🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
21.3K subscribers
11.5K photos
11.5K videos
1.63K files
23.8K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
💢دانشگاه تورنتو: لبنیات پرچرب کلسترول و فشار خون را بالا نمی‌برد «رژیم غذایی را پیچیده نکنید. غذاهای متنوع بخورید و در مصرف هیچ ماده غذایی زیاده‌روی نکنید» به مدت چندین دهه در توصیه‌های تغذیه‌ای به مردم تاکید می‌شد که به دلیل وجود چربی‌های اشباع و خطر بیماری‌های…
#نظر توضیحات تکمیلی محدودیت آزمایش
بررسی دکتر مجید م.

در رابطه با این خبر علمی
https://t.me/FarazTed/47412

مطالعه فقط روی ۷۴ نفر انجام شده، یعنی اندازه نمونه بسیار کوچکتر از آن است که بتوان از آن یک نتیجه قاطع و کلی درباره بی‌ضرر بودن لبنیات پرچرب گرفت. گذشته از آن، پیگیری نمونه‌ها فقط برای ۱۲ هفته بوده و چنین مدت کوتاهی نمی‌تونه اثرات بلندمدت این مداخله روی مواردی مثل سکته، بیماری‌های قلب و عروق، مرگ‌ومیر رو بررسی کنه؛ بنابراین نباید از این مطالعه نتیجه گرفت که مصرف لبنیات پرچرب اساساً هیچ مضرات یا عوارضی ندارد.
نکته دیگر اینکه شرکت‌کنندگان جوری که در خود مقاله اومده این مطالعه از افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی بودند
Adults with Overweight and Obesity
پس نمیشه نتایج را به همه افراد با هر وضعیت بدنی و متابولیکی تعمیم داد.
همچنین باید دقت کرد که این مطالعه یک مقایسه ساده بین افرادی که لبنیات کم‌چرب و پرچرب مصرف کرده‌اند نبوده است. اثر مصرف سه وعده لبنیات پرچرب در چارچوب یک مداخله تغذیه‌ای بررسی شده که در آن همه شرکت‌کنندگان مشاوره تغذیه‌ای بر اساس راهنمای غذایی کانادا دریافت کردند. خود مقاله نیز اشاره می‌کند:
"Adherence to dietary counseling was indicated by increases and decreases in intake of foods and beverages as recommended by Canada's Food Guide"
یعنی پایبندی به توصیه‌های تغذیه‌ای باعث تغییر در مصرف برخی غذاها و نوشیدنی‌ها مطابق با این راهنما شده است. بنابراین رژیم غذایی سالم و اصلاح الگوی غذایی، بخشی از شرایط اجرای مطالعه بوده و نمی‌توان نتایج را به این معنا تفسیر کرد که هر فردی با هر نوع رژیم غذایی، هر مقدار لبنیات پرچرب مصرف کند و هیچ اثری روی سلامت او نداشته باشد.
به همین دلیل عنوان‌هایی مانند "لبنیات پرچرب کلسترول و فشار خون را بالا نمی‌برد" تا حدی جنبه ژورنالیستی داره و فراتر از چیزی هستند که خود مطالعه نشان داده است. نتیجه دقیق‌تر این مطالعه اینه:
در بزرگسالان دارای اضافه‌وزن یا چاقی که تحت مشاوره تغذیه‌ای استاندارد قرار گرفتند، افزودن سه وعده لبنیات پرچرب در روز به مدت ۱۲ هفته باعث بدتر شدن وزن، ترکیب بدن یا شاخص‌های معمول چربی خون نشد.
همچنین باید توجه داشت که پیامدهای بررسی‌شده در این مطالعه بیشتر شاخص‌های واسط (surrogate outcomes) مثل وزن، ترکیب بدن، فشار خون و پروفایل چربی خون بوده‌اند، نه پیامدهای نهایی بالینی (hard clinical outcomes) مانند سکته قلبی، سکته مغزی، بیماری عروق کرونر یا مرگ‌ومیر. بنابراین از این مطالعه نمی‌توان درباره اثر مصرف لبنیات پرچرب بر کاهش یا افزایش این پیامدهای نهایی نتیجه‌گیری کرد.
نباید از یک مطالعه کوتاه‌مدت با نمونه کوچک که در یک ژورنالی معمولی چاپ شده نتیجه‌ای کلی و قطعی درباره بی‌ضرر بودن یک ماده غذایی در همه شرایط گرفت.

➖➖
البته این مطلب در نقد تعمیم فرسته قبلی از مقاله‌ایی بود که در واقع یک مطالعه محدود بود؛ اونجوری که من نگاه کردم و با توجه به مقاله مروری که در ژورنال معتبر nature review cardiology در این خصوص چاپ شده مطالعات اخیر نشون دادن که این تقکر قدیمی که کاهش چربی کل باعث سلامت میشه، خیلی منطقی نبوده و کاهش کلی چرب بدون توجه به نوع آن تاثیری روی سلامت قلب و متابولیسم احتمالا نداره؛ و نمیشه صرفا با استناد به میزان چربی کل یا اشباع و غیراشباع بودن اون درباره سلامت و زیان آن نتیجه گرفت بلکه اثر چربی بسته به نوع اسید چرب خاص (ضعف مطالعه قبلی که درواقع پروفایل اسید چرب رو اندازه‌گیری نکرده بود)، منبع غذایی (مثل گوشت، لبنیات، روغن‌ها، ماهی) و روش پردازش غذا متفاوته و مقاله تاکید داره که چربی‌های غیراشباع همچنان فواید قلبی و متابولیک دارند و روی کاهش ریسک بیماری قلبی اثر مثب دارند ولی لبنیات پرچرب هم به صرف داشتن چربی بیشتر به معنی مضر بودن قطعی اونا نیست.
اما همچنان مطالعات گوناگون تاکید دارند که جایگزینی چربی اشباع با چربی‌های غیراشباع (مثل روغن زیتون، مغزها، ماهی) شواهد خوبی برای کاهش خطر قلبی دارد.
⚡5
پلی میان دو دنیای آشتی‌ناپذیر فیزیک: ریاضی‌دانان ام‌آی‌تی تناقض فیزیک کلاسیک و کوانتوم را کم‌رنگ کردند

برای بیش از یک قرن، علم فیزیک تحت یک استاندارد دوگانه و آزاردهنده اداره شده است: اجسام بزرگ دنیای روزمره ما (مانند توپ بیسبال و سیارات) از قوانین پیش‌بینی‌پذیر فیزیک کلاسیک نیوتن پیروی می‌کنند، در حالی که ذرات ریز زیراتمی از قوانین غیرمنتظره و احتمالاتی مکانیک کوانتوم تبعیت می‌نمایند. اکنون، دانشمندان دانشگاه ام‌آی‌تی (MIT) در پژوهشی خیره‌کننده که در ژورنال معتبر Proceedings of the Royal Society A منتشر شده، نشان داده‌اند که یک اصل کلیدی در فیزیک کلاسیک می‌تواند دقیقاً همان نتایج فیزیک کوانتوم را بازتولید کند.

این تیم پژوهشی با ترکیب فرمول‌های کلاسیک و مفاهیم دینامیک سیالات توانستند نشان دهند که «معادله شرودینگر» در فیزیک کوانتوم و «معادله همیلتون-ژاکوبی» در فیزیک کلاسیک، در صورت محاسبه صحیح چگالی، در واقع از نظر ریاضی کاملاً هم‌ارز و یکسان هستند. این دستاورد مکانیک کوانتوم را رد نمی‌کند، بلکه پلی ریاضی می‌سازد که با فرمول‌های ساده‌تر فیزیک کلاسیک، محیط‌های پیچیده کوانتومی را محاسبه کنیم.

در فیزیک کلاسیک، اصل شگفت‌انگیزی به نام «اصل کمترین کنش» وجود دارد که نشان می‌دهد طبیعت همواره در بهینه‌ترین حالت ممکن کار می‌کند. وقتی شما یک توپ را پرتاب می‌کنید، توپ به طور خودکار و بدون تفکر، دقیقاً مسیری را در فضا انتخاب می‌کند که به کمترین میزان «کنش فیزیکی» (ترکیبی از انرژی و زمان) نیاز داشته باشد. فیزیکدانان ام‌آی‌تی از همین اصل بهره‌وری کلاسیک برای شبیه‌سازی رفتار آشفته ذرات کوانتومی استفاده کردند.

ارزش عملی این پل ریاضی زمانی مشخص می‌شود که بخواهیم پدیده‌های کوانتومی را در آزمایشگاه‌های محاسباتی شبیه‌سازی کنیم؛ برای مثال در آزمایش معروف دو شکاف.


در فیزیک کوانتوم، وقتی یک ذره را به سمت دو شکاف شلیک می‌کنید، ذره مانند یک موج رفتار کرده و به نظر می‌رسد هم‌زمان از هر دو شکاف عبور می‌کند. برای محاسبه مکان فرود ذره، دانشمندان مجبور بودند از فرمول پیچیده ریچارد فاینمن به نام «انتگرال مسیر» استفاده کنند که نیازمند محاسبه ریاضی بی‌نهایت مسیر مارپیچ و زیگزاگی برای یک ذره بود؛ یک کابوس محاسباتی واقعی! اما در مدل جدید ام‌آی‌تی، با فرض اینکه احتمال حضور ذره کوانتومی مانند چگالی جریان یک مایع حرکت می‌کند، محاسبات بی‌نهایت به راحتی به محاسبات ساده فیزیک کلاسیک تبدیل می‌شود و تنها با محاسبه دو مسیر کلاسیک (یکی از میان هر شکاف) می‌توان به همان نتیجه دقیق کوانتومی دست یافت.

پژوهشگران ام‌آی‌تی از این چارچوب جدید ریاضی برای حل مسائل پیچیده‌تری نظیر «تونل‌زنی کوانتومی» و «درهم‌تنیدگی» نیز با موفقیت استفاده کرده‌اند. این ابزار قدرتمند به جای لجاجت بر سر تفاوت‌های فلسفی کلاسیک و کوانتوم، یک میان‌بر ریاضی بسیار ساده و شهودی در اختیار مهندسان قرار می‌دهد تا با سرعت و کارایی به مراتب بالاتری به طراحی و ساخت کامپیوترهای کوانتومی آینده بپردازند.
[منبع]
@Science_Focus
⚡3
#معرفی_کتاب
اداره پست
از چارلز بوکوفسکی


فقط دو انتخاب داشتم‌:‌ یا در اداره پست بمانم و دیوانه شوم‌،‌ یا بیرون بیایم و نویسنده بودن را امتحان کنم و از گرسنگی بمیرم‌.‌

اداره پست‌،‌ داستان مردی است که هر روز بخشی از خودش را برای زنده ماندن می‌فروشد‌.‌
او زیر فشار تکرار‌،‌ بیهودگی و ریاکاری جامعه‌،‌ آرام آرام فرسوده می‌شود‌.‌
اولین رمانش‌،‌ که هنری چیناسکی در این کتاب‌،‌ عملا نسخه داستانی خود اوست و از شاخص ترین نمونه های رئالیسم کثیف است‌،‌ روایتی ساده و آمیخته با طنزی تلخ‌.‌
بوکوفسکی میگفت اگر لازم باشد جمله ای را تزئین کنم‌،‌ یعنی آن جمله به اندازه کافی خوب نیست‌.‌
⚡5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تشخیص چرندیات شبه عمیق

در سال ۲۰۱۵ ، پژوهشگران دانشگاه واترلو ، مجموعه ای از جملات را در اختیار شرکت کنندگان قرار دادند .

دسته نخست ، جملاتی ساده ، روشن و معنادار بودند ؛ مانند :
( نوزادان انسان به مراقبت و توجه نیاز دارند . )

دسته دوم ، جملاتی بودند که از نظر معنا مبهم بودند ؛ مانند :
( بی نهایت ، می‌تواند موجب کمال تهی ها شود . )

نتیجه این بود که بخشی از شرکت کنندگان ، جملات دسته دوم را خردمندانه تر ارزیابی کردند .

این پژوهش نشان داد که پیچیدگی ، لزوما نشانه عمق نیست و عمق از معنا می‌آید ؛ نه از ابهام .
و اگر نتوانیم چیزی را به زبان ساده توضیح بدهیم احتمالا آن را به خوبی متوجه نشده ایم .

مقاله
On the reception and detection of pseudo-profound bullshit
https://www.cambridge.org/core/journals/judgment-and-decision-making/article/on-the-reception-and-detection-of-pseudoprofound-bullshit/0D3C87BCC238BCA38BC55E395BDC9999

تهیه شده توسط هوش مصنوعی
NoteBookLm ⭐️

پادکست صوتی اینجا
t.me/FarazTed/47419 ⭕️
⚡6
Audio
#پادکست چرا فریب مزخرفات شبه عمیق را می‌خوریم؟

تهیه شده توسط هوش مصنوعی
NoteBookLm ⭐️

بصورت تصویری همراه مقاله منبع 👇
t.me/FarazTed/47418 ⭕️


#کتاب چرندیات پست مدرن
t.me/FarazTed/24885 📚
⚡4
#نگاهی_به_آرشیو  ۲۲ جولای ۳۱ تیر

🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/6132
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/13039
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی 
-
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/21659
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/24570
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/29257
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/35773
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/42356

👥 فقط در بخش نظرات این پیام، می‌‌توانید کلیه مطالب خود در حوزه علمی، فرهنگی، معرفی لینکها و طرح پرسش... را (جز سیاسی) ارسال کنید.
⚡1
رضا منصوری - تجربیات و روش‌های کاری
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۰  تجربیات و روشهای کاری 2 / 1

00:02 معلمی و تدریس
14:08 فعالیت جاری
18:49 برنامۀ روزانه
21:44 مقابله با شیادی در علم


سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۰  تجربیات و روشهای کاری 2 / 2
اثر مخاطب بر اثار و تفاوت نقد و انتقاد

سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡1
رضا منصوری - دانشگاه و آموزش
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۱ دانشگاه و آموزش

00:02 عوامل مؤثر در کیفیت آموزش
03:48 تاریخچه آموزش فیزیک نوین در ایران
16:23 نقش وزارت علوم در توسعۀ فناوری در دو دهۀ اخیر
18:26 نهاد علم در ایران و مفهوم دانشگاه
28:37 استقلال دانشگاه‌ها
33:02 نقدی بر وضعیت دانشگاه‌ها در ایران
34:38 مقالات علمی به‌عنوان معیار ارتقاء اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها
37:08 رابطۀ زبان و آموزش

سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بنظر می‌رسد آپاندیس جزو اندام وستیجال نباشد

مطابق برخی پژوهش‌ها برداشتن آپاندیس ممکن است با تغییراتی در میکروبیوم روده و افزایش خطر برخی بیماری‌ها، مانند سرطان روده بزرگ یا حتی آلزایمر، ارتباط داشته باشد.

به نظر می‌رسد آپاندیس نقش مهمی در حفظ میکروبیوم روده دارد؛ مجموعه‌ای از میلیاردها باکتری مفید که به هضم غذا، تقویت سیستم ایمنی و حفظ سلامت بدن کمک می‌کنند.

آپاندیس مانند یک مخزن ذخیره برای این باکتری‌های مفید عمل می‌کند. اگر به هر دلیلی، مثلاً در اثر اسهال شدید یا برخی عفونت‌ها، بخش زیادی از باکتری‌های روده از بین بروند، آپاندیس می‌تواند به بازسازی دوباره این جمعیت کمک کند.
به بیان ساده، آپاندیس مانند یک نسخه پشتیبان (Backup) از میکروبیوم روده عمل می‌کند.

به همین دلیل، امروزه پزشکان دیگر مانند گذشته آپاندیس را بدون دلیل پزشکی خارج نمی‌کنند. البته اگر آپاندیس دچار التهاب حاد (آپاندیسیت) شود، جراحی همچنان ضروری است، اما دیگر این اندام کاملاً بی‌فایده تلقی نمی‌شود.
@FarazTed
⚡5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کرم بابیت Bobbit Worm

کرم بابیت با نام علمی Eunice aphroditois یکی از عجیب‌ترین و ماهرترین شکارچیان کمین‌کننده در بستر دریاست. این کرم چندتاری (Polychaete) که طول آن در برخی موارد به بیش از ۳ متر هم می‌رسد، بیشتر عمر خود را درون رسوبات و شن‌های کف آب‌های گرمسیری پنهان می‌کند و تنها بخش کوچکی از سر و فک‌های قدرتمندش را بیرون نگه می‌دارد.

‌گروه فراتر از زمان
⚡9
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#دانستنی
به علت نفوذ عمقی قارچها، نان کپک زده، قسمت سالم ندارد، حتی اگر قسمتهایی به ظاهر سالم داشته باشد.
@FarazTed
⚡14
استراتژی معکوس فرگشت؛ کشف سیستم دفاعی متضاد با انسان در شقایق دریایی باستانی

پژوهشگران با بررسی شقایق دریایی Nematostella vectensis، یک مکانیسم ضد‌ویروسی کاملاً متفاوت با سیستم ایمنی انسان کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد فرگشت، مسیرهای گوناگونی را برای مقابله با عفونت‌ها طی کرده است.

در مهره‌داران، پروتئینی به نام MAVS با شناسایی ویروس، بلافاصله سیستم دفاعی را فعال می‌کند. دانشمندان در این شقایق دریایی که مسیر فرگشتی آن بیش از ۶۰۰ میلیون سال پیش از انسان جدا شده، پروتئینی با ساختار مشابه به نام CARDIB یافتند.

برخلاف انتظار، CARDIB به جای فعال‌سازی، در حالت عادی سیستم ایمنی را مهار می‌کند. با این حال، حذف این پروتئین از طریق ویرایش ژنی CRISPR نشان داد که بدون این ترمز بازدارنده، تکثیر ویروس‌ها به شدت افزایش یافته و حیوان در کنترل عفونت ناتوان می‌شود.
آزمایش در محیط‌های شبیه‌سازی‌شده ساحلی نیز اثربخشی این ژن‌ها را در طبیعت تایید کرد. این یافته، نظریات پیشین درباره یکپارچگی فرگشت سیستم ایمنی را رد می‌کند

انتشار۱۹ژوئیه scitechdaily


〽️فراتر از زمان
‌
⚡5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آزمایشی روانشناسی که نشان می‌دهد باورها روی تفکر نقاد اثر می‌گذراند و گاه مانند یک ترمز جلوی تفکر نقاد را می‌گیرند.

دکتر آذرخش مکری
@FarazTed 🅱
⚡7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نظریه آشوب و اثر پروانه‌‌ای بزبان ساده
بی‌بی‌سی
@FarazTed 🅱
⚡3
#سینمایی زندگی دیگران ۲۰۰۶

امتیاز: ۸.۴
محصول کشور: آلمان و فرانسه

دولت آلمان شرقی، کنترل بسیار شدیدی بر مردم اعمال می‌کند، خصوصا قشر روشنفکر جامعه که شامل نویسنده‌ها، فیلمسازها و در کلّ، هنرمندان می‌باشند. در این میان، فردی به نام «ویسلر» که یکی از کارکنان سازمان امنیت ملی می‌باشد، مأمور کنترل و استراق سمع شاعر و نویسنده‌ای به نام «درایمن» می‌شود...


آدرس دوبله شده بدون سانسور در کامنت👇
@FarazTed 🎞
⚡4
انتخاب گزینشی مقالات علمی
Cherry-picking

گاهی وقتها یک نفر برای دفاع از یک ادعا فقط یک یا دو مقاله میفرستد. مقاله را که باز می‌کنید ظاهرا همه چیز هم درست به نظر میرسد. نتیجه همان است که نقل شده، ژورنال هم معتبر است، نویسندگان هم شناخته‌ شده‌اند. همینجا معمولا بحث تمام میشود. درصورتی که از نگاه پژوهشی، تازه اولین سوال شکل می‌گیرد.
خود آن مقاله چطور انتخاب شده است؟
اگر به جای آن، پنجاه مقاله‌ی دیگر هم درباره‌ی همان موضوع وجود داشته باشد چه؟ اگر از میان همه‌ی آنها فقط همان مطالعه‌ای انتخاب شده باشد که با ادعای مورد نظر سازگار است دیگر مسئله کیفیت آن مقاله نیست. مسئله نحوه‌ انتخاب آن است. به همین علت هم اصطلاح Cherry-picking سالهاست وارد ادبیات روش‌شناسی پژوهش شده است. این‌ کار هم ممکن است اغلب ناخودآگاه انجام شود و فرد واقعا فکر می‌کند بررسی کرده است.

یک مورد دیگر هم این است که خود مقاله هم همیشه یکدست نیست. بخش Results دادهها را نشان میدهد اما Discussion محل تفسیر همان داده‌هاست. این دو همیشه هم‌وزن نیستند. خیلی وقتها داده‌ها محتاط‌اند ولی تفسیر گسترده‌تر نوشته شده است. اگر فقط چند جمله از Discussion جدا شوند ممکن است خواننده تصور کند خود داده‌ها همان نتیجه را تایید کرده‌اند.

موارد دیگر هم وجود دارد. گزارشهای موردی(Case Report) گاهی به عنوان شواهد قطعی مطرح می‌شوند درحالی که که اساسا برای چنین کاری نوشته نشده‌اند. یا مطالعه‌ای با حجم نمونه‌ی محدود، بدون اشاره به محدودیتهایش نقل میشود. یا هشت مطالعه‌ای که نتیجه‌ی دیگری داشته‌اند کنار گذاشته میشوند و فقط همان مطالعه‌ی نهم دیده میشود. هیچکدام از اینها الزاما به معنای خطای علمی نیستند ولی کنار هم میتوانند تصویری بسازند که با مجموعه‌ واقعی شواهد فاصله‌ی قابل توجهی دارد.

در پژوهش معمولا سوال اصلی این نیست که آیا برای این ادعا مقاله‌ای وجود دارد؟ چون تقریبا برای هر ادعایی می‌شود مقاله‌ای پیدا کرد.
سوال اصلی این است که مجموعه‌ شواهد چه می‌گوید؟
به همین دلیل هم مرورهای نظام‌مند (Systematic Review) و متاآنالیزها معمولا ارزش استنادی بیشتری از یک مطالعه‌ی منفرد دارند.


مقاله، واحد تولید دانش است. و قضاوت علمی معمولا بر اساس یکی از آنها شکل نمی‌‌گیرد، بر پایه‌ کنار هم قرار گرفتن تعداد زیادی از همین واحدها شکل می‌گیرد.
-A.RANJBAR

@Scientometric
⚡5
کلاغی که چهره شما را به خاطر می‌سپارد و کینه خود را به سایرین نیز منتقل می‌کند!

اگر تاکنون احساس کرده‌اید که کلاغی به شیوه‌ای خاص به شما نگاه می‌کند، احتمالاً اشتباه نکرده‌اید. کلاغ‌ها از باهوش‌ترین جانداران روی زمین هستند؛ تا جایی که توانایی‌های شناختی‌شان با میمون‌های بزرگ و حتی کودکان کوچک انسان رقابت می‌کند.

پروفسور جان مارزلاف و همکارانش در دانشگاه واشینگتن آزمایش جالبی انجام دادند:
آنها با استفاده از یک ماسک ترسناک، تعدادی کلاغ را به طور موقت به دام انداختند. نتیجه این بود که کلاغ‌ها آن چهره را به خاطر سپردند و سال‌ها بعد، هر فردی که همان ماسک را بر چهره داشت، هدف حمله و سر و صدای اعتراضی آن‌ها قرار می‌گرفت.

اما نکته شگفت‌انگیزتر این است که حتی کلاغ‌هایی که در آن روز حضور نداشتند و به دام نیفتاده بودند، به آن چهره واکنش نشان می‌دادند. به عبارت دیگر، کلاغ‌ها این «هشدار» را به سایر اعضای گروه و حتی به نسل‌های بعدی خود منتقل کرده بودند؛ نوعی یادگیری اجتماعی که خطر را در میان کل جمعیت پخش می‌کند.

جالب توجه است که این حافظه قوی محدود به کینه‌توزی نیست؛ کلاغ‌ها افراد مهربان را نیز به خاطر می‌سپارند و گاه برای آن‌ها هدایای کوچکی مانند درپوش بطری یا اشیای براق می‌آورند. بنابراین، دفعه بعدی که کلاغی دیدید، شاید بهتر باشد با آن رفتار دوستانه‌ای داشته باشید!
https://www.forbes.com/sites/scotttravers/2025/11/27/a-biologist-explains-how-crows-can-recognize-human-faces---well-enough-to-hold-long-term-grudges/

@science_magazine

@FarazTed بازنشر به حالت رسمی
⚡23
لزوم تفکیک قائل شدن بین مصلحت ملی با حکومت ایدئولوژیک غیرملی

از نامه‌ سرگشاده سعید مدنی به آصف بیات، جامعه‌شناس:

«همیشه امر حاکمیتی مساوی امر ملی نیست. برای مثال اصرار بر غنی‌سازی اورانیوم در حالی‌که تا این لحظه جز خسارات سنگین و غیر قابل جبران برای مردم ایران سودی نداشته و یکی از دلایل اصلی توسعه‌نیافتگی، فقر و نابرابری بوده، اساسا نه‌تنها امری ملی که امری ضدملی محسوب می‌شود.»

«جنگ جز تباهی و سیاهی و مرگ و استبداد و سرکوب ثمر دیگری برای مردم ندارد، هر سیاست جنگ‌طلبانه حاکمیت، امری حاکمیتی اما ضد ملی و هر تلاش برای دور کردن جنگ و تحقق صلح، امری ملی است.»

«به‌هرحال با توجه به شرایط بسیار وخیمی که پیش روی مردم ایران قرار دارد، تفکیک بین امر ملی و امر حاکمیتی بیش از هر زمان مهم است و باید درباره آن اندیشید.»

«در میان هیاهوی جنگ بلندتر کردن صدا علیه جنگ و استبداد و دعوت به صلح و دموکراسی وظیفه بسیار خطیری است که می‌تواند در بحران‌های آینده و عبور جامعه ایران به سوی توسعه، عدالت و آزادی نقش و سهم بسیار داشته باشد.»
⚡15
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
وقتی علی شریعتی و جلال آل احمد عمدا دروغ می‌گفتند.
موسی غنی نژاد

شاندل نام یک شخصیت غیرواقعی و نمادین است که در برخی نوشته‌ها و سخنرانی‌های علی شریعتی نام برده می‌شد و توسط خود او ساخته شده (یا به زبان دیگر خود شریعتی است)
شاندل در زبان فرانسوی به معنای شمع است.
از طرفی شمع تخلص مورد استفاده شریعتی بود که از کنار هم گذاشتن حروف اول کلمات (شریعتی، مزینانی، علی) که سازنده نام علی شریعتی مزینانی بودند به وجود آمد.

تا سال‌ها کسی از یک شخص بودن شریعتی و شاندل خبر نداشت و سال‌های بعد از فوت او جستجوگران در یافتن فردی به نام شاندل عاجز مانده بودند تا زمانی که مطالعاتی بر دست نوشته‌های شخصی وی صورت گرفت و با نشانه‌هایی در خصوص شاندل گذاشته بود به یکسان بودن شخصیت شاندل و علی شریعتی پی بردند.

و بخوانید
t.me/FarazTed/28688

در مورد دروغ‌های ال احمد
t.me/FarazTed/32083

#توضیح_حاشیه
در زبان فرانسوی
Chandelle
کلمهٔ قدیمی‌تر و رسمی‌تر برای «شمع» است.
در انگلیسی همان Candle است.

اما امروزه بجای آن از کلمه Bougie استفاده می شود.
⚡27