده درباره #کرونا و ویروس #کووید ۱۹. به زودی در مقاله‌ای به اصلی‌ترین ادعاهای مطرح‌شده در این مستند می‌پردازیم.

❓ماجرای ویدیوی «ادرار دو مرد و یک زن فرانسوی بر روی یک کودک آفریقایی» چیست؟

🔹ویدئویی که در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی‌زبان دست به دست می‌شود و در آن دو مرد و یک زن بر روی فردی با پوست تیره ادرار می‌کنند یک پرفورمنس هنری از هنرمندی گواتمالایی به نام خانم رجینا خوزه گالیندو است.

🔹این پرفورمنس در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۳ در هشتمین نمایشگاه سالانه موسسه Hemispheric در سائوپائولو برزیل ضبط شده است. این یک اثر هنری برای مقابله با خشونت‌های رایج عصر حاضر از جمله خشونت علیه زنان است.

🔹از این رو وقایع این ویدئو برخلاف ادعایی که در شبکه‌های اجتماعی در حال گردش است نه در فرانسه رخ داده و نه بر روی یک کودک اهل مالی اجرا شده است. دلیل وقوع آن هم اختلافات دولت فرانسه و مالی نبوده است و انتقام‌گیری فرانسوی از شهروندان اهل مالی و بی‌تمدن بودن آنان را هم نشان نمی‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که این «صحنه غیر انسانی و ناراحت کننده ادرار دو مرد و یک زن فرانسوی بر روی یک کودک آفریقایی در یکی از روستاهای فرانسه» است، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊آمار ابتلا و مرگ و میر سرطان در ایران کمتر از متوسط جهانی است

🔹افشین استوار، مدیرکل دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌گوید: «احتمال مرگ هر ایرانی در طول عمر خود به دلیل سرطان ۷ و در دنیا ۱۰ درصد است.»

🔹این اعداد و ارقام دقیق نیستند، اما اختلاف چندانی با آخرین آمارها و برآوردهای معتبر بین‌المللی ندارند.

🔹مرکز جهانی تحقیقات #سرطان در سال ۲۰۲۰ احتمال مرگ هر ایرانی بر اثر سرطان را تا پیش از ۷۵ سالگی ۸/۹ درصد محاسبه کرده است. این عدد برای کل دنیا ۱۰/۷ درصد است. بر اساس این برآوردها احتمال ابتلای به سرطان تا سن ۷۵ سالگی در ایران ۱۴/۷ درصد و در کل دنیا ۲۰/۴ درصد است.

🔹این مرکز تعداد موارد جدید سرطان در سال ۲۰۲۰ میلادی را ۱۳۱ هزار و ۱۹۱ مورد و تعداد مرگ و میر ناشی از سرطان در ایران را ۷۹ هزار و ۱۳۶ مورد محاسبه کرده است. بر این اساس در سال ۲۰۲۰ میلادی نرخ شناسایی موارد جدید ابتلا به سرطان در ایران ۱۵۶ و نرخ مرگ و میر ۹۴ مورد به ازای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت بوده است.

🔹ایران بیست و پنجمین کشور دنیا از نظر آمار مرگ و میر بر اثر سرطان است، اما از نظر نرخ ابتلا و نرخ مرگ و میر به نسبت جمعیت وضعیت بهتری نسبت به میانگین جهانی دارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته که «احتمال مرگ هر ایرانی در طول عمر خود به دلیل سرطان ۷ و در دنیا ۱۰ درصد است» نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در پادکست فکت‌نامه، چهار سوژه را مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ «همسرکشی در ایران» می‌رویم؛ سوژه‌ای که پس از اخبار مربوط به قتل مونا حیدری، برای چندمین بار مطرح شد.

🔹خبرگزاری فارس، در یک اینفوگرافیک اعلام کرد نرخ زن‌کشی در ایران کمتر از شوهرکشی است. رضا فرایند بررسی این ادعا و اینکه چرا به آن نشان نادرست دادیم را شرح می‌دهد.

🔹موضوع بعدی هم استقراض دولت از بانک مرکزی و راهی است که دولت سیزدهم منابع مالی خود را تامین می‌کند.

🔹به سراغ این ادعای تکراری می‌رویم که ایران یکی از ده کشور در زمینه فناوری فضایی است. می‌گوییم چرا اساسا چنین رده‌بندی‌ای وجود ندارد و وضعیت کشورهای مختلف و ایران در این زمینه چگونه است.

🔹ویدئویی که در آن دسته‌ای از پرندگان در مکزیک ناگهان به زمین می‌خورند و می‌میرند را مرور می‌کنیم.

🔹بخش پایانی هم پاسخ به نظرات و مرور پیشنهادهای شنوندگان پادکست است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓آیا کاواساکی اسم قشقایی را به‌خاطر اسب رستم روی نیسان گذاشت؟

🔹ایرج حسابی، فرزند محمود حسابی، در ویدئویی داستانی درباره نام‌گذاری خودروی نیسان قشقایی تعریف می‌کند که یک داستان تخیلی است.

🔹او می‌گوید: «در نمایشگاه بین‌المللی ژنو، نیسان به عنوان بهترین اتومبیل جهان انتخاب شد؛ [از لحاظ] ایمنی‌، اکونومی‌بودن، در تصادف کشته‌ندادن، رنگ بدون خش داشتن، جادار بودن و … اون پیرمرد، کاواساکی، پدر موتور ژاپن رو آوردند پشت تریبون و گفتند که آن اتومبیل را نامگذاری کن. گفت: من اسم این را می‌گذارم «ایل قشقایی» چون اسب رستم را از آنجا آورده‌اند.»

1️⃣مدل مفهومی نیسان قشقایی در نمایشگاه اتومبیل ژنو ۲۰۰۴ رونمایی شد، اما مدل واقعی و تجاری آن در نمایشگاه اتومبیل پاریس ۲۰۰۶ برای نخستین بار عرضه شد.

2️⃣عنوانی به اسم «پدر موتور ژاپن» وجود ندارد. «آن پیرمرد، کاواساکی» اگر شوزو کاواساکی و بنیان‌گذار صنایع سنگین کاواساکی باشد، یک قرن پیش از رونمایی از خودرو نیسان قشقایی از دنیا رفته‌است. ما هیچ کاواساکی دیگری پیدا نکردیم که به عنوان چهره درخشان در مهندسی موتور خودرو مشهور باشد.

3️⃣نام خودرو قشقایی آن طور که منابع معتبر نوشته‌اند از ایل قشقایی الهام گرفته شده، اما این مدل در برخی کشورها با عنوان دیگری عرضه شده و می‌شود.

4️⃣از سال ۱۹۶۴ در حاشیه نمایشگاه ژنو، بهترین اتومبیل اروپا انتخاب می‌شود که قشقایی هیچ‌وقت نتوانسته‌است این عنوان را کسب کند.

5️⃣تا آنجایی که ما می‌دانیم اسب رستم ربطی به ایل قشقایی ندارد. رستم یک چهره اساطیری است، اما قشقایی، نام یک ایل معروف در ایران است که طبق مستندات ناصرخان قشقایی ۵۰۰ سال بعد از نگارش شاهنامه، در بخش مرکزی فلات ایران و زاگرس جنوبی ساکن شده‌‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این روایت ایرج حسابی، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🛰گفته شده ایران جزو ۱۰ کشور برتر دنیا در فناوری فضایی است.

🔹به‌دلیل گستردگی فناوری‌های فضایی،‌ هیچ رده‌بندی معتبری از کشورهای صاحب فناوری فضایی وجود ندارد. حداقل ۱۵ کشور فعالیت‌های فضایی پیشرفته‌تری نسبت به برنامه‌های جمهوری اسلامی دارند.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙آیا ایران یکی از ده کشور برتر فضایی در جهان است؟ در پادکست فکت‌نامه به این سوال پاسخ می‌دهیم.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🛑 ویدئویی که در اخبار صدا و سیما و برخی رسانه‌ها با عنوان «رژه جنگنده‌های روسی در آسمان #اوکراین» پخش شده قدیمی است. این ویدئو دو سال پیش با شرح رژه «جنگنده‌ها در توشینوی #مسکو» در یوتیوب منتشر شده است.

🔹تصاویر واقعی زیادی از حمله روسیه به اوکراین در رسانه‌های معتبر منتشر شده‌اند. انتشار و پخش اخبار و تصاویر جعلی و ترویج اطلاعات غلط، باعث کمرنگ شدن واقعیت می‌شود.

✅ @Factnameh

🛑خبرگزاری تسنیم ویدئوی با عنوان «تصاویر منتشر شده از داخل پناهگاه پایتخت #اوکراین» منتشر کرده است که نادرست است. این ویدیو سه روز قبل از حمله روسیه به اوکراین در یک ایستگاه مترو در #مسکو تصویربرداری شده است.

🔹تصاویر واقعی زیادی از حمله روسیه به اوکراین در رسانه‌های معتبر منتشر شده‌اند. انتشار و پخش اخبار و تصاویر جعلی و ترویج اطلاعات غلط، باعث کمرنگ شدن واقعیت می‌شود.

✅ @Factnameh

🎙مستندی که ۲۷ بهمن ۱۴۰۰ با نام «طراحی کووید»‌ از شبکه سه سیما پخش شد اثری غیرعادی است؛ در ابتدا مخاطبان فکت‌نامه خواستند ما ادعاهای مستند را بررسی کنیم اما در ادامه سوالات دیگری برایمان به وجود آمد.

🔹«طراحی کووید» در نگاه اول، فیلمی غیرفارسی است که دوبله شده، اما می‌گوییم چرا ظن شدید داریم که مستند اساسا ساخته پخش‌کنندگان ایرانی آن باشد.

🔹مستند مجموعه‌ای از ادعاهای بی‌اساس و نادرست درباره منشا کروناست. از جمله اینکه ویروس کرونا دست‌ساز است و آمریکا و نهادهایی چون بنیاد راکفلر و افرادی چون بیل گیتس آن را به سلاحی بیولوژیک بدل کردند.

🔹تا پیش از پخش از صدا و سیما، هیچ ردی از نسخه اصلی مستند نیست. تنها نشانی، لینکی است در یوتیوب که حدود یک هفته پیش از پخش در تلویزیون، در یک کانال تازه تاسیس بارگذاری شده.

🔹این سوال‌ها و چند موضوع دیگر باعث شد در این قسمت از پادکست، به «طراحی کووید» بپردازیم.

🎙فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🛩در پی سقوط یک فروند جنگنده آموزشی در منطقه یکه‌دکان تبریز در روز ۲ اسفند ۱۴۰۰ اختلاف نظرهایی میان کاربران شبکه‌های اجتماعی در خصوص نام و مدل این جنگنده در گرفت. مقام‌های رسمی آن را اف-۵ آمریکایی و برخی کاربران آن را کوثر وطنی خواندند.

🔹«فکت نامه» در این گزارش این پرسش را جستجو کرد که هواپیمای سقوط کرده اف-۵ آمریکایی بود یا کوثر وطنی. یافته‌های ما نشان می‌دهد:

1️⃣ پایگاه شهید فکوری تبریز که جنگنده سقوط کرده به آن تعلق داشته سه مدل جنگنده دارد صاعقه، اف-۵ و کوثر.

2️⃣این پایگاه تنها یک فروند کوثر دارد که در شهریور ۱۳۹۹ تحویل گرفته است.

3️⃣مقایسه عکس لاشه هواپیمای سقوط کرده با صاعقه و کوثر نشان می‌دهد که این هواپیما نه صاعقه بوده و نه کوثر. بدنه صاعقه با لاشه جنگنده سقوط کرده تطابق ندارد. رنگ و شماره سریال جنگنده کوثر این پایگاه با رنگ و شماره سریال باقی مانده روی لاشه جنگنده سقوط کرده نیز نمی‌خواند.

🔹شواهد نشان می‌دهد که ادعای مقام‌های رسمی ایران درست است و این هواپیما جنگنده اف-۵ بوده که مدل تخصصی این پایگاه آموزشی است.

👈 در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh