🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)

فرشتگان و شیاطین اخلاقی در باب تربیت اخلاقی کودکان منبع: https://www.cambridge.org/core/journals/economics-and-philosophy/article/angels-and-devils-on-our-shoulders-a-framework-for-modelling-moral-agency/F381E0BA1D949EFDE9D534667CFA2C52 تهیه شده توسط هوش…

فرشته و شیطانِ روی شانه‌ها:
چگونه بدون اموزش، کودکان اخلاقی‌تری پرورش دهیم؟

کودکی هشت ساله پولی پیدا کرده و کسی او را ندیده و می‌تواند آن را برای خود بردارد یا به دنبال صاحب آن بگردد. در این لحظه چه اتفاقی در ذهن او رخ می‌دهد؟ آیا صرفاً سود و زیان دو گزینه را محاسبه می‌کند؟ یا گفت‌وگویی خاموش در درونش شکل می‌گیرد؟ صدایی می‌گوید «نگهش دار، حالا مال توست.» صدای دیگری زمزمه می‌کند «شاید صاحبش ناراحت باشد.» آنچه در این چند ثانیه رخ می‌دهد، شاید مهم‌ترین لحظه‌ی تربیت اخلاقی باشد.

مقاله‌ای که اخیرا منتشرشده، دقیقاً از همین تجربه‌ی انسانی آغاز می‌کند که آن را می‌شناسیم اما در بسیاری از مدل‌های اقتصادی و نظریه‌ی بازی‌ها جایی برای آن وجود ندارد. نویسندگان مقاله معتقدند که نظریه‌های رایج، انسان را موجودی تصور می‌کنند که از پیش دارای ترجیحات ثابت است. اگر خودخواه باشد، همواره مطابق خودخواهی عمل می‌کند و اگر دگرخواه باشد، دگرخواهی نیز از ابتدا در تابع مطلوبیت او گنجانده شده است. در نتیجه، فرد هرگز میان خودخواهی و دگرخواهی انتخاب نمی‌کند بلکه فقط ترجیح از پیش تعیین‌شده خود را دنبال می‌کند. از نگاه نویسندگان، چنین تصویری یک ویژگی بنیادی انسان را نادیده می‌گیرد: عاملیت اخلاقی.
به باور نویسندگان، انسان فقط درباره‌ی «چه کاری انجام دهد» تصمیم نمی‌گیرد، بلکه پیش از آن، درباره‌ی اینکه «بر اساس کدام اصل اخلاقی تصمیم بگیرد» نیز انتخاب می‌کند. به همین دلیل، پیشنهاد اصلی مقاله آن است که اخلاق نباید صرفاً بخشی از تابع مطلوبیت باشد، بلکه خودِ اصول اخلاقی نیز باید وارد فضای انتخاب شوند. در این چارچوب، فرد پیش از آنکه میان همکاری و خیانت، بخشیدن و نبخشیدن، یا راست‌گویی و دروغ‌گویی تصمیم بگیرد، شاید ناآگاهانه میان اصولی مانند خودخواهی، همدلی، یا جهان‌شمول‌سازی کانتی نیز انتخاب می‌کند. به این ترتیب، نظریه‌ی بازی‌ها از مدلی که فقط رفتار را توضیح می‌دهد، به مدلی نزدیک می‌شود که می‌تواند فرایند شکل‌گیری تصمیم اخلاقی را نیز توصیف کند.

نویسندگان برای نشان دادن ظرفیت این ایده، آن را بر بازی‌هایی مانند معمای زندانی و بازی کالای عمومی اعمال می‌کنند. نتیجه این است که رفتار انسان دیگر به صورت کاملاً خودخواهانه یا کاملاً دگرخواهانه پیش‌بینی نمی‌شود، بلکه میان این دو قطب در نوسان است. گویی همان دو صدایی که در ادبیات عامه با استعاره‌ی «فرشته و شیطانِ روی شانه‌ها» شناخته می‌شوند، اکنون در قالب یک مدل نظری وارد نظریه‌ی بازی‌ها شده‌اند. اهمیت مقاله نیز در همین جابه‌جایی نهفته است: اخلاق دیگر ویژگی ثابتی نیست که از ابتدا در شخصیت فرد وجود داشته باشد، بلکه بخشی از فرایند انتخاب اوست.

اگر این ایده را از فضای اقتصاد بیرون آورده و وارد حوزه تعلیم و تربیت کنیم، افق تازه‌ای پیش روی آموزش اخلاق گشوده می‌شود. بخش بزرگی از آموزش اخلاق به کودکان هنوز بر انتقال مستقیم قواعد استوار است؛ به کودک گفته می‌شود راست بگو، دروغ نگو، کمک کن، احترام بگذار، و مهربان باش. این شیوه اغلب بر نتیجه‌ی رفتار تمرکز دارد، نه بر فرایند شکل‌گیری تصمیم. کودک می‌آموزد پاسخ درست چیست، اما کمتر فرصت می‌کند درباره‌ی چرایی آن پاسخ بیاندیشد. در حالیکه در زندگی اینده با مسائلی کاملاً جدید مواجه می‌شود که نیازمند تصمیمات اخلاقی‌اند.

اگر اخلاق را نوعی انتخاب بدانیم، آموزش اخلاق نیز به جای القای پاسخ‌های آماده، باید فرصت تجربه کردن این انتخاب را فراهم کند. در چنین رویکردی، داستان، بازی، نمایش، گفت‌وگو و موقعیت‌های فرضی اهمیت بیشتری از نصیحت مستقیم پیدا می‌کنند. کودک باید بتواند خود را در موقعیت شخصیت داستان قرار دهد، کشمکش درونی او را احساس کند و درباره‌ی دلایل هر انتخاب گفت‌وگو کند یا لااقل بیاندیشد. هدف آن نیست که مربی بگوید «پاسخ درست چیست»، بلکه هدف آن است که کودک یاد بگیرد چگونه درباره‌ی انتخاب خود بیاندیشد.

برای مثال، به جای آنکه داستانی درباره‌ی کودکی «همیشه مهربان» تعریف شود، می‌توان داستانی روایت کرد که قهرمان آن بر سر یک تصمیم اخلاقی مردد است. تکرار روایت‌هایی از این دست به کودک در تأمل کردن کمک می‌کند بدون آنکه قیم‌مأبانه نگران انتخاب او باشیم صرفاً بگذاریم تأملات خود را انجام دهد.

از این منظر، مقاله با برخی ایده‌های تربیتی و تکاملی جان دیویی نیز هم‌سو می‌شود. دیویی اخلاق را مجموعه‌ای از قواعد ثابت نمی‌دانست، بلکه آن را فرایندی از اندیشیدن، تجربه کردن و حل مسئله تلقی می‌کرد. اگر به جای آموزش اخلاق به کودکان، شرایط یادگیری اخلاق برای انها فراهم شود افرادی خواهیم داشت که صرفاً فرمان‌بردار قواعد نیستند، بلکه می‌توانند درباره‌ی تصمیم‌های خود تأمل کنند، دیدگاه دیگران را در نظر بگیرند، و مسئولیت انتخاب را بپذیرند.
فرمانبرداری بدون فکر خطرناک است.

هادی صمدی
@evophilosophy

مرتبط: تصویری صوتی

Cambridge Core

Angels and devils on our shoulders: a framework for modelling moral agency | Economics & Philosophy | Cambridge Core

Angels and devils on our shoulders: a framework for modelling moral agency - Volume 42 Issue 2

⚡1

2.31K viewsedited 12:33

آماده‌سازی شرم آور اذهان برای اشغال مناطقی از ایران در صدا و سیمای میلی😡 اگر جزایر اشغال شد چیز مهمی نیست😳 مهم اینه که گریه نکنید، بری تلاش کنی پس بگیری. نمونه‌ای از همان «هالوهای متوهم جنگ‌طلب» نمونه یک امت گرای ضدامنیت ملی. با ظاهر میهن دوست اما عامل…

1:56

#پیام خطاب به
«هالوهای متوهم جنگ طلب»
بی‌بصیرتهای بصیرت نما
قلدرهای پوشالی با مغزهای پوسیده
امت‌گرایان ولایی
ملی‌نماهای بی‌وطن سایبری
عربده‌کشان خیابانی

#طنز تلخ
مجموعه ۵۰ یادآوری نمونه به نمایندگان این قشر #درکامنت👇

⚡22

3.26K viewsedited 14:36

⚡2

2.19K viewsedited 16:36

قرآن صنعا و رازهایی که افشا شد

youtube.com/@ghasedaktv405

⚡2

2.07K viewsedited 16:47

8:02

قرآنی که در صنعا کشف شد شامل چه چیزهایی بود که باعث جنجال شد؟

youtube.com/@gonbadekabud5428

⚡4

2.15K viewsedited 16:52

8:50

قرآن صنعا و بیرمنگام
کشف‌هایی که سوال‌های جدیدی درباره تاریخ متن ایجاد کردن

youtube.com/@efshayetarikh

⚡3

2.11K viewsedited 16:57

قرآن صنعا چه می‌گوید؟

youtube.com/@ghasedaktv405

⚡3

2.11K viewsedited 16:59

کشف قرآنی متفاوت!

youtube.com/@tarikhnameh

⚡3

2.1K viewsedited 17:21

6:00

تغییر قرآن (قرآن صنعا)
youtube.com/@thebiglie360

⚡3

2.27K viewsedited 17:24

کشف قرآن صنعا
بهرام مشیری
.

⚡2

2.24K viewsedited 17:28

👁 #نگاه کمال حیدری قرائت قرآن ۱۰۲۴۳ اختلاف دارد؛ ۵۰ درصد دیگرش هم مشخص نیست که از زبان حضرت محمد خارج شده باشد. ++ البته این به معنای تحریف نیست بلکه شبهه ناقص بودن آنست. youtu.be/orvPBF8Jl7Y و ببینید t.me/FarazTed/24035 t.me/FarazTed/19018 t.me/FarazTed/9591

5:44

قرآن در زمان حضرت محمد جمع آوری شد.
استدلال سید کمال حیدری

اختلاف در قرائت
t.me/FarazTed/47270
و
t.me/FarazTed/25896
روش اخباری و روش اصولی
t.me/FarazTed/9591
مشکلات صرف و نحو
t.me/FarazTed/34266

⚡1

1.97K viewsedited 18:50