🔹 به من حکم شده یا امروز قلیان بکشم یا از شهر بروم والحال با شما وداع می نمایم و خواهم رفت.
@Davood_Feirahi
@Davood_Feirahi
🔹حکم جناب میرزا رسید که حرمت قلیان برداشته شده اجازه استعمال دادند.
@Davood_Feirahi
@Davood_Feirahi
عیدتان مبارک
سالی شاد، زیبا، آرام و پر ثمر برای شما و عزیزانتان آرزو می کنم.
داود فیرحی
🍀🌷🍀
سالی شاد، زیبا، آرام و پر ثمر برای شما و عزیزانتان آرزو می کنم.
داود فیرحی
🍀🌷🍀
☘دروازه پوپولیسم نظام انتخاباتی است
🔹نهادینه شدن نظم سیاسی در جامعه ما و گریز از این نهادینه شدن، دوگانهای است که هنوز به پایان نرسیده و جامعه نتوانسته به نظم خوبی برسد و از پوپولیسم فرار کند.
🔹امروزه رسانهها هر روز قدرتمند میشوند و نهادهای حزبی هنوز کاملاً درگیر مکانیزم انتخابات و دولت نشدهاند. بنابراین ما در کمین پوپولیسم هستیم.
🔹پوپولیسم یعنی آنجایی که شما از حضور نخبگان و فعالان سیاسی فاصله میگیرید و به ادبیات عوامانه روی آورده و از برنامههای قاعدهمند دولتی دور میشوید.
🔹زمانی که بحث انتخابات داغ میشود غریزه انسان به پیروزی موجب میشود که از عقلانیت فاصله گرفته و به پوپولیسم روی آورد. ذهن انسان مکری دارد که سعی میکند سودمندترین چیزها را انتخاب کند.
🔹دروازه پوپولیسم نظام انتخاباتی است. اگر نظام انتخاباتی اصلاح شود میتوان از گسترش پوپولیسم جلوگیری کرد.
🔹 برداشت ما این است که سیستم انتخابات دریچهای به روی حزب و استفاده از رسانه برای این سیستم است. کسانی که توانستهاند سیستم انتخابات را اصلاح کنند، پوپولیسم و رادیکالیسم را مهار کردند و توانستند از طریق این مهار، سیستم حزبی را اجرا کنند.
🍂نشست رونمایی از کتاب «پوپولیسم» 16 آذرماه1393.
@Davood_Feirahi
🔹نهادینه شدن نظم سیاسی در جامعه ما و گریز از این نهادینه شدن، دوگانهای است که هنوز به پایان نرسیده و جامعه نتوانسته به نظم خوبی برسد و از پوپولیسم فرار کند.
🔹امروزه رسانهها هر روز قدرتمند میشوند و نهادهای حزبی هنوز کاملاً درگیر مکانیزم انتخابات و دولت نشدهاند. بنابراین ما در کمین پوپولیسم هستیم.
🔹پوپولیسم یعنی آنجایی که شما از حضور نخبگان و فعالان سیاسی فاصله میگیرید و به ادبیات عوامانه روی آورده و از برنامههای قاعدهمند دولتی دور میشوید.
🔹زمانی که بحث انتخابات داغ میشود غریزه انسان به پیروزی موجب میشود که از عقلانیت فاصله گرفته و به پوپولیسم روی آورد. ذهن انسان مکری دارد که سعی میکند سودمندترین چیزها را انتخاب کند.
🔹دروازه پوپولیسم نظام انتخاباتی است. اگر نظام انتخاباتی اصلاح شود میتوان از گسترش پوپولیسم جلوگیری کرد.
🔹 برداشت ما این است که سیستم انتخابات دریچهای به روی حزب و استفاده از رسانه برای این سیستم است. کسانی که توانستهاند سیستم انتخابات را اصلاح کنند، پوپولیسم و رادیکالیسم را مهار کردند و توانستند از طریق این مهار، سیستم حزبی را اجرا کنند.
🍂نشست رونمایی از کتاب «پوپولیسم» 16 آذرماه1393.
@Davood_Feirahi
☘ سرگیجه های روشنفکری
روشنفكران و عرصه عمومی در میزگردی با حضور كاشی، فیرحی و خانیكی
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=34370
@Davood_Feirahi
روشنفكران و عرصه عمومی در میزگردی با حضور كاشی، فیرحی و خانیكی
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=34370
@Davood_Feirahi
روزنامه اعتماد
سرگيجههاي روشنفكري
☘️ سرگیجه های روشنفکری
🔹 نهيليسم روشنفكري در ايران بدین معناست که يك نوع فاصله بين فيزيك و متافيزيك روشنفكري در حال ظهور است؛ در آرمانها يك چيزي وجود دارد كه نميتواند حتي گوشهاي از آن را عملياتي و اجرايي كند و اين خود باعث ميشود كه اينها مشكل پيدا كنند.
🔹 يكي از دلايل به حاشيه رفتن بحث حوزه عمومي ماهيت امر سياسي و به ويژه تحولات بعد از انقلاب است كه ماهيت ديني پيدا ميكند و هر نوع نقد قدرت حداقل در فضاي عمومي نقد دين نيز به نظر ميرسد و روشنفكران نيز به اين دام افتادهاند. يعني خود دولت(state) سعي كرده بگويد دين با دولت كاملا مساوي است در حالي كه واقعيت غير از اين است و دين خيلي بزرگتر از دولت است.
🔹 خود روشنفكران نيز در آن ميدان بازياي افتادهاند كه دولت بعد از انقلاب براي آنها فراهم كرده بود. به اين معنا كه اگر روشنفكران بپذيرند كه در همه حوزهها نقد دولت نقد دين است -يعني اينها يك پكيج كاملا ملازم و يكسان هستند- آن وقت دولت ميتواند هر نوع نقد ديني را در خصوص روشنفكران به بدديني متهم كند و آنها را از جامعه ديني دور كند.
🔹 یک ایرادی كه سبب تضعيف روشنفكري ديني شد این بود که به لحاظ نظري اين ها نتوانستند خود را مرتبط كنند با آن يقينيات اجتماع يا آن مواردي كه در جامعه جاري است. به عنوان مثال وقتي كه از كار دكتر سروش صحبت ميكنيد يا از استاد خوب ما آقاي شبستري و اساتيد ديگرمان، تفاسيري كه آنها از دين ارايه ميكنند اگر شما كمي به نص مراجعه كنيد با آن تهافت (تناقض) دارد. يعني يك آدم عادي نيز وقتي به متن نگاه ميكند- حتي احتياج به اجتهاد و اينها هم ندارد- خواهد ديد كه در مسلمات با آن تهافت دارد و اصلا جور درنميآيد. و درست به همين دليل است كه ادبيات آنها خود مولد راديكاليسم در اين طرف شده است .
🔹 ماهيت سياست در ايران پرهزينه است و روشنفكري بعضي مواقع دچار يأس ميشود در اين كه بتواند حوزه عمومي را از حوزه سياست نجات دهد. اين فشار به ويژه بعد از انقلاب نيز بيشتر شده چون بعد از انقلاب آن نيروي عظيم دين كه حامي حوزه عمومي بود بخش عمده انرژي خود را به دولت منتقل كرده است.
🔹 آنوميها يا بيربطيهايي در تئوريهاي روشنفكري وجود دارد، روشنفكري فقط حوزه سياست را آشفته نميكند. روشنفكري اتفاقا در حال شوراندن كور مذهب عليه خود است در حالي كه اين كار را جان لاك نميكرد. در ادبيات روشنفكري غربي اين كار را نميكنند حتي فردي مثل هابرماس نيز اين كار را نميكند. با اينكه هابرماس محصول دوران مدرن است و خيلي مسائل ديگر در او وجود دارد اما وقتي به مذهب نگاه ميكند؛ به جاي اين كه مذهب را ديكانستره كند به دنبال این است که چگونه ميتوان مذهب را در حوزه عمومي با دموكراسي آشتي داد.
🌱روزنامه اعتماد، نوزدهم دی ماه1394.
@Davood_Feirahi
🔹 نهيليسم روشنفكري در ايران بدین معناست که يك نوع فاصله بين فيزيك و متافيزيك روشنفكري در حال ظهور است؛ در آرمانها يك چيزي وجود دارد كه نميتواند حتي گوشهاي از آن را عملياتي و اجرايي كند و اين خود باعث ميشود كه اينها مشكل پيدا كنند.
🔹 يكي از دلايل به حاشيه رفتن بحث حوزه عمومي ماهيت امر سياسي و به ويژه تحولات بعد از انقلاب است كه ماهيت ديني پيدا ميكند و هر نوع نقد قدرت حداقل در فضاي عمومي نقد دين نيز به نظر ميرسد و روشنفكران نيز به اين دام افتادهاند. يعني خود دولت(state) سعي كرده بگويد دين با دولت كاملا مساوي است در حالي كه واقعيت غير از اين است و دين خيلي بزرگتر از دولت است.
🔹 خود روشنفكران نيز در آن ميدان بازياي افتادهاند كه دولت بعد از انقلاب براي آنها فراهم كرده بود. به اين معنا كه اگر روشنفكران بپذيرند كه در همه حوزهها نقد دولت نقد دين است -يعني اينها يك پكيج كاملا ملازم و يكسان هستند- آن وقت دولت ميتواند هر نوع نقد ديني را در خصوص روشنفكران به بدديني متهم كند و آنها را از جامعه ديني دور كند.
🔹 یک ایرادی كه سبب تضعيف روشنفكري ديني شد این بود که به لحاظ نظري اين ها نتوانستند خود را مرتبط كنند با آن يقينيات اجتماع يا آن مواردي كه در جامعه جاري است. به عنوان مثال وقتي كه از كار دكتر سروش صحبت ميكنيد يا از استاد خوب ما آقاي شبستري و اساتيد ديگرمان، تفاسيري كه آنها از دين ارايه ميكنند اگر شما كمي به نص مراجعه كنيد با آن تهافت (تناقض) دارد. يعني يك آدم عادي نيز وقتي به متن نگاه ميكند- حتي احتياج به اجتهاد و اينها هم ندارد- خواهد ديد كه در مسلمات با آن تهافت دارد و اصلا جور درنميآيد. و درست به همين دليل است كه ادبيات آنها خود مولد راديكاليسم در اين طرف شده است .
🔹 ماهيت سياست در ايران پرهزينه است و روشنفكري بعضي مواقع دچار يأس ميشود در اين كه بتواند حوزه عمومي را از حوزه سياست نجات دهد. اين فشار به ويژه بعد از انقلاب نيز بيشتر شده چون بعد از انقلاب آن نيروي عظيم دين كه حامي حوزه عمومي بود بخش عمده انرژي خود را به دولت منتقل كرده است.
🔹 آنوميها يا بيربطيهايي در تئوريهاي روشنفكري وجود دارد، روشنفكري فقط حوزه سياست را آشفته نميكند. روشنفكري اتفاقا در حال شوراندن كور مذهب عليه خود است در حالي كه اين كار را جان لاك نميكرد. در ادبيات روشنفكري غربي اين كار را نميكنند حتي فردي مثل هابرماس نيز اين كار را نميكند. با اينكه هابرماس محصول دوران مدرن است و خيلي مسائل ديگر در او وجود دارد اما وقتي به مذهب نگاه ميكند؛ به جاي اين كه مذهب را ديكانستره كند به دنبال این است که چگونه ميتوان مذهب را در حوزه عمومي با دموكراسي آشتي داد.
🌱روزنامه اعتماد، نوزدهم دی ماه1394.
@Davood_Feirahi
☘️ سرگیجه های روشنفکری
🔹 ما از قديم در حوزههاي فكري خود دو واژه معنادار داشتيم؛ يك واژه كه به آن «عالِم» ميگفتيم كه كار او توليد علم در حوزهها بود و حتي بيان عمومي او نيز خوب نبود. کساني هم بودند كه به آنها واعظ ميگفتيم؛ كار واعظ اين بود كه بتواند اين توليدات علمي را به گونهاي در جامعه جاري كند. در تعريفي كه من نيز موافق با نظر دكتر خانيكي هستم در واقع كار روشنفكري اين وساطت است. ببيند چه مسالهاي را به چه منبعي بتواند وصل كند كه بخش آكادميك آن و بخش عمومي جامعه به شكلي با هم پيوند داشته باشند. شايد روشنفكران ما منبع توليد نداشتند و خود شروع به توليد كردهاند و به جاي آكادميسين ها نشستند و وقتي اين كار را انجام دادند ديگر آن نقش قبلي از دستشان رفت.
🔹 درك من اين است كه يك روشنفكر دو كار انجام ميدهد؛ يكي اينكه در هر زماني بتواند مساله را هم درست درك و هم درست طرح كند. چرا ما براي مرحوم شريعتي احترام زيادي قايل هستيم زيرا ايشان متوجه بود كه جامعه بايد تغيير كند و اين تغيير نيز بايد روي معنايي باشد كه بخشي از آن در ادبيات ديني نهفته است بنابراين توانست به گونهاي توليد معنا كند و به شنونده اميد دهد كه فردا اتفاقي رخ خواهد داد و من نيز بايد در اين اتفاق سهمي داشته باشم. در واقع پرسش ما در جامعه، با معنايي كه روشنفكر به آن ميدهد مطرح ميشود و آن معنا نيز از فرهنگ و مجموعه اجتماعي او بيرون ميآيد. يعني روشنفكر، داخل يك مثلث عمل ميكند اگر اين بست از بين برود به نظر ميرسد روشنفكر به يك نقاد منفيباف بدل ميشود. يعني دايما يأس ايجاد ميكند اما به جاي توليد معنا از معنا تخليه ميكند.
🔹 كسي كه توليد معنا ميكند، اين معنا را به پرسش ميگيرد و بعد آن را به زمينه فرهنگي يك جامعه وصل ميكند، يك آلترناتيو درست ميكند، يك نوع توقع ايجاد ميكند و در نهايت اين تلقي را به وجود ميآورد كه قرار است يك اتفاقي فردا بيفتد كه من نيز بايد در آن سهيم باشم. در اين قسمت مسيري كه روشنفكري متاخر ما طي كرده شايد مسير موفقي نبوده است. در واقع بعد از انقلاب هميشه روشنفكران دچار سرگيجه ميشوند، اين به همه انقلابها تعلق دارد. يعني به اين شكل با تمام انرژي يك انقلاب را خلق كردند اما طول ميكشد تا فاصله گرفته و بتوانند محصول آن را نقد كنند. اين بحث را ما نيز داشتيم يعني ميخواهم بگويم تقصير يك نفر نيست در واقع تقصير موقعيت هم هست. حتي اگر خود مرحوم شريعتي و از بين علما، شهيد مطهري هم بودند آنها نيز دچار پارادوكسهايي ميشدند. يعني در واقع دستاندازهايي كه بعد از انقلاب پيدا ميشود، انقلابي كه كم و بيش محصول برخي از خود اين روشنفكران است اين خود تناقضهايي را ايجاد خواهد كرد.
🌱روزنامه اعتماد، نوزدهم دی ماه1394.
@Davood_Feirahi
🔹 ما از قديم در حوزههاي فكري خود دو واژه معنادار داشتيم؛ يك واژه كه به آن «عالِم» ميگفتيم كه كار او توليد علم در حوزهها بود و حتي بيان عمومي او نيز خوب نبود. کساني هم بودند كه به آنها واعظ ميگفتيم؛ كار واعظ اين بود كه بتواند اين توليدات علمي را به گونهاي در جامعه جاري كند. در تعريفي كه من نيز موافق با نظر دكتر خانيكي هستم در واقع كار روشنفكري اين وساطت است. ببيند چه مسالهاي را به چه منبعي بتواند وصل كند كه بخش آكادميك آن و بخش عمومي جامعه به شكلي با هم پيوند داشته باشند. شايد روشنفكران ما منبع توليد نداشتند و خود شروع به توليد كردهاند و به جاي آكادميسين ها نشستند و وقتي اين كار را انجام دادند ديگر آن نقش قبلي از دستشان رفت.
🔹 درك من اين است كه يك روشنفكر دو كار انجام ميدهد؛ يكي اينكه در هر زماني بتواند مساله را هم درست درك و هم درست طرح كند. چرا ما براي مرحوم شريعتي احترام زيادي قايل هستيم زيرا ايشان متوجه بود كه جامعه بايد تغيير كند و اين تغيير نيز بايد روي معنايي باشد كه بخشي از آن در ادبيات ديني نهفته است بنابراين توانست به گونهاي توليد معنا كند و به شنونده اميد دهد كه فردا اتفاقي رخ خواهد داد و من نيز بايد در اين اتفاق سهمي داشته باشم. در واقع پرسش ما در جامعه، با معنايي كه روشنفكر به آن ميدهد مطرح ميشود و آن معنا نيز از فرهنگ و مجموعه اجتماعي او بيرون ميآيد. يعني روشنفكر، داخل يك مثلث عمل ميكند اگر اين بست از بين برود به نظر ميرسد روشنفكر به يك نقاد منفيباف بدل ميشود. يعني دايما يأس ايجاد ميكند اما به جاي توليد معنا از معنا تخليه ميكند.
🔹 كسي كه توليد معنا ميكند، اين معنا را به پرسش ميگيرد و بعد آن را به زمينه فرهنگي يك جامعه وصل ميكند، يك آلترناتيو درست ميكند، يك نوع توقع ايجاد ميكند و در نهايت اين تلقي را به وجود ميآورد كه قرار است يك اتفاقي فردا بيفتد كه من نيز بايد در آن سهيم باشم. در اين قسمت مسيري كه روشنفكري متاخر ما طي كرده شايد مسير موفقي نبوده است. در واقع بعد از انقلاب هميشه روشنفكران دچار سرگيجه ميشوند، اين به همه انقلابها تعلق دارد. يعني به اين شكل با تمام انرژي يك انقلاب را خلق كردند اما طول ميكشد تا فاصله گرفته و بتوانند محصول آن را نقد كنند. اين بحث را ما نيز داشتيم يعني ميخواهم بگويم تقصير يك نفر نيست در واقع تقصير موقعيت هم هست. حتي اگر خود مرحوم شريعتي و از بين علما، شهيد مطهري هم بودند آنها نيز دچار پارادوكسهايي ميشدند. يعني در واقع دستاندازهايي كه بعد از انقلاب پيدا ميشود، انقلابي كه كم و بيش محصول برخي از خود اين روشنفكران است اين خود تناقضهايي را ايجاد خواهد كرد.
🌱روزنامه اعتماد، نوزدهم دی ماه1394.
@Davood_Feirahi
☘ در ذات استبداد شرک وجود دارد
🔹از جمله مباحث نائيني اين است که اصلاً استبداد شرک است و اساسا ديني بودن و یا غيرديني بودن استبداد مهم نيست بلکه در ذات استبداد شرک وجود دارد.
🔹چون که آن اراده اي که خدا به انسان داده، استبداد آن را سلب و انسان را خلع اختيار مي کند و چون چنين کاري مي کند شرک است؛ پسوندش مهم نيست که ديني باشد يا غير آن.
🔹نائيني مي گويد که اوّلاً نظام هاي استبداي آزادي و عدالت را که دو ارزش اخلاقي هستند از آدميان سلب مي کنند که اين خود مشکل بزرگي است.
🔹اما اين از نظر الهياتي چه مشکلي دارد؟ معتقد است در واقع نظام هاي استبدادي نه تنها اراده آدمي را سلب مي کنند بلکه در تکوينيات آدم هم وارد مي شوند، يعني وقتي مي گويند مثلاً نوع غذا و پوشش بايد فلان شکل خاص داشته باشد، در واقع، دارند اُلوهيت مي کنند يعني همان اقتداري که خداوند راجع به بنده دارد و بنا به تعريف، غير او کسي ندارد، استبداد آن اقتدار خدايي را اجرا مي کند.
🔹در اين صورت از آن طرف خداوند مي گويد که غير از من از هيچ کس در اين مسائل اطاعت مطلق نکنيد و مُطاع بودن تنها شأن خداوند است و هر نوع اطاعت غير خدا شرک است؛ در نتيجه ناييني معتقد است نظام هاي استبدادي نه تنها حقيقتاً نظام سياسي نيستند بلکه به لحاظ اعتقادي هم گرفتار شرک می شوند.
🍂اخلاق در سیاست،صفیر حیات،بهار1395
@feirahi
🔹از جمله مباحث نائيني اين است که اصلاً استبداد شرک است و اساسا ديني بودن و یا غيرديني بودن استبداد مهم نيست بلکه در ذات استبداد شرک وجود دارد.
🔹چون که آن اراده اي که خدا به انسان داده، استبداد آن را سلب و انسان را خلع اختيار مي کند و چون چنين کاري مي کند شرک است؛ پسوندش مهم نيست که ديني باشد يا غير آن.
🔹نائيني مي گويد که اوّلاً نظام هاي استبداي آزادي و عدالت را که دو ارزش اخلاقي هستند از آدميان سلب مي کنند که اين خود مشکل بزرگي است.
🔹اما اين از نظر الهياتي چه مشکلي دارد؟ معتقد است در واقع نظام هاي استبدادي نه تنها اراده آدمي را سلب مي کنند بلکه در تکوينيات آدم هم وارد مي شوند، يعني وقتي مي گويند مثلاً نوع غذا و پوشش بايد فلان شکل خاص داشته باشد، در واقع، دارند اُلوهيت مي کنند يعني همان اقتداري که خداوند راجع به بنده دارد و بنا به تعريف، غير او کسي ندارد، استبداد آن اقتدار خدايي را اجرا مي کند.
🔹در اين صورت از آن طرف خداوند مي گويد که غير از من از هيچ کس در اين مسائل اطاعت مطلق نکنيد و مُطاع بودن تنها شأن خداوند است و هر نوع اطاعت غير خدا شرک است؛ در نتيجه ناييني معتقد است نظام هاي استبدادي نه تنها حقيقتاً نظام سياسي نيستند بلکه به لحاظ اعتقادي هم گرفتار شرک می شوند.
🍂اخلاق در سیاست،صفیر حیات،بهار1395
@feirahi
🍀راه سوم
🔹چهار مسیر مواجهه جهان اسلام با غرب: کمپانی هند شرقی، جنگ های ایران و روس، مواجهه عثمانی با اروپا، حمله ی ناپلئون به مصر.
🔹این مواجهه سه رویکرد را برانگیخت: اول،حفظ سنت و گرایش به تقابل با غرب آن هم نه با سیاست غرب بلکه با کل تمدن غرب مثل تحریم نظام آموزشی غرب.
دوم، جریانی که معتقد بود نباید با غرب درگیر شد و باید آن را شناخت و این شناخت هم بر این مبنا بود که تمدن غرب یک کانون دارد و آن هم عمل گرایی است و باید آن را شناخت .
سوم، راه سوم نام دارد که این طریق دو نفی داشت: یکی غرب، و دیگری سنت. و دو چیز را هم اثبات می کرد یکی تجدد و دیگری مذهب.
🔹این جریان معتقد بود که مذهب با سنت فرق دارد و تجدد هم با غرب فرق دارد. راه سوم به دنبال تجدد مذهبی بود. راه سوم سرگذشتی را در دنیای اهل سنت و در ایران طی کرده است . در این کلاس روایت ایرانی راه سوم دنبال می شود.
🔹سه دوره در «راه سوم»: دوران پیشامشروطه، مشروطه تا سال 1320، سال 1320 تا 1357.
دوره نخست) دوران پیشا مشروطه یا عصر روشنگری در ایران. سه دسته متفکر در این دوران فعالیت می کنند: مدیران دولتی مانند امیرکبیر و سپه سالار؛ رهبران مذهبی مانند کاشف الغطا، صاحب جواهر، و شیخ انصاری؛ منورالفکرها مثل میرزا فتحعلی آخوندزاده ، میرزا ملکم خان، مستشارالدوله، مجدالملک، سیدجمال، شیخ هادی نجم آبادی، طالبوف، میرزا آقاخان کرمانی، و زین العابدین مراغه ای که راه سوم از این گروه اخیر درمی آید.
دوره دوم) دوره مشروطه تا دوره پهلوی اول که این دوره به لحاظ فکری تا سال 1320 پیش می رود. متفکران مذهبی راه سوم در این دوره: آخوند خراسانی، نایینی، مدرس، شیخ اسماعیل محلاتی و میرزا اسدالله خرقانی. روشنفکران راه سوم در این دوره: صوراسرافیل، فروغی، سعید نفیسی، کسروی، و سنگلجی.
دوره سوم، از سال 1320 تا 1357: راه سوم در این دوره زمانی به بازاندیشی می پردازد. اگر در دوره قبل، مسأله متفکران، «استبداد»، «غرب»، «تجدد»، و «مذهب» بود؛ در دوره ی سوم ما شاهد تعریف جدیدی از راه سوم هستیم.
راه سوم در این دوره(20 تا57)، به جای این که بخواهد بین استبداد و غرب ، راهی را پیدا کند؛ به دنبال یافتن راهی است بین کاپیتالیزم و سوسیالیسم. در این دوره نوعی دولت گرایی مطرح می شود و اکثر متفکران راه سوم نوستالژی چپ نیز پیدا می کنند مانند طالقانی و نخشب .
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه نخست، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@feirahi
🔹چهار مسیر مواجهه جهان اسلام با غرب: کمپانی هند شرقی، جنگ های ایران و روس، مواجهه عثمانی با اروپا، حمله ی ناپلئون به مصر.
🔹این مواجهه سه رویکرد را برانگیخت: اول،حفظ سنت و گرایش به تقابل با غرب آن هم نه با سیاست غرب بلکه با کل تمدن غرب مثل تحریم نظام آموزشی غرب.
دوم، جریانی که معتقد بود نباید با غرب درگیر شد و باید آن را شناخت و این شناخت هم بر این مبنا بود که تمدن غرب یک کانون دارد و آن هم عمل گرایی است و باید آن را شناخت .
سوم، راه سوم نام دارد که این طریق دو نفی داشت: یکی غرب، و دیگری سنت. و دو چیز را هم اثبات می کرد یکی تجدد و دیگری مذهب.
🔹این جریان معتقد بود که مذهب با سنت فرق دارد و تجدد هم با غرب فرق دارد. راه سوم به دنبال تجدد مذهبی بود. راه سوم سرگذشتی را در دنیای اهل سنت و در ایران طی کرده است . در این کلاس روایت ایرانی راه سوم دنبال می شود.
🔹سه دوره در «راه سوم»: دوران پیشامشروطه، مشروطه تا سال 1320، سال 1320 تا 1357.
دوره نخست) دوران پیشا مشروطه یا عصر روشنگری در ایران. سه دسته متفکر در این دوران فعالیت می کنند: مدیران دولتی مانند امیرکبیر و سپه سالار؛ رهبران مذهبی مانند کاشف الغطا، صاحب جواهر، و شیخ انصاری؛ منورالفکرها مثل میرزا فتحعلی آخوندزاده ، میرزا ملکم خان، مستشارالدوله، مجدالملک، سیدجمال، شیخ هادی نجم آبادی، طالبوف، میرزا آقاخان کرمانی، و زین العابدین مراغه ای که راه سوم از این گروه اخیر درمی آید.
دوره دوم) دوره مشروطه تا دوره پهلوی اول که این دوره به لحاظ فکری تا سال 1320 پیش می رود. متفکران مذهبی راه سوم در این دوره: آخوند خراسانی، نایینی، مدرس، شیخ اسماعیل محلاتی و میرزا اسدالله خرقانی. روشنفکران راه سوم در این دوره: صوراسرافیل، فروغی، سعید نفیسی، کسروی، و سنگلجی.
دوره سوم، از سال 1320 تا 1357: راه سوم در این دوره زمانی به بازاندیشی می پردازد. اگر در دوره قبل، مسأله متفکران، «استبداد»، «غرب»، «تجدد»، و «مذهب» بود؛ در دوره ی سوم ما شاهد تعریف جدیدی از راه سوم هستیم.
راه سوم در این دوره(20 تا57)، به جای این که بخواهد بین استبداد و غرب ، راهی را پیدا کند؛ به دنبال یافتن راهی است بین کاپیتالیزم و سوسیالیسم. در این دوره نوعی دولت گرایی مطرح می شود و اکثر متفکران راه سوم نوستالژی چپ نیز پیدا می کنند مانند طالقانی و نخشب .
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه نخست، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@feirahi
☘️ راه سوم
🔹 در دوره ی اول راه سوم(پیشامشروطه) بیشتر مسأله قانون مطرح است. در دوره دوم( دولت مشروطه)، مسأله بیشتر ساختن دولت ملی بوده و مسأله دیگر خیلی بر سر قانون نیست و بیشتر تأسیس دولت ملی مدرن مطرح است. در دوره سوم، دولت ملی پذیرفته شده اما مسأله بر سر اختیارات و ماهیت حکومت است و مسأله اصلی اینجا دیگر state نیست بلکه government است.
🔹 معرفی اندیشمندان پیشامشروطه؛ آخوندزاده (1191 -1257 خورشیدی): ایده های آخوندزاده: تغییر الفبا و خط، سکولاریزم، و ایده ی اصلاح دینی، بررسی بی نظمی، مفهوم قانون، و رابطه بی قانونی با اسلام. این بحث ها تقریبا همراه است با مباحث سِر احمد خان در هند.
🔹کتاب های آخوندزاده: مکتوبات و یا مکتوبات کمال الدوله، رساله ی جدید، و تمثیلات.
🔹 تمام حرف آخوند زاده این است که "اوضاع ایالات مغشوش است که به وصف نمی آید نه قانون است و نه اختیاری برای دولت. یک کتاب قانون در دسترس نیست. به عقل هر کس هرچه رسد معمول می دارد". او از استبداد، بی سوادی، و توحش ترس دارد و همه این ها را به استبداد برمی گرداند.
🔹 آخوند زاده یک چرخه و حلقه ای را ترسیم می کند: بی نظمی هست چون قانون نیست، قانون نیست چون دانش نیست، دانش نیست چون استبداد هست و استبداد هست چون دین از استبداد حمایت می کند و وجود استبداد دینی باعث می شود ما دانش جدید نداشته باشیم و چون دانش نداریم؛ پس نظمی هم نمی توانیم داشته باشیم.
🔹 حال این حلقه را باید در کجا شکست؟ در ادبیات اهل سنت دو راه کار برای شکستن این حلقه وجود داشت: "تعلیم و تربیت"، و "سکولاریسم". آخوند زاده هم به این دو راه کار اعتقاد داشت. وی به دنبال این بود که متون جدید تدریس شود که مبتنی بر داروینیزم بود که چنین کاری بلافاصله با ادبیات قرآنی درگیر می شد. این حرکت قوی ترین موضع علما در برابر علوم جدید را درپی داشت. به خاطر همین، آخوندزاده به دنبال اصلاح دینی نیز بود.
🔹 آخوندزاده گرایش های باستان گرایی هم داشت. باستان گرایی در راه سوم خاص تجربه ایرانی است و اهل سنت چنین چیزی را ندارند. این ها معتقد بودند که باید به قانون های ایران باستان بازگشت که البته شاید خیلی هم دموکراتیک نبود.
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه نخست، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@Feirahi
🔹 در دوره ی اول راه سوم(پیشامشروطه) بیشتر مسأله قانون مطرح است. در دوره دوم( دولت مشروطه)، مسأله بیشتر ساختن دولت ملی بوده و مسأله دیگر خیلی بر سر قانون نیست و بیشتر تأسیس دولت ملی مدرن مطرح است. در دوره سوم، دولت ملی پذیرفته شده اما مسأله بر سر اختیارات و ماهیت حکومت است و مسأله اصلی اینجا دیگر state نیست بلکه government است.
🔹 معرفی اندیشمندان پیشامشروطه؛ آخوندزاده (1191 -1257 خورشیدی): ایده های آخوندزاده: تغییر الفبا و خط، سکولاریزم، و ایده ی اصلاح دینی، بررسی بی نظمی، مفهوم قانون، و رابطه بی قانونی با اسلام. این بحث ها تقریبا همراه است با مباحث سِر احمد خان در هند.
🔹کتاب های آخوندزاده: مکتوبات و یا مکتوبات کمال الدوله، رساله ی جدید، و تمثیلات.
🔹 تمام حرف آخوند زاده این است که "اوضاع ایالات مغشوش است که به وصف نمی آید نه قانون است و نه اختیاری برای دولت. یک کتاب قانون در دسترس نیست. به عقل هر کس هرچه رسد معمول می دارد". او از استبداد، بی سوادی، و توحش ترس دارد و همه این ها را به استبداد برمی گرداند.
🔹 آخوند زاده یک چرخه و حلقه ای را ترسیم می کند: بی نظمی هست چون قانون نیست، قانون نیست چون دانش نیست، دانش نیست چون استبداد هست و استبداد هست چون دین از استبداد حمایت می کند و وجود استبداد دینی باعث می شود ما دانش جدید نداشته باشیم و چون دانش نداریم؛ پس نظمی هم نمی توانیم داشته باشیم.
🔹 حال این حلقه را باید در کجا شکست؟ در ادبیات اهل سنت دو راه کار برای شکستن این حلقه وجود داشت: "تعلیم و تربیت"، و "سکولاریسم". آخوند زاده هم به این دو راه کار اعتقاد داشت. وی به دنبال این بود که متون جدید تدریس شود که مبتنی بر داروینیزم بود که چنین کاری بلافاصله با ادبیات قرآنی درگیر می شد. این حرکت قوی ترین موضع علما در برابر علوم جدید را درپی داشت. به خاطر همین، آخوندزاده به دنبال اصلاح دینی نیز بود.
🔹 آخوندزاده گرایش های باستان گرایی هم داشت. باستان گرایی در راه سوم خاص تجربه ایرانی است و اهل سنت چنین چیزی را ندارند. این ها معتقد بودند که باید به قانون های ایران باستان بازگشت که البته شاید خیلی هم دموکراتیک نبود.
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه نخست، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@Feirahi
⚡️تندروهای بی خانمان🔻
دکتر داود فيرحی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتوگو با مهرنامه مختصات و ویژگیهای بنیادگرایی را به بحث گذاشت و تمدن فروريخته، استبداد داخلی و استعمار خارجی را سه ضلع مثلثی می داند که به چيزی دامن زده به نام «اسطوره بازگشت به خويشتن» که خود را در قالب احياگری نشان ميدهد و اين احياگری هم خيلی زود به بنيادگرايی ميانجامد.
http://pe.annabaa.org/political/1554
@penabaa
@Davood_Feirahi
دکتر داود فيرحی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتوگو با مهرنامه مختصات و ویژگیهای بنیادگرایی را به بحث گذاشت و تمدن فروريخته، استبداد داخلی و استعمار خارجی را سه ضلع مثلثی می داند که به چيزی دامن زده به نام «اسطوره بازگشت به خويشتن» که خود را در قالب احياگری نشان ميدهد و اين احياگری هم خيلی زود به بنيادگرايی ميانجامد.
http://pe.annabaa.org/political/1554
@penabaa
@Davood_Feirahi
pe.annabaa.org
تندروهای بی خانمان
دکتر داود فيرحی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتوگو با مهرنامه مختصات و ویژگیهای بنیادگرایی را به بحث گذاشت و تمدن فروريخته، استبداد داخلی و استعمار خارجی را سه ضلع مثلثی می داند که به چيزی دامن زده به نام «اسطوره بازگشت به خويشتن» که خود را در…
☘راه سوم
🔹راه سوم به جریانی گفته می شود که در میانه غرب و سنت است. از یک طرف خیلی با ادبیات غربی مأنوس نیست و از طرف دیگر هم، با مباحث سنتی درگیر است.
🔹در ادبیات متفکران مصری اسم راه اول را مسلک التغریب( غرب ) و راه دوم مسلک الجمود و راه سوم را مسلک التجدید گذاشتند.
🔹راه سوم دو دغدغه اساسی دارد: اصالت و کارآمدی.
🔹اصالت چیزی است که در ادبیات غربی به آن authenticity می گویند. یعنی مسأله هویت است و این که انسان مسلمان چگونه مسلمان بماند. دراین بحث تمایز مهم است یعنی آنچه که من نیستم.
🔹دغدغه مهم دیگر آن ها عبارت است از کارآمدی و بهینگی. مشکلی که مسلمان ها داشتند این بود که مفاهیم شان تا حد زیادی کار آمد نبود. وقتی از کارآمدی صحبت می کنیم یعنی این که در دوره ی اسلامی مفاهیمی وجود دارد که با سبک جدید زندگی نیاز به تطابق داشت مثل شورا.
🔹در واقع راه سوم با دو گروه می جنگیدند. برای حفظ اصالت با نظریه های تغریبی می جنگید و درگیری دیگری هم با سنت داشتند. این مسأله باعث شده بود که این ها برای خودشان دنبال یک هویت مستقل باشند. و این نوعی بازگشت انتقادی به سنت بود یا ایده اصلاح یا رفورمیسم.
🔹متفکران راه سوم متفکرانی هستند که تاریخ و نص را سربسته نمی پذیرند و با یک نظریه به سراغ آن می روند.
🔹با توجه به دو دغدغه اصالت و کارآمدی، راه سوم با دو منبع مواجه است: یکی به تاریخ نظر می کند اما با رویکردی انتقادی و اینکه دنبال این هستند که حقیقت اسلام را از واقعیت تاریخی اسلام جدا کنند.
🔹و نگاه دیگری هم به نص دارند. در واقع اگر به تاریخ نگاه می کنند که حقیقت را از تاریخ جدا کنند آنگاه سعی می کنند با تفاسیر جدید از نص، دانش های سنتی مسلمانان را به چالش بکشند. مثلا شبستری فقه را مورد انتقاد قرار می دهد و سروش بیشتر وحی را نقد می کند.
🔹پس راه سوم دو اصلاح دارد یکی در تاریخ نگاری و دوم در دانش های مسلمانی( مثل فقه، اصول، تفسیر).
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه دوم، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@feirahi
🔹راه سوم به جریانی گفته می شود که در میانه غرب و سنت است. از یک طرف خیلی با ادبیات غربی مأنوس نیست و از طرف دیگر هم، با مباحث سنتی درگیر است.
🔹در ادبیات متفکران مصری اسم راه اول را مسلک التغریب( غرب ) و راه دوم مسلک الجمود و راه سوم را مسلک التجدید گذاشتند.
🔹راه سوم دو دغدغه اساسی دارد: اصالت و کارآمدی.
🔹اصالت چیزی است که در ادبیات غربی به آن authenticity می گویند. یعنی مسأله هویت است و این که انسان مسلمان چگونه مسلمان بماند. دراین بحث تمایز مهم است یعنی آنچه که من نیستم.
🔹دغدغه مهم دیگر آن ها عبارت است از کارآمدی و بهینگی. مشکلی که مسلمان ها داشتند این بود که مفاهیم شان تا حد زیادی کار آمد نبود. وقتی از کارآمدی صحبت می کنیم یعنی این که در دوره ی اسلامی مفاهیمی وجود دارد که با سبک جدید زندگی نیاز به تطابق داشت مثل شورا.
🔹در واقع راه سوم با دو گروه می جنگیدند. برای حفظ اصالت با نظریه های تغریبی می جنگید و درگیری دیگری هم با سنت داشتند. این مسأله باعث شده بود که این ها برای خودشان دنبال یک هویت مستقل باشند. و این نوعی بازگشت انتقادی به سنت بود یا ایده اصلاح یا رفورمیسم.
🔹متفکران راه سوم متفکرانی هستند که تاریخ و نص را سربسته نمی پذیرند و با یک نظریه به سراغ آن می روند.
🔹با توجه به دو دغدغه اصالت و کارآمدی، راه سوم با دو منبع مواجه است: یکی به تاریخ نظر می کند اما با رویکردی انتقادی و اینکه دنبال این هستند که حقیقت اسلام را از واقعیت تاریخی اسلام جدا کنند.
🔹و نگاه دیگری هم به نص دارند. در واقع اگر به تاریخ نگاه می کنند که حقیقت را از تاریخ جدا کنند آنگاه سعی می کنند با تفاسیر جدید از نص، دانش های سنتی مسلمانان را به چالش بکشند. مثلا شبستری فقه را مورد انتقاد قرار می دهد و سروش بیشتر وحی را نقد می کند.
🔹پس راه سوم دو اصلاح دارد یکی در تاریخ نگاری و دوم در دانش های مسلمانی( مثل فقه، اصول، تفسیر).
🍂برگ هایی از درس گفتار "راه سوم"، جلسه دوم، داود فیرحی، پاییز1395.
#راه_سوم
@feirahi