✍️ اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ

🔹اسپوتنیک فارسی، رسانه وابسته به دولت روسیه در شش ماه گذشته ده‌ها مطلب منتشر کرده که نشان از موضع‌گیری فعال این رسانه‌ در حساس‌ترین مسائل چالش‌های داخلی ایران دارد.

🔹اسپوتنیک تنها رسانه خارجی نیست که در ایران نمایندگی فعال دارد. رسانه‌های خارجی دیگری هم بخش فارسی‌ دارند و در چارچوب‌های رسانه‌ای و در راستای منافع دولت‌ متبوع خود، در ایران فعالیت می‌کند.

🔹رسانه‌های خارجی معمولا تلاش می‌کنند دست‌کم در ظاهر، عملکردی بی‌طرفانه داشته باشند؛ اما اسپوتنیک ملاحظه‌ای در حفظ ظاهر ندارد و درباره حساس‌ترین موضوعات داخلی، در حد جانشینی رهبر، یا جنگ، به طور علنی و فعال موضع‌گیری می‌کند.

🔹مدیر منطقه‌ای اسپوتنیک در ایران، توصیه می‌کند مجتبی خامنه‌ای رهبر شود. او را در مقاله‌ای تصریح می‌کند: «بهترین پاسخ به ترور شهید خامنه‌ای انتخاب فرزند او به عنوان جانشین می‌باشد.»

🔹این سایت در توجیه حمله به کشورهای عربی، در نخستین روز جنگ می‌نویسد: «پس از ترور آیت‌الله خامنه‌ای احتمالا دیگر بحث پایگاه‌ها و نیروهای آمریکایی نیست و پروژه‌ها و منافع اقتصادی آمریکایی‌ها در منطقه هدف قرار می‌گیرند.»

🔹این سایت ۱۰ روز قبل از آتش‌بس هم نوشت: «پذیرش آتش‌بس در شرایط موجود اشتباه استراتژیک است و ایرانی‌ها حاضر نیستند چنین آتش‌بسی را بپذیرند.»

🔹در مقالات اسپوتنیک فارسی تاکید شده دستیابی به سلاح هسته‌ای «حق مشروع» جمهوری اسلامی است و «الگوی کره شمالی» برای ایران، بهتر از «الگوی شکست‌خورده لیبی» است.

🔹این رسانه وابسته به دولت روسیه، بدون تعارف از جریان‌های سیاسی تندرو در ایران حمایت می‌کند، جریان‌های موسوم به میانه‌رو را نقد می‌کند و مدعی وجود ستون پنجم در دولت و برخی جریان‌های سیاسی می‌شود.

🔹این سایت در گیرودار وقایع دی‌ماه، درباره لزوم قطع اینترنت مطلب منتشر می‌کند و برای اشاره به معترضان، القابی مانند «اغتشاشگر»، «خائن»، «جاسوس» را به کار می‌برد.

🔹شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا، انتشار تئوری‌های توطئه در اسپوتنیک فارسی به اسم «تحلیل» باشد؛ تئوری‌هایی از قبیل ارتباط جنگ اخیر با «مناسک شیطان‌پرستی»، ارتباط دادن «آیین قربانی دختران باکره» و فاجعه میناب یا ادعای «ادعای کنترل جهان توسط فراماسونری و کارتل‌های یهودی».

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ انتساب نادرست یک ویدیوی قدیمی به حملات ایران به پایگاه آمریکا در بحرین

🔹همزمان با ادامه حملات نظامی روزهای گذشته، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات ایران و انفجارهای بزرگ در پایگاه دریایی آمریکا در بحرین است.

🔹این ویدیو قدیمی است، ارتباطی به منازعات اخیر در منطقه ندارد و مربوط به کشور مالت است.

🔹جمهوری اسلامی، حملاتی به بحرین و ناوگان پنجم ارتش آمریکا انجام داده اما ویدیوی مورد اشاره، ارتباطی به این حملات ندارد.

🔹در ویدیو شاهد صحنه‌هایی از انفجار در کارخانه محصولات آتش‌بازی در کشور مالت هستیم.

🔹این انفجارها ۱۱ خرداد رخ داد و منجر به خسارت ۱.۴ میلیون دلاری و زخمی شدن دو نفر شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با حملات اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 درباره خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه چه می‌دانیم؟

🔹مروری بر گزارش‌ها، تصاویر و منابع رسمی و غیررسمی نشان می‌دهد جنگ ۴۰ روزه، ضربه سنگینی به نیروی دریایی ایران وارد کرده است.

🔹ارتش آمریکا می‌گوید بیش از ۱۵۰ شناور ایرانی در این جنگ آسیب دیده، منهدم شده یا از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند؛ هرچند بررسی دقیق‌تر این تلفات، همچنان نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد.

🔹در میان مهم‌ترین خسارت‌ها، ناوچه دنا غرق شد و شناورهای بزرگی مثل مکران و ناو پهپادبر شهید باقری به‌شدت آسیب دیدند و عملا از چرخه عملیاتی خارج شدند. چهار ناوچه کلاس شهید سلیمانی سپاه و بخشی از زیردریایی‌ها و زیرساخت‌های دریایی ایران هم هدف قرار گرفتند.

🔹با وجود این خسارت‌های قابل توجه، به نظر می‌رسد بخشی از توان نامتقارن سپاه پاسداران، یعنی قایق‌های تندرو، مین‌های دریایی، موشک‌های ساحلی و شناورهای بدون سرنشین، همچنان باقی مانده و می‌تواند در خلیج فارس و تنگه هرمز تهدید ایجاد کند.

🔹به بیان دیگر، آنچه بیشترین آسیب را دید، بخش بزرگ، نمایشی و قابل‌شناسایی ناوگان ایران بود؛ اما بخشی که از نظر عملیاتی همچنان می‌تواند برای کشتیرانی و نیروهای خارجی خطرآفرین باشد، به‌طور کامل از بین نرفته و برخی نشانه‌ها تایید می‌کنند که در حال بازسازی یا تغییر شکل است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست غرق یک نفتکش به دست سپاه در تنگه هرمز

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با این ادعا منتشر شده که سپاه یک نفتکش را هنگام عبور از تنگه هرمز غرق کرده و از آن فیلم گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹ویدیو مربوط به غرق شدن کشتی فله‌بر LUNI در شمال قشم در ۲۳ تیر ۱۴۰۵ است؛ شناوری ۳۲ ساله که بر اساس اعلام اداره بنادر هرمزگان پس از برخورد با یک کشتی دیگر دچار آسیب شدید بدنه و آبگرفتگی شد و خدمه آن نجات یافتند.

🔹برخلاف ادعا، این کشتی یک نفتکش نیست و فله‌بر است و هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد در حمله نظامی هدف قرار گرفته و به دست سپاه غرق شده است.

🔹عکسی هم با ادعای مشابهی منتشر شده که نسخه‌ای دستکاری‌شده از همین ویدیو است و نوشته روی بدنه کشتی در آن عوض شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات ایران به تاسیسات نفتی آرامکو در عربستان سعودی در روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو همچنین به حملات اخیر حوثی‌ها به فرودگاه ابها در عربستان نیز منتسب شده است.

🔹ویدیوی مورد اشاره، قدیمی است و به منازعات روزهای اخیر ارتباطی ندارد.
در ویدیو صحنه‌هایی از حملات حوثی‌ها به تاسیسات نفتی آرامکو در سال ۱۴۰۰ را می‌بینیم؛ ویدیویی که همان زمان در رسانه‌های مختلف منتشر شده بود.

🔹در جریان جنگ اخیر ایران با آمریکا و اسرائیل، سپاه پاسداران بارها کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی را هدف گرفته و حوثی‌های تحت حمایت ایران نیز اخیرا حمله‌ای به فرودگاه ابها انجام داده‌اند که خسارت چندانی به دنبال نداشته است.

🔹با وجود این خبرها، این ویدیو ارتباطی به حمله‌های روزهای اخیر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به درگیری‌های تازه، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به حمله ایران به بندر جبل‌علی امارات، قدیمی و مربوط به لبنان است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده مربوط به حمله ایران به بندر «جبل‌علی» در امارات است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ربطی هم به امارات ندارد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد قدیمی‌ترین نسخه این ویدیو در مارس ۲۰۲۶ منتشر شده و به انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰ نسبت داده شده است.

🔹در اسفند ۱۴۰۴ گزارش‌هایی از وقوع آتش‌سوزی در یکی از اسکله‌های جبل‌علی به دلیل سقوط بقایای موشک‌های رهگیری‌شده در جریان حملات ایران به امارات وجود داشت.

🔹به‌تازگی و همزمان با افزایش تنش‌ها، گزارش‌هایی از شنیده شدن صدای انفجار در دبی منتشر شد، اما «دفتر رسانه‌ای دبی» وقوع هرگونه انفجار یا حمله در داخل شهر دبی را تکذیب کرد.

🔹فکت‌نامه به‌طور مستقل نمی‌تواند گزارش‌ها را تایید یا رد کند، اما تا زمان انتشار این مطلب، هیچ تصویری که نشان دهد اخیرا انفجاری در بندر جبل‌علی یا دبی اتفاق افتاده، منتشر نشده و ویدیوی مورد ادعا نیز قدیمی و بی‌ربط است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به انفجار پل ملک فهد، قدیمی و مربوط به اوکراین است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده انفجار پل ملک فهد (بین عربستان سعودی و بحرین) را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به پل ملک فهد ندارد.

🔹ویدیو، صحنه انفجار پلی در کریمه اوکراین در سال ۱۴۰۱ را نشان می‌دهد.

🔹رسانه‌های ایران در اسفند ۱۴۰۴ هم مدعی شدند که پل ملک فهد هدف حمله پهپادی قرار گرفته است؛ اما دفتر روابط بین‌الملل بحرین این ادعا را تکذیب کرده بود.

🔹رسانه مصاف متعلق به علی‌اکبر رائفی‌پور چند روز پس از آنکه در اسفندماه این پل را «هدف مشروع» خواند، این ویدیو را برای اولین‌بار منتشر کرد.

🔹در دور جدید درگیری‌ها روزنامه کیهان نیز خواستار حمله به پل ملک فهد شده است.

🔹با این حال، هیچ گزارش رسمی و معتبری از حمله پهپادی یا موشکی به پل ملک فهد وجود ندارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh