FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.26K photos
732 videos
3 files
4.27K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوی منسوب به حمله آمریکا به قشم، ترکیبی از دو ویدیوی قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حمله آمریکا به جنوب ایران در روز ۱۱ آبان ۱۴۰۵ است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیوی مورد اشاره از ترکیب دو ویدیوی قدیمی ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو مربوط به حمله آمریکا به بندرعباس در ۱۶ تیر ۱۴۰۵ است و بخش بسیار کوتاهی که در انتهای ویدیو گذاشته شده مربوط به ویدیویی دیگر از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ و منسوب به حمله آمریکا به جزیره قشم است.

🔹با وجود گزارش‌های متعدد و موثق از حمله آمریکا به جزیره قشم و بندرلنگه در شامگاه ۱۱ آبان و بامداد ۱۲ آبان، تا این لحظه هیچ ویدیوی معتبری از این حمله‌های جدید منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به حملات اخیر در قشم نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 اثر آمپول‌های لاغری بر لوزالمعده و کیسه صفرا

🔹به‌تازگی در شبکه‌های اجتماعی مطالبی با عنوان «آمپول‌های لاغری لوزالمعده و کیسه صفرا را نابود می‌کنند» منتشر و در آنها تاکید شده که این «هشدار صریح سازمان غذا و دارو درباره خطرات پنهان داروهای تزریقی لاغری» است.

🔹خبرگزاری مهر در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ سخنان ندا خوز، کارشناس معرفی‌شده سازمان غذا و دارو را به نقل از مجله پزشکی رادیو سلامت منتشر کرده؛ اما فایل اصلی مصاحبه یا اطلاعیه مستقلی از خود سازمان پیدا نشد.

🔹بررسی این منبع نشان می‌دهد مضمون اصلی هشدار منتسب به کارشناس سازمان غذا و داروی ایران، درباره عوارض احتمالی داروهای تزریقی کاهش وزن، با شواهد پزشکی معتبر سازگار است؛ با این حال در متن گزارش گفته شده مصرف این داروها «می‌تواند» باعث التهاب لوزالمعده یا مشکلات کیسه صفرا شود اما در شبکه‌های اجتماعی این احتمال به عبارت قطعی «نابود می‌کنند» تبدیل شده است.

🔹عوارض گوارشی بعد از استفاده از این آمپول‌ها شایعند. تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست از عوارض شناخته‌شده داروهایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید و تیرزپاتاید هستند.

🔹خطر بیماری کیسه صفرا، مستند است. فراتحلیلی از ۷۶ کارآزمایی با بیش از ۱۰۳ هزار شرکت‌کننده نشان داد داروهای گروه GLP-1 با افزایش نسبی ۳۷ درصدی خطر بیماری‌های کیسه صفرا و مجاری صفراوی همراهند. افزایش مطلق خطر در این مطالعه حدود ۲۷ مورد اضافی در هر ۱۰ هزار نفر طی یک سال بود.

🔹مواردی از پانکراتیت حاد در مصرف‌کنندگان این داروها گزارش شده است.

🔹یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۵ افزایش نسبی خطر را نشان داد، اما این ارتباط در برخی تحلیل‌های زیرگروهی از نظر آماری معنادار نبود.

🔹همه داروها خطر یکسانی ندارند. میزان بروز سنگ و التهاب کیسه صفرا، پانکراتیت و عوارض گوارشی با توجه به نوع دارو، مقدار مصرف، وضعیت بیمار و مدت درمان متفاوت است.

🔹خرید فرآورده‌های تقلبی یا فاقد نظارت، خطرات مضاعفی دارد. سازمان جهانی بهداشت درباره اوزمپیک تقلبی هشدار داده و سازمان غذا و داروی آمریکا نیز موارد بستری ناشی از اشتباه در مقدار مصرف فرآورده‌های ترکیبی سماگلوتاید را گزارش کرده است.

🔹این داروها در بیماران مناسب فواید اثبات‌شده‌ای دارند. کاهش وزن قابل‌توجه و کاهش بعضی خطرات قلبی‌عروقی از مزایای مستند برخی فرآورده‌هاست. تصمیم درباره مصرف باید بر اساس ارزیابی پزشکی و مقایسه فایده و خطر باشد.

🔹بنابراین فکت‌نامه اصل هشدار پزشکی درباره احتمال عوارض جدی و خطر مصرف غیرمجاز این داروها را معتبر می‌داند اما به تیتر «آمپول‌های لاغری لوزالمعده و کیسه صفرا را نابود می‌کنند» نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی به شادی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا

🔹ویدیویی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به شادی مردم پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالت تگزاس است.

🔹این ویدیو قدیمی و مربوط به نوامبر ۲۰۲۲ است و خوشحالی هواداران تیم فوتبال استرالیا پس از صعود به مرحله حذفی جام‌جهانی قطر را نشان می‌دهد.

🔹ویدیوهای واقعی از شادی طرفداران حزب دموکرات‌ در ایالت تگزاس منتشر شده ولی این ویدیوی خاص، ارتباطی با آن ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به انتخابات اخیر آمریکا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
FactNameh | فکت‌نامه
✍️ گزارش تورم غذا در شهریور ۱۴۰۵؛ متوسط هزینه تهیه سبد کالابرگ به ۱۷ میلیون تومان رسید 🔹مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی را در شهریور امسال ۱۲۲ درصد اعلام کرد. با این حساب تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها برای هشتمین ماه متوالی همچنان سه رقمی است. …
✍️ گزارش تورم غذا در مهرماه ۱۴۰۵؛ ۹ ماه تورم سه رقمی

🔹طبق گزارش مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها در مهر ۱۴۰۵، اگرچه به نسبت دو ماه گذشته روند کاهشی پیدا کرده، اما برای نهمین ماه متوالی همچنان سه رقمی است.

🔹روغن‌ها و چربی‌ها با افزایش قیمت ۳/۵ برابری و لبنیات و تخم‌مرغ با افزایش ۲/۵ برابری نسبت به پارسال، بیشترین افزایش قیمت را در میان گروه‌های خوراکی داشته‌اند.

🔹بررسی متوسط قیمت مواد غذایی مرکز آمار نشان می‌دهد دو سوم کالاهای خوراکی بیش از دو برابر تورم داشته‌اند و در سطح «فراتر از حد بحرانی» دسته‌بندی می‌شوند.

🔹با احتساب متوسط قیمت‌های مرکز آمار، هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک نفر به ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و برای خانواده سه‌نفره به بیش از ۱۷ میلیون تومان رسیده است.

🔹با وجود افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ برای ۳۵ میلیون نفر، این اعتبار تنها یک‌چهارم (۲۶ درصد) هزینه سبد را پوشش می‌دهد.

🔹در مهرماه ۱۴۰۵ یک خانوار کارگری حداقل‌بگیر باید بیش از دو سوم کل درآمد خود را با احتساب اعتبار کالابرگ هزینه کند تا بتواند ۱۱ قلم کالای سبد کالابرگ را تهیه کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 لینکلن، تورم، آلزایمر

🔹در قسمت ۲۹۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره وضعیت شیوع آنفلوآنزا در ایران و جهان توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه به ادعای مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی در مورد هدف قرار دادن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا پرداخته‌ایم و سپس درباره پهپادی صحبت می‌کنیم که سپاه مدعی تصاحب آن شده است.

🔹مرور داده‌های مرکز آمار از تورم خوراکی‌ها در مهرماه امسال و بررسی صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش رشد نقدینگی، دو سوژه اقتصادی این قسمت هستند.

🔹انتشار مقاله‌ای درباره تاثیر یک قارچ حاوی ماده‌ای روانگردان بر یک بیمار مبتلا به آلزایمر، موجب طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی شده که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.

🔹انتساب یک ویدیو به پرواز جنگنده‌ها در بندرعباس، ادعای فراری دادن زیردریایی آمریکایی، ویدیوی منتسب به اطلاعیه تامین اجتماعی درباره «سرنگونی رژیم» و تصویر وایرل‌شده از یک نوزاد سیبیلو، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 لینکلن، تورم، آلزایمر

🔹در قسمت ۲۹۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره وضعیت شیوع آنفلوآنزا در ایران و جهان توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه به ادعای مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی در مورد هدف قرار دادن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا پرداخته‌ایم و سپس درباره پهپادی صحبت می‌کنیم که سپاه مدعی تصاحب آن شده است.

🔹مرور داده‌های مرکز آمار از تورم خوراکی‌ها در مهرماه امسال و بررسی صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش رشد نقدینگی، دو سوژه اقتصادی این قسمت هستند.

🔹انتشار مقاله‌ای درباره تاثیر یک قارچ حاوی ماده‌ای روانگردان بر یک بیمار مبتلا به آلزایمر، موجب طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی شده که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.

🔹انتساب یک ویدیو به پرواز جنگنده‌ها در بندرعباس، ادعای فراری دادن زیردریایی آمریکایی، ویدیوی منتسب به اطلاعیه تامین اجتماعی درباره «سرنگونی رژیم» و تصویر وایرل‌شده از یک نوزاد سیبیلو، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۰ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:03:41 آیا شمار مبتلایان آنفلوآنزا رکوردهای تاریخی را شکسته است؟
00:10:54 ادعای اصابت موشک به ناو لینکلن؛ شواهد چه می‌گویند؟
00:18:07 درباره پهپادی که سپاه مدعی تصرف آن شده، چه می‌دانیم؟
00:21:22 گزارش تورم غذا در مهرماه ۱۴۰۵؛ ۹ ماه تورم سه رقمی
00:27:15 نگاهی به اظهارات همتی درباره نقدینگی بانک مرکزی
00:31:18 بررسی ادعای درمان آلزایمر با یک دوز قارچ روان‌گردان
00:37:35 ویدیوی «پرواز سوخت‌رسان آمریکایی در بندرعباس»، هند است
00:38:50 ویدیوی قدیمی منتسب به زیردریایی آمریکایی در تنگه هرمز
00:40:00 ادعای اطلاعیه تعطیلی سازمان تامین اجتماعی شعبه فردیس
00:42:27 ویدیو و تصویر ساختگی از نوزادی که با سبیل به دنیا آمده
00:44:17 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا سرطان پانکراس با ایمنی‌درمانی جدید mRNA کاملاً ناپدید می‌شود؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده «سرطان پانکراس پس از ایمونوتراپی جدید mRNA به معنی واقعی کلمه ناپدید می‌شود!»

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد واقعا پژوهشی در این زمینه انجام شده و نتایج آن منتشر شده، اما تیتر این پست‌ها گمراه‌کننده است.

🔹پژوهشگران دانشگاه پزشکی ماساچوست در مطالعه‌ای که ژوئن ۲۰۲۶ در نشریه Nature Communications منتشر شد، روش جدیدی برای ایمنی‌درمانی سرطان پانکراس با استفاده از mRNA را آزمایش کرده‌اند.

🔹موفقیت ۵۰ درصدی این آزمایش از یک گروه بسیار کوچک به دست آمده و چهار موش از هشت موش دریافت‌کننده درمان ترکیبی، پاسخ کامل توموری نشان دادند. این عدد برای تعیین میزان موفقیت عمومی درمان کافی، نیست.

🔹«پاسخ کامل» به معنی درمان قطعی نیست. در این مطالعه، شواهد قابل تشخیص تومور در برخی حیوانات ناپدید شد، اما این نتیجه به‌تنهایی نابودی تمام سلول‌های سرطانی یا ناممکن‌بودن بازگشت بیماری را ثابت نمی‌کند.

🔹این درمان هنوز در انسان آزمایش نشده است. تفاوت‌های زیستی میان انسان و موش باعث می‌شود نتایج مطالعات حیوانی مستقیماً به بیماران انسانی قابل تعمیم نباشند.

🔹در متن این پست‌ها به حیوانی‌بودن آزمایش و ضرورت مطالعات انسانی اشاره شده، اما تیتر «سرطان پانکراس به معنی واقعی کلمه ناپدید می‌شود»، گمراه‌کننده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منسوب به واکنش ترامپ به اعلام نتایج انتخابات

🔹ویدیویی به شکل نسبتا گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است دونالد ترامپ را پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای، در حال تخریب وسایل دفتر بیضی کاخ سفید با چوب بیسبال نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده و نخستین‌بار روز چهارم نوامبر ۲۰۲۶ در یک حساب کاربری شبکه ایکس منتشر شد.

🔹واترمارک‌های موجود در نسخه‌های اولیه ویدیو، ساختگی بودن آن را تایید می‌کنند و هیچ رسانه یا منبع معتبری صحت آن را تأیید نکرده است.

🔹بخش راستی‌آزمایی روزنامه لبنانی النهار و وبسایت درستی‌سنجی Newschecker هم این ویدیو را بررسی و ساختگی‌بودن آن را تایید کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای «تایید توانایی مهمات ۳۵۸ ایران علیه اف-۳۵ از سوی پنتاگون» نادرست است

🔹برخی حساب‌های شبکه‌های اجتماعی مدعی شده‌اند پنتاگون توانایی «مهمات سرگردان ۳۵۸» برای سرنگونی جنگنده F-35 را تایید کرده است.

🔹در منابع رسمی و عمومی، سندی برای این ادعا یافت نشد و پنتاگون نیز چنین قابلیتی را برای آن اعلام نکرده است.

🔹مهمات ۳۵۸ سلاح تازه‌ای نیست و نمونه‌های آن در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ در محموله‌های ارسالی به یمن توقیف شدند و حوثی‌ها پیش‌تر نمونه‌ای از آن را علیه پهپادها استفاده کرده‌اند.

🔹این سلاح بیشتر برای مقابله با پهپادها و بالگردها طراحی شده و با موتور توربوجت و سرعت زیرصوت پرواز می‌کند. جست‌وجوگر فروسرخ و الگوی پروازی به شکل ۸ انگلیسی (figure 8) به جست‌وجوی هدف کمک می‌کند، اما توانایی آن علیه جنگنده‌های سریع، اثبات نشده است.

🔹مشاهده حرارتی جنگنده F-35 الزاما به معنای توانایی رهگیری و انهدام آن نیست.

🔹در نتیجه، این مهمات جدید نیست، توانایی اثبات‌شده‌ای برای انهدام اف۳۵ ندارد و پنتاگون چنین چیزی درباره آن اعلام نکرده و در نتیجه این ادعاها از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعاهای شاخ‌دار درباره غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که ملکه الیزابت به غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران، یک «انگشتر تکاوری» داده و همچنین او در یک دوره آموزشی با صدام حسین همکلاسی بوده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است.

🔹غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران و از فرماندهان شناخته‌شده جنگ ایران و عراق بود که در سال ۱۴۰۲ با درجه سرتیپ دوم درگذشت.

🔹تصاویری که به همراه این ادعاها منتشر شده‌اند احتمالا با هوش مصنوعی ساخته‌ شده‌اند و هیچ سابقه‌ای از آنها در آرشیوهای رسمی وجود ندارد.

🔹در تصویری که ادعا شده آذرفر را در کنار ملکه بریتانیا نشان می‌دهد، نشان‌های نظامی‌ با نمونه‌های واقعی مطابقت ندارند. همچنین، افرادی که در این ویدیوها و تصاویر به اسم آذرفر حضور دارند، عوض می‌شوند که از جمله ایرادات هوش مصنوعی است.

🔹خبرگزاری تسنیم و خبرآنلاین هم در سال‌های گذشته ادعاهای مشابهی را مطرح کرده‌اند.

🔹آذرفر در کتاب خاطراتش نه به بریتانیا، بلکه به فرانسه و آمریکا اشاره کرده و ادعا می‌کند در یک دوره با صدام همکلاسی بوده است.

🔹نه آذرفر به تاریخ و عنوان دوره اشاره کرده و نه تسنیم و خبرآنلاین به زمان برگزاری و حضور او در بریتانیا اشاره کرده‌اند.

🔹در ضمن چیزی به اسم «انگشتر تکاوری»، به عنوان یک جایزه یا مدال نظامی افتخار، در بریتانیا وجود ندارد.

🔹هیچ شاهدی هم وجود ندارد که نشان دهد صدام حسین آموزش نظامی دیده باشد و اسناد معتبر، او را شخصی فاقد هرگونه آموزش نظامی معرفی می‌کنند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این مجموعه ادعاها نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM