ادبیات فارسی هفتم
4.28K subscribers
68 photos
25 videos
40 files
39 links
@Farsi7a
کانال نهم
لطفا کانال‌ها را به دوستان و آشنایان خود معرفی فرمایید.
پایه نهم
@farsi9a
پایه هشتم
@farsi8a
کانال شعر و متن ادبی
@baraneadab
Download Telegram
روان خوانی صفحه 23 کژال
لُپ: گونه
قنداقه: پارچه ای که نوزاد را در آن می پیچند
روله: فرزند به زبان کردی
گالش: نوعی کفش قدیمی
(کفش لاستیکی)
خیش: وسیله ای برای شخم زدن/ گاو آهن
پاره ی تن: فرزند عزیز(کنایه)
مویه: گریه کردن
مویه کنان: گریه کنان
زار زدن: گریه کردن
دایه: مادر
هراسان: ترسان
خرناسه: صدایی که در حالت خواب از گلو بیرون می آید.
معطل: منتظر/ بی کار / بلا تکلیف
مجال: فرصت/ وقت لازم
زُل زدن: خیره شدن
پا برهنه: بدون کفش
تقلا: کوشش/ تلاش
هق هق: صدای بریده بریده ی گریه طولانی
خشکش زد: مات و مبهوت شد
دھکده تازه از خواب بیدار شده بود : صنعت تشخیص
دھکده: منظور مردم دھکده
پوست برتن کژال خراشید: کنایه از ترسیدن است
روناک را تنگ به خود فشرد: سفت در بغلش گرفت
تپه قد کشیده بود: صنعت تشخیص منظور بزرگ به نظر آمدن تپه است می جھید: می پرید
زمین را خیش می کشید: به خاک ھای روی زمین چنگ می انداخت
صورت خراشید: منظور کندن صورت با ناخن از شدت ترس و اضطراب
گام انداخت: حرکت کرد/ دوید
دندان بر دندان می سایید کنایه از عصبانی شدن و حرص خوردن
سنگ ھای سخت: ترکیب وصفی سخت: سفت و مجکم
چشم ھای خون گرفته: کنایه از عصبانیت زیاد و قصد کشتن کسی را
داشتن
اندوه: غم و ناراحتی
خاکت بر سر: جمله ی دعایی منفی، یعنی ان شاالله بمیری
طفل: بچه

درک و دریافت: صفحه 29
1. به نظر شما کدام یک از شخصیت های داستان، اهمیت بیشتری دارد، چرا؟ کژال، زیرا شخصیت اصلی داستان است، و نحوه رفتار و برخورد او برای خواننده مهم است.
2. اگر شما به جای نویسنده بودید، داستان را چگونه تمام می کردید؟
به عهده دانش آموز...
❤1
درس سوم صفحه 32
نسل آینده ساز

نوع نثر ساده و روان
استعداد: توانایی/ قابلیت
تحلیل: بررسی کردن جزییات یک موضوع
پرشور: دارای عواطف تند
واقعیت: امر واقعی
برخی: بعضی
مطبوعات: روزنامه ها و مجلات/جمع مطبوعه
رسانه ها: وسایلی که خبرها و اطلاعات رابه مردم می رسانند.
مانند رادیو وتلویزیون و روزنامه
انحراف: دورشدن ازحقیقت چیزی
جبران: با انجام کاری اثر اشتباه را ازبین بردن
پاکدامنی: از گناه دوری کردن/ پرهیزکار بودن
پارسایی: پرهیزکاری
صداقت: درستکاری/ دوستی
شعور: درک و فهم
متخصّصان: کسانی که درامری تخصّص و کارشناسی دارند
اعتراف: اشتباه وخطا خود را به زبان آوردن و آن راپذیرفتن
پشتوانه: پشتیبان
همّت: پشتکار قوی/ اراده/ انگیزه غیرت: مردانگی
اوایل: جمع اول / آغاز هر چیزی
هیئت: گروه/ دسته/ جمع
استحکامات: سنگرها/ خاک ریزها و مانند آنها
برخوردار: بهره مند
بحمداللّه: خدا راشکر
مایه: سبب(مایه افتخار)
ببالد: افتخارکند

خودارزیابی درس 3 صفحه 34

1. امتيازات يک نوجوان و جوان خوب را از ديدگاه رهبر معظم انقلاب بيان کنيد؟
جوان و نوجوان خوب بايد اهل فکر کردن دريافتن و تحليل کردن باشد.

2. منظور از عبارت(آينده با حرف ساخته نمی شود) چيست؟
با حرف زدن نمی توان پيشرفت کرد. برای پيشرفت کردن و ساختن آينده بايد کار کرد و با عمل و کار و کوشش آينده را ساخت.

3. شما ویژگی های برجسته ی جوان امروز ایرانی را چه چیزهایی می‌دانید؟
تلاش، ذکاوت، پشتکار، اعتماد به نفس و ايمان قلبی.
دانش های زبانی وادبی
نکته 1
فعل: کلمه ای است که بر انجام دادن کاری یا روی دادن حالتی در یکی از زمان های گذشته، حال یا آینده دلالت می کند. فعل، مهم ترین بخش جمله است که اغلب در پایان آن می آید.
نکته2
هرگاه بخواهیم مقصود خود را بیان کنیم از «زبان»استفاده می کنیم اما وقتی بخواهیم همان مقصود و منظور را زیباتر و تأثیر گذارتر بگوییم، از ادبیات بهره می گیریم.
جوان و نو جوان ما با استعداد است.
خورشید طلوع کرد. زبان
جوان و نوجوان چشمه جوشان نیرو و استعداد است.
خورشید پاورچین پاورچین از پشت کوه ها نمایان شد. ادبیات
در نوشتن املا به نحوه تلفّظ و مطابقت آن با شکل نوشتاری دقت شود.
پس از پایان املا، متن را یک بار دیگر مرور کنید.
کار گروهی: صفحه 35
1. شکفتن گل و دوره ی جوانی را مقایسه کنید.دوره کوتاه نوجوانی، زمانی طلایی است که نباید آن را هدر داد.استعدادهای نوجوان که شکوفا می شود، باعث پیشرفت علمی فکری انسان می شود و این انسان توانمند می تواند آینده را به بهترین وجه بسازد، پس باید ارزش این دوران را دانست.
2. شعری در باره ی نوجوانی و جوانی بیابید و در کلاس بخوانید.
به عهده دانش آموز
نوشتن صفحه 35
1. در بند چهارم درس فعل ها را مشخص کنید و بنویسید. بازپس گرفته بود، بود، آمد، گفت، تفاوت کرده است، می گفت، باور نمی کرد، بتواند، درست کرده بودند، پس بگیرند.
2. با توجه به معنی و مفهوم جمله، گزینه ی صحیح را انتخاب کنید.
الف) اینها چرا ......... و پاکدامنی و پارسایی جوانان را نمی بینند؟(سلاح، صلاح*)
ب) بحمدالله برخورداری از میلیون ها جوان دختر و پسر.......... افتخار برای ملت ماست.(مایع، مایه*)
3. برای هریک از واژه های زیر یک هم خانواده بنویسید.
مقتدر -> اقتدار، قادر، مقدور
متعال -> تعالی، اعلا، عالی
نظام -> نظم، منظومه، ناظم
متخصص -> تخصص، اختصاص
❤1
مربوط به درس کژال
تاریخ ادبیات
ایبد، طاهره
شاعر معاصر از استان فارس
سیمای پیامبر اکرم(ص)، در شعر فارسی لحظه‎های دلتنگی
فصل دوم صفحه 31
منتظران بهار فصل شکفتن رسید
مژده به گلها برید یار به گلشن رسید
بیدل دهلوی

ای کسانی که منتظر رسیدن بهار و شکوفایی بودید، با خبر باشید که فصل رویش و شکفتن غنچه ها و گلها رسیده؛ به گلها خبر خوش دهید که دوست و یارش( بلبل) به گلستان و باغ رسیده است.
❤1
معنی و مفهوم شعرخوانی صفحه 36
توفیق ادب
ای خدا ای فضل تو حاجت روا
با تو یاد هیچ کس نبود روا
در این بیت روا در مصراع اول به معنای بر آورده کردن است و در مصراع دوم به معنای شایسته.
معنای بیت: ای خدایی که لطف و احسان تو نیاز های ما را برآورده می کند. با وجود تو، یاد کردن از هیچ کس شایسته نیست.
قطره ی دانش که بخشیدی ز پیش
متصل گردان به دریاهای خویش
قطره نماد کمی و دریا نماد بسیاری است. (تضاد، طباق)
علم اندکی که از نزد خودت به ما بخشیدی به دریای علم خودت متصل کن.
مفهوم: خدایا علم ما را زیاد کن. ربّ زدیم علما
صد هزاران دام و دانه است ای خدا
ما چو مرغان حریصی بینوا
دام ودانه: نماد مشکلات و گرفتاری های دنیوی است.
ای خدا در مسیر زندگی ما هزاران گرفتاری وجود دارد در حالی که ما همچون پرندگانی طمعکار و بیچاره ایم.(در این بیت ما انسان ها به پرندگان حریص و بیچاره تشبیه شده ایم. ما: مشبه – مرغان: مشبه به)
گر هزاران دام باشد هر قدم
چون تو با مایی نباشد هیچ غم
اگر هزاران گرفتاری هم جلو راه ما باشد، وقتی تو با ما باشی هیچ غمی نداریم.
از خدا جوییم توفیق ادب
بی ادب محروم شد از لطف رب
از خدا می خواهیم که در فراگیری ادب و فرهنگ درست ما را یاری دهد. زیرا انسان بی ادب از رحمت خدا بی بهره است.
بی ادب تنها نه خود را داشت بد
بلکه آتش در همه آفاق زد
آدم بی ادب نه فقط به خودش بدی می‌کند. بلکه بدی او همه جهان را در برمی گیرد.
مثنوی معنوی مولوی
مولانا جلال الدین محمد بلخی از شاعران و عارفان بزرگ ایران در قرن هفتم است. کتاب عظیم مثنوی معنوی با 26000 بیت که گنجینه‎ای از معارف اسلامی است معروف‎ترین اثر اوست.
آرامگاه او در قونیه ترکیه واقع است
مثنوی معنوی، کلیات شمس تبریزی
سال تولد: 604
وفات: 672
❤2
معنی شعر و کلمات درس:
با بهاری که می رسد از راه
درس چهارم صفحه 37
دوره: زمان و روزگار
شوق:اشتیاق و میل و رغبت فراوان به چیزی
شکوفایی: شکفته شدن/ رونق
معمولا: به صورت رایج
حسرت: افسوس/ دریغ/ ناراحتی واندوه زیاد
انتقال: جابه جاکردن
پرفراز و فرود: پراز خوشی و ناخوشی(کنایه)
فراز: بالا
فرود: پایین
وابستگی: به کسی نیازمند بودن
استقلال: مستقل بودن/ تابع دستور کسی نبودن
شبیه: مانند/ مثل
دل خوری: ناراحت شدن
لذت: حالت خوشی که به انسان دست می دهد
زلال: صاف و گورا
کیمیا: هر چیز کمیاب و دست نیافتنی
گوناگون: مختلف
سرشار:پر/ لبریز
علایق: دلبستگی ها/ جمع علاقه
اندرز: پند و نصیحت
چالاکی: تند بودن
مهارت: استادی/ توانایی انجام دادن کاری به نحو شایسته
تصاویر: جمع تصویر/ شکلها

روشن و گرم و زندگی پرداز
آسمان، مثل یک تبسم شد
معنی: (با فرا رسیدن بهار) هوا گرم و آسمان روشن می شود و زندگی دوباره آغاز می شود. آسمان لبخند می زند و زندگی دوباره جریان پیدا می کند.(تشبیه آسمان به لبخند)
هرچه سرما و هرچه دلسردی
پر زد آهسته از نظر گم شد
سرما و تمام آنچه موجب دلسردی می شد و افسردگی می آورد به آرامی از بین رفت.

با نسیمی که زندگی در اوست
باز چشم جوانه ای وا شد
با وزش باد بهاری که همیشه زندگی را به همراه دارد جوانه ای متولد شد(تشخیص)

بر درختی شکوفه ای خندید
در کتابی بهار معنا شد
شکوفه ها در روی شاخه ی درخت باز شدند ودر کتاب طبیعت بهار آغاز شد(تشخیص)

با بهاری که می رسد از راه
سبز شو، تازه شو، بهاری شو
تو هم همگام با رسیدن بهار ویژگی های تازه ای مانند سر سبزی و طراوت وشادابی پیدا کن
(بیت چهار جمله مصرع دوم سه جمله امری)
مثل یک شاخه گل، جوانه بزن
مثل یک چشمه سار، جاری شو
همنوا با پدیده های طبیعت تو هم تازگی را در خودت ایجاد کن و مانند یک چشمه در زندگی خود پر تلاش باش ومانند شاخه گلی زیبا جوانه بزن و شکوفا باش(تشبیه)
زندگی بر تو می زند لبخند
هست وقت شکفتنت امروز
زندگی به تو روی خوش نشان داده است و بهترین زمان برای شکفته شدنت است(تشخیص)
بهتر از هرچه هست در دنیا
با خدا راز گفتمت امروز
در این موقعیت بهترین کاری که می توانی انجام دهی گفتگو با خداست.
محمدجواد محبت(معاصر) متولد 1322 کرمانشاه، از معلمان شاعران و اهل قلم است
رگبار کلمات، کوچه باغ آسمان، با بال این پرنده سفر کن از آثار اوست.
❤2
زیبایی شکفتن صفحه 39
دوره: زمان و روزگار
شوق: اشتیاق و میل و رغبت فراوان به چیزی
شکوفایی: شکفته شدن/ رونق
معمولا: به صورت رایج
حسرت: افسوس/ دریغ/ ناراحتی واندوه زیاد
انتقال: جابه جاکردن
پرفراز و فرود: پر از خوشی وناخوشی
فراز: بالا
فرود: پایین
وابستگی: به کسی نیازمند بودن
استقلال: مستقل بودن/ تابع دستور کسی نبودن
شبیه: مانند
دل خوری: ناراحت شدن
لذت: حالت خوشی که به انسان دست می‌دهد
زلال: صاف و گورا
کیمیا: هر چیز کمیاب و دست نیافتنی
گوناگون: مختلف
سرشار: پر/ انباشته
علایق: دلبستگی ها/ جمع علاقه
اندرز: پندو نصیحت
چالاکی: تند بودن
مهارت: استادی/ توانایی انجام دادن کاری به نحو شایسته
تصاویر: جمع تصویر/ شکلها

خود ارزیابی صفحه 40
1. منظور شاعر از (آسمان مثل يک تبسم شد) چيست؟
با آمدن بهار، آسمان گرم و زندگی بخش شد و همه سردی ها و غصه ها از بين رفت.
2. به نظر شما، چرا بزرگترها از دوره ی نوجوانی و جوانی خود معمولا با حسرت و آه، ياد می‌کنند؟
چون فرصتی برای برگشت به آن دوران و استفاده درست از آن را ندارند.
3. نوجوانی زيباست، چه کنيم تا زيبا تر شود؟
بايد قدر آن را بدانيم و قشنگی آن را ببينیم، زیبایی آن را با کم حوصلگی و دل خوری های بيهوده، زشت و تاريک نکنيم.
4. دوست خوب کيست؟
دوستی که گفتارش درست و رفتارش پسنديده باشد. در دلش ايمان و مهربانی موج بزند و از چهره و نگاهش امیدواری و نشاط بجوشد.

نهاد: به کلمه هایی که معمولا در ابتدای جمله می آیند و انجام کاری و یا داشتن حالتی به آنها نسبت داده می شود "نهاد" می گویند.
مراعات نظیر یا شبکه معنایی: از چیزهایی هستند که به ذهن می رسند و به صورت یک مجموعه یا شبکه با هم می آیند. به این شبکه ها یا مجموعه ها در ادبیات فارسی "مراعات نظیر یا شبکه معنایی" می گویند.

فعالیت های نوشتاری صفحه 41

1. پنچ جمله از متن درس "زیبایی شکفتن" را انتخاب کنید و نهاد های آنها را بنویسید.

1. نوجوانی، دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی است. نوجوانی
2. رابطه و رفتار با خود،خانواده و دوستان بسیار مهم است. رابطه و رفتار
3. جلوه های گوناگون نوجوانی ریشه در نیاز ها و علایق ما دارند. جلوه ها
4. نوجوانی دوره ای شبیه به رؤیا و زیباست.
نوجوانی
5.استقلال طلبی، کنجکاوی، شوق یادگیری و دانایی و ... نوجوان را گاهی ناآرام جلوه می دهد. استقلال طلبی
2. برای هر یک از واژه های زیر،د و هم خانواده بنویسید.
مثل: مثال، تمثیل
نظر: منظور، نظاره
جاری: مجاری، جریان

4. واژه های زیر را مانند نمونه کامل کنید.
خسته+ی= خستگی آهسته+ی= آهستگی
زنده+ی= زندگی
شکفته+ی= شکفتگی
نکته املایی:1. کتاب فارسی می تواند یکی از منابع شناخت املای واژگان باشد.
2. یکی از راه های تقویت املا، پرورش مهارت خوب گوش دادن است.
❤1
فصل آزاد صفحه 43
همه عالم تن است و ایران دل
نیست گوینده زین قیاس خجل
از کتاب هفت پیکر نظامی
تمام جهان مانند تن هست و ایران مانند قلب آن بدن، شاعر از این مقایسه شرمنده نیست.

در مورد درس آزاد باید یادآور شوم که گردآورندگان کتاب فارسی به دانش آموزان این امکان را داده اند که در تألیف کتاب مشارکت داشته باشند. دانش آموز باید با توجه به آموخته های خود و نیازی که احساس می کند درس را طراحی و با خطی خوانا بنویسد و سپس نام خود را به مؤلفین کتاب بیافزاید.
❤1
دانش آموزان زرنگ چه کار می کنند؟
خوب و موفق بودن دانش آموز نه تصادفی است و نه ارتباطی به معلم و... دارد.
رمز موفقیت این دانش آموزان، پشتکار امر یادگیری و رعایت کردن رفتارها و عادات سودبخشی است که به آنها کمک می کند تا در تحصیل موفق شوند.
این رفتارها عبارتند از:
همیشه به موقع در کلاس درس حاضر شوید و چنان چه مسیر شما تا مدرسه دور است از وسیله نقلیه مطمئن استفاده کنید تا بهتر بتوانید زمان خود را تنظیم کنید.
اگر درکلاسی دیر حاضر شوید تمرکز کلاس و معلم به هم می ریزد. به یاد داشته باشید که همیشه به موقع و زود حاضرشدن درکلاس درس، بسیار سودمندتر از دیر رسیدن است.
اگر می خواهید صحبت های معلم خود را بهتر بشنوید و تخته را بهتر ببینید در ردیف های جلو بنشینید.
برنامه درسی و تیتر مطالبی را که معلم قرار است تدریس کند تهیه کنید.
چنانچه معلم به تدریس درسی می پردازد و اضافه بر سازمان مطالب دیگری را نیز برای شما تدارک می بیند از آن به خوبی آگاه شوید.
برنامه درسی خود را گم نکنید تا هر زمانی که نسبت به برگزاری و نحوه برگزاری کلاسی برای شما سؤالی پیش آمد بتوانید به آن مراجعه کنید.
هنگامی که آماده درکلاس حاضر می شوید وقت کلاس برای چیزهای پیش پا افتاده کمتر هدر می رود و معلم با مشکلات کمتری مواجه می شود.
هنگام حضور درکلاس تمرکز خود را فقط بر روی یادگیری مطالب بگذارید و نه چیز دیگر.
همیشه سعی کنید قبل از کلاس، خوب غذا بخورید و تمام وسایلی را که لازم دارید با خود بیاورید.
یکی از چیزهایی که باعث درک مطلب بهتر می شود "نکته برداری از صحبت های معلم" است. سعی کنید مطالب مهم و کلیدی را یادداشت کنید و برای خود از هر درسی یک جزوه درست کنید. نکته برداری و مطالعه آنها کمک شایانی در فراگیری مطلب به شما می کند.
گاهی اتفاق می افتد که به دلایلی نتوانید در کلاس درس حضور یابید.
در چنین حالتی بهترین کاری که می توانید انجام دهید، این است که در شروع سال تحصیلی سعی کنید شماره تلفن حداقل دو نفر از همکلاسی های خود را داشته باشید تا اینگونه موارد، با تلفن زدن به دوستان خود از اوضاع و احوال کلاس باخبر شوید و مطالبی را که لازم است یاد بگیرید را از آنها بپرسید.
توجه کنید کمتر معلمی پیدا می شود که یک درس را دوباره برای شما که غایب بودید تدریس کند.
اگر شما خجالتی هستید و زیاد صحبت نمی کنید، بهتر است برای مواقع ضروری هم که شده شماره تلفن تعدادی از همکلاسی های خود را داشته باشید و از آنها کمک بگیرید.
اگر تکلیفی دارید، در انجام دادن آن درنگ نکنید و در حقیقت کار امروز را به فردا نیندازید.ممکن است بعداً برای شما مشکلی غیرقابل پیش بینی اتفاق بیفتد و نتوانید تکلیف خود را به درستی و به دقت انجام دهید.
اگر می خواهید شاگرد زرنگ و خوبی باشید و بهترین نمره را نیز کسب کنید پس باید با پشتکار و برنامه ریزی خوب کارهای خود را انجام دهید.
اگر در درسی با مشکل مواجه شدید، آن مشکلات را به حال خود نگذارید و به سادگی از آنها نگذرید. سعی کنید مشکلات درسی را با کمک معلم و یا دوستانی که دراین زمینه تبحر دارند برطرف کنید. در حقیقت نابرده رنج گنج میسر نمی شود.
شاگرد خوب فقط به کتب درسی اکتفا نمی کند و سعی می کند که کتاب های مربوط به درس مورد نظر را نیز مطالعه کند. اگرچه عده ای از دانش آموزان به اینکار زیاد تمایل ندارند، ولی مطالعه کتب دیگر، کمک زیادی به درک و فهم مطالب خواهد کرد.
یکی دیگر از کارهایی که شاگردان خوب و موفق انجام می دهند، قبل از این که معلم بخواهد سرفصلی را تدریس کند، آنها این دروس را خوب مطالعه می کنند و با آمادگی کامل سرکلاس می روند.
این افراد با این کارشان درحقیقت با حضور در کلاس فقط اشکالات خود را برطرف می کنند و به خوبی در درس مورد نظر اشراف پیدا می کنند.
زمانی که کاری را به صورت گروهی انجام می دهید، تمام تلاش خود را به کار گیرید تا عضو فعال، گروه خود باشید.
کار را به نحوی انجام دهید که گویا به صورت انفرادی باید این کار را انجام بدهید. ایده ها و نظرات خود را با جمع مطرح کنید و در انجام تکالیف نیز جدی باشید.
در کار گروهی از زیر کار در نروید. اگر کسی درجمع پیدا شود و مدام بگوید که«من برای این که طرح و ایده ای ندارم و فکر می کنم شما بهتر از من هستید و...»این فرد با مطرح کردن این صحبت ها درحقیقت می خواهد از انجام دادن کارشانه خالی کند و تنبلی خود را به اثبات برساند.
توجه داشته باشیدکه درکار گروهی باید یاد بگیرید که نظر جمع مهم است، نه فرد.
اجازه ندهید که عده ای افکار خود را به شما و دیگران تحمیل کنند.
درکار گروهی به افکار و عقاید دیگراعضا احترام بگذارید و دوستانه با یکدیگر فعالیت کنید و کار خود را به پایان برسانید.
همیشه سعی کنید از اشتباهات خود درس بگیرید و نسبت به آنها بی تفاوت نباشید.
گاهی اوقات معلم درپای برگه امتحانی شما نکاتی را ذکر می کنند که شما باید اینها را جدی بگیرید و در پی رفع اشکال آنها باشید.
به عنوان مثال اگر معلمی در درس زبان درپای برگه شما می نویسد:
«از گرامر بهتری استفاده کنید» یعنی که شما در درس گرامر مشکل دارید و باید در این زمینه تمرین و مطالعه بیشتری داشته باشید. اگر معلم به شما می گوید «کار شما عالی است و نتیجه گیری شما ضعیف است» این بدان معنا است که در زمینه جمع بندی مطلب و نتیجه گیری موضوع دقت بیشتری باید داشته باشید.
همیشه ازخود سؤال کنید که اشتباه من چه چیزی بود که در درس مورد نظر نتوانستم نتیجه خوبی را کسب کنم؟ «گاهی اوقات شما در امر یادگیری زحمت می کشید ولی مسیر درستی را انتخاب نمی کنید و با مشکل مواجه می شوید. هیچ گاه از تلاش و کوشش دست برندارید. از اشتباهات خود درس بگیرید امیدوار باشید وسعی کنید درجلسات بعد بهترین باشید. معلم بهترین کسی است که در زمینه رفع اشکالات می تواند به شما کمک کند.
دانش آموز خوب نه تنها باید در درس و تحصیل نمونه باشد. بلکه باید در رفتار با دیگران نیز خوب و نمونه باشد واخلاق پسندیده داشته باشد.
سعی کنید مشکلات خانه را با خود به مدرسه نیاورید و با دیگران خوش برخورد باشید و رفتار پسندیده و نیکو داشته باشید. در امر تحصیل اگر کمکی از دستتان برمی آید به دوستانی که مشکل دارند کمک کنید.
دانش آموزان خوب در یادگیری مطالب و درک و فهم آنها از شیوه های متفاوتی استفاده می کنند. شما نیز با کمی دقت می توانید یادگیری خود را بهبود بخشید. گاهی اوقات دانش آموزان یادداشت برداری می کنند.
گاهی اوقات برای خود نمودار و یا الگو رسم می کنند و گاهی اوقات نیز عده ای با یاد دادن مطلب مورد نظر به دیگران، درس خواندن و درک مطلب خود را بهبود می دهند.
به یاد داشته باشید که هیچگاه فقط برای کسب نمره درس نخوانید. در درجه اول سعی کنید برای یادگیری مطلب، آنرا بخوانید. فقط به فکر نمره نباشید. به جای بحث و جدال بامعلم خود که چرا شما بهترین نمره کلاس را نگرفته اید؟
بهتر است از خودتان سؤال کنید «چه طور می توانید دروس را بهتر مطالعه کنید و آنها را یاد بگیرید تا با تلاش و پشتکار خودتان بهترین نمره را نیز کسب کنید».
درس ششم صفحه 50
قلب کوچکم را به چه کسی بدهم
اذیت: آزار دادن
واقعاً: به درستی
حق: شایسته/ سزاوار
تمام تمام: کامل
معلوم: آشکار
عقلم می‌رسید: من درست فکر می‌کردم
فوراً: سریع و زود
شلوغ: پر سر و صدا
ولو: پخش و پراکنده
حسابی: کامل/ فراوان
رضایت: خشنودی
سعی: تلاش و کو شش
تقصیر: سهل انگاری و کوتاهی
یک عالم: مقدار زیاد/ به اندازه وسعت یک دنیا
سراسر: همه/ تمام
کثیف: آلوده
عجیب: شگفت انگیز/ شگفت آور
زور گفتن: ظلم وستم کردن
گله: شکایت و دل خوری
مهمان خانه: مسافر خانه
نادر ابراهیمی
نادر ابراهیمی متولد 1315 نویسنده و سینماگری که با داستان‎های کودک و نوجوان فعالیت‎های فرهنگی‎اش را شروع کرد. نخستین کتابش را با اسم خانه‎ای برای شب در سال 1341 نوشت. پس از انقلاب، زندگی امام خمینی را با نام "سه دیدار با مردی که از فراسوی باور ما آمد" نوشت. وی در خرداد ماه سال 1387 درگذشت
کلاغ‎ها، سنجاب‎ها، دور از خانه، قصه‎های ریحانه خانم، قصه سار و سیب، نوسازی حکایت‎های خوب قدیم برای کودکان

خودارزیابی صفحه 55
1. چرا قلب آدم نبايد خالی باشد؟
چون اگر خالی باشد مثل يک گلدان، خالی و زشت می شود و انسان را آزار می دهد.
2. چرا قلب به دریا تشبیه شده است، شما قلب را به چه چيز هایی تشبيه می کنيد؟
چون مانند دریا وسیع و گنجایش زیاد دارد.
آسمان ، اقیانوس، کهکشان و...
3. به نظر شما چرا قلب نویسنده نمی توانست عموی خود را بپذیرد؟
چون عمویش علاقه زیادی به گنجینه هایش داشت و نمی توانست از آنها دل بکند.

دانش های زبانی و ادبی صفحه 55
مفعول
1ـ مفعول: کلمه ای است که کار بر آن واقع می شود .
مانند: کبوتر پرواز را دوست دارد. در این جمله پرواز مفعول است.
نشانه مفعول «را» است، امّا همیشه همراه مفعول نمی آید؛
یعنی گاهی مفعول بدونِ نشانه ی«را» می آید. گاهی هم «ی » به مفعول می چسبد. مانند من کتابی خواندم.
به طورِ کل، مفعول به شکل هایِ زیر می آید:
الف) من پرنده را دیدم. (با نشانه ی «را») پرنده: مفعول
ب) من پرنده ای دیدم. (با نشانه ی «ی»)
پرنده ای: مفعول
پ) من پرنده ای را دیدم. (با نشانه ی «را» و «ی») پرنده ای: مفعول
ت) من پرنده دیدم. (بدونِ هیچ نشانه ای) پرنده: مفعول
راه شناختِ مفعول: به اوّل فعل«چه چیز را؟» یا «چه کس را؟»
اضافه می کنیم، اگر معنی بدهد آن فعل نیاز به مفعول دارد و مفعول در جوابِ
«چه چیز را؟» یا «چه کس را؟» می آید.

هم نامه ی نا نوشته خوانی
چه چیز را خوانی؟
نامه ی نانوشته را = نامه ی نا نوشته: مفعول

ما را به راهِ هُدی راهنمایی کن.
چه کسی را راهنمایی کن؟
ما را = ما: مفعول
نکته دوم:
هرگاه نویسنده بخواهد بر چیزی تأکید کند. آن را تکرار می کند. این تکرار آگاهانه بر تأثیر سخن می افزاید، شاعران، از "تکرار" برای زیباسازی و تاثیرگذاری شعر استفاده می‌کنند. حتّی گاه به تکرار یک بیت در شعر می پردازند.
- در نوشتن املا دقت و سرعت موجب می شود تا متن آن به دور از هرگونه خطا باشد.
- واژه های هم آوا، از مباحث دشوار املایی است. شناخت شکل درست آنها به معنا و کاربرد آنها در جمله وابسته است.

کار گروهی صفحه 56
1. چه ویژگی هایی باعث می‌شود تا ما کسی را در قلبمان جای دهیم. ویژگی های خوب اخلاقی مانند: مهربانی، گذشت، وفاداری، خوش رویی، صبوری، عدالت و...

2. نمونه‌هایی از تکرار های زیبا در "آفرینش" خدا بیان کنید. آسمان زیبا، گل های زیبا، دریای زیبا، و...:
نوشتن: صفحه 56

1 نمونه هاى تکرار را از درس پیدا کنید و بنویسید.
من قلب كوچولویی دارم. خیلی كوچولو. خیلی خیلی كوچولو

اما وقتی نگاه کردم خدا جان، خدا جان!
این عموی پدرم خیلی خیلی خیلی پولدار است.
دوان دوان از قلبم می آمد.
بله...تازه یواش یواش داشتم می فهمیدم که یک قلب کوچک کوچک...

2. نهاد و مفعول هر جمله را مشخّص کنید.
رزمندگان، دشمن را از خاک ما بیرون انداختند.
من عموی خوش اخلاقم را توی قلبم جا دادم.
همهٔ معلّم ها، بچّه ها را دوست دارند.

نهادها: رزمندگان، من، همه معلم ها
مفعول ها:دشمن، عموی خوش اخلاق، بچه ها
٣ با توجه به معنی جمله ها، واژه های مناسب را در جای خالی قرار دهید.
الف) مادر بزرگ دربارهٔ حیات گل های باغچه با نوه اش در حیاط خانه گفت و گو می کرد.
(حیاط، حیات)

ب)مراقب پول های خرد خود باشیم و از خورد و خوراک های بیهوده پرهیز کنیم.(خورد، خُرد)
جواب جدول مهر صفحه 57
1. جمله عاطفی، 2. آن 3. جا، 4. من،5. اگ 6. نز، 7. ار، 8. مه، 9. انعام، 10. گزاره، 11. یاران، 12. نهاد
درس هفتم صفحه 58
علم زندگانی:
قالب شعر مثنوی
کلمه های مهم درس

جرأت: دلیری/ شجاعت
شاخسار: شاخه های درخت
عجز: ناتوانی
توش: مخفف توشه ذخیره/ غذای سفر(آذوقه)
نوکار: در این جا بی تجربه/ کسی که تازه به کاری مشغول شده باشد.
حدیث: سخن داستان (دراین درس نکته وپند)
دمساز: همدم وهمراه/ سازگار
هجوم: حمله ناگهانی/ یورش
فتنه: در این درس به معنی بلا و مصیبت
برومند: با ثمر/ میوه دار/ پربار/ تنومند/ بزرگ
گیتی: جهان
سست: ضعیف
جوکناری: جویبار
بامکی: بام کو چک

کبوتر بچّه ای با شوق پرواز
به جرأت کرد روزی با ل و پر باز
روزی بچّه کبوتری با هیجان و آرزوی بسیار بال و پر خود را برای پرواز باز کرد.

پرید از شاخکی بر شاخساری
گذشت از بامکی بر جو کناری
از شاخۂ کوچکی به شاخۂ دیگری پرید و از پشت بامی رد شد و کنار جوی آب نشست.

نمودش بس که دور آن راه نزدیک
شدش گیتی به پیش چشم، تاریک
آن راه نزدیک، آنقدر دور به نظرش رسید که دنیا پیش چشمانش تاریک شد.

ز وحشت سست شد بر جای ناگاه
ز رنج خستگی درماند در راه
از وحشت و ترس بر جای خود خشک شد و از شدّت خستگی، در مانده شد و در راه ماند.

فتاد از پای کرد از عجز فریاد
ز شاخی مادرش آواز در داد
خسته شد و از روی ناتوانی و خستگی فریاد
زد. مادرش که روی شاخه درختی نشسته بود، گفت:

تو را پرواز زود است و دشوار
ز نوکاران که خواهد کار بسیار
پرواز کردن برای تو هم زود وهم بسیار دشوار است، چه کسی از افراد تازه کار، کار بسیار می خواهد؟ (کسی کار بسیار نمی خواهد)

هنوزت نیست پای برزن و بام
هنوزت نوبت خواب است و آرام
فعلاً وقت خواب و استراحت توست و زمان پریدن در کوچه و پشت بام نیست. (توانایی این کار را نداری)

تو را توش هنر می باید اندوخت
حدیث زندگی می باید آموخت
تو در حال حاضر باید علم و دانایی و هنر
بیاموزی و رسم زندگی کردن را یاد بگیری.

بباید هر دو پا محکم نهادن
از آن پس فکر بر پای ایستادن
اول باید بتوانی پاهای خود را محکم روی زمین بگذاری، سپس مستقل شوی.

من این جا چون نگهبانم تو چون گنج
تو را آسودگی باید مرا رنج
تو مانند گنجی هستی که احتیاج به مراقبت داری و من نگهبان تو هستم. تو باید آسوده باشی و من باید برای مراقبت از تو رنج و سختی بکشم.

مرا در دام ها بسیار بستند
ز بالم کودکان پرها شکستند
من در دام ها و بلا های بسیاری گرفتار شدم و بارها بچه ها بال و پرم را شکستند.

گه از دیوار سنگ آمد، گه از در
گهم سر پنجه خونین شد، گهی سر
از در و دیوار به من سنگ زدند و گاهی پنجه ها و گاهی سرم خونین شد.

نگشت آسایشم یک لحظه دمساز
گهی از گربه ترسیدم، گه از باز
آسایش لحظه ای همدم من نشد (لحظه ای آرامش را ندیدم) گاهی از گربه و گاهی از باز (پرنده شکاری) ترسیدم.

هجوم فتنه های آسمانی
مرا آموخت علم زندگانی
حمله ی بلاهای آسمانی به من راه و رسم زندگی کردن را آموخت.

نگردد شاخک بی بن برومند
ز تو سعی و عمل باید، زمن پند
شاخه ای که ریشه بدون ریشه، رشد نمی کند و قوی نمی شود. تو باید سعی و تلاش کنی و وظیفه ی من هم پند دادن و نصیحت کردن توست. (تو مانند شاخه ای هستی که بدون توجّه و پند های من ، خوب رشد نمی کنی و برومند نمی شوی)
پروین اعتصامی فرزند یوسف اعتصام الملک آشتیانی سال 1285 در تبریز متولد شد. فارسی و عربی را در دامن خانواده آموخت سرودن شعر را از هشت سالگی آغاز کرد. نخستین شعرهایش را در مجله بهار به چاپ رسانید و مورد تشویق اهل ادب قرار قرار گرفت. بیشتر قطعات خود را به صورت گفت و گو سرود که در اصطلاح ادبی به آن مناظره گویند. سرانجام پروین در سال 1320 بر اثر بیماری حصبه درگذشت. آرامگاه او در شهر قم کنار صحن حضرت معصومه(س) قرار دارد.
تنها اثر او دیوان شعر است که بارها چاپ شد.
خودارزیابی درس 7 صفحه 61
1. چرا گیتی به چشم کبوتر بچّه تاريک شد؟
چون او کوچک و بی تجربه بود و آن مسير کوتاه، برايش طولانی و خسته کننده شده بود.
2. به نظر شما کبوتر بچّه ممکن است چه پاسخی به پند مادر داده باشد؟
پذيرفتن نصيحت مادر و عمل کردن به آن.
3. پيام اصلی درس چيست؟
آموختن راه و روش زندگی و تجربه کسب کردن.
4. کدام بخش از تجربيات مادر کبوتر دردناک بود؟
آنجا که گفت: (پنجه ها از در و ديوار به من سنگ می زدند، وسرم خونين شد.)

دانش های زبانی و ادبی صفحه 62
مُتَمّم: واژه ای که بعد از حرفِ اضافه می آید
مانند: او به مدرسه رفت.
مدرسه: متمّم
برخی از حروفِ اضافه: از، به، با، ب، در، اندر، برای، از برایِ، از بهرِ ...
کبوتر، پرواز را در آسمان دوست دارد.
نهاد+ مفعول+ حرفِ نشانه+ حرفِ اضافه+ متمم+فعل

نکته ی دوم
به این بیت توجه کنید.
نمودش بس که دور آن راه نزدیک
شدش گیتی به پیش چشم تاریک
اگر شعر را به نثر برگردانید، احتمالاً این گونه خواهید نوشت:
آن را نزدیک، آنقدر دور به نظرش رسید که گیتی پیش چشم او تاریک شد.
در برگرداندن شعر به نثر چه اتفاقی می افتد؟
می بینید که قسمت های مختلف شعر وقتی به نثر بر می گردند، جابه جا می شوند. در جملۂ گیتی پیش چشم او تاریک شد. فعل در پایان جمله قرار می گیرد اما در شعر به اول بیت منتقل شده است. این جابه جایی در شعر و نثر ادبی بر زیبایی سخن می افزاید.
آیا همه ی اجزای جمله را می توان به دلخواه (در شعر و نثر )جا به جا کرد؟

نوشتن درس 7 صفحه 63

1. در بیت های زیر متمّم ها را مشخص کنید.
پرید از شاخکی بر شاخساری
گذشت از بامکی بر جوکناری
شاخکی، شاخساری، بامکی، جوکناری
ز وحشت، سست شد در راه ناگاه
ز رنج خستگی درماند در راه
وحشت، راه، رنج، راه

2. دو واژۂ کوتاه شده از متن پیدا کنید و شکل کامل آنرا در جدول زیر، مانند نمونه بنویسد.
کوتاه شده/ کامل
فتاد / افتاد
جو / جویبار
ز / از
3. با توجه به معنی، املای صحیح کلمه را انتخاب کنید.
الف) هجوم* حجوم، = حمله
ب) اجز، عجز* =ناتوانی
4. یک مفعول و یک متمّم از صفحه نخست درس ششم، پیدا کنید و جمله های آن را بنویسید.
من قلب کوچکی دارم. قلب مفعول
این قلب کوچک را به چه کسی بدهم؟
قلب= مفعول - چه کسی= متمّم
دعای مادر صفحه 64
لغات مهم دعای مادر:
بخسب: بخواب
باز ماندن: محروم شدن
درجت: درجه/ رتبه
اولیا: جمع ولی/ دوستان خدا
مستجاب: پذیرفته شده/ اجابت شده
دعای مادر
از بایزید بسطامی، رحمةالله علیه، پرسیدند که ابتدای کار تو چگونه بود؟ گفت: من ده ساله بودم، شب از عبادت خوابم نمی برد.
از با یزید سؤال کردند که آغاز کار تو چگونه بود؟ گفت: ده سال داشتم که شب به خاطر عبادت کردن خوابم نمی برد.
شبی مادرم از من در خواست کرد که امشب سرد است نزد من بخسب.
یک شب مادرم از من خواست به خاطر اینکه هوا سرد است کنارش بخوابم.

مخالفت با خواهش مادرم برای من دشوار بود. پذیرفتم.
چون برایم سخت بود که درخواست مادرم را رد کنم، قبول کردم.

آن شب هیچ خوابم نبرد و از نماز شب بازماندم.
آن شب اصلاً خوابم نرفت و نتوانستم نماز شب را بخوانم
یک دست بر دست مادر نهاده بودم و یک دست زیر سر مادر داشتم.
یکی از دستانم در دست مادر بود و دست دیگرم را زیر سر مادر گذاشته بودم.

آن شب هزار (قل هو الله احد) خوانده بودم.
آن شب هزار بار سورۂ توحید را خوانده بودم
آن دست که زیر سر مادرم بود خون اندر آن خشک شده بود. گفتم: (ای تن رنج از بهر خدای بکش.)
خون در دستی که زیر سر مادرم بود، خشک شده بود.گفتم: «ای تن به خاطر خدا سختی را تحمّل کن»

چون مادرم چنان دید دعا کرد وگفت:(یا رب تو از وی خشنود باش و درجتش درجۂ اولیا گردان.)
وقتی مادرم آن وضع را دید، دعا کرد و گفت: «پروردگارا، تو از وی خشنود باش و مقام اولیا به او بده».

دعای مادرم درحقّ من مستجاب شد و مرا بدین جای رسانید.
دعای مادر من پذیرفته شد و من به اینجا (مقام) رسیدم.
بستان العارفین
بستان العارفین و تحفة المریدین نام کتابی کهن به فارسی درباره صوفی‌گری از نویسنده‌ای ناشناس است.
درس هشتم صفحه 65
زندگی همین لحظه هاست

تردید: شک
دقایق: جمع دقیقه
دل آِزرده: ناراحت
اثنا: میانه ها
حیرت: سر گشتگی/ شگفت زده شدن
حک کردن: تراشیدن
صاحبان قبور: کسانی که مرده اند و در گور دفن شده اند.
نظر: نگاه/ دید گاه
خفتن: خوابیدن
اعظم: بزرگ/ بزرگتر
غفلت: بی خبری
دی: دیروز
نامده: نیامده
الکی: غیر جدی/ دروغی
اضطراب: نگرانی/ پریشان حالی
گره از کار دیگران گشودن: کنایه از بر طرف کردن مشکل
مصاحبت: هم نشینی/ گفت و گه
اعجاب: شگفتی و تعجب
تأمل: اندیشیدن/ فکر کردن
عبرت: پند/ اندرز
از دی که گذشت هیچ از او یاد مکن
فردا که نیامده است فریاد مکن
از روزی که گذشته دیگر صحبت نکن و آن را
فراموش کن .به خاطر آینده که نیامده بی
جهت داد و فریاد نکن.
برنامده وگذشته بنیاد مکن
حالی خوش باش و عمر بر باد مکن
بر آینده و روزهای گذشته تکیه نکن اعتنایی نداشته باش. اکنون خوش حال و شاد باش و عمر خودرا بیهوده تلف نکن.

عباس اقبال‌‎آشتیانی متولد 1275 وفات 1328 از نویسندگان، محققان و مورخان معاصر، استاد دانشگاه و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود
تاریخ مغول، وزراء سلاجقه از آثار اوست.

خودارزیابی صفحه 67
1-چرا می گویند:« وقت از طلا گران بها تر است»؟
زیرا با صرف وقت می توان طلا به دست آورد، ولی دقایق تلف شده را با طلا نمی توان خرید.
2-منظور از «عمرحقیقی را شناسنامۀ ما تعیین نمی کند» چیست؟
زیستن و زندگی زیبا، فقط همان فرصت هایی است که با رفتارهایی زیبا و کارهای بزرگ می گذرد. بقّیه روزهاو سال های ما جزء عمر واقعی ما محسوب نمی شوند.
3- پیام اصلی این درس چیست؟
ما باید از وقت خود بهترین استفاده را ببریم و نگذاریم وقتمان تلف شود.
دانش های زبانی و ادبی صفحه 68
مسند:
به صفت یا حالتی می گویند که به کمک فعل های اسنادی به نهاد نسبت داده می شوند.
فعل هایِ اسنادی (ربطی) عبارتند از:
«است، بود، بُوَد، شد، گشت، شَوَد، باشد، باد، هست، نیست»
*روشِ پیدا کردنِ مُسند:
به اوّل فعلِ اسنادی، کلمه هایِ«چگونه؟» یا «چی؟» اضافه می کنیم و مُسند را به دست می آوریم؛
مانند: انقلابِ دینی و فرهنگی در آثارِ
نویسندگانِ پس از انقلابِ اسلامی نیز جلوه گر شد.
چگونه شد؟ جلوه گر = مُسند
مثال: هم نشینِ نیک، بهتر از تنهایی است.
نهاد.(همنشین) مسند(بهتر) است (فعلِ اسنادی (ربطی)
در مورد مسند بیشتر بدانیم
(جهت مطالعه)
همه ی فعلها مفهوم یکسان ندارند. بعضی از آنها مفهوم انجام گرفتن کار را می رسانند. مثل: خوردم، نوشتی، می سازید و...
وقتی این فعلها را می شنویم، کاری در ذهنمان نقش می بندد. مثال:
رضا امروز به مدرسه می‌رود.
در این جمله، فعل می رود نشان می دهد که رضا کاری انجام داده است.
به این دسته از فعلها، فعل خاص می گوییم.
دسته ای دیگر از افعال، مفهوم انجام کار را نمی رسانند. مثل: شد، بودم، است
وقتی این فعلها را می شنویم، کاری در ذهنمان نقش نمی بندد.
به این دسته از فعلها، فعل اسنادی (عام یا ربطی) می گوییم.

چند نکته:

۱- فعلهای اسنادی روی دادن حالت را بیان می کنند.
مانند: رضا خسته شد. هوا سرد شد.
در این جمله رضا کاری انجام نداده بلکه حالتی را پذیرفته است.
۲- فعلهای اسنادی کم هستند و عبارتند از:
است، بود، شد (گشت، گردید: در صورتی که به معنی شد بیاید.)
۳- این فعلها با نهاد به تنهایی یک جمله کامل نمی سازند. مثلا وقتی می گوییم: علی شد (است– بود) جمله کامل نیست و شنونده فوراً می پرسد: علی چطور شد (بود، است) ؟و وقتی جمله دارای معنی کامل می شود که ما حالت را هم بیان کنیم. یعنی مثلا بگوییم: علی تشنه شد (بود–است).
این حالت را که همراه فعل اسنادی می آید و به نهاد نسبت داده می شود، مسند می نامیم.

بنابر این مسند، حالتی است که به وسیله فعل اسنادی به نهاد نسبت داده می شود.

چند نکته

۱- جمله هایی که دارای فعل اسنادی و مسند هستند را جمله اسنادی (اسمیه) می نامند.

۲- فعلهای اسنادی را گذرا به مسند می نامیم چون حتماً باید مسند داشته باشند تا یک جمله کامل بسازند.

۳- فعلهای (گشت- گردید) اگر به معنی گردش کرد، بیاید، فعل خاص است نه اسنادی.
مثال: زمین به دور خورشید می گردد=
گردش می کند: فعل خاص است.

علی در شهر گشت = گردش کرد
فعل خاص است.
علی خشمگین شد(است، بود)= فعل اسنادی است.
۴- فعل شد، اگر به معنای رفت باشد، فعل خاص است و اسنادی نیست. مثال:
پیامبر به مکه شد = رفت/ فعل خاص
اگر در خانه ای شوی= بروی/ فعل خاص
۵- فعلهای (است ، بود) اگر به معنی وجود داشتن، قرار داشتن، حضور داشتن بیاید فعل خاص است و اسنادی نیست. مثال:
کتاب در کیف است = قرار دارد/ خاص
علی در کلاس بود= حضور داشت/ خاص
پول در بانک است = وجود دارد/ خاص
۶- گاهی اوقات فعل اسنادی به صورت شکسته می آید و ما از مفهوم جمله به آن پی می بریم. مثال:
من اینجا چون نگهبانم= هستم
تو خوشحالی= هستی
۷- فعل اسنادی هم مانند سایر فعلها دارای زمانهای گذشته، حال و آینده است.
مثال: هوا سرد شد (می شود، خواهد شد).
۸- فعلهای هست، نیست، باشد، نباشد، نبود نیز فعل اسنادی هستند.

- هنگام نوشتن فعل های ماضی سوم شخص جمع مراقب باشیم که آنها را به شکل صحیح نوشتاری بنویسیم.
- کلمات، عیسی، موسی، مصطفی و... باید به همین شکل نوشتاری بنویسیم.
هر گاه واژه هایی به کلماتی هم چون عیسی، موسی ... افزوده شوند ، شکل املایی این گونه کلمه ها با الف نوشته می شود؛ مانند: عیسای مسیح
کار گروهی صفحه 69
1. چه کنیم که از ساعات عمر بهتر استفاده کنیم؟ گفت و گوی کنید.
قدر لحظات را بدانیم و از آنها در مسیر رشد و شکوفایی خود و جامعه استفاده کنیم و...
2. برداشت خود از تصویر را بنویسید.
تلاش کنیم که از به هدر رفتن عمر جلوگیری نماییم و ...

نوشتن صفحه 69
1. سه جمله از متن درس بنویسید که در آنها فعل اسنادی به کار رفته باشد.
وقت طلاست.
زندگی،خوردن، خفتن و خوابیدن نیست.
زندگی همین لحظه هاست.

2. ده واژه از متن درس بنویسید که ارزش املایی داشته باشد.
لحظه، اثنای سفر، دقایق عمر، فرصت های طلایی، تفریحی، عمر حقیقی، تلف شده، طولانی، تقسیم و افسوس

3. در هر جمله یک غلط املایی پیدا کنید و به شکل درست بنویسید.
- اسکندر سنگ مزارها را خواند و به هیرت فرورفت. حیرت
- مدت حیاط صاحبان قبور از ده سال تجاوز نمی‌کرد. حیات
- مجتبا در درس هایش بسیار پیشرفت کرده است. مجتبی
❤1
معانی لغات روان خوانی صفحه 70
سفرنامه اصفهان

قلم زنی: کندن نقش بر روی فلزات
عین: مثل/ مانند
از کوره در رفتن: کنایه از خشمگین شدن
طاقت: تاب و توان
عمارت: ساختمان/ بنا
پلکیدن: آ هسته و آرام حرکت کرن
هر هر خندیدن: پیوسته و بیهوده خندیدن
تو نخ چیزی رفتن: مشغول و متمرکز در کاری شدن
کلافه شدن: سخت ناراحت شدن
قراضه: خراب/ کهنه و فرسوده
حوصله: صبر/ تاب و تحمل
از زبان افتادن : کنایه از خسته شدن از پر حرفی/ به کنایه نتوانستم حرف بزنم
توذوق کسی زدن: مأیوس و ناامید کردن کسی
بار و بندیل: اسباب و اثاث
ناشتایی: صبحانه
عازم:‌ قصد کننده، راهی
تک ودو: تلاش و تکاپو
شوفر: راننده ی اتو مبیل در زبان فرانسه
پوزخند: خنده ای به قصد تمسخر
بیتوته: ‌شب در جایی ماندن
پرپر زدن دل: کنایه از نهایت اضطراب و بی تابی
اوقات تلخی: تند خویی
دیزی: دیگ/ آبگوشت
رونق: رواج
مناره: ستونی بلند در مسجد که در آن اذان می‌گویند
آهان: بلی، آری
کار دست کسی دادن: برای کسی مشکل درست کردن
علاف: بیکار و سر در گم
عازم: رهسپار
گو شزد نمودن: یاد آوری کردن/ تذکر دادن
زیر بار رفتن: کنایه از پذیرفتن مسئولیت
لب و لوچه تو هم رفتن:‌ کنایه از اخم کردن/ غمگین شدن
یک سطل آب سر کسی ریختن: کنایه از کسی را مأیوس و نا امید کردن

به دریا بنگرم دریا تو بینم
به دریا که نگاه می کنم، تو را می بینم
به صحرا بنگرم صحرا تو بینم
به صحرا که نگاه می کنم، تو را می بینم
به هر جا بنگرم کوه و در و دشت
به کوه، در و دشت وهر جایی که نگاه می کنم
نشان از قامت رعنا تو بینم
نشانه ای از قامت زیبای تو را می بینم

هوشنگ مرادی کرمانی در سال 1323 در روستای سیرج کرمان دیده به جهان گشود. تحصیلات خود را در روستا آغاز کرد و در کرمان و تهران ادامه داد. در سال 1347 اولین داستان‎های او در مطبوعات منتشر شد و تا کنون کتاب‎های زیادی از او منتشر گردیده است که معروف‎ترین آن‎ها قصه‎های مجید است. وی هم اکنون عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی می‎باشد.
قصه‎های مجید


درک و دریافت صفحه 77

1-انگیزه مجید از نوشتن سفرنامه چه بود؟
قصد داشت سفرنامه اش را به کتاب تبدیل کند.

2-چه درس ها و عبرت هایی از سفر می توان گرفت؟ سفر سراسر پند و عبرت است و موجب تکامل و پختگی شخصیت و رفتار ما می شود.
فصل چهارم صفحه 79

نام ها و یادها

نارِ خندان، باغ را خندان کند
صحبت ِ مردانت از مردان کند
مولوی
یک انار خندان باغی را خندان می كند. (تأثیر هم نشین)
هم نشینی با كسانی كه اخلاق مردانه دارند تو را مرد بار می آورد.
درس نهم نصیحت امام:(ره) صفحه 80

بیزاری:تنفر/ بی میلی
قرائت: خواندن
ترقی: پیشرفت/ برتری یافتن
تعالی: بالارفتن
علامه: بسیاردانا/ بسیاردانشمند
نشاط: شادمانی
صید: شکار
شیفته: عاشق
وجد: خوشی بسیار/ ذوق
نصیب: قسمت
اخلاص: پاکی عقیده
عطاکردن: بخشیدن
کسالت: بیماری
عطش: تشنگی
دارالشفا: خانه ی تن درستی
حجره: اتاق
ضریح: سازه ای که از چوب یا فلز بر سر مقبره ی امامان وبزرگان دین سازند
گشت و گذار: تفریح و گردش
نورچشمان: عزیزان
استاد محمد تقی جعفری در مرداد سال 1302 ه.ش. در خانواده‎ای فقیر در شهر تبریز به دنیا آمد. هنگامی که می‎خواست به کلاس ششم برود، مجبور به ترک تحصیل شد و یک سال و نیم در یک مغازه کفاشی شاگردی کرد. بعدها به کمک یکی از استادان خود راهی نجف شد. در 23 سالگی به درجه اجتهاد رسیدو پس از 11 سال به ایران بازگشت. ازاستاد جعفری کتاب‎ها و آثار علمی فراوانی برجای ماده است وی در سال 1377 درگذشت.
آثار فراوانی درباره نهج‎البلاغه ، مثنوی مولوی، و موضوعات دیگر
خودارزیابی درس 9 صفحه ی 84
1. چرا دانش آموزان ازنصیحت کردن امام خودداری کردند؟ زیرا امام بزرگوار و از همه گناهان دور بود و او بت شکن بودند و به مدت چهل سال نمازهای شبشان ترک نشد.
2. چگونه می توان برای اسلام و جمهوری اسلامی و کشور مفید بود؟ به وظایف اسلامی که انسان را می سازد عمل کنید و اخلاق خود را نیکو کنید واطاعت و خدمت پدران و مادرانتان را غنیمت شمارید.دو آنها را از خود راضی کنید و به معلم هایتان احترام زیادی بگذارید.
3. درباره ی عبارت «حرم دل او را آرام می کرد و مدرسه اندیشه اش را» توضیح دهید؟ وقتی وارد زیارتگاه می شویم دل ما به خدا نزدیکتر می شود و از امامان سرمشق می گیریم وقتی وارد مدرسه می شویم چون سوادمان افزایش پیدا می کند فهم و اندیشه ما هم افزایش میابد.
4.امام خمینی در پاسخ نامه دانش آموزان چه نوشتند؟ فرزندان عزیزم ، نامه ی محبت آمیز شما را قرائت کردم. کاش شما عزیزان، مرا نصیحت می کردید که محتاج آنم. امید است با نشاط و خرمی درس هایتان راخوب بخوانید.
دانش های زبانی و ادبی صفحه 84
مسند:
به صفت یا حالتی می گویند که به کمک فعل های اسنادی به نهاد نسبت داده می شوند.
فعل هایِ اسنادی (ربطی) عبارتند از:
«است، بود، بُوَد، شد، گشت، شَوَد، باشد، باد، هست، نیست»
*روشِ پیدا کردنِ مُسند:
به اوّل فعلِ اسنادی، کلمه هایِ«چگونه؟» یا «چی؟» اضافه می کنیم و مُسند را به دست می آوریم؛
مانند: انقلابِ دینی و فرهنگی در آثارِ
نویسندگانِ پس از انقلابِ اسلامی نیز جلوه گر شد.
چگونه شد؟ جلوه گر = مُسند
مثال: هم نشینِ نیک، بهتر از تنهایی است.
نهاد.(همنشین) مسند(بهتر) است (فعلِ اسنادی (ربطی)
- در نوشتن املای دو کلمۂ «گزاردن» و «گذاردن» نباید با هم اشتباه کرد.گزاردن به معنی ادا کردن و به جا آوردن و گذاردن به معنای نهادن و قراردادن است.
- بهتر است هنگام شنیدن نشانه های اختصاری در املا، شکل نوشتاری کامل آنها نوشته شود، مانند: (ص) > صلوات الله علیه.
نوشتن صفحه 85
1. در جمله های زیر مسند را مشخص کرده، مسند مناسب دیگری جایگزین آن کنید.
علّامه جعفری کنجکاو بود. کنجکاو > دانشمند
او شیفتۂ طبیعت بود. شیفته > دوستدار
2. برای هر یک از واژه های زیر دو کلمه هم خانواده بنویسید.
درس > مدرسه، دروس، تدریس
سعادت > مسعود، سعید، سعیده
راضی > مرضیه، رضا، مرتضی
طبیعت > طبیعی، طبایع، مطبوع
3. با حروف در هم ریخته زیر واژه هایی بنویسید که ارزش املایی داشته باشند و در متن درس به کار رفته باشند.
(ج، ح ،م، ر، ه، ض، ی، ت)
حجره، هجرت، حرم، حضرت، حضور، ضریح
4. با توجه به معنی، املای صحیح واژه را انتخاب کنید و بنویسید.
الف) نصیب * - نسیب = قسمت
ب) گشت و گذار* - گشت و گزار= گردش
❤2