FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🎙 جمعیت تشییع

🔹در قسمت ۲۷۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره جمعیت حاضر در تشییع علی خامنه‌ای در تهران توضیح می‌دهیم و سپس چند فکت‌چک مرتبط با این مراسم را مرور می‌کنیم.

🔹تصاویر و خبرها درباره توقیف دارایی برخی مقامات عراق طی هفته گذشته بسیار پرواکنش شد که در این قسمت درباره آن صحبت می‌کنیم.

🔹یک کشتی متوقف‌شده در تنگه هرمز، مدتی است سوژه برخی رسانه‌های ایران برای انتشار اطلاعات نادرست شده است. این هفته ادعای صداوسیما درباره این کشتی را بررسی کرده‌ایم.

🔹بحران تورمی به‌ویژه در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، در خرداد هم ادامه پیدا کرد. مثل دو ماه ابتدایی امسال، به جدیدترین آمارهای رسمی تورم نگاهی انداخته‌ایم.

🔹ویدیوی منتسب به اذعان یک عضو بلندپایه حماس به کشته‌شدن مجتبی خامنه‌ای نیز آخرین فکت‌چکی است که در این اپیزود مرور کرده‌ایم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 جمعیت تشییع

🔹در قسمت ۲۷۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره جمعیت حاضر در تشییع علی خامنه‌ای در تهران توضیح می‌دهیم و سپس چند فکت‌چک مرتبط با این مراسم را مرور می‌کنیم.

🔹تصاویر و خبرها درباره توقیف دارایی برخی مقامات عراق طی هفته گذشته بسیار پرواکنش شد که در این قسمت درباره آن صحبت می‌کنیم.

🔹یک کشتی متوقف‌شده در تنگه هرمز، مدتی است سوژه برخی رسانه‌های ایران برای انتشار اطلاعات نادرست شده است. این هفته ادعای صداوسیما درباره این کشتی را بررسی کرده‌ایم.

🔹بحران تورمی به‌ویژه در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، در خرداد هم ادامه پیدا کرد. مثل دو ماه ابتدایی امسال، به جدیدترین آمارهای رسمی تورم نگاهی انداخته‌ایم.

🔹ویدیوی منتسب به اذعان یک عضو بلندپایه حماس به کشته‌شدن مجتبی خامنه‌ای نیز آخرین فکت‌چکی است که در این اپیزود مرور کرده‌ایم.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۳ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:05:28 چند نفر در مراسم تشییع خامنه‌ای در تهران شرکت کرده‌اند؟
00:24:45 ویدیوی ساختگی منتسب به مراسم تشییع خامنه‌ای در مصلی
00:26:58 ویدیوی نمایش مشت گره کرده نورانی در مصلی، ساختگی است
00:29:10 ویدیوی «ضریح طلایی» حامل تابوت خامنه‌ای، ساختگی است
00:30:28 ادعای بمب‌گذاری ناموفق در مراسم تشییع خامنه‌ای
00:32:28 تصاویر و خبرها درباره توقیف دارایی‌های مقامات در عراق
00:38:51 ادعای صداوسیما درباره به گل نشستن کشتی خارجی در تنگه هرمز
00:43:04 تورم غذا در خرداد ۱۴۰۵؛ پنجمین ماه متوالی با تورم سه رقمی
00:47:34 ویدیوی جعلی اعتراف خالد مشعل به کشته‌شدن مجتبی خامنه‌ای
00:50:28 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر منتسب به درگیری مسلحانه در مشهد، ساختگی است

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به درگیری مسلحانه ۱۸ تیر ۱۴۰۵ در مشهد است.

🔹این تصویر جعلی است و با ابزارهای هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹کلمه «NISSAN» در پشت یک وانت پیکان آن هم با دیکته اشتباه، درهم‌ریخته بودن پلاک خودرو، علامت راهنمایی و رانندگی بی‌معنی، ایرادهای ساختاری در بدن‌های افراد و غیرمنطقی بودن وضعیت شلیک‌ها، از جمله نشانه‌های ساختگی‌بودن عکس است.

🔹همزمان با مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مشهد خبرهایی مبنی بر «حمله تروریستی به بسیجیان» در این شهر منتشر شد.

🔹مقامات امنیتی استان خراسان رضوی ادعا کردند تیراندازی تروریستی نبوده و به دلایل اختلافات شخصی رخ داده است.

🔹فکت‌نامه نمی‌تواند هیچ‌یک از این خبرها را به شکل مستقل تایید یا رد کند اما تصویری که به عنوان عکس حادثه منتشر شده، غیرواقعی و «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت ۴۰ میلیونی تشییع خامنه‌ای

🔹خبرگزاری فارس مدعی شده ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر در مراسم تشییع خامنه‌ای در ایران و عراق شرکت کرده‌اند که ۱۰ میلیون آن مربوط به عراق است.

🔹این آمار به‌شکلی عجیب و غیرمنطقی، اغراق‌آمیز است.

🔹به دلیل محدودیت داده‌ها و وجود متغیرهای زمانی و مکانی، تخمین دقیق جمعیت ممکن نیست، اما طبق تحقیقات فکت‌نامه می‌توان با اطمینان نسبی گفت جمعیت تشییع‌کننده خامنه‌ای در تهران در مقیاس چندصد هزار نفر بوده و با اعداد و ارقام چند میلیونی فاصله زیادی دارد.

🔹علاوه بر این ادعای حضور بیش از ۳۰ میلیون نفر در مراسم تهران، قم و مشهد، در مقیاس جمعیت کل سه استان‌، غیرطبیعی است. این اعداد بیش از ۱/۵ برابر کل مجموع جمعیت استان‌های تهران، قم و خراسان رضوی در سال ۱۴۰۵ است.

🔹برای اینکه آمار فارس درست دربیاید باید پذیرفت علاوه بر کل جمعیت این سه استان، ۸ تا ۱۰ میلیون نفر هم از استان‌های دیگر به این مراسم آمده باشند، در حالی که ظرفیت تردد کل جاده‌های کشور طبق آمار وزارت راه و شهرسازی، در شرایط عادی حدود ۲/۲ میلیون سفر در روز است.

🔹در این مدت هیچ گزارشی از ترافیک جاده‌‌ای غیرعادی در مسیرهای منتهی به این سه استان مخابره نشده و صرفا گزارش‌هایی درباره آماده شدن مشهد برای پذیرایی حدود ۴ میلیون مسافر اشاره شده، در حالی که کل جمعیت شهر مشهد کمتر از ۳ میلیون نفر است.

🔹آمار ۱۰ میلیون شرکت‌کننده در عراق نیز بسیار دور از واقعیت است. پذیرفتن این آمار یعنی بپذیریم از هر سه نفر بزرگسال در عراق، یک نفر در این مراسم شرکت کرده است. طبق برآوردها حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد جمعیت عراق را شیعیان تشکیل می‌دهند.

🔹با توجه به این توضیحات و توضیحاتی که در فکت‌چک مرتبط قبلی به آن اشاره شده بود، به آمار ادعایی خبرگزاری فارس نشان «شاخ‌دار» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به حمله موشکی ایران به فرودگاه دبی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه حمله موشکی جدید ایران به یک پایگاه هوایی در دبی (امارات) است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ایران در دور جدید درگیری‌ها که از ۱۶ تیر ۱۴۰۵ آغاز شده، تاکنون به امارات حمله نکرده است.

🔹این ویدیو حدود یک ماه قبل هم با ادعای نادرست حمله ایران به کویت هم منتشر شده بود.

🔹انفجار پرتابه‌ها پیش‌ از برخورد به هدف، فرم دست، لباس و چهره افراد و صحنه انفجار غیرواقعی، از جمله نشانه‌های ساختگی‌بودن این ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی همراه آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ روایت تشییع خامنه‌ای، ایران و شبکه اینفلوئنسرهای همسو

🔹مراسم تشییع علی خامنه‌ای رویدادی با اهمیت سیاسی برای حکومت بود. با توجه به نفوذ فزاینده اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی (۲۷ درصد مردم جهان اخبار را از اینفلوئنسرهای خبری دریافت می‌کنند)، جمهوری اسلامی این وضعیت را فرصتی برای انتشار روایت مطلوب خود از تحولات ایران و اثرگذاری بر نحوه بازنمایی آنها دید.

🔹حکومت با بسیج گسترده امکانات اجرایی و رسانه‌ای تلاش کرد تشییع خامنه‌ای را به نمایش حمایت مردمی، مشروعیت نظام و بیعت با مجتبی خامنه‌ای تبدیل کند.

🔹این رویکرد در ادامه تغییری بود که نشانه‌های آن بعد از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در راهبرد رسانه‌ای حکومت مشاهده شد. این رویکرد را نهادهایی مثل معاونت برون‌مرزی صداوسیما، مرکز رسانه‌ای صبح و وزارت ارشاد هدایت می‌کنند و در آن، استفاده از اینفلوئنسرهای همسو، فعالان غربی «ضدامپریالیسم» و چهره‌های رسانه‌ای جهان عرب جایگاه پررنگ‌تری یافته است.

🔹وزیر ارشاد از حضور حدود ۶۰۰ خبرنگار و نماینده رسانه‌های خارجی و رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از حضور حدود ۴۰۰ بلاگر و فعال رسانه‌ای خارجی برای مراسم تشییع خبر دادند.

🔹در این تحقیق، ۱۷ مهمان هماهنگ‌شده در قالب تور «مرکز رسانه‌ای صبح» و بیش از ۳۰ بلاگر و فعال رسانه‌ای خارج از این تور را که برای پوشش مراسم به ایران سفر کرده بودند، شناسایی کردیم. این افراد تنها بخشی از پوشش‌دهندگان غیررسمی مراسم تشییع در کنار رسانه‌های جریان اصلی بودند.

🔹شواهد نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در این راهبرد رسانه‌ای جدید، با اعطای دسترسی‌های ویژه، صدور ویزا و فراهم کردن امکانات سفر تلاش می‌کند به واسطه آنان روایت‌هایی همسو با اهداف خود را به افکار عمومی جهان منتقل کند.

🔹ترکیب دعوت‌شدگان نشان می‌دهد نهادهای برگزارکننده عمدتاً بر چهره‌هایی تمرکز کرده‌اند که در مخالفت با سیاست خارجی آمریکا و اسرائیل اشتراک نظر دارند و از طریق شبکه‌های اجتماعی یا رسانه‌های محلی و آلترناتیو خود، دسترسی مستقیم‌تری به مخاطبان دارند.

🔹با این حال، بررسی محتوای تولیدی آنها و متن دعوت‌نامه‌ای که یکی از سفارتخانه‌های ایران منتشر کرده، نشان می‌دهد فعالیت آنان، به پوشش مراسم، بازدید از مناطق جنگ‌زده و شرکت در نشست‌های خبری رسمی محدود بوده و آزادی عمل چندانی برای تهیه گزارش‌های خارج از این چارچوب نداشتند.

🔹این طیف، از فعالان چپ و ضدامپریالیسم مانند مکس بلومنتال تا چهره‌های جنجالی جریان‌های تلفیقی مانند «کمونیسم MAGA» مثل جکسون هینکل را در بر می‌گیرد.

🔹حضور این افراد در استودیوهای ویژه، نقاط مشرف به مسیرهای اصلی تشییع، نشست‌های رسمی شهرداری تهران و وزارت ارشاد و همراهی با فعالان رسانه‌ای ایرانی مسلط به زبان انگلیسی، نشان می‌دهد این فعالیت‌ها حاصل برنامه‌ریزی سازمان‌یافته و هماهنگ میان نهادها و مؤسسات همسو بوده، نه صرفاً اقداماتی فردی یا خودجوش.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 مقاله فکت‌نامه درباره تور رسانه‌ای ۲۲ بهمن

👈 مقاله فکت‌نامه درباره ادامه این تورهای رسانه‌ای

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 در تشییع خامنه‌ای در تهران واقعا چند نفر حضور یافتند؟

🔹مراسم تشییع علی خامنه‌ای در روزها و مکان‌های مختلفی برگزار شد و از همان ابتدا روایت‌های چندین میلیون نفری و اغراق‌شده‌ای از جمعیت تشییع‌کنندگان، بخصوص در تهران، منتشر شد.

🔹ما با بررسی عکس‌ها، ویدیوها، تصاویر ماهواره‌ای، نقشه‌ها و گزارش‌های مختلف و محاسبه گنجایش فضاهای اعلام‌شده و همچنین مقایسه منطقی با ظرف جمعیتی، درباره این آمارها توضیح دادیم.

🔹هرچند به دلیل تعدد و تنوع زمانی و مکانی، امکان شمارش این جمعیت مقدور نیست، اما مطابق بررسی‌های دقیق، با اطمینان می‌توان گفت که ادعاهای چندین میلیون نفری که بارها از سوی رسانه‌ها و چهره‌های هوادار جمهوری اسلامی مطرح شده، به‌شدت اغراق‌شده و نادرست است.

👈 دو مقاله مرتبط با این ویدیو را اینجا و اینجا بخوانید

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار دکتر کلانتر معتمدی درباره رابطه واکسن فایزر با نازایی و عقیم شدن زنان

🔹محمدرضا کلانتر معتمدی، دبیر پیشین فرهنگستان علوم پزشکی، در یک برنامه تلویزیونی گفته است: «بعد از ۸ ماه مشخص شد واکسن فایزر حاوی همان ماده‌ای است که در واکسن ابولا بود و دختران را عقیم می‌کرد.»

🔹این ادعا صرفاً تئوری توطئه بی‌پایه و اساسی است که از سوی پزشکی مطرح شده که در جریان تحولات علمی روز قرار ندارد.

🔹واکسن کرونای فایزر چه در ساختار و چه در عملکرد، شباهتی به واکسن‌های تأییدشده ابولا ندارد.

🔹سازمان بهداشت جهانی تأکید می‌کند: «هیچ شواهدی مبنی بر تداخل واکسن‌های کووید-۱۹ با باروری وجود ندارد و هیچ مدرک بیولوژیکی وجود ندارد که نشان دهد آنتی‌بادی‌های ناشی از واکسن یا ترکیبات آن آسیبی به اندام‌های تولیدمثل وارد کنند.»

🔹محمدرضا کلانتر معتمدی، پزشک و جراح است و به عنوان عضو، دبیر یا حتی رئیس گروه‌های علمی فعالیت می‌کند، اما اغلب اظهارنظرهای او در فضای عمومی جنبه اجتماعی و سیاسی دارد.

🔹ما در منابع عمومی چند مقاله از او پیدا کردیم که عنوان موضوعات آن «اقتصاد مقاومتی در نظام سلامت»، «فقر و هزینه‌های جراحی»، «تجربه‌های دفاع مقدس» و «مولفه‌های فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه سلامت کشور» است.

🔹او یکی از امضاکنندگان نامه منتسب به «۲۵۰۰ پزشک» است که چند روز بعد از ممنوعیت واردات واکسن از سوی خامنه‌ای اعلام شد.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه همان زمان توضیح داد که هم محتوای نامه بی‌پایه و اساس و تئوری توطئه است و هم نامه‌ای که به «۲۵۰۰ پزشک» منتسب شده کمتر از ۱۸۰ امضا با نام‌های تکراری و مخدوش دارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به حملات ایران به میدان گازی در بحرین

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات موشکی ایران به یک میدان گازی در بحرین است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹در پی موج جدید حمله‌های آمریکا به ایران، سپاه دو مکان محل استقرار و پشتیبانی نیروهای آمریکایی در بحرین را هدف قرار داد؛ اما نه ایران مدعی حمله به میدان گازی شده و نه بحرین چنین گزارشی منتشر کرده است.

🔹ایراداتی مثل چهره‌های نامعلوم، ناپدید شدن ناگهانی افراد، سازه‌های غیرعادی و جهت غیرطبیعی فرار افراد حاضر در ویدیو نشان می‌دهد که با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای بی‌اساس و ویدیوی ساختگی آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به بمباران اخیر در بوشهر، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حملات اخیر آمریکا به جنوب ایران (بوشهر) است.

🔹این ویدیو میلیون‌ها بار بازدید داشته اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این ادعا نادرست و ویدیو نیز ترکیبی از دو ویدیوی متفاوت و قدیمی است و ارتباطی به بوشهر و حمله‌های اخیر آمریکا ندارد.

🔹بخش اول ویدیو مربوط به حملات هوایی به اطراف بیمارستان اندونزی در غزه است که ۱۸ آبان ۱۴۰۲ در رسانه‌ها منتشر شده بود.

🔹بخش دوم ویدیو، آتش‌سوزی یک انبار نفت در تهران است که ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ منتشر شده بود.

🔹بوشهر از جمله شهرهایی است که در دور جدید حمله‌ها انفجارهای متعددی در آن رخ داده و تصاویری هم از آن‌ها منتشر شده؛ اما این ویدیوی وایرال‌شده با این رویدادها ارتباطی ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM