🍀قریتیکا
🔹در زمان عباس میرزا و پس از شکست های ایران، در جنگ با روس ها، عباس میرزا مصمم شد تا با اصلاح و انتظام لشگر مشکلات دولت را رفع کند. در واقع، تا بعد از سلطنت فتحعلی شاه، اصلاح گران درون دولت، تنها معتقد به اصلاح و تنظیم بخشی از دولت(ارتش و لشگر) بودند.
🔹بعد از دوره سلطنت مستقله و اصلاحات امیرکبیر؛ در عصر تنظیمات، اصلاحات و نقدها از درون دولت و توسط نخبگان حکومتی دنبال می شود. در ایده تنظیمات، اراده ی شاه تقسیم می شود به اراده ی تقنین و اجرا. ایراد تفکر تنظیماتی در این بود که نمی توانست برای اصلاح به سمت مفهوم سلطنت برود و آن را اصلاح کند. اصلاح گران این دوره دچار یک تناقض بودند: از نظر آن ها از یک طرف، اصلاحات انجام نمی گیرد مگر به حمایت شاه چرا که نیروهای مخالف اصلاح زیاد بودند و از طرف دیگر، خود شاه هم در بسیاری از مواقع مانعی بر سر اصلاحات بود. در ادامه تنظیمات، افرادی چون میرزا فرخ خان امین الدوله به این نتیجه رسیدند که باید کل دولت(دستگاه دیوان) و قلب دولت(سلطنت) بررسی انتقادی شود.
🔹در مقابل این تفکرات، اندیشه و جریان قریتیکا شکل گرفت که توسط نخبگان بیرون از دولت دنبال می شد. این جریان با نقد ایده تنظیمات و با محوریت آخوندزاده از نقد صریح دولت و سلطنت به نقد جامعه، نقد مذهب، نقد فرهنگ و خط رسید. مکانیزم قریتیکا این بود که به اصالت و مشروعیت و حقانیت توجهی نداشت بلکه به کارآمدی توجه داشت. در این انتقاد، یک نوع کارکردگرایی سیستمی نهفته بود(نقد دولت به اعتبار کارکرد). از نظر این تفکر، دولتی دولت بود که مردمش در داخل کشور آزاد بوده و در بیرون، بین ملل مختلف احترام داشته باشند. قریتیکا برخلاف نصیحت که تعارف آمیز است، آمیخته به تمسخر و صراحت و استهزاء بوده و آبروی دولت را می برد. اثر چنین نقدی خیلی زیاد بود چرا که طبع آدمی این نوع نقد را بیشتر می پسندد.
🔹مختصات چهارگانه قریتیکا عبارت است از:
1. نگاه کارکردی
2. صراحت و گزندگی و تمسخر
3. ارجاع به معیارهای عینی و ملموس
4. تکیه بر حس مشترک و خرد عامه مردم.
🔹درس گفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر، جلسه هشتم و نهم، اردیبهشت97.
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
🔹در زمان عباس میرزا و پس از شکست های ایران، در جنگ با روس ها، عباس میرزا مصمم شد تا با اصلاح و انتظام لشگر مشکلات دولت را رفع کند. در واقع، تا بعد از سلطنت فتحعلی شاه، اصلاح گران درون دولت، تنها معتقد به اصلاح و تنظیم بخشی از دولت(ارتش و لشگر) بودند.
🔹بعد از دوره سلطنت مستقله و اصلاحات امیرکبیر؛ در عصر تنظیمات، اصلاحات و نقدها از درون دولت و توسط نخبگان حکومتی دنبال می شود. در ایده تنظیمات، اراده ی شاه تقسیم می شود به اراده ی تقنین و اجرا. ایراد تفکر تنظیماتی در این بود که نمی توانست برای اصلاح به سمت مفهوم سلطنت برود و آن را اصلاح کند. اصلاح گران این دوره دچار یک تناقض بودند: از نظر آن ها از یک طرف، اصلاحات انجام نمی گیرد مگر به حمایت شاه چرا که نیروهای مخالف اصلاح زیاد بودند و از طرف دیگر، خود شاه هم در بسیاری از مواقع مانعی بر سر اصلاحات بود. در ادامه تنظیمات، افرادی چون میرزا فرخ خان امین الدوله به این نتیجه رسیدند که باید کل دولت(دستگاه دیوان) و قلب دولت(سلطنت) بررسی انتقادی شود.
🔹در مقابل این تفکرات، اندیشه و جریان قریتیکا شکل گرفت که توسط نخبگان بیرون از دولت دنبال می شد. این جریان با نقد ایده تنظیمات و با محوریت آخوندزاده از نقد صریح دولت و سلطنت به نقد جامعه، نقد مذهب، نقد فرهنگ و خط رسید. مکانیزم قریتیکا این بود که به اصالت و مشروعیت و حقانیت توجهی نداشت بلکه به کارآمدی توجه داشت. در این انتقاد، یک نوع کارکردگرایی سیستمی نهفته بود(نقد دولت به اعتبار کارکرد). از نظر این تفکر، دولتی دولت بود که مردمش در داخل کشور آزاد بوده و در بیرون، بین ملل مختلف احترام داشته باشند. قریتیکا برخلاف نصیحت که تعارف آمیز است، آمیخته به تمسخر و صراحت و استهزاء بوده و آبروی دولت را می برد. اثر چنین نقدی خیلی زیاد بود چرا که طبع آدمی این نوع نقد را بیشتر می پسندد.
🔹مختصات چهارگانه قریتیکا عبارت است از:
1. نگاه کارکردی
2. صراحت و گزندگی و تمسخر
3. ارجاع به معیارهای عینی و ملموس
4. تکیه بر حس مشترک و خرد عامه مردم.
🔹درس گفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر، جلسه هشتم و نهم، اردیبهشت97.
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
💥 تأملات خودمانی (17)
🌍حکمران خوب / حکمرانی خوب
💢 تاریخ ایران خالی از حکمرانان خوب نیست؛ نمونه های برجستهای را می توان نشان داد و شخصیت های سرشناسی را از قدماء و متأخرین؛ از شاهان، وزراء، صدراعظم ها، رهبران و رؤسای جمهور، می توان شاهد آورد.
💎اما در خصوص حکمرانی خوب تردید است و اما و اگر بسیاری وجود دارد. تاریخ دولت مدرن در ایران، تجربه چندان موفقی را ثبت نکرده است. دو نکته اهمیت زیادی دارد:
الف) فرق بسیاری بین هنر حکمران و فن حکمرانی وجود دارد؛
حکمران خوب، بر هنر و خلاقیت شخصی خود تکیه می،کند؛ در لحظات خاص، تصمیم خلاًق میگیرد و بین خوب و بد، یا بد و بدتر، آنچه درست یا مصلحت است بر می گزیند. این هنر حکمران خوب، البته مهم و برای یک ملت دوران ساز است، اما دو اشکال اساسی دارد؛
اولا"، بر شخصیت منحصر به فرد حکمران، روان شناسی، دانش و تجربه شخصی او استوار است؛
ثانیا"، ناظر به شرایط خاص تاریخی، زمان و مکان غیرقابل تعمیم و تنظير است. استنباط قاعده عام از مورد خاص تاریخی البته دشوار مینماید.
💎حکمرانی خوب، اما، فناوری حکومت است؛ تکنیک و قواعد خاص خود را دارد، مستقل از شخصیت فرمانروای خوب یا بد است. منطق دیوانی، ساختار و کارآمدی خاص خود را دارد؛ کار حکمران خوب را تسهیل و به اقتضای تکنیک، خطای حکمران بد را تصحیح یا حداقل از بسیاری عواقب وخیم آن می کاهد.
ب) حکمران خوب ، در غیاب حکمرانی خوب، سر از برهوت حسرت در میآورد؛ امید میکارد و حسرت برمی دارد.
در تأملات بعد به برخی نمونه های وطنی اشاره خواهیم کرد.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
🌍حکمران خوب / حکمرانی خوب
💢 تاریخ ایران خالی از حکمرانان خوب نیست؛ نمونه های برجستهای را می توان نشان داد و شخصیت های سرشناسی را از قدماء و متأخرین؛ از شاهان، وزراء، صدراعظم ها، رهبران و رؤسای جمهور، می توان شاهد آورد.
💎اما در خصوص حکمرانی خوب تردید است و اما و اگر بسیاری وجود دارد. تاریخ دولت مدرن در ایران، تجربه چندان موفقی را ثبت نکرده است. دو نکته اهمیت زیادی دارد:
الف) فرق بسیاری بین هنر حکمران و فن حکمرانی وجود دارد؛
حکمران خوب، بر هنر و خلاقیت شخصی خود تکیه می،کند؛ در لحظات خاص، تصمیم خلاًق میگیرد و بین خوب و بد، یا بد و بدتر، آنچه درست یا مصلحت است بر می گزیند. این هنر حکمران خوب، البته مهم و برای یک ملت دوران ساز است، اما دو اشکال اساسی دارد؛
اولا"، بر شخصیت منحصر به فرد حکمران، روان شناسی، دانش و تجربه شخصی او استوار است؛
ثانیا"، ناظر به شرایط خاص تاریخی، زمان و مکان غیرقابل تعمیم و تنظير است. استنباط قاعده عام از مورد خاص تاریخی البته دشوار مینماید.
💎حکمرانی خوب، اما، فناوری حکومت است؛ تکنیک و قواعد خاص خود را دارد، مستقل از شخصیت فرمانروای خوب یا بد است. منطق دیوانی، ساختار و کارآمدی خاص خود را دارد؛ کار حکمران خوب را تسهیل و به اقتضای تکنیک، خطای حکمران بد را تصحیح یا حداقل از بسیاری عواقب وخیم آن می کاهد.
ب) حکمران خوب ، در غیاب حکمرانی خوب، سر از برهوت حسرت در میآورد؛ امید میکارد و حسرت برمی دارد.
در تأملات بعد به برخی نمونه های وطنی اشاره خواهیم کرد.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
✔ داود فیرحی:🔻
🔹 "اخوان المسلمین" به عنوان قوی ترین تشکل، جنبشی نیست که بتوان آن را از جهان اسلام حذف کرد. این جنبش در کشورهای اهل سنت، همچون استخوانی در گلو است. چون اگر فضا آزاد باشد، پیروز خواهد شد و اگر سرکوب گردد، محبوب مردم می شود. در جریان های اخوانی، تنها اخوان سوریه رادیکالی است که آن هم به بحران دوران حافظ اسد برمی گردد. تیپ رفتاری اخوان مانند نهضت آزادی ایران می باشد اما اخوان سازمانی پیچیده تر است. بخش نظامی اخوان هیچ گاه کشف نشده و تنها یک بار در دوران ناصر فاش شد. اخوان، بخشی روشنفکر و فرامذهبی است که از حنفی ها و شافعی ها نیز نیرو می گیرد. با اینکه این جنبش از دل سلفیه به وجود آمد، همیشه نوعی نوآوری در آن وجود داشته است. (دموکراسی پارلمانی، ایده ی مرکزی آنهاست.)
🔹 اخوانی ها در مبارزه دموکراتیک بسیار مهارت دارند اما در اجرا با مشکل مواجه می شوند زیرا فاقد تجربه کافی هستند. از لحاظ استراتژیک، ارتباط و دوستی جمهوری اسلامی ایران با اخوان بسیار مفید است زیرا مخالف سلفی گری هستند.
🔹 اخوان المسلمین همواره در مرز بین سری بودن و علنی شدن است؛ به همین دلیل دولت ها از آنها واهمه دارند. زمانی که اخوان به عنوان تشکل سیاسی مشغول به کار است از آن انتظار می رود که آشکار باشد اما بخش بزرگی از آن همچنان پنهان است. به همین دلیل برخی معتقدند که تقیه شیعه، حلقه پنهانی صوفیان و تجربه فرماسونری است که بر آنها تأثیر گذاشته است. تشکیلات آنها یکی از قوی ترین تشکیلات دنیا می باشد. اخوانی ها در کار خود مصر و خستگی ناپذیر هستند. شبکه اخوان پوپولیست نبوده و نمی تواند توده ای باشد. اکثر انسان های باهوش و با ذکاوت را جذب کرده و دانشگاه ها مراکز عمده آنان است. در حالی که سلفی ها از طبقه پایین اجتماع نیرو جذب می کنند، اخوان از یقه سفیدها استقبال می کند.
🔹 مرشد در اخوان مقدس است و در نهایت دموکراسی به اقتدارگرایی رهبر تبدیل می شود. سخنان مرشد فراتر از سازمان تلقی شده و کاریزما می گردد. ایده مرشد اعظم به شدت در شبکه تأثیر گذار است. این مرشد جهانی است. اظهارات مرشد، اظهارات رسمی و مذهبی كل اخوان است. مرشد اخوان تاکنون از مصر بوده و نماینده جهانی نداشته است. مرشد نیز باید زنده و آزاد باشد و اگر اسیر شود، مرشد دیگری انتخاب می شود. منظور آنان از شورا، دموکراسی شورایی است و شورای آنان از جنس چپ نیست.
🔹 نوسان دولت شان بین دولت دینی و مدنی است. دولت دینی در پی اجرای شریعت است اما دولت مدنی در پی اجرای قواعدی از نظم است که مخالف شریعت نباشد. اخوان معتقد است که جامعه باید بر اساس مقاصد اسلامی حفظ شود، اما سلفی ها جامعه ی اسلامی را بر اساس احکام اسلامی اداره می کنند.
@Feirahi
🔹 "اخوان المسلمین" به عنوان قوی ترین تشکل، جنبشی نیست که بتوان آن را از جهان اسلام حذف کرد. این جنبش در کشورهای اهل سنت، همچون استخوانی در گلو است. چون اگر فضا آزاد باشد، پیروز خواهد شد و اگر سرکوب گردد، محبوب مردم می شود. در جریان های اخوانی، تنها اخوان سوریه رادیکالی است که آن هم به بحران دوران حافظ اسد برمی گردد. تیپ رفتاری اخوان مانند نهضت آزادی ایران می باشد اما اخوان سازمانی پیچیده تر است. بخش نظامی اخوان هیچ گاه کشف نشده و تنها یک بار در دوران ناصر فاش شد. اخوان، بخشی روشنفکر و فرامذهبی است که از حنفی ها و شافعی ها نیز نیرو می گیرد. با اینکه این جنبش از دل سلفیه به وجود آمد، همیشه نوعی نوآوری در آن وجود داشته است. (دموکراسی پارلمانی، ایده ی مرکزی آنهاست.)
🔹 اخوانی ها در مبارزه دموکراتیک بسیار مهارت دارند اما در اجرا با مشکل مواجه می شوند زیرا فاقد تجربه کافی هستند. از لحاظ استراتژیک، ارتباط و دوستی جمهوری اسلامی ایران با اخوان بسیار مفید است زیرا مخالف سلفی گری هستند.
🔹 اخوان المسلمین همواره در مرز بین سری بودن و علنی شدن است؛ به همین دلیل دولت ها از آنها واهمه دارند. زمانی که اخوان به عنوان تشکل سیاسی مشغول به کار است از آن انتظار می رود که آشکار باشد اما بخش بزرگی از آن همچنان پنهان است. به همین دلیل برخی معتقدند که تقیه شیعه، حلقه پنهانی صوفیان و تجربه فرماسونری است که بر آنها تأثیر گذاشته است. تشکیلات آنها یکی از قوی ترین تشکیلات دنیا می باشد. اخوانی ها در کار خود مصر و خستگی ناپذیر هستند. شبکه اخوان پوپولیست نبوده و نمی تواند توده ای باشد. اکثر انسان های باهوش و با ذکاوت را جذب کرده و دانشگاه ها مراکز عمده آنان است. در حالی که سلفی ها از طبقه پایین اجتماع نیرو جذب می کنند، اخوان از یقه سفیدها استقبال می کند.
🔹 مرشد در اخوان مقدس است و در نهایت دموکراسی به اقتدارگرایی رهبر تبدیل می شود. سخنان مرشد فراتر از سازمان تلقی شده و کاریزما می گردد. ایده مرشد اعظم به شدت در شبکه تأثیر گذار است. این مرشد جهانی است. اظهارات مرشد، اظهارات رسمی و مذهبی كل اخوان است. مرشد اخوان تاکنون از مصر بوده و نماینده جهانی نداشته است. مرشد نیز باید زنده و آزاد باشد و اگر اسیر شود، مرشد دیگری انتخاب می شود. منظور آنان از شورا، دموکراسی شورایی است و شورای آنان از جنس چپ نیست.
🔹 نوسان دولت شان بین دولت دینی و مدنی است. دولت دینی در پی اجرای شریعت است اما دولت مدنی در پی اجرای قواعدی از نظم است که مخالف شریعت نباشد. اخوان معتقد است که جامعه باید بر اساس مقاصد اسلامی حفظ شود، اما سلفی ها جامعه ی اسلامی را بر اساس احکام اسلامی اداره می کنند.
@Feirahi
💫 سلسله مباحث کلاسی دکتر داود فیرحی پیرامون جریان های سلفی و تکفیری
💥 مراحل تاریخی گفتمان اخوان المسلمین در يمن
🔆 خبرگزاری تقریب؛ https://goo.gl/KnMw3U
@Feirah
💥 مراحل تاریخی گفتمان اخوان المسلمین در يمن
🔆 خبرگزاری تقریب؛ https://goo.gl/KnMw3U
@Feirah
🍀 جلسه ی پایانی درس گفتار "اندیشه ی سیاسی در ایران معاصر"، مقطع دکتری، خردادماه97، دانشکده ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
@Feirahi
@Feirahi
نظام سیاسی و دولت در اسلام.pdf
544.7 KB
✅ جزوه کامل درس نظام سیاسی و دولت در اسلام دکتر فیرحی، نیم سال دوم سال تحصیلی97-96
@Feirahi
@politics_law
@Feirahi
@politics_law
✅اصلاحات در ایران همیشه تراژیک است
🔹رهبری اصلاحات باید تنها چند قدم از جامعه جلوتر باشد. اگر بیشتر جلو برود مردم او را نمی بینند و این گونه عمر اصلاحات تمام می شود.
🔹در دوره ی تنظیمات حسنه ی سپهسالار؛ اصلاح گران مصمم به نوگرایی شدند. برای این کار مقدمات سفر شاه به اروپا را فراهم کردند تا بدین وسیله ذهنیت او را آماده نمایند. علاوه بر این، در صدد برآمدند تا از طریق واگذاری امتیازات، ثروت لازم برای دولت و برای نوگرایی را فراهم کنند. همین دادن امتیازات به دول خارجی(مانند قرارداد رویتر) پاشنه آشیل آنان شد. از طرفی آبرو و اعتبار این جریان از دست رفت و آنان بدنام شدند و از طرف دیگر نوسازی ایران نیز محقق نگردید.
از همه بدتر این که به بهانه موضوع امتیازات، نیروهای محافظه کار و ضد نوگرایی همچون جناب آقا(مستوفی الممالک) دوباره به قدرت رسیدند و اطراف شاه را احاطه کردند.
🔹تاریخ در ایران همیشه تکرار می شود. همیشه و همواره اصلاحات در ایران تراژیک است. اصلاحات به محض این که دولت را از وضعیت آشفته خارج می سازد؛ خودش قربانی نیروهای محافظه کار می گردد.
🔹درس گفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، جلسه سیزدهم، خرداد97.
@Feirahi
🔹رهبری اصلاحات باید تنها چند قدم از جامعه جلوتر باشد. اگر بیشتر جلو برود مردم او را نمی بینند و این گونه عمر اصلاحات تمام می شود.
🔹در دوره ی تنظیمات حسنه ی سپهسالار؛ اصلاح گران مصمم به نوگرایی شدند. برای این کار مقدمات سفر شاه به اروپا را فراهم کردند تا بدین وسیله ذهنیت او را آماده نمایند. علاوه بر این، در صدد برآمدند تا از طریق واگذاری امتیازات، ثروت لازم برای دولت و برای نوگرایی را فراهم کنند. همین دادن امتیازات به دول خارجی(مانند قرارداد رویتر) پاشنه آشیل آنان شد. از طرفی آبرو و اعتبار این جریان از دست رفت و آنان بدنام شدند و از طرف دیگر نوسازی ایران نیز محقق نگردید.
از همه بدتر این که به بهانه موضوع امتیازات، نیروهای محافظه کار و ضد نوگرایی همچون جناب آقا(مستوفی الممالک) دوباره به قدرت رسیدند و اطراف شاه را احاطه کردند.
🔹تاریخ در ایران همیشه تکرار می شود. همیشه و همواره اصلاحات در ایران تراژیک است. اصلاحات به محض این که دولت را از وضعیت آشفته خارج می سازد؛ خودش قربانی نیروهای محافظه کار می گردد.
🔹درس گفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، جلسه سیزدهم، خرداد97.
@Feirahi
Audio
🍁«تاریخ اندیشه سیاسی در ایران»، اردیبهشت97، جلسه هشتم، قسمت اول، "پیرامون نخبه گرایی"
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi