FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.18K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Audio
🎙 آپاچی‌های رائفی‌پور

🔹در قسمت ۲۸۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدیدی که به دیدار مسعود پزشکیان و مجتبی خامنه‌ای منتسب شده بود، صحبت می‌کنیم.

🔹همزمان با تنش ایران و قطر بر سر ادعای اسارت سه خلبان ایرانی، ادعا شد که یک مقام نظامی قطر، به بازجویی از آنها اذعان کرده است. درباره نادرستی این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹روایت رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی درباره نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

🔹حادثه سقوط یک بالگرد آپاچی در آمریکا، سوژه تئوری توطئه تازه علی‌اکبر رائفی‌پور شده که در مورد آن هم صحبت خواهیم کرد.

🔹ادعای بی‌اساس خبرگزاری تسنیم درباره کشته‌شدن هفت خدمه ناو لینکلن بر اثر درگیری، موضوع فکت‌چک دیگر این قسمت است.

🔹ادعای جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین در سوئد، ویدیوی منتسب به ورود نیروهای کُرد به ایران و ویدیوی منسوب به اعتراض علیه اعدام‌های اخیر، سوژه‌های آخرین فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:04:22 ویدیوی ساختگی منسوب به دیدار مجتبی خامنه‌ای و پزشکیان
00:09:21 ادعای نادرست اذعان سرهنگ قطری به بازجویی از خلبانان ایرانی
00:14:36 نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا؛ واقعیت یا روایت ساختگی؟
00:19:01 ادعای شاخ‌دار رائفی‌پور درباره سقوط دو آپاچی در تگزاس
00:25:33 ادعای نادرست کشته‌شدن ۷ خدمه ناو لینکلن بر اثر درگیری
00:29:49 ادعای نادرست جایگزینی دلار با یوان از سوی دولت سوئد
00:32:08 ویدیوی ساختگی ورود نیروهای احزاب مخالف کرد به ایران
00:33:43 ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراض به اعدام‌های اخیر
00:35:10 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به درگیری اسرائیل و ترکیه

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات اخیر هوایی اسرائیل به مرز ترکیه است.

🔹در این ادعاها گفته شده ترکیه پس از این حمله جنگنده‌های اف ۱۵ خود را برای واکنش به پرواز درآورده است.

🔹این ویدیو قدیمی و این ادعا نادرست است.

🔹ویدیو، صحنه حملات هوایی ایران به یک پایگاه هوایی در اردن در ۲۶ تیر امسال است.

🔹اسرائیل روز ۲۷ مرداد به یک فرودگاه در سوریه، نزدیک مرز ترکیه، حمله کرد.
ترکیه حمله را محکوم کرد و نماینده آمریکا هشدار داد که این اقدام می‌توانست به رویارویی اسرائیل و ترکیه منجر شود.

🔹با این حال، ترکیه واکنش هوایی نشان نداده و F-15 هم ندارد.

🔹تنش میان دو کشور بر سر نقش و حضور ترکیه در سوریه از زمان روی کار آمدن دولت جدید دمشق تشدید شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمار نادرست وزیر صمت از صادرات غیرنفتی در دولت چهاردهم

🔹محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، گفته در دولت چهاردهم ۱۳۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی انجام شده است.

🔹این آمار نادرست است و داده‌های رسمی گمرک و بانک مرکزی این ادعا را تأیید نمی‌کنند.

🔹ارزش صادرات غیرنفتی در سال ۱۴۰۳ حدود ۵۸ میلیارد دلار و در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۱/۷ میلیارد دلار بوده است.

🔹بنابراین مجموع صادرات غیرنفتی این دو سال حدود ۱۰۹/۵ تا ۱۱۰/۱ میلیارد دلار است؛ یعنی نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار یا ۱۸ تا ۱۹ درصد کمتر از رقم اعلام‌شده وزیر صمت.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای وزیر صمت نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 صدای مسکو، به افق تهران

🔹بررسی بیش از ۳۰۰ محتوا در بخش فارسی خبرگزاری دولتی اسپوتنیک روسیه، در بازه دی‌ماه ۱۴۰۴ (چند روز پیش از کشتار معترضان) تا حدود شش ماه بعد از آن، از موضع‌گیری فعال این رسانه‌ در حساس‌ترین چالش‌های داخلی ایران حکایت دارد.

🔹بیش از ۹۰ درصد این مطالب تنها به دو نام، یعنی عماد آبشناس و شیوا آبشناس تعلق دارد؛ مطالبی که از سرکوب اعتراضات و جاسوس خواندن معترضان، تا ساخت سلاح هسته‌ای و عدم اتمام جنگ را تبلیغ می‌کند.

🔹در اوج وقایع دی‌ماه، در حالی که دفتر این رسانه در تهران همچنان به اینترنت دسترسی داشت، از لزوم قطع اینترنت حرف می‌زد.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره تعداد پهپادهای منهدم‌شده MQ-9 آمریکا چه می‌دانیم؟

🔹در صداوسیما و برخی رسانه‌های ایران ادعا شده که آمریکایی‌ها گفته‌اند از آغاز جنگ تاکنون حدود ۲۵ درصد ناوگان پهپادهای MQ-9 آمریکا از بین رفته است.

🔹منبع این ادعاها گزارشی از واشنگتن‌پست است که بر اساس «گفته‌های سه مقام آمریکایی آشنا به موضوع» تهیه شده است. بنابراین، این اظهارنظر از سوی مقام‌های رسمی آمریکا اعلام نشده است.

🔹در مقاله واشنگتن‌پست نیز به جز ارجاع به این گفته‌‌ها، گزارش، سند و مدرکی برای ادعای نابودی ۴۵ فروند (معادل ۲۵ درصد ناوگان MQ-9) ارائه نشده است.

🔹طبق همین گزارش و برخی شواهد دیگر، برخی از این پهپادها به‌دلیل نقص فنی سقوط کرده‌اند، نه مداخله پدافند.

🔹اگر به گزارش‌های رسمی آمریکا مراجعه کنیم، آخرین آمار رسمی سرویس پژوهشی کنگره آمریکا از نابودی ۲۴ فروند از این پهپادها حکایت دارد؛ آماری که تا کنون اعلام شده و ممکن است در آینده به‌روزرسانی شود.

🔹ضمن اینکه در چند مورد، پهپادهای سرنگون‌شده از نوع MQ-1C یا وینگ‌لونگ بوده‌اند اما به دلیل شباهت ظاهری، به عنوان پهپاد MQ-9 معرفی شده‌اند.

🔹پهپاد MQ-9 ریپر یکی از موثرترین ابزارهای نیروی هوایی آمریکا در جنگ اخیر بوده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیو ساختگی «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس»

🔹ویدیوهایی با ادعای «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس» به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹این ویدیو ساخته‌ هوش مصنوعی است.

🔹قدیمی‌ترین نسخه این ویدیو حدود ۱۰ روز پیش از کشته شدن علی لاریجانی منتشر شده بود.

🔹اکانت انگلیسی‌زبانی که برای اولین‌بار این ویدیو را منتشر کرده، تاکید کرده که ساخته هوش مصنوعی است. این صفحه در اینستاگرام عمدتا ویدیوهای هوش مصنوعی با موضوع جنگ و انفجار می‌سازد.

🔹ناهماهنگی‌های بصری آشکاری مانند عدم لرزش ساختمان‌ها و حتی دوربین در اثر انفجار و رفتار عادی رهگذران، نشان‌دهنده ساختگی بودن ویدئو است.

🔹خبرگزاری فرانسه (AFP) نیز این ویدئو را بررسی کرده و نادرست بودن آن‌ها را تأیید کرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار ربودن فرزندان محسنی اژه‌ای و خروج آنها از ایران

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه اینستاگرام منتشر شده که می‌گوید دو فرزند محسنی اژه‌ای ربوده و از کشور خارج شده‌اند.

🔹این ادعا بی‌اساس و شاخ‌دار است.

🔹در این ادعا گفته شده گروهی به نام «سربازان عدالت» این آدم‌ربایی را انجام داده و رسانه‌ها نیز این خبر را پوشش داده‌اند.

🔹هیچ رسانه رسمی و منبع معتبری این ادعا را منتشر نکرده است.

🔹تنها گروهی که شباهت اسمی به «سربازان عدالت» دارد، سازمانی به نام «سربازان عدل» در بلوچستان است که مدعی این آدم‌ربایی نشده است.

🔹محسنی اژه‌ای پس از انتشار این ادعا به روال معمول در جلسات و برنامه‌های کاری حاضر شده و اظهارنظری پیرامون این ادعا نکرده است.

🔹در این ادعا اشاره‌ای به اسم فرزندان اژه‌ای نشده است. اژه‌ای بنا به گفته خودش یک دختر و سه پسر دارد که اطلاعات دقیقی در مورد هویت و محل زندگی‌شان در دست نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.👇

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراضات تازه به گرانی دلار در بازار تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه اعتراضات به گرانی دلار در بازار تهران در تابستان ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به روزهای اخیر ندارد.

🔹ویدیو مربوط به اعتراضات تیرماه ۱۳۹۷ بازار تهران، پس از عبور نرخ دلار از ۱۰ هزار تومان است.

🔹تا زمان انتشار این مطلب، هیچ گزارش معتبری از برگزاری تجمعی همراه با دعوت به اعتصاب، آنطور که در ویدیو دیده می‌شود، در روزهای اخیر وجود ندارد.

🔹اعتراضات گسترده‌ بازنشستگان در تابستان ۱۴۰۵ در جریان بوده است که مسائل اقتصادی و اجتماعی نیز در آنها بازتاب قابل توجهی داشته است.

🔹با این وجود، در اعتراضات بازنشستگان هم تصویری مشابه آنچه در ویدیو می‌بینیم یا دعوت به اعتصاب وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیوی قدیمی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ پوستر همایش «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» ساختگی است

🔹تصویر پوستری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به برگزاری همایشی با عنوان «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» است.

🔹این ادعا بی‌اساس است و پوستر مورد اشاره به‌وضوح با ابزارهای هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹خطاهای آشکاری از جمله غلط‌های املایی، به‌هم‌ریختگی متن، ناخوانا بودن کلمات و تغییرات غیرطبیعی لوگوها و اسامی سازمان‌های درج‌شده در پایین پوستر، در تصویر دیده می‌شود.

🔹چهار سال پیش یعنی تیر ۱۴۰۱ همایشی با عنوان «عفاف و چالش‌های جدید» در «دانشگاه بین‌المللی امام خمینی» برگزار شده بود و این تصویر از دستکاری پوستر آن همایش ساخته شده است.

🔹در همان زمان نیز پوستر جعلی مشابهی ساخته و پخش شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش ۲۲ درصدی اعتبار کالابرگ

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ «منطقی و عادلانه» است.

🔹مبنای محاسبه او، رشد ۲۲/۶ درصدی نرخ حواله دلار در مرکز مبادله از زمان آغاز بازار یکپارچه ارزی است؛ اما این مقایسه، بخش بزرگی از افزایش هزینه واردات کالاهای اساسی را نادیده می‌گیرد.

🔹بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ از دی ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵ بیش از ۵۹ درصد افزایش یافته است.

🔹شاخص قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز در همین مدت ۵۵/۸ درصد رشد کرده و معاون وزیر رفاه از افزایش ۶۸ درصدی قیمت کالاهای مشمول کالابرگ خبر داده است.

🔹بنابراین افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی نمی‌تواند کاهش قدرت خرید خانوارها را جبران کند.

🔹این در حالی است که آیین‌نامه دولت نیز تاکید کرده که افزایش هزینه اقلام سبد کالابرگ باید هر سه ماه ارزیابی و از طریق افزایش اعتبار جبران شود؛ ارزیابی‌هایی که تاکنون انجام نشده یا نتیجه‌ای در اعتبار پرداختی نداشته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM