FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ تصویر منتسب به هواپیمای آمریکایی که در عملیات نجات خلبانان در ایران هدف قرار گرفت، قدیمی و دستکاری‌شده است

🔹ویدیویی در اینستاگرام و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند «یک هواپیمای آمریکایی E-10» در عملیات نجات خلبانان را نشان می‌دهد که هدف پدافند هوایی ایران قرار گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو با استفاده از تصاویر قدیمی، تهیه شده است.

🔹این ویدیو به نظر می‌رسد با استفاده از ابزار هوش مصنوعی از روی عکس‌های اصلی و قدیمی ساخته شده‌ و جزئیاتی مانند رنگ و نور و شماره بدنه هواپیما دستکاری شده‌اند.

🔹تصاویر اصلی مربوط به یک هواپیمای نظامی A-10 است که ۸ آوریل ۲۰۰۳ (۱۹ فروردین ۱۳۸۲) در عراق هدف نیروهای پدافند هوایی ارتش عراق در دوران صدام حسین قرار گرفت.

🔹هواپیمای آسیب‌دیده با یک موتور فعال، حدود ۴۵ دقیقه پرواز اضطراری انجام داد و در جنوب عراق فرود آمد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی

🔹همزمان با درگیری‌ها در تنگه هرمز میان سپاه و نیروهای آمریکا، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان تصاویر آسیب‌دیدن ناو آمریکایی منتشر شده است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی بر اساس ترکیب تصاویر دو سانحه جداگانه ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو بر اساس سانحه سقوط هلیکوپتر UH-46D Sea Knight روی کشتی مهمات‌بر USS Suribachi در سال ۱۹۹۲ بازسازی شده است؛ حادثه‌ای که بدون انفجار و با نجات همه خدمه پایان یافت.

🔹بخش دوم نیز از روی تصاویر برخورد ناوشکن USS Fitzgerald با کشتی کانتینربر ACX Crystal در سال ۲۰۱۷ ساخته شده؛ سانحه‌ای که هفت کشته برجای گذاشت و ناوشکن پس از دو سال تعمیر به خدمت بازگشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ویدیوی مذکور نشان‌دهنده آسیب به ناو آمریکایی در خلیج فارس است، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمار نادرست رئیس‌ کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید قیمت دلار از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون فقط ۱۰ درصد افزایش داشته است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹متوسط قیمت دلار در دی ۱۴۰۴ حدود ۱۴۲ هزار تومان بوده و در روزهای ۱۰ تا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ (زمان مصاحبه رئیس کل بانک مرکزی) به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده بود.

🔹مقایسه این دو قیمت نشان می‌دهد طی حدود پنج ماه، نرخ ارز بیش از ۲۵ درصد افزایش داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای همتی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به کشتی آسیب‌دیده آمریکایی در حال فرار، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به کشتی آمریکاییِ آسیب‌دیده و در حال فرار، به خاطر حمله ایران است.

🔹این ویدیو ساختگی است و با استفاده از یک ویدیوی قدیمی بازسازی شده است.

🔹تصاویر اصلی متعلق به حادثه برخورد ناوشکن یواس‌اس پورتر با یک نفت‌کش ژاپنی در سال ۲۰۱۲ در خلیج فارس است.

🔹این ویدیوی جدید، با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری شده و جزئیاتی به آن اضافه شده است.

🔹پس از تبادل آتش میان ایران و آمریکا در اواسط اردیبهشت، دو کشور روایت‌های متفاوتی تحمیل خسارت به طرف مقابل ارائه کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:14 مقدمه
00:01:58 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟
00:11:05 ادعای نادرست حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه
00:15:42 عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است
00:19:21 ادعای نادرست درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده
00:22:28 ویدیوی منتسب به انفجار در قشم و بندرعباس، قدیمی است
00:23:58 ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی عربستان
00:26:09 ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی
00:27:43 ویدیوی ساختگی از شهر موشکی در اعماق خلیج فارس
00:28:53 تصویر قدیمی با ادعای هواپیمای آسیب‌دیده آمریکا در ایران
00:30:13 تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای، جعلی است
00:33:24 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به اسناد تازه منتشرشده پنتاگون درباره پدیده‌های غیرعادی و ناشناس

🔹دولت آمریکا به‌تازگی مجموعه‌ای از اسناد طبقه‌بندی‌شده را درباره «پدیده‌های غیرعادی ناشناس» منتشر کرده است.

🔹وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرده این تصاویر عمدتا پرونده‌های «حل‌نشده»‌ای هستند که به‌دلیل کیفیت پایین تصاویر، ناقص بودن گزارش‌ها یا محدودیت تجهیزات همچنان بدون توضیح مانده‌اند.

🔹حالا یک ویدیو در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به این اسناد است و در آنها به بازگشت خدایان و موجودات فرازمینی اشاره شده است.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است که فروردین امسال و پیش از انتشار رسمی این اسناد منتشر شده بود.

🔹ادعاها درباره موجودات فرازمینی، قدرت‌های ماورایی یا نیروهای کیهانی، بدون سند و داده‌های قابل راستی‌آزمایی مطرح شوند و در حوزه «شبه‌علم» قرار می‌گیرند.

🔹جسم هشت‌پری که در این ویدیو وجود دارد، به یکی از تصاویری که دولت آمریکا منتشر کرده شباهت‌هایی دارد اما همان تصویر نیست.

🔹همچنین در برخی پست‌ها ادعا شده که این ویدیو را دونالد ترامپ منتشر کرده، که این بخش ادعا هم نادرست است.

🔹در مجموع فکت‌نامه به این ویدیو و ادعاهای مربوط به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به «ساعاتی قبل از کشته شدن علی لاریجانی»، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی از علی لاریجانی منتشر و ادعا شده مربوط به «ساعاتی قبل از کشته شدن» او است.

🔹در این ادعاها گفته شده لاریجانی و همراهانش با روشن شدن تلفن همراهشان، از سوی موساد ردیابی و کشته شدند.

🔹این ویدیو قدیمی و مربوط به سفر لاریجانی، محمد پاکپور و روح‌الله حضرت‌پور به مناطق مرزی در سال ۱۳۹۶ است.

🔹محمد پاکپور فرمانده سابق سپاه در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و علی لاریجانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ در حملات اسرائیل کشته شدند.

🔹هیچ خبری از کشته‌شدن روح‌الله حضرت‌پور، نماینده پیشین مجلس که یکی از سرنشینان خودرو در این ویدیو است، وجود ندارد.

🔹این ویدیو روز دوشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۶ در جریان بازدید لاریجانی (رئیس وقت مجلس) و محمد پاکپور (فرمانده وقت نیروی زمینی سپاه) از مناطق مرزی ایران و ترکیه ضبط شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 سبد خانوار زیر فشار تورم

🔹داده‌های مرکز آمار از تورم فروردین ۱۴۰۵ از ثبت رکوردهای کم‌سابقه حکایت دارد و عدد ۷۳.۵ درصد را به عنوان تورم نقطه به نقطه در ابتدای سال نشان می‌دهد.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه در گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» از این هم بیشتر شده و از مرز ۱۱۵ درصد فراتر رفته است؛ یعنی هزینه غذا بیش از دو برابر شده است.

🔹دولت طرح کالابرگ را اجرا می‌کند اما با این روند تورم و افزایش قیمت‌ها، عملا بخشی از ارزش این کالابرگ‌ها پیشاپیش از بین رفته است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی، به تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو قدیمی است و ارتباطی با درگیری‌های اخیر ایران و آمریکا در تنگه هرمز ندارد.

🔹این ویدیو دست‌کم یک سال پیش با این توضیح که صحنه‌ای از تمرین نیروهای نظامی آمریکا را نمایش می‌دهد، در یوتیوب منتشر شده بود.

🔹بخش‌هایی از همین ویدیو پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی با ادعای درگیری نیروهای آمریکایی در نزدیکی سومالی بازنشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به تیراندازی نیروهای آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس طی روزهای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ تغییرات قیمت خرده‌فروشی؛ تصویر بی‌سابقه از وضعیت معیشت ایرانیان

🔹بررسی آخرین داده‌های رسمی از عمیق‌تر شدن بحران معیشت در ایران، در ابعادی بی‌سابقه حکایت دارد.

🔹قیمت ۲۲ قلم از ۵۳ کالای خوراکی پرمصرف مرکز آمار ایران، طی یک سال بیش از دو برابر افزایش پیدا کرده است.

🔹روغن نباتی جامد با ۳۷۴.۹ درصد، روغن مایع با ۳۰۸ درصد و برنج خارجی درجه یک با ۲۰۸.۸ درصد، بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. همچنین ۱۹ قلم دیگر بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند.

🔹یک خانوار کارگری سه‌نفره حداقل‌بگیر، مجبور است صرفاً برای تهیه ۱۱ قلم کالای بسیار ابتدایی سبد کالابرگ، ماهانه بین ۵۵ تا ۵۷ درصد از کل درآمد خود را هزینه کند.

🔹در این میان اصلی‌ترین راهکار دولت توزیع «کالابرگ» است. محاسبات فکت‌نامه نشان می‌دهد هزینه سبد ۱۱ قلم کالای کالابرگ در فروردین ۱۴۰۵ به بیش از ۴ و نیم میلیون تومان برای هر نفر رسیده است.

🔹مقام‌های دولتی از بررسی افزایش سبد و ارتقای کالابرگ صحبت می‌کنند، اما به نظر می‌رسد با تداوم افزایش قیمت‌، دولت برای تامین منابع مالی کالابرگ دچار مشکل جدی خواهد شد.

🔹افزایش کم‌سابقه تورم تولیدکننده در بخش‌های مرتبط با غذا، این نگرانی را افزایش داده که در ماه‌های آینده سطح تورم خوراکی از این هم بیشتر شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM