سلام
کانالهای ادبیات فارسی متوسطه اول
مهدی اکبری
هفتم
https://t.me/farsi7a
هشتم
https://t.me/farsi8a
نهم
https://t.me/farsi9a
کانال شعر و متن ادبی
https://t.me/golestane1967
https://t.me/baraneadab
baraneadab.blogfa.com
https://t.me/sheromatnhayadabi
کانالهای ادبیات فارسی متوسطه اول
مهدی اکبری
هفتم
https://t.me/farsi7a
هشتم
https://t.me/farsi8a
نهم
https://t.me/farsi9a
کانال شعر و متن ادبی
https://t.me/golestane1967
https://t.me/baraneadab
baraneadab.blogfa.com
https://t.me/sheromatnhayadabi
👌3❤1
سلام
کلاس خصوصی ادبیات هفتم، هشتم و نهم تقویتی و بیشرفته، فقط در شهر شیراز پذیرفته میشود.
@Akbari590
کلاس خصوصی ادبیات هفتم، هشتم و نهم تقویتی و بیشرفته، فقط در شهر شیراز پذیرفته میشود.
@Akbari590
❤2
🔴 نکتهی مهم املایی 🔴
در املا چگونه فرق بین واژههای "گزاردن" و "گذاردن" را تشخیص دهیم؟ یا به عبارت دیگر کجا باید گزاردن بنویسیم و کجا گذاردن؟
پاسخ:
☆ تنها راهِ تشخیص، دقّت در معنای آنهاست!
☆ پس برای اینکه بینِ املای کلمههای (گزاردن و گذاردن) دچار اشتباه نشویم؛ فقط لازم است به معنای این واژهها دقّت کنیم!
☆(گزاردن) :
به معنای انجامدادن یا ادا کردن یا بهجایآوردنِ کاری است و همچنین به عنوانِ پسوندِ شغلی نیز در مشاغل و حرفهها بهکارمیرود.
مانند :👇👇👇
⭕️ نمازگزار (اداکنندهی نماز)
⭕️ حجگزار (بهجایآورندهٔ حج)
⭕️ شکرگزار: سپاسگزار
(بهجایآورندهٔ شکر و سپاس)
⭕️ امانتگزار (اداکنندهٔ امانت)
⭕️ برگزاری (انجام یا بهجایآوردن کاری)
⭕️ بیمهگزار (پرداختکننده یا اداکنندهٔ حقِ بیمه)
⭕️ وامگزار (پرداختکنندهٔ اقساطِ وام)
⭕️ مناقصهگزار (انجامدهنده یا شرکتکننده در کارِ مناقصه)
⭕️ خدمتگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ خدمت)
⭕️ خبرگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ کارِ خبری)
⭕️ کارگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ وظایف کاری)
⭕️ خوابگزار (به عنوانِ شغلی در قدیم و به معنای تعبیر کنندهٔ خواب)
⭕️ نیزهگزار ( به عنوانِ شغلی نظامی در ارتش قدیم و به معنای نیزهانداز یا نیزهدار)
☆(گذاردن) :
به معنای گذاشتن یا نهادن یا قراردادن یا وضعکردن یا بنانهادن یا تأسيسکردن است.
مانند :👇
⭕️ بنیانگذاری: پایهگذاری
(تأسیسکردن یا گذاشتن یا قراردادنِ اساس و پایهٔ هر چیزی)
⭕️ قانونگذاری (وضعِ قانون)
⭕️ بدعتگذاری (قراردادنِ بدعت)
⭕️ سیاستگذاری (بنانهادنِ سیاست)
⭕️ سرمایهگذاری (قراردادنِ سرمایه در جایی برای رشدِ مالی)
⭕️ بارگذاری ( معادلِ فارسیِ واژهٔ انگلیسیِ " Loud " به معنای قراردادنِ اطلاعات در صفحهٔ اینترنتی)
⭕️ اشتراکگذاری ( معادلِ فارسیِ واژهی انگلیسیِ " Share " به معنای بهاشتراکگذاشتنِ مطالب در شبکههای اینترنتی )
⭕️ جایگذاری ( پُرکردنِ جای خالی با گذاشتنِ چیزی)
⭕️ نامگذاری (گذاشتنِ نام)
⭕️ حاشیهگذاری (گذاشتنِ حاشیه)
⭕️ تاجگذاری ( تاج بر سر گذاشتن)
در املا چگونه فرق بین واژههای "گزاردن" و "گذاردن" را تشخیص دهیم؟ یا به عبارت دیگر کجا باید گزاردن بنویسیم و کجا گذاردن؟
پاسخ:
☆ تنها راهِ تشخیص، دقّت در معنای آنهاست!
☆ پس برای اینکه بینِ املای کلمههای (گزاردن و گذاردن) دچار اشتباه نشویم؛ فقط لازم است به معنای این واژهها دقّت کنیم!
☆(گزاردن) :
به معنای انجامدادن یا ادا کردن یا بهجایآوردنِ کاری است و همچنین به عنوانِ پسوندِ شغلی نیز در مشاغل و حرفهها بهکارمیرود.
مانند :👇👇👇
⭕️ نمازگزار (اداکنندهی نماز)
⭕️ حجگزار (بهجایآورندهٔ حج)
⭕️ شکرگزار: سپاسگزار
(بهجایآورندهٔ شکر و سپاس)
⭕️ امانتگزار (اداکنندهٔ امانت)
⭕️ برگزاری (انجام یا بهجایآوردن کاری)
⭕️ بیمهگزار (پرداختکننده یا اداکنندهٔ حقِ بیمه)
⭕️ وامگزار (پرداختکنندهٔ اقساطِ وام)
⭕️ مناقصهگزار (انجامدهنده یا شرکتکننده در کارِ مناقصه)
⭕️ خدمتگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ خدمت)
⭕️ خبرگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ کارِ خبری)
⭕️ کارگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجامدهندهٔ وظایف کاری)
⭕️ خوابگزار (به عنوانِ شغلی در قدیم و به معنای تعبیر کنندهٔ خواب)
⭕️ نیزهگزار ( به عنوانِ شغلی نظامی در ارتش قدیم و به معنای نیزهانداز یا نیزهدار)
☆(گذاردن) :
به معنای گذاشتن یا نهادن یا قراردادن یا وضعکردن یا بنانهادن یا تأسيسکردن است.
مانند :👇
⭕️ بنیانگذاری: پایهگذاری
(تأسیسکردن یا گذاشتن یا قراردادنِ اساس و پایهٔ هر چیزی)
⭕️ قانونگذاری (وضعِ قانون)
⭕️ بدعتگذاری (قراردادنِ بدعت)
⭕️ سیاستگذاری (بنانهادنِ سیاست)
⭕️ سرمایهگذاری (قراردادنِ سرمایه در جایی برای رشدِ مالی)
⭕️ بارگذاری ( معادلِ فارسیِ واژهٔ انگلیسیِ " Loud " به معنای قراردادنِ اطلاعات در صفحهٔ اینترنتی)
⭕️ اشتراکگذاری ( معادلِ فارسیِ واژهی انگلیسیِ " Share " به معنای بهاشتراکگذاشتنِ مطالب در شبکههای اینترنتی )
⭕️ جایگذاری ( پُرکردنِ جای خالی با گذاشتنِ چیزی)
⭕️ نامگذاری (گذاشتنِ نام)
⭕️ حاشیهگذاری (گذاشتنِ حاشیه)
⭕️ تاجگذاری ( تاج بر سر گذاشتن)
❤19🙏12👌3
Forwarded from ادبیات فارسی نهم (مهدی اکبری)
❤2
پاسخ به سوالات فصل ۱
1. انتخاب گزینه نامناسب برای معنای واژگان بیت:
بیت: «تا افقهای دور کوچ کنم / باز پیغمبر بهار شوم»
· معنای «پیغمبر»: فرستاده (گزینه 1)
· معنای «افق»: کرانه (گزینه 2)
· معنای «کوچ»: سفر (گزینه 4)
گزینه 3 (غریب) نمیتواند معنای هیچ یک از واژگان بیت باشد.
✅ پاسخ: 3
---
2. درستی یا نادرستی جمله:
جمله: «اساس» در مصراع «ای هست کن اساس هستی ...» به معنی بنیاد است.
✅ پاسخ: درست
---
3. معنی واژههای مشخص شده:
· آدابدان: مؤدب، کسی که آداب معاشرت میداند.
· زمزمه: آهسته سخن گفتن، نجوا کردن.
· وداع: خداحافظی.
· نظم و نثر: شعر و نوشته (منظور: معنی کردن به صورت شعر و نثر).
(نمره: 0.5)
---
4. معنی بیتها و عبارتها:
الف. پدر را گفتم یکی از اینان سر بر نمیدارد که دوگانهای بگزارد:
➜ به پدر گفتم: هیچ یک از اینها حاضر نمی شود (سر فرود نمیآورد) که نماز دو رکعتی بخواند.
ب. ای کارگشای هرچه هستند / نام تو کلید هرچه بستند:
➜ ای کسی که کار هر چیزی را گشایی، نام تو کلید هر دری است که بستهاند.
پ. جهان جمله فروغ روی حق دان / حق اندر وی ز پیدایی است پنهان:
➜ تمام جهان را تابش روی حق بدان، حق در جهان به دلیل آشکار بودنش پنهان است.
ت. برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتری است معرفت کردگار:
➜ در نگاه انسان آگاه، هر برگ درختان سبز، دفتری است برای شناخت پروردگار.
(نمره: 2.5)
---
درک مطلب:
5. منظور شاعر از «خود» در مصراعهای نخست و دوم:
«از ظلمت خود رهاییام ده / با نور خود آشناییام ده»
➜ منظور از «خود»: منِ درونی، نفس، خودِ تیره و خودِ روشن (نفس اماره و نفس لوامه یا جنبههای ظلمانی و نورانی وجود خود شاعر یا خود خدا).
(نمره: 0.5)
---
6. مفهوم بیت «شبنم از روی برگ گل برخاست / گفت میخواهم آفتاب شوم»:
➜ شبنم نماد موجود کوچک و ناچیز است که آرزوی بزرگی و پیوستن به منبع نور (آفتاب) را دارد؛ یعنی انسان باید از خودخواهی و حقارت دست بردارد و به کمال و حقیقت برسد (مفهوم عرفانی: فنا در حق).
(نمره: 1)
---
7. درک و دریافت از دو بیت بوستان سعدی:
متن بیتها ناقص است، ولی ظاهراً اشاره به بیت مشهور دارد:
«همه طاعت آرند و مسکین نیاز / تو بیچارگی را به بازو مبر»
➜ دریافت: سعدی میگوید مردم با طاعت و عبادت و اظهار نیاز به درگاه خدا روند، اما تو نباید بیچارگی و عجز را بهانه کنی؛ بلکه باید دست نیاز به سوی حق برد. پیام: عجز و نیاز در برابر خدا ارزش است، نه بهانه برای سستی.
(نمره: 1)
1. انتخاب گزینه نامناسب برای معنای واژگان بیت:
بیت: «تا افقهای دور کوچ کنم / باز پیغمبر بهار شوم»
· معنای «پیغمبر»: فرستاده (گزینه 1)
· معنای «افق»: کرانه (گزینه 2)
· معنای «کوچ»: سفر (گزینه 4)
گزینه 3 (غریب) نمیتواند معنای هیچ یک از واژگان بیت باشد.
✅ پاسخ: 3
---
2. درستی یا نادرستی جمله:
جمله: «اساس» در مصراع «ای هست کن اساس هستی ...» به معنی بنیاد است.
✅ پاسخ: درست
---
3. معنی واژههای مشخص شده:
· آدابدان: مؤدب، کسی که آداب معاشرت میداند.
· زمزمه: آهسته سخن گفتن، نجوا کردن.
· وداع: خداحافظی.
· نظم و نثر: شعر و نوشته (منظور: معنی کردن به صورت شعر و نثر).
(نمره: 0.5)
---
4. معنی بیتها و عبارتها:
الف. پدر را گفتم یکی از اینان سر بر نمیدارد که دوگانهای بگزارد:
➜ به پدر گفتم: هیچ یک از اینها حاضر نمی شود (سر فرود نمیآورد) که نماز دو رکعتی بخواند.
ب. ای کارگشای هرچه هستند / نام تو کلید هرچه بستند:
➜ ای کسی که کار هر چیزی را گشایی، نام تو کلید هر دری است که بستهاند.
پ. جهان جمله فروغ روی حق دان / حق اندر وی ز پیدایی است پنهان:
➜ تمام جهان را تابش روی حق بدان، حق در جهان به دلیل آشکار بودنش پنهان است.
ت. برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتری است معرفت کردگار:
➜ در نگاه انسان آگاه، هر برگ درختان سبز، دفتری است برای شناخت پروردگار.
(نمره: 2.5)
---
درک مطلب:
5. منظور شاعر از «خود» در مصراعهای نخست و دوم:
«از ظلمت خود رهاییام ده / با نور خود آشناییام ده»
➜ منظور از «خود»: منِ درونی، نفس، خودِ تیره و خودِ روشن (نفس اماره و نفس لوامه یا جنبههای ظلمانی و نورانی وجود خود شاعر یا خود خدا).
(نمره: 0.5)
---
6. مفهوم بیت «شبنم از روی برگ گل برخاست / گفت میخواهم آفتاب شوم»:
➜ شبنم نماد موجود کوچک و ناچیز است که آرزوی بزرگی و پیوستن به منبع نور (آفتاب) را دارد؛ یعنی انسان باید از خودخواهی و حقارت دست بردارد و به کمال و حقیقت برسد (مفهوم عرفانی: فنا در حق).
(نمره: 1)
---
7. درک و دریافت از دو بیت بوستان سعدی:
متن بیتها ناقص است، ولی ظاهراً اشاره به بیت مشهور دارد:
«همه طاعت آرند و مسکین نیاز / تو بیچارگی را به بازو مبر»
➜ دریافت: سعدی میگوید مردم با طاعت و عبادت و اظهار نیاز به درگاه خدا روند، اما تو نباید بیچارگی و عجز را بهانه کنی؛ بلکه باید دست نیاز به سوی حق برد. پیام: عجز و نیاز در برابر خدا ارزش است، نه بهانه برای سستی.
(نمره: 1)
❤2
پاسخنامه فصل ۲
1- معنی واژههای «حیات - صالح» به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟
گزینه 2 (زندگی - درستی) ✅
---
2- واژههای کدام گزینه با یکدیگر همخانواده نیست؟
گزینه 3 (عالم، تعلیم، اعمال) ✅
(چون «اعمال» از ریشه «عمل» است، اما «عالم» و «تعلیم» از ریشه «علم»)
---
3- معنی واژههای مشخصشده:
· تأمل → اندیشه کردن
· بصیرت → آگاهی
---
4- برگردان عبارات به فارسی روان:
الف. منتظران بهار، فصل شکفتن رسید؛ مژده به گلها برید یار به گلشن رسید.
➡️ بهار از راه رسید؛ به گلها خبر بدهید که معشوق وارد گلستان شد.
ب. روشن و گرم و زندگیپرداز، آسمان مثل یک تبسم شد.
➡️ آسمان که روشن، گرم و زندگیبخش بود، مانند یک لبخند درآمد.
پ. بر درختی شکوفهای خندید، در کتابی بهار معنا شد.
➡️ شکوفهای روی درخت شکفت و بهار در کتاب معنی پیدا کرد (یا زیبایی بهار در کتاب طبیعت توصیف شد).
ت. مثل یک شاخه گل جوانه بزن، مثل یک چشمهسار جاری شو.
➡️ مانند شاخهٔ گل رشد کن و شکوفا شو، مانند چشمه پیوسته جریان داشته باش و پویا باش.
---
5- مفهوم عبارت «جوان و نوجوان چشمهٔ جوشان نیرو و استعداد است»:
➡️ نوجوانان و جوانان سرشار از انرژی، تواناییها و قابلیتهای درونی هستند که پیوسته در حال شکوفایی و بروز است.
---
6- منظور شاعر از بیت «زندگی بر تو میزند لبخند / هست وقت شکفتنت امروز»:
➡️ زندگی در همین لحظه (امروز) به تو روی خوش نشان میدهد؛ زمان رشد و پیشرفت تو همین الان است، نه فردا.
---
7- مقایسه دو گزینه «چ» و «ح»:
· شباهت: هر دو بر عمل و کوشش تأکید دارند، نه فقط گفتار.
· تفاوت: گزینه «چ» مستقیماً میگوید آینده با حرف ساخته نمیشود (نیاز به کار دارد). گزینه «ح» با ضربالمثل میگوید بزرگی فقط به گفتار نیست و نیمکردار از دوصد گفتار بهتر است.
---
8- اگر حرف «ی» را پس از «آراسته» بیاوریم: «آراستگی» ✅ درست
---
9- نهاد در مصراع «بیادب تنها نه خود را داشت بد»:
گزینه 4 (بیادب) ✅
---
10- مفرد واژهها:
· لحظات → لحظه
· علاقه → علقه (به معنی چنگزننده، تعلقدارنده) یا بسته به متن: عالقه (اما در فارسی رایجتر «علق» است؛ با توجه به املا: «علایق » احتمالاً جمع «عالقه» به معنی چیزهای چنگزننده)
---
11- چرا فعل مهمترین بخش جمله است؟
➡️ زیرا بدون فعل، جمله ناقص است و معنای کاملی نمیدهد. مثال: «آسمان آبی است» اگر فعل «است» نباشد، فقط دو واژه داریم بیارتباط.
---
12- تبدیل جمله زبانی به ادبی:
جمله اصلی: «پرنده با دیدن من، از این شاخه به آن شاخه پرید.»
➡️ پرنده چون مرا دید، شاخه به شاخه گریخت.
---
13- «نوجوانی دورههای پر فراز و فرود بین وابستگی و استقلال است» آرایه تضاد دارد؟ ✅ درست (تضاد بین «وابستگی» و «استقلال»، و بین «فراز» و «فرود»)
---
14- قافیه و آرایههای بیت:
«صد هزاران دام و دانه است ای خدا / ما چو مرغان حریصی بینوا»
· قافیه: «نوا» (با «خدا» قافیه دارد، اما «خدا» ردیف نیست؛ در اینجا «است ای خدا» بخشی از جمله است).
· آرایهها:
1. تشبیه: ما به مرغان حریص بینوا تشبیه شدهایم.
2. کنایه: «دام و دانه» کنایه از وسوسههای دنیا و آرزوهای فریبنده.
---
15- من کیستم؟
· ز. در عظیمآباد هند زاده شدم... → محمد اقبال لاهوری
· ژ. زاده ۱۳۲۲ کرمانشاه، آثار: «رگبار کلمات»، «کوچه باغ آسمان»، «با بال این پرنده سفر کن» → سلمان هراتی
1- معنی واژههای «حیات - صالح» به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟
گزینه 2 (زندگی - درستی) ✅
---
2- واژههای کدام گزینه با یکدیگر همخانواده نیست؟
گزینه 3 (عالم، تعلیم، اعمال) ✅
(چون «اعمال» از ریشه «عمل» است، اما «عالم» و «تعلیم» از ریشه «علم»)
---
3- معنی واژههای مشخصشده:
· تأمل → اندیشه کردن
· بصیرت → آگاهی
---
4- برگردان عبارات به فارسی روان:
الف. منتظران بهار، فصل شکفتن رسید؛ مژده به گلها برید یار به گلشن رسید.
➡️ بهار از راه رسید؛ به گلها خبر بدهید که معشوق وارد گلستان شد.
ب. روشن و گرم و زندگیپرداز، آسمان مثل یک تبسم شد.
➡️ آسمان که روشن، گرم و زندگیبخش بود، مانند یک لبخند درآمد.
پ. بر درختی شکوفهای خندید، در کتابی بهار معنا شد.
➡️ شکوفهای روی درخت شکفت و بهار در کتاب معنی پیدا کرد (یا زیبایی بهار در کتاب طبیعت توصیف شد).
ت. مثل یک شاخه گل جوانه بزن، مثل یک چشمهسار جاری شو.
➡️ مانند شاخهٔ گل رشد کن و شکوفا شو، مانند چشمه پیوسته جریان داشته باش و پویا باش.
---
5- مفهوم عبارت «جوان و نوجوان چشمهٔ جوشان نیرو و استعداد است»:
➡️ نوجوانان و جوانان سرشار از انرژی، تواناییها و قابلیتهای درونی هستند که پیوسته در حال شکوفایی و بروز است.
---
6- منظور شاعر از بیت «زندگی بر تو میزند لبخند / هست وقت شکفتنت امروز»:
➡️ زندگی در همین لحظه (امروز) به تو روی خوش نشان میدهد؛ زمان رشد و پیشرفت تو همین الان است، نه فردا.
---
7- مقایسه دو گزینه «چ» و «ح»:
· شباهت: هر دو بر عمل و کوشش تأکید دارند، نه فقط گفتار.
· تفاوت: گزینه «چ» مستقیماً میگوید آینده با حرف ساخته نمیشود (نیاز به کار دارد). گزینه «ح» با ضربالمثل میگوید بزرگی فقط به گفتار نیست و نیمکردار از دوصد گفتار بهتر است.
---
8- اگر حرف «ی» را پس از «آراسته» بیاوریم: «آراستگی» ✅ درست
---
9- نهاد در مصراع «بیادب تنها نه خود را داشت بد»:
گزینه 4 (بیادب) ✅
---
10- مفرد واژهها:
· لحظات → لحظه
· علاقه → علقه (به معنی چنگزننده، تعلقدارنده) یا بسته به متن: عالقه (اما در فارسی رایجتر «علق» است؛ با توجه به املا: «علایق » احتمالاً جمع «عالقه» به معنی چیزهای چنگزننده)
---
11- چرا فعل مهمترین بخش جمله است؟
➡️ زیرا بدون فعل، جمله ناقص است و معنای کاملی نمیدهد. مثال: «آسمان آبی است» اگر فعل «است» نباشد، فقط دو واژه داریم بیارتباط.
---
12- تبدیل جمله زبانی به ادبی:
جمله اصلی: «پرنده با دیدن من، از این شاخه به آن شاخه پرید.»
➡️ پرنده چون مرا دید، شاخه به شاخه گریخت.
---
13- «نوجوانی دورههای پر فراز و فرود بین وابستگی و استقلال است» آرایه تضاد دارد؟ ✅ درست (تضاد بین «وابستگی» و «استقلال»، و بین «فراز» و «فرود»)
---
14- قافیه و آرایههای بیت:
«صد هزاران دام و دانه است ای خدا / ما چو مرغان حریصی بینوا»
· قافیه: «نوا» (با «خدا» قافیه دارد، اما «خدا» ردیف نیست؛ در اینجا «است ای خدا» بخشی از جمله است).
· آرایهها:
1. تشبیه: ما به مرغان حریص بینوا تشبیه شدهایم.
2. کنایه: «دام و دانه» کنایه از وسوسههای دنیا و آرزوهای فریبنده.
---
15- من کیستم؟
· ز. در عظیمآباد هند زاده شدم... → محمد اقبال لاهوری
· ژ. زاده ۱۳۲۲ کرمانشاه، آثار: «رگبار کلمات»، «کوچه باغ آسمان»، «با بال این پرنده سفر کن» → سلمان هراتی
❤2
پاسخنامه فصل۳
1. نقش دستوری واژههای مشخصشده (کتاب است / آیینه روزگار / که بینی در آن رازها آشکار)
گزینه پ (نهاد - نهاد)
«کتاب» نهاد است (کتاب است آیینه...)، «آیینه» نیز نهاد دوم برای فعل «است» (خبر مفرد).
2. آرایه در عبارت («وقتی به قلبم نگاه کردم... نصف قلبم خالی مانده»)
گزینه ت (تکرار) (تکرار واژه «قلب» و ترکیب «قلبم»)
3. واژه مناسب (مادر بزرگم دربارۀ ___ گلهای باغچه...)
حیاط (زیرا «حیات» به معنی زندگی است)
4. منظور از نوکاران در بیت «تو را پرواز بس زود است و دشوار / ز نوکاران که خواهد کار بسیار»
آغازکنندگان کار / تازهکاران / کسانی که تازه شروع به کاری کردهاند
5. متضاد «برومند» و همخانوادۀ «هجوم»
متضاد برومند: نابارور / بیثمر (یا فروپایه)
همخانوادۀ هجوم: مَهاجِم / هاجم / یهاجم / هجومآور (هر شکلی از ریشۀ هـ - ج - م)
6. دو کتاب از اقبال آشتیانی و نادر ابراهیمی
اقبال آشتیانی: تاریخ ایران / تاریخ مغول (یا سیر حکومت صفویه)
نادر ابراهیمی: آتش بدون دود / یک افسانۀ سرد (یا خانهاش ابری بود)
7. بیت «با زبان عقربک میگفت عمر / میروم بشنو صدای پای من»
تعداد جملات: ۳ جمله (میگفت / میروم بشنو)
متمم: «با زبان عقربک» (متمم قیدی)
8. زبانی یا ادبی بودن جملات
ت: دشت مانند سفرهای... → ادبی
ج: کوه سر سفیدش را نمایان کرد → ادبی
ث: دشتهای ایران آب ندارند → زبانی
چ: آن کودک لبخند میزند → زبانی
9. آرایههای ادبی
ح: «بر نامده و گذشته بنیاد مکن» → تضاد (نامده/گذشته - حالی/عمر بر باد) + ارسالالمثل
خ: «زندگی حال کسانی که همچو سرو آزاد زیست کردند» → تشبیه (زندگی به سرو) + تلمیح (آزادگی)
د: «قلبم بیمارستان داشت، سربازخانه داشت...» → تکرار (داشت) + تراکم / برشمردن
ذ: «زندگی مجموعهای از روزها و ماهها و سالهاست» → تشبیه
10. چرا قلب آدم نباید خالی بماند؟
چون قلب جایگاه عشق، امید، یاد عزیزان و احساسات مثبت است. خالی بودن قلب به معنای تنهایی و پوچی است و انسان را از معنا و شادکامی دور میکند. (پاسخ بر اساس متون درسی)
11. منظور از «عمر حقیقی ما را شناسنامه تعیین نمیکند»
عمر حقیقی ارزش و برکت زندگی است، نه تعداد سالهایی که در شناسنامه ثبت شده. برخی عمر طولانی اما بیحاصل و برخی عمر کوتاه اما پربرکت دارند.
12. معنی واژههای خط کشیده
ر. وقت طلاست → طلا (زر)
ز. دعای مادرم مستجاب شد → برآورده / پذیرفته شده
13. برگردان به فارسی امروزی (نمونهای از پاسخها)
ژ: «شاخۀ بیبن نمیتواند پربار و برومند شود / از تو کوشش و عمل خواسته میشود و از من پند»
س: «ای پروردگارا، تو از او خشنود باش و مقامش را در شمار مقام اولیا قرار بده»
ش: «از روزی که گذشت، هیچ از آن یاد مکن / فردا که نیامده، فریاد و ناله مکن»
ص: «باید هر دو پا را محکم بگذاری / بعد از آن به فکر ایستادن باشی»
ض: «چندان که آن راه دور را نزدیک نشان داد / جهان در برابر چشم تیرهاش تنگ آمد»
1. نقش دستوری واژههای مشخصشده (کتاب است / آیینه روزگار / که بینی در آن رازها آشکار)
گزینه پ (نهاد - نهاد)
«کتاب» نهاد است (کتاب است آیینه...)، «آیینه» نیز نهاد دوم برای فعل «است» (خبر مفرد).
2. آرایه در عبارت («وقتی به قلبم نگاه کردم... نصف قلبم خالی مانده»)
گزینه ت (تکرار) (تکرار واژه «قلب» و ترکیب «قلبم»)
3. واژه مناسب (مادر بزرگم دربارۀ ___ گلهای باغچه...)
حیاط (زیرا «حیات» به معنی زندگی است)
4. منظور از نوکاران در بیت «تو را پرواز بس زود است و دشوار / ز نوکاران که خواهد کار بسیار»
آغازکنندگان کار / تازهکاران / کسانی که تازه شروع به کاری کردهاند
5. متضاد «برومند» و همخانوادۀ «هجوم»
متضاد برومند: نابارور / بیثمر (یا فروپایه)
همخانوادۀ هجوم: مَهاجِم / هاجم / یهاجم / هجومآور (هر شکلی از ریشۀ هـ - ج - م)
6. دو کتاب از اقبال آشتیانی و نادر ابراهیمی
اقبال آشتیانی: تاریخ ایران / تاریخ مغول (یا سیر حکومت صفویه)
نادر ابراهیمی: آتش بدون دود / یک افسانۀ سرد (یا خانهاش ابری بود)
7. بیت «با زبان عقربک میگفت عمر / میروم بشنو صدای پای من»
تعداد جملات: ۳ جمله (میگفت / میروم بشنو)
متمم: «با زبان عقربک» (متمم قیدی)
8. زبانی یا ادبی بودن جملات
ت: دشت مانند سفرهای... → ادبی
ج: کوه سر سفیدش را نمایان کرد → ادبی
ث: دشتهای ایران آب ندارند → زبانی
چ: آن کودک لبخند میزند → زبانی
9. آرایههای ادبی
ح: «بر نامده و گذشته بنیاد مکن» → تضاد (نامده/گذشته - حالی/عمر بر باد) + ارسالالمثل
خ: «زندگی حال کسانی که همچو سرو آزاد زیست کردند» → تشبیه (زندگی به سرو) + تلمیح (آزادگی)
د: «قلبم بیمارستان داشت، سربازخانه داشت...» → تکرار (داشت) + تراکم / برشمردن
ذ: «زندگی مجموعهای از روزها و ماهها و سالهاست» → تشبیه
10. چرا قلب آدم نباید خالی بماند؟
چون قلب جایگاه عشق، امید، یاد عزیزان و احساسات مثبت است. خالی بودن قلب به معنای تنهایی و پوچی است و انسان را از معنا و شادکامی دور میکند. (پاسخ بر اساس متون درسی)
11. منظور از «عمر حقیقی ما را شناسنامه تعیین نمیکند»
عمر حقیقی ارزش و برکت زندگی است، نه تعداد سالهایی که در شناسنامه ثبت شده. برخی عمر طولانی اما بیحاصل و برخی عمر کوتاه اما پربرکت دارند.
12. معنی واژههای خط کشیده
ر. وقت طلاست → طلا (زر)
ز. دعای مادرم مستجاب شد → برآورده / پذیرفته شده
13. برگردان به فارسی امروزی (نمونهای از پاسخها)
ژ: «شاخۀ بیبن نمیتواند پربار و برومند شود / از تو کوشش و عمل خواسته میشود و از من پند»
س: «ای پروردگارا، تو از او خشنود باش و مقامش را در شمار مقام اولیا قرار بده»
ش: «از روزی که گذشت، هیچ از آن یاد مکن / فردا که نیامده، فریاد و ناله مکن»
ص: «باید هر دو پا را محکم بگذاری / بعد از آن به فکر ایستادن باشی»
ض: «چندان که آن راه دور را نزدیک نشان داد / جهان در برابر چشم تیرهاش تنگ آمد»
❤2